{"id":1107,"date":"2008-08-27T12:00:00","date_gmt":"2008-08-27T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/pht-gio-di-s-kim-sot-ca-vit-nam-cng-sn-k-gi-jared-roscoe-phn-tch-trn-tp-c\/"},"modified":"2021-04-09T09:49:28","modified_gmt":"2021-04-09T09:49:28","slug":"tricycle-phat-giao-duoi-su-kiem-soat-cua-vietnam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/tricycle-phat-giao-duoi-su-kiem-soat-cua-vietnam\/","title":{"rendered":"<em>Tricycle<\/em> : Ph\u1eadt gi\u00e1o d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/tricycle.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-38131\" width=\"272\" height=\"73\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/tricycle.png 363w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/tricycle-150x40.png 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/tricycle-300x80.png 300w\" sizes=\"(max-width: 272px) 100vw, 272px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0\nGi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh\ns\u00e1ch \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o. Nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn hai b\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c l\u00e0m\n\u0111\u1ed5i thay ch\u00ednh s\u00e1ch<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>JARED ROSCOE<\/strong><br>\n\u0111\u0103ng tr\u00ean T\u1ea1p ch\u00ed Tricycle c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Hoa K\u1ef3<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><a href=\"https:\/\/tricycle.org\/trikedaily\/buddhism-under-vietnams-thumb\/\"><img decoding=\"async\" width=\"227\" height=\"141\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/VietnamBuddha.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-38128\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/VietnamBuddha.jpg 227w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2008\/09\/VietnamBuddha-150x93.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 227px) 100vw, 227px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Sau g\u1ea7n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m l\u01b0u\nvong, ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt n\u1ed5i danh th\u1ee9 hai trong th\u1ebf gi\u1edbi, l\u00e0 s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t\nH\u1ea1nh, tr\u1edf v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u n\u0103m 2005. S\u1ef1 k\u00edch \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf d\u1ea5y l\u00ean trong chuy\u1ebfn\ntr\u1edf v\u1ec1 n\u00e0y &#8211; h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ee5 t\u1eadp nghe s\u01b0 thuy\u1ebft gi\u1ea3ng, nh\u1eefng h\u00e0ng t\u00edt\nl\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i &#8211; che khu\u1ea5t nh\u1eefng ph\u00ea ph\u00e1n trong chuy\u1ebfn v\u1ec1 c\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a\ns\u01b0&nbsp;: l\u1eddi ph\u00ea ph\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 kh\u00f4ng m\u1eadp m\u1edd \u0111\u1ebfn t\u1eeb Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t\nNam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t (GHPGVNTN) m\u00e0 s\u01b0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean trong nh\u1eefng th\u1eadp k\u1ef7\ntr\u01b0\u1edbc. H\u00e0ng gi\u00e1o ph\u1ea9m GHPGVNTN, m\u1ed9t gi\u00e1o h\u1ed9i l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n t\u1eeb\nnhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 qua t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, t\u1ea5n c\u00f4ng v\u1ecb s\u01b0 n\u1ed5i danh m\u00e0 s\u00e1ch v\u1edf tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c\nc\u00f9ng cu\u1ed9c ho\u1eb1ng h\u00f3a \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 Ph\u1eadt t\u1eed ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y Saigon th\u1ea5t th\u1ee7\nn\u0103m 1975 \u0111\u01b0a t\u1edbi h\u1eadu qu\u1ea3 m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i C\u1ed9ng s\u1ea3n thi\u1ebft l\u1eadp l\u00ean, Vi\u1ec7t\nNam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u00ednh quy\u1ec1n vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n qu\u00e1 qu\u1eafc nh\u1ea5t trong th\u1ebf\ngi\u1edbi &#8211; k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c ng\u0103n c\u1ea5m t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ea1o. GHPGVNTN bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n\nVi\u1ec7t Nam s\u1ebd b\u00e1n kho\u00e1n chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng\nth\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 m\u1ed9t minh ch\u1ee9ng r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1ea3i c\u00e1ch n\u1eeda v\u1edbi \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\nl\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n th\u1eadt s\u1ef1 v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh\ncu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, k\u1ec3 c\u1ea3 h\u00e0ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o GHPGVNTN \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m\n\u1ee9ng vi\u00ean Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh&nbsp;: \u0110\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u1eeba vi\u00ean\nt\u1ecbch h\u00f4m th\u00e1ng 7.2008, v\u00e0 nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh cho nh\u00e2n quy\u1ec1n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng\n\u0110\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111ang b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh xem cu\u1ed9c\nvi\u1ebfng th\u0103m c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0 c\u01a1 h\u1ed9i may m\u1eafn ch\u1eefa l\u00e0nh s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a n\u01a1i qu\u00ea nh\u00e0, gi\u1ea3m\nthi\u1ec3u c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa ch\u00ednh quy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch gi\u1edbi\ntr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. <em>\u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u cho nh\u00e2n d\u00e2n\nVi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac th\u1ef1c hi\u1ec7n cu\u1ed9c h\u00f2a gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc\u201d<\/em>,\nnh\u01b0 l\u1eddi s\u01b0 Ph\u00e1p \u1ea4n n\u00f3i. S\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 cao c\u1ea5p c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh. M\u1eb7t\nkh\u00e1c, th\u00ec GHPGVNTN xem cu\u1ed9c th\u0103m vi\u1ebfng c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e2y th\u01a1\nch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 \u201cphi-Ph\u1eadt gi\u00e1o\u201d. Ph\u00e1t ng\u00f4n nh\u00e2n c\u1ee7a GHPGVNTN, \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n\n\u00c1i, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u1ea5u k\u1ebft v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 mang l\u1ea1i t\u00e1c d\u1ee5ng <em>\u201cgi\u00fap\nH\u00e0 N\u1ed9i ch\u00f4n s\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o&#8230; bi\u1ebfn 2000 n\u0103m truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o\nVi\u1ec7t Nam th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb cho \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, v\u00e0 bi\u1ebfn t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cao c\u1ea3 c\u1ee7a\n\u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u1ee9u kh\u1ed5 th\u00e0nh t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u1eeb ng\u1eef bi\u1ec3u th\u1ecb\nn\u1ec1n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t x\u1ee9 s\u1edf Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p m\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung qu\u1ed1c\nti\u1ebfp di\u1ec5n m\u1edbi \u0111\u00e2y, v\u00e0 cu\u1ed9c l\u01b0u vong d\u00e0i tr\u1ea3i c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Dalai Lama. R\u1ed3i cu\u1ed9c b\u1ea1o\n\u0111\u1ed9ng v\u00e0 m\u1ea5t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi \u0111\u00e2y \u1edf Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, v\u1edbi nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng\nc\u1ee7a ch\u01b0 T\u0103ng Mi\u1ebfn \u00f4n h\u00f2a th\u00e1ch th\u1ee9c. Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a\nv\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p Ph\u1eadt t\u1eed. Nh\u01b0ng Vi\u1ec7t Nam&nbsp;? \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng,\ns\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng bao quanh Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn quay tr\u00f2n theo thuy\u1ebft domino, c\u1ed9ng s\u1ea3n, v\u00e0\ncu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0\nt\u1ef1 thi\u00eau trong th\u1eddi chi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u c\u00f2n thi\u1ebfu v\u1eafng \u1edf Vi\u1ec7t\nNam ng\u00e0y nay, l\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 \u1edf Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng.\nCh\u01b0a c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng qua y \u00e1o ch\u01b0 T\u0103ng xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u1edf Saigon, v\u00ec l\u1ebd\nch\u00ednh quy\u1ec1n h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 T\u0103ng s\u0129 h\u00e0nh \u0111\u1ea1o. Cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam tinh vi h\u01a1n,\nnh\u01b0ng d\u1eef d\u1ed9i [ch\u1eb3ng thua g\u00ec Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng]. Ngay t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp\nv\u00e0o th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi (US\nCommission on International Religious Freedom), l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea3ng t\u1ea1i\nHoa K\u1ef3, nh\u1eb1m m\u1ee5c ti\u00eau theo d\u00f5i t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u1eb7t\nVi\u1ec7t Nam v\u00e0o c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u00e2n quy\u1ec1n quen thu\u1ed9c nh\u01b0 Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Trung\nqu\u1ed1c, Iran, B\u1eafc Tri\u1ec1u ti\u00ean, Sudan v\u00e0 Saudi Arabia.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam\ng\u1eafn b\u00f3 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb d\u01b0\u1edbi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb Trung qu\u1ed1c \u0111\u00f4 h\u1ed9 qua\nnhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7. Cu\u1ed9c chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng n\u00e0y, v\u00e0 quan h\u1ec7 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Khmer \u1edf ph\u00eda T\u00e2y Nam,\n\u0111\u01b0a t\u1edbi s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng kh\u00e1c thu\u1eddng v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Ph\u1eadt gi\u00e1o\n\u0110\u1ea1i th\u1eeba, Kh\u1ed5ng gi\u00e1o, v\u00e0 L\u00e3o gi\u00e1o chung s\u1ed1ng v\u00e0 pha tr\u1ed9n qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7. M\u1ed9t\ntrong nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba, \u0111\u1ea1o Cao \u0110\u00e0i, l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed7n h\u1ee3p c\u1ee7a\nnhi\u1ec1u t\u00f4n gi\u00e1o l\u1edbn trong th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi n\u1ec1n t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, (C\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1i\nCao \u0110\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u0169ng \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng s\u00e1ch nhi\u1ec5u v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed c\u1ee7a\nch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam). Bi\u1ebft bao l\u1ea7n trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00f3ng vai\ntr\u00f2 ch\u00ednh tr\u1ecb quan tr\u1ecdng. Trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u00e0ng son k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 X \u0111\u1ebfn\nth\u1ebf k\u1ef7 XV, Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u1edf r\u1ed9 v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ecb Qu\u1ed1c s\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n d\u00e2n\nk\u00ednh tr\u1ecdng. Tuy nhi\u00ean v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XV, tri\u1ec1u L\u00ea \u0111\u1ea9y Ph\u1eadt gi\u00e1o sang b\u00ean l\u1ec1,\nb\u1eaft T\u0103ng s\u0129 ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ee5c n\u1ebfu kh\u00f4ng qua \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 thi s\u00e1t h\u1ea1ch. Vua L\u00ea Th\u00e1i T\u1ed5\nki\u1ec3m so\u00e1t ch\u01b0 T\u0103ng v\u00e0 c\u1ea5m x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00f9a chi\u1ec1n khi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. R\u1ed3i qua cu\u1ed9c\nn\u1ed9i chi\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XVI, nh\u00e0 Nguy\u1ec5n d\u00f9ng Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh Vi\u1ec7t Nam th\u00f4ng\nqua nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f9 d\u00e2n nh\u01b0 x\u00e2y c\u1ea5t ch\u00f9a chi\u1ec1n m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1eadt gi\u00e1o ng\u00e0y nay v\u1eabn ti\u1ebfp\nt\u1ee5c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch\nNh\u1ea5t H\u1ea1nh t\u1ed1 c\u00e1o GHPGVNTN c\u1ea5t ch\u1ee9a <em>\u201cnh\u1eefng l\u00e1 c\u1edd c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169\u201d<\/em> c\u1ee7a\nmi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, ng\u1ee5 \u00fd s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ee7a GHPGVNTN l\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00e2m\nlinh. Tuy nhi\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u00ednh tr\u1ecb v\u1edbi t\u00e2m linh trong th\u1ef1c ti\u1ec5n\nh\u1eb1ng ng\u00e0y. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e1p r\u1eb1ng <em>\u201cTu t\u1eadp Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n\ngi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt trong m\u1ed7i ng\u00e0y. S\u1ef1 tu t\u1eadp bao h\u00e0m (a) khai m\u1edf tr\u00ed tu\u1ec7 b\u00e1t nh\u00e3\n\u0111\u1ec3 ph\u00e1 tr\u1eeb v\u00f4 minh v\u00e0 (b) h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee9u ch\u00fang sinh ra kh\u1ecfi m\u1ecdi kh\u1ed5 \u0111au. N\u1ebfu ai\ns\u1ed1ng tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1edbi hai nguy\u00ean l\u00fd n\u00e0y, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y bi\u00ean gi\u1edbi gi\u1eefa \u0111\u1ee9c tin\nv\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fang th\u1ebf, m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111\u1eb7c\nbi\u1ec7t n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 <em>\u201cPh\u1eadt gi\u00e1o d\u1ea5n th\u00e2n\u201d<\/em>, t\u1ee9c s\u1ef1\n\u1ee9ng d\u1ee5ng c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 thu \u0111\u1ea1t t\u1eeb thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee9u kh\u1ed5 trong th\u1ebf gi\u1edbi\nc\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, b\u1ea5t c\u1ee9 tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf hay x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i th\u00ec \u0111\u00e1p tr\u1ea3\nr\u1eb1ng&nbsp;: <em>\u201cPh\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ea1i th\u1eeba khuy\u1ebfn th\u1ec9nh s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 l\u0129nh\nv\u1ef1c n\u00e0o. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd gi\u1ea3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. B\u1ed9 kinh Ph\u1eadt s\u1edbm nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o\nVi\u1ec7t Nam, l\u00e0 L\u1ee5c \u0110\u1ed9 T\u1eadp Kinh v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 ba sau T\u00e2y l\u1ecbch, d\u1ea1y c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc\nd\u1ea5n th\u00e2n cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi&nbsp;: <\/em><strong><em>\u201cB\u1ed3 t\u00e1t th\u1ea5y d\u00e2n k\u00eau ca, li\u1ec1n g\u1ea1t\nl\u1ec7 x\u00f4ng v\u00e0o n\u01a1i ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n kh\u1ecfi n\u1ea1n l\u1ea7m than\u201d<\/em><\/strong><em>.<\/em>\nCh\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1edb r\u1eb1ng B\u1ed3 t\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t t\u1edbi qu\u1ea3 v\u1ecb gi\u00e1c ng\u1ed9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1eadp\nNi\u1ebft B\u00e0n \u0111\u1ec3 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c0i \u0111\u01b0a ra h\u00ecnh \u1ea3nh B\u1ed3 t\u00e1t\n\u0110\u1ecba T\u1ea1ng \u201cv\u00e0o \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee9u nh\u1eefng ai \u0111ang b\u1ecb h\u00e0nh x\u00e1c v\u00e0 nguy\u1ec7n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u00e0nh\nPh\u1eadt bao l\u00e2u c\u00f2n m\u1ed9t ch\u00fang sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t\nNam c\u1ea5m vi\u1ec7c tu h\u00e0nh Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp&nbsp;; ch\u1ec9 c\u00f3 Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0\nn\u01b0\u1edbc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n h\u00e0nh \u0111\u1ea1o. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn ch\u00f9a, \u0111\u1ed1t h\u01b0\u01a1ng, c\u00fang\nki\u1ebfn, nh\u01b0ng tr\u00e1i tim Bi Tr\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1eaft b\u1ecf. \u1ede Vi\u1ec7t Nam ai\nth\u1ef1c h\u00e0nh c\u1ed1t l\u00f5i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o &#8211; ch\u00e1nh ng\u1eef, ch\u00e1nh nghi\u1ec7p, ch\u00e1nh m\u1ea1ng &#8211; t\u1ea5t\ns\u1ebd b\u1ecb v\u00e0o t\u00f9 v\u00ec t\u1ed9i \u201ctuy\u00ean truy\u1ec1n ch\u1ed1ng ph\u00e1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9\u201d. Hi\u1ebfn ph\u00e1p Vi\u1ec7t Nam tuy\u00ean\nb\u1ed1 c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng theo h\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a. Nh\u01b0ng trong th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1ef1\ndo n\u00e0y b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf r\u00f5 r\u1ec7t. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t c\u1ea9n tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p\nc\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o ph\u00e1t tri\u1ec3n qua vi\u1ec7c t\u1eadp trung v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f3 nguy c\u01a1 bi\u1ebfn th\u00e0nh s\u1ef1\nth\u00e1ch th\u1ee9c v\u1edbi quy\u1ec1n uy c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebfn c\u00e1c t\u00f4n\ngi\u00e1o l\u1edbn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh ph\u1ee5 t\u00f9y cho \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n. Hi\u1ec7n nay b\u1ea1n c\u00f3 quy\u1ec1n\nth\u1ef1c hi\u1ec7n t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a b\u1ea1n &#8211; tr\u1eeb phi b\u1ea1n tin v\u00e0o nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1c ng\u1ed9,\nkh\u00e1c v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh quy\u1ec1n cho ph\u00e9p&nbsp;; hay v\u00ed d\u1ee5 b\u1ea1n tin r\u1eb1ng b\u1ea1n c\u00f3 b\u1ed5n\nph\u1eadn ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 phi ph\u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n trong vi\u1ec7c chi\u1ebfm \u0111\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n,\nhay l\u00e0 c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn ph\u1ea3i tham gia c\u00e1c phong tr\u00e0o c\u00f4ng d\u00e2n \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nh\u1eb1m c\u1ee9u\ntr\u1ee3 c\u00e1c n\u1ea1n nh\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f3 ho\u1eb7c l\u00e2m n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t. H\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1eabn c\u00f2n\n\u0111\u00f3, nh\u01b0ng s\u1ef1 t\u1ef1 do tu h\u00e0nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt h\u1eb1ng ng\u00e0y \u1edf ngo\u00e0i c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ea1n\nch\u1ebf. Ph\u1ea3n kh\u00e1ng ch\u1ed1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm Ph\u1eadt gi\u00e1o, k\u1ec3 c\u1ea3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng \u00f4n h\u00f2a\nki\u1ebfn ngh\u1ecb cho s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i s\u1ef1 ch\u1ed1ng c\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd\nv\u00e0 vu c\u00e1o, bu\u1ed9c t\u1ed9i. N\u0103m 2007, m\u01b0\u1eddi v\u1ecb S\u01b0 Khmer \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u00f4n h\u00f2a cho s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp\nngo\u00e0i Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft ho\u00e0n t\u1ee5c v\u00e0 b\u1ecb b\u1eaft giam. Ch\u1ec9 n\u00eau\nm\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ee5 \u0111\u00e0n \u00e1p c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean thu\u1ed9c GHPGVNTN, th\u00ec n\u0103m 2006, m\u1ed9t\nth\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a GHPGVNTN t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a, theo tin c\u1ee7a \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do\nt\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi, \u201c\u0111\u00e3 b\u1ecb s\u00e1ch nhi\u1ec5u v\u00e0 b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi ng\u00f4i ch\u00f9a do S\u01b0\nc\u00f4 g\u1ea7y d\u1ef1ng n\u00ean\u201d ch\u1ec9 v\u00ec S\u01b0 c\u00f4 tham gia GHPGVNTN. \u00d4ng Leonard Leo, \u1ee6y vi\u00ean thu\u1ed9c\n\u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi, trong cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc\nT\u1ed5 ch\u1ee9c Nh\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 cu\u1ed1i n\u0103m 2007, \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng <em>\u201c\u0110\u1ed1i\nv\u1edbi Ph\u1eadt t\u1eed, y\u00eau s\u00e1ch \u00f4n h\u00f2a cho s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp [c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i] b\u1ecb xem nh\u01b0 \u0111e d\u1ecda\nquy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n. Th\u00eam n\u1eefa, ph\u00e1t bi\u1ec3u \u00f4n h\u00f2a \u00fd ki\u1ebfn m\u00ecnh hay\nbi\u1ec3u t\u00ecnh \u0111\u00f2i h\u1ecfi cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o r\u1ed9ng r\u00e3i &#8211; r\u1ed3i \u0111\u00f2i c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0\nch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 t\u1ef1 do n\u00e0y &#8211; s\u1ebd b\u1ecb xem nh\u01b0 th\u00e1ch th\u1ee9c quy\u1ec1n uy ch\u00ednh\nph\u1ee7\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi GHPGVNTN ti\u00ean li\u1ec7u n\u0103m 2005, Th\u00f4ng t\u1ea5n x\u00e3 Vi\u1ec7t Nam do Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng khua chu\u00f4ng v\u1ec1 s\u1ef1 tr\u1edf v\u1ec1 c\u1ee7a nh\u00e0 s\u01b0 sau th\u1eddi gian d\u00e0i l\u01b0u vong\u00a0: <em>\u201cS\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh ca t\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edf c\u1eeda t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/em> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau cu\u1ed9c th\u0103m vi\u1ebfng c\u1ee7a s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh, ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 r\u00fat t\u00ean Vi\u1ec7t Nam ra kh\u1ecfi danh s\u00e1ch c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u1edd th\u1ea5y c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ea3i thi\u1ec7n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam &#8211; m\u1eb7c bao ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 nhi\u1ec1u d\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3. R\u1ed3i Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00f3a quan h\u1ec7 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 d\u1ecdn \u0111\u01b0\u1eddng cho Vi\u1ec7t Nam gia nh\u1eadp T\u1ed5 ch\u1ee9c Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi &#8211; \u0111\u00edch kinh t\u1ebf m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam ch\u1edd \u0111\u1ee3i t\u1eeb l\u00e2u. T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn c\u1ea3i c\u00e1ch nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho nh\u01b0 c\u00f3 c\u1ea3i thi\u1ec7n, t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c. N\u1eef D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 Zoe Lofgren n\u00f3i\u00a0: <em>\u201cT\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u00f4m nay l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1ee3i l\u1ed9c kinh doanh m\u00e0 h\u1ecd t\u00ecm ki\u1ebfm, nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n \u0111ang \u00f4n h\u00f2a \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7 hay mong \u01b0\u1edbc th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng h\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Bush \u0111\u00e3 hi\u1ebfn t\u1eb7ng cho H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1eefu hi\u1ec7u nh\u1ea5t c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 [t\u1ee9c CPC]<\/em> l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 b\u00f3 bu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c nh\u00e2n quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u1eadn\u201d. B\u00e0 Zoe Lofgren theo \u0111\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 San Jose, \u0110\u1ed3ng ch\u1ee7 t\u1ecbch T\u1ed5 h\u1ee3p \u1ee7ng h\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Qu\u1ed1c h\u1ed9i. <\/p>\n\n\n\n<p>Trong chuy\u1ebfn v\u1ec1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean\nn\u0103m 2005, s\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh gi\u1ea3i th\u00edch cho Ph\u00e1p t\u1ea5n x\u00e3 AFP r\u1eb1ng \u00f4ng v\u00e0 t\u0103ng\nth\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng <em>\u201cmu\u1ed1n th\u1eadn tr\u1ecdng l\u1eafng nghe \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u1ef1c t\u1ea1i\u201d<\/em>. M\u1ee5c\nti\u00eau c\u1ee7a s\u01b0 l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi m\u1ecdi ph\u00eda trong th\u1ea3o lu\u1eadn. <em>\u201cL\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ch\u00fang\nt\u00f4i\u201d<\/em>, s\u01b0 n\u00f3i ti\u1ebfp, <em>\u201cl\u00e0 l\u1eafng nghe m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, l\u1eafng nghe nh\u1eefng Ph\u1eadt t\u1eed\nb\u1ea5t an v\u00e0 l\u1eafng nghe vi\u00ean ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n.\nNhi\u1ec1u l\u00fac, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7n ng\u1ed3i xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u th\u00e1ng n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi nhau\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng v\u1edbi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i v\u00e0\nGHPGVNTN th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ea5y c\u00e1ch n\u00e0o h\u00f2a gi\u1ea3i v\u1edbi m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 man r\u1ee3. T\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ed9i\nPhong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 5 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Kiev [Ukraine], \u00f4ng V\u00f5\nV\u0103n \u00c1i nh\u1eafc t\u1edbi Mahatma Gandhi khi n\u00f3i r\u1eb1ng <em>\u201cN\u1ebfu anh th\u1ea5y m\u1ed9t th\u1eb1ng \u0111i\u00ean\nc\u1ea7m dao gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, anh ph\u1ea3i gi\u1eadt l\u1ea5y con dao trong tay n\u00f3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 gi\u1ebft\nt\u00ean \u0111i\u00ean \u1ea5y\u201d<\/em>. \u00d4ng \u00c1i \u0111i v\u00e0o chi ti\u1ebft h\u01a1n khi n\u00f3i <em>\u201cGHPGVNTN \u0111\u1ea5u tranh\ncho nh\u00e2n quy\u1ec1n ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gi\u1eef N\u0103m gi\u1edbi c\u1ea5m. Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ed9c GHPGVNTN ph\u00e1t\nnguy\u1ec7n kh\u00f4ng s\u00e1t sinh. Nh\u01b0ng khi Vi\u1ec7t Nam [C\u1ed9ng s\u1ea3n] t\u00f9y ti\u1ec7n gi\u1ebft d\u00e2n, th\u00ec\nng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ph\u1ea3i ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ph\u00e1t nguy\u1ec7n\nkh\u00f4ng n\u00f3i d\u1ed1i, nh\u01b0ng khi H\u00e0 N\u1ed9i c\u1ea5m \u0111o\u00e1n t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, kh\u00f3a mi\u1ec7ng truy\u1ec1n\nth\u00f4ng, b\u00e1o ch\u00ed, b\u1ecf t\u00f9 k\u00fd gi\u1ea3 n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ph\u1ea3i \u0111\u1ea5u tranh\ncho t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>S\u01b0 Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh ti\u1ebfp t\u1ee5c\nc\u00e1c chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ea1i ch\u00fang t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam &#8211; m\u1edbi \u0111\u00e2y v\u00e0o th\u00e1ng 5.2008 &#8211; \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u\nh\u00e0ng t\u00edt l\u1edbn \u0111\u0103ng t\u1ea3i nh\u01b0ng \u00edt khi nghe n\u00f3i c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n GHPGVNTN th\u00ec v\u1eabn ti\u1ebfp\nt\u1ee5c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh th\u0103ng ti\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, d\u00f9\nth\u1eeba bi\u1ebft nh\u1eefng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0m cho ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam n\u1ed5i gi\u1eadn. V\u00ed d\u1ee5\nv\u00e0o n\u0103m 1995, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 b\u1ecb k\u1ebft \u00e1n 5 n\u0103m t\u00f9 v\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n\nGHPGVNTN \u0111i c\u1ee9u tr\u1ee3 n\u1ea1n nh\u00e2n l\u0169 l\u1ee5t. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c cho\nph\u00e9p GHPGVNTN ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng Gi\u00e1o h\u1ed9i v\u1eabn thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c Ban \u0110\u1ea1i di\u1ec7n GHPGVNTN\nt\u1ea1i c\u00e1c t\u1ec9nh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 theo \u0111u\u1ed5i vi\u1ec7c c\u1ee9u tr\u1ee3 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 th\u00f4ng tin\ntrong c\u00e1c v\u00f9ng ngh\u00e8o kh\u00f3. M\u1ed7i l\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t Ban \u0110\u1ea1i di\u1ec7n th\u00e0nh l\u1eadp, GHPGVNTN g\u1eedi\nth\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o \u0111\u1ebfn ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e1p l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam tr\u1ee5c xu\u1ea5t\nch\u01b0 T\u0103ng ra kh\u1ecfi ch\u00f9a v\u00e0 s\u00e1ch nhi\u1ec5u Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean\ntrong Ban \u0110\u1ea1i di\u1ec7n, \u0111e d\u1ecda l\u00e0m m\u1ea5t c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u\nt\u1ed1 c\u00f4ng c\u1ed9ng theo ki\u1ec3u X\u00f4 vi\u1ebft. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng <em>\u201cCh\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i\nchuy\u1ec7n g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab ly khai n\u1eeda v\u1eddi\u201d<\/em> (dissidence-lite). C\u00e1c Ban \u0110\u1ea1i di\u1ec7n\nGHPGVNTN t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 khung s\u01b0\u1eddn theo h\u00ecnh th\u00e1i m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i\nd\u00e2n s\u1ef1, m\u00e0 \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i tin nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch chuy\u1ec3n t\u1ea3i c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a qu\u1ea7n\nch\u00fang nh\u1eb1m m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ef1 do v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c bao \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00ednh\nquy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, GHPGVNTN \u0111\u00e3 cung \u1ee9ng s\u1ef1 c\u1ee9u tr\u1ee3 cho n\u1ea1n nh\u1eadn l\u0169 l\u1ee5t, h\u1eadu thu\u1eabn\nn\u00f4ng d\u00e2n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ea5t, v\u00e0 th\u00f4ng tri cho qu\u1ea7n ch\u00fang hi\u1ec3u r\u00f5 c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd\nth\u00f4ng qua nh\u1eefng b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef c\u00e1c c\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng\n\u0110\u1ed9 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u01a1ng kh\u1edfi s\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u00e1ng ki\u1ebfn cho vay v\u1ed1n nh\u1ecf kh\u00f4ng l\u1eddi, h\u1ea7u gi\u00fap\n\u0111\u1ee1 Ph\u1eadt t\u1eed v\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang c\u00e1c gi\u1edbi thi\u1ebfu h\u1ee5t t\u00e0i ch\u00e1nh v\u00ec l\u00fd do d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd.\nCh\u1eb3ng nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00e0n \u00e1p GHPGVNTN v\u00e0 t\u1ef1\ndo t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00ec ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 \u0111e d\u1ecda c\u1ee7a kh\u1ed1i qu\u1ea7n ch\u00fang s\u00e1ng su\u1ed1t s\u1ebd\n\u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n n\u1ea1n cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i n\u00f3i r\u1eb1ng&nbsp;: <em><strong>\u201cX\u00e9t\ncho c\u00f9ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb kh\u00e1c, ch\u1eb3ng c\u00f3\ncon \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o d\u1ec5 d\u00e3i \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u00e2n quy\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng bi l\u1ee5y t\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n hay gia\n\u0111\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed7i Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n\nCh\u00e1nh ng\u1eef l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 u\u1ed1n l\u01b0ng h\u00f2ng s\u1ed1ng y\u00ean th\u00e2n. Ph\u1eadt t\u1eed n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin\nl\u00e0 ph\u1ea3i s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ecdi h\u1eadu qu\u1ea3\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Jared Roscoe<\/em><\/strong><em> theo h\u1ecdc \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Lu\u1eadt khoa New York v\u00e0 Blog cho No Record Press<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/tricycle.org\/\">https:\/\/tricycle.org\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o. Nh\u01b0ng \u00fd ki\u1ebfn hai b\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ed5i thay ch\u00ednh s\u00e1ch JARED ROSCOE \u0111\u0103ng tr\u00ean T\u1ea1p ch\u00ed Tricycle c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Hoa K\u1ef3 Sau &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":38128,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[63,120,114,370],"tags":[],"class_list":["post-1107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bao-chi-quoc-te","category-dien-dan","category-tin-tuc","category-forb-vi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1107"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}