{"id":1549,"date":"2010-11-23T12:00:00","date_gmt":"2010-11-23T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/all\/all\/cu-hi-41-45\/"},"modified":"2016-09-09T13:44:31","modified_gmt":"2016-09-09T13:44:31","slug":"cu-hi-41-45","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/cu-hi-41-45\/","title":{"rendered":"<i>Qu\u00ea M\u1eb9<\/i> : C\u00e2u h\u1ecfi 41-45"},"content":{"rendered":"<p><strong>41. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: Theo \u00f4ng v\u1edbi m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft h\u01a1n, s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp hay \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a kh\u00f3ai l\u1ea1c hi\u1ec3u bi\u1ebft\u00a0?<\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> C\u1ea7n c\u1ea3 hai m\u1edbi th\u00e0nh tr\u00ed th\u1ee9c. Mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ef1c t\u1ea1i, t\u1ee9c ki\u1ebfn th\u1ee9c. C\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 kh\u01b0 kh\u01b0 gi\u1eef cho m\u00ecnh, kh\u00f4ng chia s\u1ebb, kh\u00e1c chi tr\u1ecdc ph\u00fa ch\u00f4n v\u00e0ng gi\u1eef c\u1ee7a. T\u01b0 b\u1ea3n ng\u00e0y nay c\u0169ng \u0111\u00e3 xa l\u00e1nh t\u1ee5c c\u1ed5 h\u1ee7 ch\u00f4n v\u00e0ng. C\u00f3 c\u1ee7a ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111\u1ea7u t\u01b0. \u0110\u1ea7u t\u01b0 cho ai, l\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ef1a m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c ph\u1ea3i l\u00e0m.<\/p>\n<p><strong>42. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: T\u1ea1i sao tr\u00ed th\u1ee9c l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u00f4i cu\u1ed1n \u0111i theo T\u1ea3\u00a0?<\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> \u1ede Ph\u00e1p ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi c\u00e1c \u00f4ng l\u00e3nh t\u1ee5 hay tr\u00ed th\u1ee9c phe t\u1ea3 <em>\u201cla gauche caviar\u201d<\/em>, t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 \u201cphe T\u1ea3 ph\u00fa \u00f4ng\u201d. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i phe t\u1ea3 \u0111\u1ea5u tranh, b\u1ea7n h\u00e0n thu\u1ed9c gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u00e2n nh\u1eefng n\u0103m 30, m\u00e0 l\u00e0 phe t\u1ea3 th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u, th\u00e0nh \u0111\u1ea1t, gi\u00e0u c\u00f3, tuy kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u201ct\u1ed1i r\u01b0\u1ee3u s\u00e2m banh s\u00e1ng s\u1eefa b\u00f2\u201d nh\u01b0 gi\u1edbi T\u00e2y thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, nh\u01b0ng l\u00e0 gi\u1edbi t\u1ea3 \u0103n nh\u1eadu t\u1ef1 nhi\u00ean, ph\u00e8 ph\u1ee1n ch\u1eb3ng kh\u00e1c chi gi\u1edbi t\u01b0 b\u1ea3n, u\u1ed1ng s\u00e2m banh Dom P\u00e9rignon \u0103n tr\u1ee9ng c\u00e1 <em>caviar<\/em> \u0111\u1eaft ti\u1ec1n (c\u00e1 t\u1ea7m\/esturgeon\/sturgeon).<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u quan ni\u1ec7m t\u1ea3 &#8211; h\u1eefu \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u1eb1n ranh, \u00fd ngh\u0129a b\u1ecb v\u1eaft s\u1ea1ch.<\/p>\n<p>\u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i t\u1ef1 h\u00e0o m\u00e0 n\u00f3i chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d (T\u00e0u \u0110\u1ea3o \u00c1nh S\u00e1ng) m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i x\u01b0\u1edbng xu\u1ea5t cu\u1ed1i n\u0103m 1978 \u0111\u00e3 g\u00f3p c\u00f4ng v\u00e0o vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i nh\u00e2n sinh quan c\u1ee7a phe t\u1ea3 \u1edf Ph\u00e1p, \u00c2u ch\u00e2u v\u00e0 Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975 cho t\u1edbi 1978, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec7n m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c phe t\u1ea3 n\u00e0o ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i H\u00e0 N\u1ed9i, ho\u1eb7c \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thu\u1ed9c phe c\u00e1nh h\u1ecd. Phe t\u1ea3 cho l\u00e0 h\u1eefu, l\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng ai kh\u00f4ng thu\u1ed9c c\u00e1nh t\u1ea3 m\u00ecnh. Th\u1ebf m\u00e0 g\u1ea7n 200 nh\u00e2n v\u1eadt thu\u1ed9c phe t\u1ea3 Ph\u00e1p, \u00c2u ch\u00e2u, Hoa K\u1ef3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u uy danh nh\u01b0 Jean Paul Sartre, Simone de Bauvoir, Alain Geismar, Andr\u00e9 Glucksmann, Claudie Broyelle, Michel Rocard, Lionel Jospin, Olivier Todd, Bernard Kouchner, Daniel Cohn Bendit, Susan Sontag, Leonid Pliouchtch, Vladimir Bukovski, Maximov, Souvarine, v.v\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u1ea1i t\u1ea3, \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 c\u00e1c l\u00e3nh t\u1ee5 phong tr\u00e0o Sinh vi\u00ean Sorbonne 68, r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ef1c t\u1ea3 Mao-\u00edt, nay th\u00e0nh tr\u1ee5 c\u1ed9t c\u1ee9u s\u1ed1ng Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Mi\u1ec1n Nam Ch\u1ed1ng C\u1ed9ng\u00a0!<\/p>\n<p>H\u00e3nh di\u1ec7n h\u01a1n n\u1eefa, t\u1eeb cu\u1ed9c khuynh \u0111\u1ea3o phe t\u1ea3 th\u00f4ng qua chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d n\u00e0y, h\u00ecnh \u1ea3nh Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eeda s\u1ea1ch tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc kia v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, h\u00ecnh \u1ea3nh Mi\u1ec1n Nam b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi \u201c\u0111\u1ebf qu\u1ed1c hi\u1ebfu chi\u1ebfn M\u1ef9\u201d, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra \u0111i sau 75 b\u1ecb quy k\u1ebft nh\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb \u201ct\u1ed9i ph\u1ea1m chi\u1ebfn tranh\u201d, \u201ctay sai \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9\u201d. Nay v\u1edbi cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ho\u00e1 gi\u1ea3i c\u1ee7a c\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf, Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n tr\u1edf th\u00e0nh th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a t\u1ef1 do, k\u1ebb ch\u1ed1ng \u0111\u1ed9c t\u00e0i.<\/p>\n<p><\/p>\n<table align=\"center\" width=\"600\" border=\"0\">\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/LTV_Q41-45_01.jpg\" width=\"599\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"B\u00edch ch\u01b0\u01a1ng k\u00eau g\u1ecdi \u1ee7ng h\u1ed9 cho chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d cu\u1ed1i n\u0103m 1978, tr\u1ee5 s\u1edf \u0111\u1eb7t t\u1ea1i to\u00e0 so\u1ea1n Qu\u00ea M\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i m\u1ed9t trang mi\u1ec5n ph\u00ed tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed Ph\u00e1p c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1eb1ng tri\u1ec7u \u1ea5n b\u1ea3n, nh\u01b0 Paris Match, T\u00e9l\u00e9 7 Jours, Express, Le Point, Le Monde, Figaro, Le Matin, v.v\u2026\"><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">B\u00edch ch\u01b0\u01a1ng k\u00eau g\u1ecdi \u1ee7ng h\u1ed9 cho chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d cu\u1ed1i n\u0103m 1978, tr\u1ee5 s\u1edf \u0111\u1eb7t t\u1ea1i to\u00e0 so\u1ea1n Qu\u00ea M\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i m\u1ed9t trang mi\u1ec5n ph\u00ed tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed Ph\u00e1p c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1eb1ng tri\u1ec7u \u1ea5n b\u1ea3n, nh\u01b0 Paris Match, T\u00e9l\u00e9 7 Jours, Express, Le Point, Le Monde, Figaro, Le Matin, v.v\u2026<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<table align=\"center\" width=\"600\" border=\"0\">\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><a href=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/SOS_Mot_Chiec_Tau_Cho_Viet_Vietnam.jpg\" target=\"_blank\" style=\"text-decoration:none;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/LTV_Q41-45_02.jpg\" width=\"599\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"H\u00e0ng tr\u0103m nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf k\u00fd t\u00ean d\u01b0\u1edbi L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u cho Vi\u1ec7t Nam\u201d ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u1edbt Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n, g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam.\"><\/a><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">H\u00e0ng tr\u0103m nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf k\u00fd t\u00ean d\u01b0\u1edbi L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u cho Vi\u1ec7t Nam\u201d ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u1edbt Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n, g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam.<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, s\u1ed1 c\u1eed tri t\u1ea1i Ph\u00e1p b\u1ea7u cho \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Ph\u00e1p tr\u00ean 20%, t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u ch\u00e2u kh\u00e1c c\u0169ng th\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf \u00dd. Th\u1ebf nh\u01b0ng phong tr\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lu\u1eadn Ch\u00e2u \u00c2u l\u00e0m cho m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, s\u1ed1 c\u1eed tri t\u1ea1i Ph\u00e1p b\u1ea7u cho \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n s\u00fat xu\u1ed1ng 10%, r\u1ed3i 5%, v.v\u2026 S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t x\u1ea9y ra t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p>Hai b\u1ed9 \u00f3c nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1edbi Ph\u00e1p l\u00e0 Raymond Aron v\u00e0 Jean Paul Sartre c\u00f9ng k\u00fd t\u00ean \u1ee7ng h\u1ed9 chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d, c\u00f9ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Elys\u00e9es ki\u1ebfn ngh\u1ecb T\u1ed5ng th\u1ed1ng Giscard dEstaing, h\u00e3y h\u1ed7 tr\u1ee3 cho chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1edbc b\u00e1o ch\u00ed, truy\u1ec1n th\u00f4ng, truy\u1ec1n h\u00ecnh, hai \u00f4ng b\u1eaft tay nhau th\u00e2n \u00e1i, k\u1ebft th\u00fac 24 n\u0103m th\u00f9 ngh\u1ecbch \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a hai b\u1ed9 n\u00e3o C\u1ed9ng v\u00e0 Ph\u1ea3n C\u1ed9ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. C\u00e1nh t\u1ea3 Ph\u00e1p \u0111\u00e3 th\u00e1n l\u00ean\u00a0: nh\u1edd c\u00e1c b\u1ea1n Vi\u1ec7t Nam, nh\u1edd Con T\u00e0u m\u00e0 Aron-Sartre ho\u00e0 gi\u1ea3i. M\u1ed9t s\u1ef1 bi\u1ebfn trong h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00ec t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Ng\u01b0\u1eddi t\u1ea3 ph\u00e1i th\u1ebf k\u1ef7 c\u1ee7a Ph\u00e1p, l\u00e0 tri\u1ebft gia Jean Paul Sartre. M\u00e1c x\u00edt c\u1ef1c \u0111\u1ed9, l\u1ea1i d\u1ea5n th\u00e2n \u1ee7ng h\u1ed9 ph\u00e1i Mao \u00edt t\u1ea1i Ph\u00e1p, \u00f4ng t\u1eebng tuy\u00ean b\u1ed1\u00a0: \u201cCh\u1ec9 c\u00f3 b\u1ecdn ch\u00f3 m\u00e1 m\u1edbi ch\u1ed1ng C\u1ed9ng\u201d. Th\u1ebf m\u00e0 l\u00fac cu\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u1ea1i \u1ee7ng h\u1ed9 Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng C\u1ed9ng. Kh\u00f4ng hi h\u1eefu sao\u00a0!<\/p>\n<p>\u0110\u1ea5y, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf nhoi, b\u1ea7n h\u00e0n, b\u1ecb \u00e1p b\u1ee9c n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng l\u00e2y v\u00e0 th\u1ea5p xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u b\u1ef1c, c\u00e1nh t\u1ea3 Vi\u1ec7t Ki\u1ec1u theo C\u1ed9ng t\u1ea1i Ph\u00e1p ti\u00eau \u0111i\u1ec1u, tan v\u1ee1 th\u1ea3m th\u00ea sau chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u Cho Vi\u1ec7t Nam\u201d.<\/p>\n<p>Theo nguy\u00ean t\u1eafc, tr\u00ed th\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u hi\u1ec3u bi\u1ebft l\u1ea1i nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u00e0 c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 30, l\u00fd t\u01b0\u1edfng phe t\u1ea3 h\u1ea5p d\u1eabn \u1edf t\u00ednh nh\u00e2n lo\u1ea1i, h\u00f2a \u0111\u1ed3ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ee9c hi\u1ebfp, ngh\u00e8o h\u00e8n. B\u1ed9 m\u00e1y tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n Li\u00ean x\u00f4 gia c\u1ed1 d\u1ef1ng l\u00ean <em>\u201cc\u00e1i m\u1ed1t t\u1ea3 khuynh th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng\u201d<\/em> l\u00e2y lan trong h\u1ecdc gi\u1edbi. H\u1ecdc gi\u1edbi Vi\u1ec7t l\u1ea1i n\u00f4 l\u1ec7 h\u1ecdc gi\u1edbi T\u00e2y n\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u00e0n l\u1edbp h\u1ecdc gi\u1edbi T\u00e2y con. Trong khi \u1ea5y, phe h\u1eefu v\u1eeba b\u1ea3o th\u1ee7, l\u1ea1c h\u1eadu, v\u1eeba v\u1ecb k\u1ef7, xa l\u00e1nh kh\u1ed1i d\u00e2n \u0111en lam l\u0169 \u1edf n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh v\u00e0 t\u1ea1i c\u00e1c x\u1ee9 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0103n h\u1ecdc h\u1eb3n nhi\u00ean th\u1ea5m \u0111\u1eabm l\u00f2ng nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, n\u00ean d\u1ec5 khuynh t\u1ea3. Trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 hai m\u00e0u \u0111en tr\u1eafng ng\u1ef1 tr\u1ecb, s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0nh kh\u00f4ng kh\u00e1c. Ch\u01b0a ai khai th\u1ecb cho T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng gi\u1eefa tr\u1eafng \u0111en c\u00f2n c\u00f3 m\u00e0u x\u00e1m. Tuy nhi\u00ean t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 30 \u1ea5y, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng tr\u00ed th\u1ee9c t\u1ec9nh ng\u1ed9 r\u1ea5t s\u1edbm. Hai v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 Andr\u00e9 Souvarine, b\u00ed th\u01b0 c\u1ee7a Staline, ly khai v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m n\u00e0y, v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n Andr\u00e9 Gide n\u1ed5i danh c\u1ee7a Ph\u00e1p, t\u1eebng l\u00e0 ng\u1ecdn \u0111\u00e8n c\u1ee7a tr\u00ed th\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi nh\u00f3m Hu\u1ebf c\u1ee7a nh\u1eefng Ho\u00e0i Thanh, H\u1ea3i Tri\u1ec1u, \u0110\u00e0o Duy Anh\u2026 Andr\u00e9 Gide sau m\u1ed9t th\u1eddi ca t\u1ee5ng Li\u00ean x\u00f4 \u0111\u00e3 vi\u1ebft cu\u1ed1n <em>\u201cRetour de lURSS\u201d<\/em> ph\u01a1i b\u00e0y s\u1ef1 th\u1ea5t v\u1ecdng c\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>T\u1eeb m\u1ed9t phe h\u1eefu th\u1ef1c d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c cho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o v\u1edbi tinh th\u1ea7n v\u1ed1n th\u1ea5m \u0111\u1eabm l\u00f2ng b\u00e1c \u00e1i, huynh \u0111\u1ec7 c\u1ee7a C\u00f4ng g\u00edao Ph\u00e1p v\u00e0 \u00c2u ch\u00e2u. Nh\u01b0ng Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX \u0111\u00e3 kh\u00f4ng theo k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ea1i, co r\u00fat v\u00e0o gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng, \u1ea9n n\u1ea5p sau ph\u00e1o \u0111\u00e0i ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc, s\u1ed1ng xa l\u00eca v\u00e0 xa l\u1ea1 v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi \u0111au kh\u1ed5, gi\u1edbi th\u1ee3 thuy\u1ec1n, n\u00f4ng d\u00e2n lam l\u0169, nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb \u00e1p b\u1ee9c t\u1ea1i c\u00e1c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba\u2026 a t\u00f2ng cho b\u1ea5t c\u00f4ng ho\u00e0nh h\u00e0nh x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 cho t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u1ea3 khuynh n\u1ea9y n\u1edf l\u00e0m th\u00e0nh l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n m\u1edbi, ni\u1ec1m hy v\u1ecdng ph\u00e1t sinh. Ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 60, phong tr\u00e0o C\u00f4ng gi\u00e1o c\u1ea5p ti\u1ebfn t\u1ea1i Ph\u00e1p m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ee9c t\u1ec9nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u1ed9 ra khuynh h\u01b0\u1edbng t\u1ea3 khuynh C\u00f4ng gi\u00e1o tham d\u1ef1 v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ee3 thuy\u1ec1n d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u00e1i Linh m\u1ee5c &#8211; th\u1ee3 (Pr\u00eatre-ouvrier), Linh m\u1ee5c c\u1ea7m \u0111\u00e0n \u0111i h\u00e1t \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ed9p \u0111\u00eam (Cha Duval), nh\u1eefng H\u1ecdc vi\u1ec7n X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc C\u00f4ng gi\u00e1o t\u1ea1i Paris nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u1ee3 gi\u00fap \u201cc\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u1eadm ti\u1ebfn\u201d, m\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i th\u00e0nh \u201cc\u00e1c n\u01b0\u1edbc k\u00e9m ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d, b\u1eb1ng nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang thay v\u00ec nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc kia th\u00f4ng qua nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 r\u01a1i v\u00e0o t\u00fai gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n. T\u1eeb th\u1ee9c t\u1ec9nh n\u00e0y m\u00e0 Gi\u00e1o tri\u1ec1u La M\u00e3 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng Gioan XX t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u01b0a gi\u00e1o h\u1ed9i h\u1ed9i nh\u1eadp th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi. N\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y mang t\u00ean C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II.<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p S\u01b0 \u00d4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh<\/font><\/span><\/div>\n<p><strong>43. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: N\u00f3i v\u1ec1 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh, h\u00ecnh nh\u01b0 \u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian r\u1ea5t th\u00e2n v\u1edbi Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh\u00a0?<\/strong><br \/>\n<strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> V\u00e2ng, ch\u00fang t\u00f4i \u0103n chung m\u00e2m, \u1edf chung nh\u00e0, c\u00f9ng chung ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi cho h\u00f2a b\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam &#8211; n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00f4ng c\u1ed9ng s\u1ea3n \u2013 t\u1eeb n\u0103m 1966 \u0111\u1ebfn 1970. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft v\u00e0 quen nhau t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 50 \u1edf \u0110\u00e0 L\u1ea1t. Th\u1eddi \u1ea5y t\u00f4i d\u1ea1y t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Trung h\u1ecdc t\u01b0 th\u1ee5c Tu\u1ec7 Quang \u1edf C\u00e2y s\u1ed1 4 do th\u1ea7y Thi\u1ec7n T\u1ea5n, l\u00e0 anh trai c\u1ee7a \u00f4ng, l\u00e0m hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>Bi k\u1ecbch c\u1ee7a Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u00f4ng \u0111i t\u00ecm \u0111\u1ec7 t\u1eed, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ecm con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 do.<\/p>\n<p>\u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u00e0nh, t\u00ecnh c\u1ea3m, nhi\u1ec1u thi t\u00ednh, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9c t\u00e0i, b\u1ecb tham v\u1ecdng v\u00e0 thanh danh l\u00e0m h\u1ecfng. Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u1eddi kh\u00f4ng n\u01b0\u01a1ng ch\u00ecu khi c\u00f2n b\u00e9 n\u00ean bi\u1ebfn \u00f4ng th\u00e0nh con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1ea3i tho\u00e1t, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi h\u1eb1n th\u00f9 <em>(lhomme de ressentiment)<\/em>. T\u00f4i \u0111o\u00e1n th\u1ebf do nh\u1eadn x\u00e9t hai s\u1ef1 ki\u1ec7n. M\u1ed9t l\u00e0 \u00f4ng r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng m\u1eb9, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ee7 t\u00e2m bi\u1ebfn m\u1eb9 th\u00e0nh th\u00e1nh m\u1eabu trong gi\u1edbi tay ch\u00e2n th\u00e2n c\u1eadn. Ch\u1eafc c\u00f3 g\u00ec b\u00ed \u1ea9n trong gia \u0111\u00ecnh thu\u1edf thi\u1ebfu th\u1eddi ch\u0103ng\u00a0? Vi\u1ec7c th\u1ee9 hai x\u1ea9y ra v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 40, th\u1eddi \u00f4ng l\u00e0 h\u1ecdc t\u0103ng t\u1ea1i ch\u00f9a B\u1ea3o qu\u1ed1c, Hu\u1ebf. Ch\u1eb3ng bi\u1ebft ph\u1ea1m l\u1ed7i g\u00ec r\u1ea5t n\u1eb7ng, n\u00ean b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi ch\u00f9a. C\u1ed1 Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng T.T. g\u1eedi th\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00f9a t\u1eeb mi\u1ec1n Trung v\u00e0o t\u1edbi Nam ra l\u1ec7nh c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a ch\u1ea5p \u00f4ng\u00a0<a name=\"footnote19\"><\/a><a href=\"#note19\" style=\"text-decoration:none;\">(19)<\/a>. Th\u1ebf nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn gi\u1eef b\u1ed9 \u00e1o t\u0103ng s\u0129, kh\u00f4ng ra \u0111\u1eddi. T\u00f4i ngh\u0129 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111i ri\u00eang sau n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 c\u00e1ch \u201ctr\u1ea3 th\u00f9\u201d s\u1ef1 \u00e9p ch\u1ebf tr\u01b0\u1edbc kia\u00a0?<\/p>\n<p>Gi\u1eefa l\u00fac chi\u1ebfn tranh ng\u00fat ng\u00e0n n\u0103m 1966, \u00f4ng r\u1ee7 t\u00f4i l\u1eadp m\u1ed9t \u201cGi\u00e1o h\u1ed9i Tr\u1ebb\u201d ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u201cc\u00e1c \u00f4ng gi\u00e0\u201d trong n\u01b0\u1edbc. T\u00f4i khuy\u00ean \u00f4ng kh\u00f4ng n\u00ean, ph\u1ea3i lo gi\u1ea3i quy\u1ebft chuy\u1ec7n chi\u1ebfn tranh tr\u01b0\u1edbc. K\u00e9o d\u00e2y \u0111\u1ed9ng r\u1eebng s\u1ebd l\u00e0m tan n\u00e1t Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0o l\u00fac C\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t uy hi\u1ebfp mi\u1ec1n Nam. N\u00ean chuy\u1ec7n b\u1ecf qua.<\/p>\n<p><strong>44. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: Who is Nh\u1ea5t H\u1ea1nh\u00a0? Xin l\u1ed7i t\u00f4i ph\u1ea3i d\u00f9ng ti\u1ebfng Anh \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u1ea3nh vai tr\u00f2 b\u1ec7 v\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh.<\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n. Ngh\u1ec7 s\u0129 t\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng m\u1ea1nh h\u01a1n t\u00ednh \u0111\u1ea1o s\u0129. \u0110\u1ea1o s\u0129 ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00eda c\u1ea1nh tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y.<\/p>\n<p><strong>45. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: V\u1ee5 xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh, \u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129 l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi \u00f4ng v\u00e0 v\u1edbi \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh\u00a0?<\/strong><\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f9ng nhau \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1ec1 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c. R\u1ed3i \u0111\u1ebfn l\u00fac, c\u0169ng t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c, t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y n\u1eefa. Gi\u1ea3n d\u1ecb th\u1ebf th\u00f4i. T\u00f4i chia tay \u00f4ng \u0111\u1ea7u n\u0103m 1970, sau 6 n\u0103m chia s\u1ebb ng\u1ecdt b\u00f9i. Kh\u00f4ng c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t. \u0110\u01b0\u1eddng ai n\u1ea5y \u0111i, t\u00f4i s\u00f2ng ph\u1eb3ng v\u00e0 n\u00f3i th\u1eb3ng l\u00fd do v\u1edbi \u00f4ng khi chia tay. \u00d4ng \u1ea5y bi\u1ebft r\u00f5 h\u01a1n ai v\u1ec1 s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i l\u1ea7n cu\u1ed1i n\u00e0y v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u00eam th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1970. B\u00e0i th\u01a1 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 chia tay \u1ea5y l\u00e0 b\u00e0i <em>\u201cNh\u1eadt k\u00fd b\u0103ng sa m\u1ea1c B\u1eafc M\u1ef9 Ch\u00e2u\u201d<\/em> (\u0111\u1ea1i kh\u00e1i th\u1ebf, kh\u00f4ng ch\u1eafc t\u00f4i nh\u1edb \u0111\u00fang c\u00e1c ch\u1eef trong \u0111\u1ec1 b\u00e0i) \u0111\u0103ng tr\u00ean T\u1ea1p ch\u00ed <em>V\u0103n<\/em> \u1edf Saigon n\u0103m \u1ea5y. \u0110\u1ecdc l\u00ean ch\u1eb3ng ai bi\u1ebft chuy\u1ec7n ri\u00eang gi\u1eefa ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e2u. M\u1eb7t kh\u00e1c t\u00f4i ch\u01b0a h\u1ec1 c\u00f4ng khai h\u00f3a vi\u1ec7c n\u00e0y, ngo\u1ea1i tr\u1eeb b\u1ee9c th\u01b0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c t\u00f4i g\u1eedi v\u1ec1 Vi\u1ec7n Ho\u00e1 \u0110\u1ea1o trong n\u01b0\u1edbc. V\u00ec v\u1eady t\u00f4i n\u00f3i kh\u00f4ng c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t. Tuy n\u1ed9i t\u00e2m t\u00f4i kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng d\u1eef d\u1ed9i. Tr\u00ean ph\u1ea1m vi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u00f4i b\u1ecb kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng hai l\u1ea7n. N\u0103m 1955, t\u00f4i ph\u00e1t hi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n ph\u1ee5c v\u1ee5 M\u1ea1c T\u01b0 Khoa v\u00e0 B\u1eafc Kinh ch\u1ee9 kh\u00f4ng tranh \u0111\u1ea5u cho d\u00e2n t\u1ed9c. L\u1ea7n n\u00e0y, 1970, ni\u1ec1m tin c\u1ee7a t\u00f4i v\u00e0o gi\u1edbi T\u0103ng l\u1eef b\u1ecb kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u00e0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c chia tay gi\u1eefa b\u1eb1ng h\u1eefu, b\u1ecf \u0111\u1ea1o n\u00e0y theo \u0111\u1ea1o kh\u00e1c, ch\u1ecdn \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 n\u00e0y l\u1ea5y \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 kia l\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1ef1 gi\u00e1c hay ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u1eebng \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. Chuy\u1ec7n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. V\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u1eafn kh\u00edt c\u00f2n ly d\u1ecb kia m\u00e0. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u00e2n chuy\u1ebfn \u00f4ng v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, hai ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 l\u00fac tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 to chuy\u1ec7n l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed cu\u1ed3ng t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y qu\u00e1 xem \u201cTh\u1ea7y m\u00ecnh l\u00e0 nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1eddi\u201d, v\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u ngu\u1ed3n c\u01a1n n\u00ean v\u1ecdng \u0111\u1ed9ng. H\u1ecd kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng, t\u1eeb n\u0103m 1970, Nh\u1ea5t H\u1ea1nh l\u00e0 \u0111\u00e1m m\u00e2y \u0111en \u0111\u00e3 bay m\u1ea5t trong \u0111\u1eddi t\u00f4i. C\u0169ng do kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u00e1n cho t\u00f4i hai ch\u1eef \u201cph\u1ea3n th\u1ea7y\u201d. T\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Nh\u1ea5t H\u1ea1nh th\u00ec sao g\u1ecdi \u201cph\u1ea3n th\u1ea7y\u201d. M\u00e0 ph\u1ea3n g\u00ec\u00a0? B\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn m\u00e0 l\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u1ea1o v\u00e0 n\u01b0\u1edbc, th\u00ec chia tay nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng x\u1ea9y trong x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n ch\u1ee7, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ebfn ph\u1ea3i d\u00f9ng ch\u1eef \u201cph\u1ea3n\u201d theo quan ni\u1ec7m phong ki\u1ebfn, ch\u1ee7 t\u1edb v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01b0a quen sinh ho\u1ea1t d\u00e2n ch\u1ee7, ch\u01b0a quen tranh lu\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn, ch\u1ec9 th\u00edch x\u1ec9 v\u1ea3, l\u00ean \u00e1n, v\u00ec qu\u00e1n t\u00ednh t\u1ef1 t\u00f4n, b\u00e8 ph\u00e1i, bang h\u1ed9i, v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng th\u1ea7n ho\u00e0ng &#8211; m\u1ed9t th\u1ee9 ch\u1ee7 ngh\u0129a minh ch\u1ee7 c\u00f2n u u minh minh.<\/p>\n<p>\u0110\u00e3 l\u00e2u, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n ngh\u0129 t\u1edbi \u00f4ng \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean s\u1ef1 bi\u1ebfn b\u1ea5t ng\u1edd x\u1ea9y ra khi \u00f4ng v\u00e0 b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng r\u1eddi phi tr\u01b0\u1eddng Charles de Gaulle l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i. B\u1ed7ng d\u01b0ng b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng, t\u1ee9c Ch\u00e2n Kh\u00f4ng, tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t c\u00e2u xanh r\u1eddn v\u1edbi h\u00e3ng th\u00f4ng t\u1ea5n AFP li\u00ean quan t\u1edbi Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t khi\u1ebfn t\u00f4i ph\u1ea3i ph\u1ea3n \u1ee9ng. L\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a b\u00e0 Ch\u00e2n Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n tin AFP ph\u00e1t h\u00e0nh chi\u1ec1u ng\u00e0y 11.1.2005 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n vi\u1ebft r\u1eb1ng\u00a0: <em>\u201cNh\u00e0 s\u01b0 (t\u1ee9c S\u01b0 \u00d4ng Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh) kh\u00f4ng l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, l\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111ang b\u1ecb ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ea5m kh\u00f4ng cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u0103m 1981, v\u00ec Gi\u00e1o h\u1ed9i n\u00e0y t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n. H\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, C\u00f4ng an Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 m\u1edf cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p s\u00e2u r\u1ed9ng Gi\u00e1o h\u1ed9i n\u00e0y, h\u00e0ng gi\u00e1o ph\u1ea9m b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3n ch\u1ebf v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00f4i ch\u00f9a b\u1ecb phong t\u1ecfa. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi v\u00ec sao m\u1ed9t s\u1ed1 phong tr\u00e0o t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, S\u01b0 c\u00f4 Ch\u00e2n Kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi\u00a0: <strong>\u201cV\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c Gi\u00e1o h\u1ed9i n\u00e0y t\u00e0ng tr\u1eef nh\u1eefng l\u00e1 c\u1edd c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169<\/strong> (sic). <strong>C\u00f2n ch\u00fang t\u00f4i, th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o c\u1ea3\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Hai ng\u00e0y sau t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh tuy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ean b\u00e1o Nh\u00e2n D\u00e2n ph\u00e1t h\u00e0nh ng\u00e0y 13.1.2005, r\u1eb1ng\u00a0: <em><strong>\u201c\u00d4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ea5u tranh v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u0103ng th\u1eb3ng c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u1ec1 \u201cv\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u201d. \u00d4ng k\u1ec3, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 quan ch\u1ee9c Hoa K\u1ef3 r\u1eb1ng\u00a0: \u201cNg\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi c\u00e1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u1ecdi l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 b\u01b0ng b\u1ed1c H\u00e0 N\u1ed9i, l\u1ea1i ph\u1ee7 nh\u1eadn t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ee9c \u0111\u1ea5u tranh bi th\u1ea3m nh\u01b0ng ki\u00ean c\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 trong n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ee7 nh\u1eadn n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u00c2u M\u1ef9 h\u1eadu thu\u1eabn cho cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u00ednh ngh\u0129a \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u00f4i th\u00f4ng qua th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed c\u1ee7a Ph\u00f2ng Th\u00f4ng tin Ph\u1eadt gi\u00e1o Qu\u1ed1c t\u1ebf d\u00e2y d\u01b0a t\u1edbi chuy\u1ebfn \u0111i Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh c\u00f9ng 100 T\u0103ng th\u00e2n L\u00e0ng Mai. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u00f4i ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng nh\u1eafc t\u1edbi ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00ec ng\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m chuy\u1ec7n chung \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1edbi chuy\u1ec7n ri\u00eang c\u00e1 nh\u00e2n gi\u1eefa hai ch\u00fang t\u00f4i. D\u00f9 t\u00f4i bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ed9t k\u00edch Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ee3t m\u1edbi b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e1 b\u00e0i Tu\u1ec7 S\u1ef9 &#8211; L\u00ea M\u1ea1nh Th\u00e1t trong n\u01b0\u1edbc, ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc l\u00e0 l\u00e1 b\u00e0i Nh\u1ea5t H\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat t\u00ean kh\u1ecfi danh s\u00e1ch CPC (Countries of Particular Concern, danh s\u00e1ch c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m) m\u00e0 chi\u1ebfu theo \u0110\u1ea1o lu\u1eadt 1998 c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb ch\u1ebf t\u00e0i tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c kinh t\u1ebf v\u00e0 t\u00e0i ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Chuy\u1ebfn \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam r\u1ea7m r\u1ed9 v\u1edbi 100 T\u0103ng th\u00e2n L\u00e0ng Mai \u0111\u1ea7u n\u0103m 2005, cu\u1ed9c t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i th\u1ea3o Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 t\u00ednh qu\u1ed1c t\u1ebf do c\u1eb7p Gi\u00e1o s\u01b0 L\u00ea M\u1ea1nh Th\u00e1t \u2013 Tu\u1ec7 S\u1ef9 t\u1ea1i Saigon trung tu\u1ea7n th\u00e1ng 7.2006, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c H\u00e0 N\u1ed9i c\u1ed1 \u00fd dung t\u00fang cho m\u1ed9t \u0111\u1ee3t l\u00ean ti\u1ebfng r\u1ea7m r\u1ed9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ed1i l\u1eadp t\u1eeb th\u00e1ng 4 cho \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10.2006 \u0111\u00e3 l\u00e0 t\u1ed5ng l\u1ef1c tr\u1ee3 th\u1ee7 cho H\u00e0 N\u1ed9i, nh\u1edd v\u1eady T\u1ed5ng th\u1ed1ng Georges W. Bush ra l\u1ec7nh r\u00fat t\u00ean Vi\u1ec7t Nam ra kh\u1ecfi danh s\u00e1ch CPC (danh s\u00e1ch c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m), khi \u00f4ng \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh APEC v\u00e0o trung tu\u1ea7n th\u00e1ng 11.2006.<\/p>\n<p>N\u0103m 1977, tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau b\u1ea3y n\u0103m chia tay ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0 b\u00e0 Cao Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u1ee3ng qua v\u1ee5 con t\u00e0u \u0111i v\u1edbt ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n m\u00e0 \u00f4ng b\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u1ea1i Singapore. L\u00ean ti\u1ebfng v\u00ec th\u1ea3m c\u1ea3nh Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, ch\u1ee9 ch\u1eb3ng v\u00ec chuy\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n. T\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ef1 v\u1ee5 sau khi hai t\u1edd b\u00e1o l\u1edbn <em>Straits Times<\/em> \u1edf Singapore v\u00e0 <em>New York Times<\/em> \u1edf N\u1eefu \u01af\u1edbc khui ra tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean. Nguy\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c <em>H\u1ed9i ngh\u1ecb Th\u1ebf gi\u1edbi cho T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 Ho\u00e0 b\u00ecnh<\/em> (World Conference on Religion and Peace) b\u1ecf ra s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn M\u1ef9 kim giao cho \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n ngo\u00e0i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0110i\u1ec1u h\u00e0nh, b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m ph\u1ee5 t\u00e1. T\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 ph\u00f2ng \u1ed1c l\u00e0m tr\u1ee5 s\u1edf \u1edf Singapore, nh\u01b0ng hai \u00f4ng b\u00e0 l\u1ea1i \u0111i thu\u00ea villa \u1edf ri\u00eang. Thay v\u00ec \u0111i v\u1edbt ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec hai \u00f4ng b\u00e0 thu\u00ea m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u c\u0169 b\u1ec7 r\u1ea1c kh\u00f4ng c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng ra kh\u01a1i, n\u00ean ch\u1ec9 n\u1eb1m t\u1ea5p b\u1edd. B\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadp tr\u1ea1i ti\u1ebfp c\u01b0 \u1edf Th\u00e1i Lan l\u00ean t\u00e0u \u1ea5y cho c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc \u201cv\u1edbt ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n\u201d. Theo <em>New York Times<\/em> c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n \u1edf Th\u00e1i ph\u1ea3i tr\u1ea3 m\u1ed9t kho\u1ea3ng ti\u1ec1n cho b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean t\u00e0u. T\u00e0u l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ef9 thu\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n t\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia th\u1ee9 ba. Vi\u1ec7c l\u00f4i th\u00f4i x\u1ea9y ra t\u1eeb \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n ng\u00e0y ng\u00e0y d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c n\u00f3ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi ng\u1ed3i tr\u00ean bong nghe ng\u00e2m th\u01a1 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh hay kinh t\u1ee5ng theo gi\u00e1o ph\u00e1i L\u00e0ng Mai (l\u00fac \u1ea5y c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 L\u00e0ng H\u1ed3ng) ph\u00e1t ra t\u1eeb m\u00e1y. Ch\u1edd m\u00e3i ch\u1eb3ng th\u1ea5y t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ecbnh c\u01b0 v\u1ec1 \u0111\u00e2u n\u00ean h\u1ecd sinh ra b\u1ea5t m\u00e3n. T\u00f4i c\u00f2n trong tay b\u1ea3n ph\u00fac tr\u00ecnh 28 trang c\u1ee7a \u00f4ng Homer Jack, T\u1ed5ng th\u01b0 k\u00fd <em>H\u1ed9i ngh\u1ecb Th\u1ebf gi\u1edbi cho T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 Ho\u00e0 b\u00ecnh<\/em> ph\u00fac tr\u00ecnh vi\u1ec7c b\u00ea b\u1ed1i v\u00e0 l\u1ea5y quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch ch\u1ee9c hai \u00f4ng b\u00e0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ed1ng xu\u1ea5t hai ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi Singapore.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, c\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng hai con t\u00e0u v\u00e0 cho r\u1eb1ng t\u00f4i tranh gi\u00e0nh con t\u00e0u c\u1ee7a \u00f4ng ta. H\u1ecd \u0111\u00e2u bi\u1ebft r\u1eb1ng con t\u00e0u ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh x\u1ea9y ra gi\u1eefa n\u0103m 1977. Con T\u00e0u \u0110\u1ea3o \u00c1nh S\u00e1ng do c\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 x\u01b0\u1edbng xu\u1ea5t v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1978 l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec3u t\u1ecf \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m th\u1eddi \u0111\u1ea1i, v\u1edbi s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a g\u1ea7n 200 nh\u00e2n s\u0129 qu\u1ed1c t\u1ebf. T\u1eeb con t\u00e0u c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebb ra h\u00e0ng lo\u1ea1t t\u00e0u kh\u00e1c \u0111i v\u1edbt ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0110\u1ee9c, \u1edf \u00dd, \u1edf Na Uy\u2026<\/p>\n<table align=\"center\" width=\"600\" border=\"0\">\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/LTV_Q41-45_03.jpg\" width=\"599\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"B\u00edch chuong trong chuy\u1ebfn v\u1eadn \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i \u00dd \u0110\u1ea1i L\u1ee3i cho chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u cho Vi\u1ec7t Nam\u201d ng\u00e0y 15.2.1979. T\u00e1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1edbi Tri\u1ebft gia Andr\u00e9 Glucksmann, S\u1eed gia Ylios Yannakis, v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n si \u00dd Carlo Ripa di Meana, Paolo Flores DArcais v\u00e0 Filippo Peshiera.\"><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">B\u00edch chuong trong chuy\u1ebfn v\u1eadn \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i \u00dd \u0110\u1ea1i L\u1ee3i cho chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t Chi\u1ebfc T\u00e0u cho Vi\u1ec7t Nam\u201d ng\u00e0y 15.2.1979. T\u00e1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1edbi Tri\u1ebft gia Andr\u00e9 Glucksmann, S\u1eed gia Ylios Yannakis, v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n si \u00dd Carlo Ripa di Meana, Paolo Flores DArcais v\u00e0 Filippo Peshiera.<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>\nNh\u00ecn l\u1ea1i vi\u1ec7c n\u00e0y, t\u00f4i th\u1ea5y Qu\u00ea M\u1eb9 c\u00f4ng khai h\u00f3a s\u1ef1 v\u1ee5 l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u1edfi li\u00ean quan t\u1edbi sinh t\u1eed c\u1ee7a phong tr\u00e0o Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m d\u1ea7u s\u00f4i l\u1eeda b\u1ecfng \u1ea5y, c\u0169ng nh\u01b0 cung c\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00e0i t\u1eed c\u1ed1 h\u1eefu v\u00e0 v\u00f4 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean lo\u1ea1t b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ean Qu\u00ea M\u1eb9 g\u00e2y s\u1ed1c cho gi\u1edbi Ph\u1eadt t\u1eed. M\u1ed9t s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng c\u01b0 s\u0129 (t\u00f4i) kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng\u201d \u0111\u1ed9ng t\u1edbi T\u0103ng s\u0129 l\u00e0 \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh. Th\u1ebf nh\u01b0ng c\u01a1 s\u1edf v\u00e0 t\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9 do t\u00f4i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i hay t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o, k\u1ec3 c\u1ea3 Ph\u1eadt gi\u00e1o, d\u00f9 t\u00f4i l\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed. M\u1ed9t c\u01a1 quan ng\u00f4n lu\u1eadn ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u00fang ch\u1ee9c n\u0103ng th\u00f4ng tin v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn d\u01b0 lu\u1eadn.<\/p>\n<p>Sau cu\u1ed9c chia tay \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh, n\u0103m 1970, t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01a1n g\u1eedi Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o trong n\u01b0\u1edbc t\u1eeb nhi\u1ec7m t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ch\u1ee9c v\u1ee5 trong gi\u00e1o h\u1ed9i, m\u00e3i cho t\u1edbi hai m\u01b0\u01a1i hai n\u0103m sau, n\u0103m 1992, do Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00f4i m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 gi\u00fap Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e1ch vi\u1ebft lo\u1ea1t b\u00e0i th\u1eddi \u1ea5y. Lo\u1ea1t b\u00e0i n\u00e0y do \u00f4ng nh\u00e0 b\u00e1o HTA c\u1ee7a t\u00f2a so\u1ea1n vi\u1ebft theo s\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ch\u1ee7 bi\u00ean Tin qu\u1ed1c t\u1ebf l\u00e0 \u00f4ng TN. K\u00fd gi\u1ea3 n\u00e0y x\u01b0a l\u00e0m b\u00e1o \u1edf Saigon, n\u00ean cung c\u00e1ch vi\u1ebft c\u0169ng l\u00e0 cung c\u00e1ch vi\u1ebft c\u1ee7a n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed Saigon th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng h\u1ea1 c\u00e1m tr\u01b0\u1edbc kia. \u0110\u00e0nh r\u1eb1ng t\u00f4i tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trong vai tr\u00f2 Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m, Ch\u1ee7 b\u00fat. Song ph\u1ea3i n\u00f3i th\u1eddi gian kh\u1ed5 s\u1edf \u1ea5y, t\u00f4i v\u1eeba c\u00e1ng \u0111\u00e1ng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh nh\u00e0 in, v\u1eeba l\u00e0m th\u1ee3 ch\u1ea1y m\u00e1y. M\u1ed7i ng\u00e0y lao \u0111\u1ed9ng 18, 19 gi\u1edd n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc h\u1ebft c\u00e1c b\u00e0i v\u1edf \u0111\u1ec3 nhu\u1eadn ch\u00ednh.<\/p>\n<p>S\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n \u1edf nh\u00e0 in c\u1ee7a t\u00f4i gi\u00e1n ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng. Kho\u1ea3ng n\u0103m 1968 do thi\u1ebfu nh\u00e2n s\u1ef1 \u1edf V\u0103n ph\u00f2ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng g\u1eedi m\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean t\u1eeb Saigon sang Paris gi\u00fap t\u00f4i. Do tin c\u1ea9n t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00fd l\u1ecbch. M\u00e3i sau n\u00e0y, \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 70 khi t\u00f4i th\u00e0nh l\u1eadp nh\u00e0 in nu\u00f4i m\u1ed9ng l\u00e0m b\u00e1o v\u0103n h\u00f3a, l\u00e0m nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n. Nh\u00e2n vi\u00ean n\u00e0y theo t\u00f4i, v\u00ec anh b\u1ea3o x\u01b0a anh l\u00e0 th\u1ee3 in \u1edf Saigon. Mua xong nh\u00e0 in m\u1edbi bi\u1ebft anh ch\u1eb3ng bi\u1ebft t\u00ed ti ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, khi\u1ebfn t\u00f4i ph\u1ea3i t\u1ef1 h\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t kh\u1ed5 \u00e1ch trong \u0111\u1eddi. \u0110\u1ebfn khi nh\u00e0 in b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ea1y vi\u1ec7c, th\u00ec m\u1ed9t \u0111\u00eam anh ta ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00e1y in m\u1edbi mua, ph\u00e1 lu\u00f4n m\u00e1y c\u1eaft x\u00e9n, l\u00e0 hai b\u1ed9 ph\u1eadn c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 in nh\u1ecf. R\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. L\u00fac \u1ea5y ch\u00fang t\u00f4i m\u1edbi v\u1ee1 l\u1ebd, h\u00f3a ra anh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a b\u00ean kia, l\u00e2u nay n\u1eb1m v\u00f9ng trong c\u01a1 s\u1edf ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 b\u1eafn ph\u00e1t \u0111\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0o l\u00fac ch\u00fang t\u00f4i ki\u1ec7t qu\u1ec7. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee3 in b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129. N\u00f3i d\u00e0i d\u00f2ng nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng, t\u00f4i \u0111\u00e3 tin c\u1eady v\u00e0o Ch\u1ee7 bi\u00ean Tin qu\u1ed1c t\u1ebf TN v\u00e0 anh nh\u00e0 b\u00e1o n\u1ecd. N\u00ean kh\u00f4ng xem l\u1ea1i b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n l\u1eddi v\u0103n. Tuy s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u01b0a ra \u0111\u00fang nh\u01b0 s\u1ef1 th\u1eadt theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a \u00f4ng Homer Jack, T\u1ed5ng th\u01b0 k\u00fd <em>H\u1ed9i ngh\u1ecb Th\u1ebf gi\u1edbi cho T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 Ho\u00e0 b\u00ecnh<\/em>, c\u00f9ng l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng s\u1ed1ng, anh Antoine, theo \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0 b\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng sang Singapore c\u1ee9u tr\u1ee3 r\u1ed3i ch\u00e1n n\u1ea3n b\u1ecf v\u1ec1 l\u1ea1i Paris.<\/p>\n<p><\/p>\n<hr>\n<p><a name=\"note19\"><\/a><a href=\"#footnote19\" style=\"text-decoration:none;\">(19)<\/a> S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y do ch\u00ednh \u00f4ng k\u1ec3 cho t\u00f4i nghe th\u1eddi ch\u00fang t\u00f4i chung s\u1ed1ng v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u0103m 1966. Sau n\u00e0y Gi\u00e1o s\u01b0 Ng\u00f4 Tr\u1ecdng Anh, Ph\u00f3 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc V\u1ea1n H\u1ea1nh \u1edf Hu\u1ebf c\u00f9ng th\u1eddi, cho t\u00f4i bi\u1ebft l\u00fd do \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh b\u1ecb \u0111u\u1ed5i kh\u1ecfi ch\u00f9a. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u1eadp l\u1ea1i chuy\u1ec7n t\u00f4i kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ee9ng ki\u1ebfn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>41. L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7\u00a0: Theo \u00f4ng v\u1edbi m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c, \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft h\u01a1n, s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp hay \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a kh\u00f3ai l\u1ea1c hi\u1ec3u bi\u1ebft\u00a0? V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0: C\u1ea7n c\u1ea3 hai m\u1edbi th\u00e0nh tr\u00ed th\u1ee9c. Mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ef1c t\u1ea1i, t\u1ee9c ki\u1ebfn th\u1ee9c. C\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c m\u00e0 kh\u01b0 kh\u01b0 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":458,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-1549","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-sach-cua-vo-van-ai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/458"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1549\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}