{"id":155,"date":"2004-02-13T12:00:00","date_gmt":"2004-02-13T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/xin-hu-thun-dn-biu-olivier-dupuis-ang-tuyt-thc-cho-chechnya-nh-vn-nh-bao-lan-phng-vn-cac-ng-vo-v2\/"},"modified":"2026-03-09T23:17:32","modified_gmt":"2026-03-09T23:17:32","slug":"y-lan-phong-van-vva-lodi-gyari-carl-gershman-durban","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/y-lan-phong-van-vva-lodi-gyari-carl-gershman-durban\/","title":{"rendered":"Xin h\u1eadu thu\u1eabn D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis \u0111ang tuy\u1ec7t th\u1ef1c cho Chechnya &#8211; Nh\u00e0 v\u0103n nh\u00e0 b\u00e1o \u1ef6 Lan ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00e1c \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Lodi Gyari v\u00e0 Carl Gershman t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u \u1edf Durban, Nam Phi"},"content":{"rendered":"\n<p>PARIS, ng\u00e0y 13.2.2004 (VCHR \/ UBBVQLNVN) &#8211; Cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng Olivier Dupuis, D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u00c2u ch\u00e2u, kh\u1edfi s\u1ef1 h\u00f4m 18.1.2004 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 26. \u00d4ng nguy\u1ec7n s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23.2.2004. M\u1ee5c ti\u00eau tuy\u1ec7t th\u1ef1c nh\u1eb1m k\u00eau g\u1ecdi c\u00f4ng lu\u1eadn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Li\u00ean hi\u1ec7p \u00c2u ch\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 di\u1ec7t ch\u1ee7ng \u0111ang hi\u1ec7n h\u00e0nh t\u1ea1i Chechnya. \u00d0i\u1ec1u th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ea7n nh\u1edb l\u00e0 danh t\u1eeb di\u1ec7t ch\u1ee7ng r\u1ea5t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a, khi ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, d\u00e2n s\u1ed1 Chechnya c\u00f3 1 tri\u1ec7u d\u00e2n, nh\u01b0ng t\u1eeb n\u0103m 1994, 200,000 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft, t\u1ee9c 20% d\u00e2n s\u1ed1, 300,000 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c ly h\u01b0\u01a1ng. Ch\u1eb3ng kh\u00e1c chi th\u1ea3m c\u1ea3nh Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n h\u1ed3i cu\u1ed1i th\u1eadp k\u1ef7 70 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\u00a0!<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eb1ng cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh, D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis k\u00eau g\u1ecdi th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n Chechnya, th\u01b0\u01a1ng lo cho tr\u1ebb em b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u1eadt, v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn D\u1ef1 \u00e1n H\u00f2a b\u00ecnh do ch\u00ednh ph\u1ee7 Maskhadov c\u00f4ng b\u1ed1, qua \u0111\u00f3, th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e2m th\u1eddi do LHQ c\u00e1ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1ea3m n\u1ea1n n\u00f3i tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 23.2 s\u1eafp t\u1edbi l\u00e0 ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m 60 n\u0103m Staline ra l\u1ec7nh l\u01b0u \u0111\u00e0y to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n d\u00e2n Chechnya \u1edf Trung \u00c1 v\u00e0o Tr\u1ea1i t\u1eadp trung. D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis k\u1ef3 v\u1ecdng k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh cho t\u1edbi ng\u00e0y \u1ea5y, c\u0169ng l\u00e0 ng\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh l\u1edbn r\u1ed9ng t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i c\u00e1c th\u1ee7 \u0111\u00f4 Brussels, Copenhagen, Moscow, Prague, Rome, Berlin v\u00e0 Vilnius.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis l\u00e0 nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh qu\u1ed1c t\u1ebf, quan t\u00e2m t\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n to\u00e0n c\u1ea7u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i ti\u1ebfng n\u00f3i con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i b\u00f3p gi\u1ebft. H\u1eb3n ch\u00fang ta c\u00f2n nh\u1edb 3 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0o ng\u00e0y 6.6.2001, \u00f4ng bay sang Saigon mong th\u00e1p t\u00f9ng Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o do H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 c\u1ea7m \u0111\u1ea7u, d\u1ef1 t\u00ednh ra Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i r\u01b0\u1edbc \u00d0\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u1ec1 Saigon. Nh\u01b0ng c\u00f4ng an \u0111\u00e3 ng\u0103n ch\u1eadn chuy\u1ebfn \u0111i v\u00e0 kh\u1ee7ng b\u1ed1 h\u00e0ng tr\u0103m ch\u01b0 T\u0103ng thu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 ra l\u1ec7nh qu\u1ea3n ch\u1ebf H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 2 n\u0103m. B\u1ecb ng\u0103n ch\u1eadn, D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis \u0111\u00e3 m\u1ed9t m\u00ecnh T\u1ecda kh\u00e1ng t\u1ea1i Thanh Minh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n v\u1edbi bi\u1ec3u ng\u1eef c\u1ea7m tay \u0111\u00f2i h\u1ecfi &#8220;T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o cho Vi\u1ec7t Nam&#8221;, &#8220;Tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho 2 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9&#8221;. \u00d4ng li\u1ec1n b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m s\u00f4i \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f4m qua, trong m\u1ed9t th\u00f4ng b\u00e1o g\u1eedi t\u1eeb Brussels, n\u01a1i Li\u00ean hi\u1ec7p \u00c2u ch\u00e2u \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf, D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis k\u00eau g\u1ecdi nh\u00e2n d\u00e2n y\u00eau chu\u1ed9ng t\u1ef1 do, c\u00f4ng l\u00fd trong th\u1ebf gi\u1edbi&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p>1. &#8220;Tham gia cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh ng\u00e0y 23.2.2004 k\u1ef7 ni\u1ec7m 60 n\u0103m Chechnya l\u00e2m n\u1ea1n di\u1ec7t ch\u1ee7ng, t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Brussels, Copenhagen, Moscow, Prague, Rome, Berlin v\u00e0 Vilnius, ho\u1eb7c t\u1ea1i c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c trong th\u1ebf gi\u1edbi&nbsp;;<\/p>\n\n\n\n<p>2. &#8220;Tham gia tuy\u1ec7t th\u1ef1c m\u1ed9t, hai, hay ba ng\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 trong th\u1eddi gian t\u1eeb 20 \u0111\u1ebfn 23.2.2004. Ai ch\u1ea5p nh\u1eadn xin vui l\u00f2ng th\u00f4ng b\u00e1o v\u00e0 ghi t\u00ean qua \u0111\u1ecba ch\u1ec9 E-mail <a href=\"mailto:radical.party@radicalparty.org\">radical.party@radicalparty.org<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3. &#8220;Xin ghi t\u00ean, g\u1eedi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 <a href=\"http:\/\/www.radicalparty.org\/chechnya_appeal\/form.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Chechnya Appeal<\/a> v\u00e0 gi\u00fap th\u00f4ng b\u00e1o tin n\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1eb1ng h\u1eefu \u0111\u1ec3 m\u1eddi g\u1ecdi tham gia chi\u1ebfn d\u1ecbch t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n qu\u1ed1c t\u1ebf. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tuy b\u00e9 nh\u1ecf \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang t\u00f4i k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 tham gia h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ebf gi\u1edbi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9&nbsp;: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n l\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam xin k\u00eau g\u1ecdi \u00d0\u1ed3ng b\u00e0o Vi\u1ec7t Nam tham gia v\u00e0 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a D\u00e2n bi\u1ec3u Olivier Dupuis \u0111\u1ec3 t\u1ecf t\u00ecnh li\u00ean \u0111\u1edbi qu\u1ed1c t\u1ebf trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh cho T\u1ef1 do, Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 D\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ean kh\u1eafp n\u0103m ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><b>********<\/b><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nh\u00e0 v\u0103n nh\u00e0 b\u00e1o \u1ef6 Lan ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00e1c \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Lodi Gyari v\u00e0 Carl Gershman t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u \u1edf Durban, Nam Phi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2004\/02\/vylan020504p.mp3\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d0\u1ea1i h\u1ed9i &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; di\u1ec5n ra t\u1ea1i Durban \u1edf Nam Phi t\u1eeb 1 \u0111\u1ebfn 4.2.2004. G\u1ea7n 700 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u thu\u1ed9c 122 qu\u1ed1c gia tr\u00ean n\u0103m ch\u00e2u v\u1ec1 ph\u00f3 h\u1ed9i. \u00d0\u00f4ng nh\u1ea5t k\u1ef3 n\u00e0y l\u00e0 Phi ch\u00e2u v\u1edbi 199 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u thu\u1ed9c 35 n\u01b0\u1edbc. \u00c1 ch\u00e2u c\u00f3 77 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn t\u1eeb 21 n\u01b0\u1edbc. Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u Vi\u1ec7t Nam do \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i c\u1ea7m \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d0\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 3 k\u1ec3 t\u1eeb khi &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 New Delhi, \u1ea4n \u00d0\u1ed9. \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 2 di\u1ec5n ra t\u1ea1i Nam M\u1ef9 \u1edf Sao Paolo, Brazil. V\u00e0 l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m 10 n\u0103m d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a Nam Phi ch\u1ed1ng n\u1ea1n k\u1ef3 th\u1ecb ch\u1ee7ng t\u1ed9c Apartheid, n\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ed9i di\u1ec5n ra t\u1ea1i Durban.<\/p>\n\n\n\n<p><b>Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u <i>(World Movement for Democracy)<\/i><\/b> ra \u0111\u1eddi sau h\u1ed9i ngh\u1ecb quy t\u1ee5 400 nh\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, chuy\u00ean gia, h\u1ecdc gi\u1ea3 thu\u1ed9c 80 qu\u1ed1c gia trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 New Delhi, \u1ea4n \u00d0\u1ed9, th\u00e1ng 2 n\u0103m 1999, do S\u00e1ng h\u1ed9i Qu\u1ed1c gia h\u1ed7 tr\u1ee3 D\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf Hoa K\u1ef3, T\u1ed5ng C\u00f4ng \u0111o\u00e0n C\u00f4ng K\u1ef9 ngh\u1ec7 \u1ea4n \u0111\u1ed9 v\u00e0 Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u Ch\u00ednh tr\u1ecb \u1ea4n \u0111\u1ed9 c\u00f9ng nhau h\u1ee3p t\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi \u1ea5y, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc d\u00e2n ch\u1ee7 ti\u00ean ti\u1ebfn trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u1ef1c l\u1ef1c hoan ngh\u00eanh s\u1ef1 th\u00e0nh l\u1eadp &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; qua l\u1eddi khai m\u1ea1c H\u1ed9i ngh\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u1ea4n \u00d0\u1ed9, qua nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u g\u1eedi t\u1edbi H\u1ed9i ngh\u1ecb c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ti\u1ec7p Vaclav Havel, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 Bill Clinton, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nh\u1eadt Keizo Ubuchi, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ph\u00e1p Jacques Chirac, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Anh Tony Blair, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Brazil, Chi L\u00ea, Costa Rica, Estonia, B\u1ed3 \u00d0\u00e0o Nha, \u00dd, Ba Lan, Canada, v\u00e0 \u00dac.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u00eau \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 3 n\u00e0y l\u00e0 <i>&#8220;X\u00e2y d\u1ef1ng D\u00e2n ch\u1ee7 cho H\u00f2a b\u00ecnh, Ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n&#8221;<\/i>. C\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c t\u1ed5 th\u1ea3o lu\u1eadn (Workshop) tr\u00ean m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u1eeb gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ebfn m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed, t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i, t\u1eeb x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7, t\u1eeb lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ebfn doanh th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kinh t\u1ebf, t\u1eeb b\u1ec7nh Aids, k\u1ef9 thu\u1eadt th\u00f4ng tin h\u1ecdc \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 t\u00f4n gi\u00e1o trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7. M\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ed9i l\u00e0 &#8220;Th\u0103ng ti\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7 trong c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn&#8221;. C\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n v\u00f9ng th\u1ea3o lu\u1eadn, g\u1ed3m c\u00f3 Phi ch\u00e2u, Ch\u00e2u M\u1ef9 La tinh v\u00e0 v\u00f9ng bi\u1ec3n Carribbean, Trung \u00d0\u00f4ng v\u00e0 B\u1eafc Phi, Trung v\u00e0 \u00d0\u00f4ng \u00c2u. \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n n\u00e0y r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u00c1 ch\u00e2u v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eadn t\u01b0\u1eddng qua ba v\u00f9ng \u00d0\u00f4ng \u00c1, Nam \u00c1 v\u00e0 \u00d0\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n\n\n\n<p>62 \u0111\u1ec1 t\u00e0i th\u1ea3o lu\u1eadn trong 4 ng\u00e0y \u0111\u1ea1i h\u1ed9i. Hai l\u1ea7n \u0111\u1ea1i h\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 nhi\u1ec1u tham lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc hay d\u00e2n ch\u1ee7, nhi\u1ec1u g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed5i danh trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i k\u1ef3 n\u00e0y t\u1eadp trung ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u00e0o c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u1eafp to\u00e0n c\u1ea7u. N\u00e9t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sau khi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; b\u01b0\u1edbc v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t huy th\u1ebf l\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d0\u1ea1i di\u1ec7n cho Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i k\u1ef3 n\u00e0y l\u00e0 \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ch\u1ee7 t\u1ecbch C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9&nbsp;: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam ki\u00eam Ch\u1ee7 t\u1ecbch Di\u1ec5n \u00d0\u00e0n D\u00e2n ch\u1ee7 Ch\u00e2u \u00c1. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u1edf New Delhi, \u1ea4n \u00d0\u1ed9, n\u0103m 1999.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tham lu\u1eadn t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i, nh\u01b0 X\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, Vai tr\u00f2 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e2n v\u00e2n. \u00d0\u1eb7c bi\u1ec7t \u00f4ng v\u1eeba ch\u1ee7 t\u1ecda xong T\u1ed5 th\u1ea3o lu\u1eadn \u00c1 ch\u00e2u trong hai ng\u00e0y \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i, ch\u00fang t\u00f4i g\u1eb7p \u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecfi th\u0103m th\u00e0nh qu\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> Th\u01b0a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, xin \u00f4ng cho bi\u1ebft kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 s\u1ef1 tham gia c\u00e1c kh\u00f3a h\u1ed9i th\u1ea3o v\u1ec1 Ch\u00e2u \u00c1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i&nbsp;:<\/b> Xin ch\u00e0o ch\u1ecb \u1ef6 Lan. Th\u01b0a ch\u1ecb, kh\u00f4ng kh\u00ed r\u1ea5t th\u00e2n t\u00ecnh c\u1edfi m\u1edf, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u quan t\u00e2m. B\u1edfi v\u00ec ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh l\u00e2u n\u0103m tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. Tuy kh\u00e1c nhau v\u1ec1 l\u00e3nh th\u1ed5, ng\u00f4n ng\u1eef, v\u0103n h\u00f3a, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u g\u1eb7p nhau trong n\u1ed7 l\u1ef1c ki\u1ebfn t\u1ea1o ho\u00e0 b\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. Cu\u1ed9c tham gia h\u1ed9i th\u1ea3o r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, 77 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u \u0111\u1ebfn t\u1eeb 21 qu\u1ed1c gia \u00c1 ch\u00e2u \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1eb7t, ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 th\u00eam nhi\u1ec1u tham d\u1ef1 vi\u00ean thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ee5c kh\u00e1c nh\u01b0ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u00c1 ch\u00e2u, ho\u1eb7c c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 chuy\u00ean gia ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> Sau 6 kh\u00f3a h\u1ed9i th\u1ea3o v\u1ec1 Ch\u00e2u \u00c1, xin \u00f4ng cho bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra, nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 \u00f4ng quan ni\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh Ch\u00e2u \u00c1 ng\u00e0y nay&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i&nbsp;:<\/b> Nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u khi khai m\u1ea1c kh\u00f3a h\u1ed9i th\u1ea3o Ch\u00e2u \u00c1, l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 M\u1ed8T ch\u00e2u \u00c1 nh\u01b0 \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng ngh\u0129. M\u00e0 c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 3 kh\u1ed1i ch\u00e2u \u00c1 (\u00d0\u00f4ng \u00c1, Nam \u00c1 v\u00e0 \u00d0\u00f4ng Nam \u00c1) n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 c\u00f3 tr\u0103m ngh\u00ecn h\u00ecnh th\u00e1i c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c1. Kh\u00f4ng hi\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ebd kh\u00f3 n\u1eafm v\u1eefng c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u1eadn g\u1ed1c. Nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng, t\u00f4i \u0111\u01b0a ra nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t <b>N\u1ec1n V\u0103n h\u00f3a d\u00e2n ch\u1ee7 theo m\u00f4 th\u1ee9c ch\u00e2u \u00c1<\/b>, c\u1ea7n gia t\u0103ng c\u00f4ng t\u00e1c \u00fd th\u1ee9c h\u00f3a qu\u1ea7n ch\u00fang \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u1ee7 th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y. B\u1edfi v\u00ec qu\u1ea7n ch\u00fang ch\u00e2u \u00c1 n\u00f3i chung ch\u01b0a quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7. M\u1ed9t m\u1eb7t v\u00ec c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i, r\u1ed3i c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch ngu d\u00e2n ti\u1ebfp di\u1ec5n. \u1ea4y l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 hai lu\u1ed3ng v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng Ch\u00e2u \u00c1 kh\u00f4ng m\u1ea5y thi\u1ebft tha v\u1edbi ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng Kh\u1ed5ng gi\u00e1o th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u00f3 m\u1eb7c vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc cho Vua, hay Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00f3i theo t\u1eeb ng\u1eef ng\u00e0y nay. C\u00f2n n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u1ea4n \u0111\u1ed9 th\u00ec v\u1eadn m\u1ec7nh con ng\u01b0\u1eddi ph\u00f3 m\u1eb7c cho c\u00e1c th\u1ea7n linh. Trong khi \u1ea5y, th\u00ec d\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 s\u1ef1 tham gia \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00f4ng d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c n\u1ea1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i chuy\u00ean ch\u1ebf l\u00e0m ngh\u00e9o \u0111\u00f3i nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 \u0111i\u00eau linh x\u1ee9 s\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i c\u0169ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 im l\u1eb7ng c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c Hi\u1ec7p h\u1ed9i ASEAN, hay c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f3 vi\u1ec7n tr\u1ee3 kinh t\u1ebf l\u1edbn nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng t\u1ea1i \u00c1 ch\u00e2u. H\u1ecd ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0m \u0103n v\u00e0 th\u1ee7 l\u1ee3i. T\u1ea1i LHQ h\u1ecd h\u1ecdp nhau th\u00e0nh Nh\u00f3m C\u00f9ng quan \u0111i\u1ec3m (Like Minded Group), m\u00e0 t\u00f4i g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00f3m Ng\u01b0u t\u1ea7m ng\u01b0u, \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e2n quy\u1ec1n l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1 c\u00e1o h\u1ecd. T\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb v\u1eadn \u0111\u1ed9ng h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ea1i LHQ m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u m\u1edbi nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u1ee7 (Democracy caucus) \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0y, l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia lu\u00f4n n\u1ea1i c\u1edb ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p d\u00e2n ch\u1ee7. Vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i \u00c1 ch\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng To\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a D\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> Nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh kh\u00f4ng&nbsp;? V\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u00f3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee5 th\u1ec3 kh\u00f4ng, h\u1ecd \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0o&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i&nbsp;:<\/b> Kh\u00f4ng ai ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i m\u00e0 c\u00f2n nhi\u1ec7t t\u00e2m h\u1ed7 tr\u1ee3. C\u00e1c qu\u1ed1c gia tham d\u1ef1 g\u1ed3m c\u00f3&nbsp;: \u1ea4n \u0111\u1ed9, Bhutan, Cam B\u1ed1t, \u00d0\u00e0i Loan, \u00d0\u00f4ng Turkestan, H\u1ed3ng K\u00f4ng, L\u00e0o, M\u00e3 Lai, Mi\u1ebfn \u00d0i\u1ec7n, M\u00f4ng c\u1ed5, Nam d\u01b0\u01a1ng, Nam Tri\u1ec1u ti\u00ean, Nh\u1eadt b\u1ea3n, Pakistan, Phi lu\u1eadt t\u00e2n, Singapore, Th\u00e1i Lan, T\u00edch Lan, T\u00e2y T\u1ea1ng, Trung qu\u1ed1c v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c \u0111\u1ec1 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat t\u1eeb c\u00e1c cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng thanh bi\u1ec3u quy\u1ebft tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0 sau&nbsp;: D\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i ph\u00e1t huy t\u1eeb phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p \u0111\u1eb7t t\u1eeb tr\u00ean&nbsp;; c\u00e1c phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf Trung qu\u1ed1c ph\u1ea3i l\u00ean ti\u1ebfng h\u1ed7 tr\u1ee3 cho nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 Uighurs&nbsp;; c\u1ea7n n\u00eau b\u1eadt ho\u00e0n c\u1ea3nh B\u1eafc Tri\u1ec1u ti\u00ean&nbsp;; c\u1ea7n h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u00d0\u00e0i Loan&nbsp;; c\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ed5 ch\u1ee9c C\u00e1c H\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a Trung qu\u1ed1c, v\u1ec1 c\u00e1c X\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn t\u1ea1i \u00c1 ch\u00e2u. \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea danh s\u00e1ch c\u00e1c X\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn g\u1ed3m B\u1eafc H\u00e0n, L\u00e0o, Mi\u1ebfn \u00d0i\u1ec7n, T\u00e2y T\u1ea1ng, Trung qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Bhutan, Maldives v\u00e0 Singapore c\u0169ng b\u1ecb li\u1ec7t k\u00ea v\u00e0o nh\u00f3m n\u00e0y. Ngo\u00e0i ra \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i giao cho ch\u00fang t\u00f4i, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ecda kh\u00f3a h\u1ed9i th\u1ea3o Ch\u00e2u \u00e1, ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef vai tr\u00f2 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh Ph\u00fac tr\u00ecnh t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c1 ch\u00e2u, l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf t\u1eadp h\u1ecdp th\u00e0nh kh\u1ed1i d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i&nbsp;:<\/b> Ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u mang t\u1ef1a \u0111\u1ec1 <b>&#8220;Vietnam&nbsp;: Human Rights and Human Wrongs&#8221;<\/b> <i>(Vi\u1ec7t Nam&nbsp;: Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 Nh\u00e2n vong<\/i>, t\u1eadp trung t\u1ed5ng qu\u00e1t v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n quy\u1ec1n trong n\u0103m 2002-2003). C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ean 4 n\u01b0\u1edbc Trung qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t Nam, Mi\u1ebfn \u00d0i\u1ec7n, B\u1eafc H\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp v\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u nhi\u1ec1u nh\u1ea5t tr\u00ean m\u00f4i c\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u. Ri\u00eang t\u00f4i nh\u1eafc nh\u1edf nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ed3i t\u1ec7 v\u00e0 phi d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam qua nhi\u1ec1u tham lu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e9p k\u00edn, v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o, v\u1ec1 c\u00e1c nh\u00e0 ly khai s\u1eed d\u1ee5ng Internet b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1c \u00f4ng Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc To\u00e0n, Ph\u1ea1m H\u1ed3ng S\u01a1n, L\u00ea Ch\u00ed Quang, Ph\u1ea1m Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, Tr\u1ea7n Khu\u00ea, v.v&#8230; T\u00f4i c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, nh\u01b0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u1ed1c li\u1ec7t m\u00e0 H\u00e0 N\u1ed9i d\u00f9ng ph\u00e1 v\u1ee1 m\u1ed9t phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang l\u1edbn r\u1ed9ng \u0111\u1ea5u tranh cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. \u00d0\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9. T\u1ebft v\u1eeba qua, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n Ph\u1eadt gi\u00e1o \u1edf mi\u1ec1n Trung b\u1ecb phong t\u1ecfa, c\u00f4ng an c\u1ea5m c\u1ea3n v\u00e0 h\u0103m d\u1ecda kh\u00f4ng cho c\u00e1c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ch\u01b0 T\u0103ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed \u1edf mi\u1ec1n Trung, nh\u01b0 Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb, Hu\u1ebf, Qu\u1ea3ng Nam, Kh\u00e1nh H\u00f2a, v.v&#8230; v\u00e0o B\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh ch\u00fac T\u1ebft \u0111\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng. M\u1ed3ng Hai T\u1ebft \u0111\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang xu\u1ea5t h\u00e0nh th\u0103m c\u00e1c ch\u00f9a \u1edf B\u00ecnh \u00d0\u1ecbnh, li\u1ec1n b\u1ecb c\u00f4ng an ch\u1eadn kh\u00f4ng cho \u0111i, b\u1eaft ph\u1ea3i xin ph\u00e9p tr\u01b0\u1edbc khi xu\u1ea5t h\u00e0nh v\u00e0 ph\u1ea3i do c\u00f4ng an chuy\u00ean ch\u1edf ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ra \u0111i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang c\u00f3 xin ph\u00e9p v\u00e0o Saigon th\u0103m H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u1ea3 l\u1eddi. T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00f3. C\u00f2n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 th\u00ec b\u1ecb nh\u1ed1t k\u00edn \u1edf Thanh Minh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m vi\u1ebfng, k\u1ec3 c\u1ea3 ba ng\u00e0y T\u1ebft. C\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00f3 h\u1ed9i \u1edf Nam Phi ch\u00e2u k\u1ef3 n\u00e0y c\u1ef1c k\u1ef3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a hai nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u th\u00eam hai ti\u1ebfng n\u00f3i, hai c\u1ea3m ngh\u0129 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7, qua m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ebfn t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng <b>Lodi Gyari<\/b>, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u00d0\u1ee9c Dalai Lama tham d\u1ef1 \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i, \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 y\u1ebfu nh\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00d0\u1ee9c Dalai Lama giao ph\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n B\u1eafc kinh v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng hai n\u0103m v\u1eeba qua. \u00d0\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng Lodi Gyari, hai bi\u1ebfn c\u1ed1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t cho l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 D\u00e2n ch\u1ee7. \u00d4ng ph\u00e1t bi\u1ec3u r\u1eb1ng&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00d0i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n, l\u00e0 d\u00f9 r\u1eb1ng T\u00e2y T\u1ea1ng s\u1ed1ng trong th\u1ea3m c\u1ea3nh, v\u00e0 th\u1ea3m c\u1ea3nh \u1ea5y c\u00f2n ti\u1ebfp di\u1ec5n ng\u00e0y nay. Nh\u01b0ng t\u1eeb th\u1ea3m c\u1ea3nh \u1ea5y ch\u00fang t\u00f4i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i h\u1ecdc r\u1ea5t hay, \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc d\u00e2n ch\u1ee7. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ea5p nh\u1eadn d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u00e0o \u0111\u00f3n ch\u00fang t\u00f4i. <b>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 khi tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi hai b\u00e0n tay tr\u1eafng. Ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi m\u00f3n qu\u00e0 tr\u00e2n qu\u00fd tr\u00ean tay, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 cho d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i<\/b>.<\/p>\n\n\n\n<p><b>&#8220;Ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0o 2000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 t\u1eeb \u1ea4n \u00d0\u1ed9 mang v\u1ec1 cho d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i m\u00f3n qu\u00e0 tr\u00e2n qu\u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca<\/b>.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00d0\u1ee9c Dalai Lama n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ebf k\u1ef7 XX l\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 c\u1ee7a tranh ch\u1ea5p b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng. Ng\u00e0i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng th\u1ebf k\u1ef7 XXI s\u1ebd l\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. \u00d0\u1ed1i tho\u1ea1i ch\u1ec9 x\u1ea9y ra khi c\u00f3 d\u00e2n ch\u1ee7. C\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ef1 do v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7, th\u00ec c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u1edf nh\u1eefng x\u1ee9 s\u1edf kh\u00e1c nhau, \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. V\u00ec v\u1eady m\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u1edd d\u00e2n ch\u1ee7, ch\u00fang t\u00f4i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, khai m\u1edf \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, v\u00e0 h\u1eb3n nhi\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea9y ra, khi ch\u00fang ta thi\u1ebft l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc cho d\u00e2n ch\u1ee7&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt kh\u00e1c kh\u00f4ng h\u1ec1 m\u1ecfi m\u1ec7t cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, cho s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c huynh \u0111\u1ec7 to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i x\u00e2y d\u1ef1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00f4ng Carl Gershman, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh S\u00e1ng h\u1ed9i Qu\u1ed1c gia H\u1ed7 tr\u1ee3 D\u00e2n ch\u1ee7, c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i Hoa Th\u1ecbnh \u00d0\u1ed1n, Hoa K\u1ef3. \u00d4ng v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1ea4n \u00d0\u1ed9 s\u00e1ng ki\u1ebfn th\u00e0nh l\u1eadp &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; sau H\u1ed9i ngh\u1ecb New Delhi \u1edf \u1ea4n \u00d0\u1ed9 n\u0103m 1999. D\u00f9 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i b\u1eadn r\u1ed9n, \u00f4ng Carl Gershman vui v\u1ebb nh\u1eadn tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ea7y bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 b\u1ea5t tr\u1eafc n\u00e0y. Ch\u00fang t\u00f4i mong r\u1eb1ng s\u1ebd cung c\u1ea5p th\u00eam m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1eef ki\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> Xin ch\u00e0o \u00f4ng Carl Gershman. Xin \u00f4ng cho bi\u1ebft s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; k\u1ec3 t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ea1i \u1ea4n \u0111\u1ed9 n\u0103m 1999&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>Carl Gershman&nbsp;:<\/b> Phong tr\u00e0o \u0111ang l\u1edbn m\u1ea1nh. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u1eadn. \u00d0i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 h\u00e0ng lo\u1ea1t nh\u1eefng m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Phong tr\u00e0o ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a n\u00f3. \u00d0i\u1ec1u \u0111\u00e3 x\u1ea9y ra t\u1ea1i Phi ch\u00e2u. Hi\u1ec7n nay m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u1edf Trung \u00d0\u00f4ng \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh quan tr\u1ecdng. \u00d0\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u1edbi m\u1ebb ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. C\u00f2n s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n quan tr\u1ecdng kh\u00e1c, l\u00e0 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u D\u00e2n ch\u1ee7, c\u1ee7a nh\u1eefng Qu\u1ef9 h\u1ed7 tr\u1ee3. Nh\u1eefng Qu\u1ef9 h\u1ed7 tr\u1ee3 n\u00e0y ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i \u00c2u ch\u00e2u, B\u1eafc M\u1ef9 ch\u00e2u v\u00e0 c\u0169ng \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i \u00c1 ch\u00e2u, nh\u01b0 Qu\u1ef9 h\u1ed7 tr\u1ee3 D\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf \u00d0\u00e0i Loan. Nh\u1eadt b\u1ea3n \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00e0nh l\u1eadp Qu\u1ef9 h\u1ed7 tr\u1ee3 Ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u1eb1m t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c Phi ch\u00ednh ph\u1ee7, c\u00e1c \u00d0\u1ea3ng ph\u00e1i v\u00e0 C\u00f4ng \u0111o\u00e0n. &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; \u0111ang l\u00e0 \u0111i\u1ec3m t\u1ee5 cho nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf li\u00ean quan \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7. M\u1ed9t trong nh\u1eefng m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n thi\u1ebft l\u1eadp t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ed9i k\u1ef3 n\u00e0y, l\u00e0 M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi D\u00e2n ch\u1ee7 cho Ph\u1ee5 n\u1eef. Tuy \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho ph\u1ee5 n\u1eef, nh\u01b0ng d\u1ef1 tr\u00f9 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 l\u00e0m sao t\u1eadp h\u1ecdp t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi n\u1ed7 l\u1ef1c c\u00f3 s\u1eb5n \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau h\u1eefu hi\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> \u00d4ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>Carl Gershman&nbsp;:<\/b> Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh d\u00e2n ch\u1ee7 th\u0103ng ti\u1ebfn m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1eeb th\u1eadp k\u1ef7 80 &#8211; 90 tr\u1edf \u0111i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 g\u1ecdi s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0n s\u00f3ng th\u1ee9 ba c\u1ee7a d\u00e2n ch\u1ee7. C\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi lo ng\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i g\u1ecdi l\u00e0 l\u00e0n s\u00f3ng ph\u1ea3n h\u1ed3i. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, l\u00e0 sau khi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc chuy\u1ec3n sang th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd ph\u1ea3n h\u1ed3i v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u0169. \u00d0i\u1ec1u n\u00e0y x\u1ea9y ra m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i, nh\u01b0 \u1edf Venezuela, Li\u00ean bang Nga, Pakistan&#8230; Nh\u01b0ng c\u00f9ng th\u1eddi gian \u1ea5y, l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn v\u1ecdt c\u1ee7a d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Nigeria, Nam D\u01b0\u01a1ng, hay g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf Georgia&#8230; T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u00e0n s\u00f3ng ph\u1ea3n h\u1ed3i. L\u00fd do l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 l\u00e0n s\u00f3ng \u1ea5y, l\u00e0 v\u00ec nh\u1eefng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng d\u00e2n ch\u1ee7 ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb mu\u1ed1n tr\u1edf v\u1ec1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9c t\u00e0i ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc. Hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111ang c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c chi\u1ebfn tranh ch\u1ed1ng kh\u1ee7ng b\u1ed1, \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y c\u00e1c phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean. V\u00e0i khi c\u00e1c phong tr\u00e0o n\u00e0y lo ng\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n tr\u1ea1ng c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, k\u1ec3 c\u1ea3 Hoa K\u1ef3, li\u00ean minh v\u1edbi c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n phi d\u00e2n ch\u1ee7, ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng tham gia chi\u1ebfn tranh ch\u1ed1ng kh\u1ee7ng b\u1ed1. \u00d0\u00e2y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng, nh\u01b0ng d\u00f9 v\u1eady, n\u1ebfu c\u00e1c phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f9ng nhau c\u1ed9ng t\u00e1c, c\u00f9ng chia s\u1ebb ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, c\u00f9ng thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi v\u1edbi nhau, qua \u0111\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 qu\u1ed1c t\u1ebf&nbsp;; c\u00e1c phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00e0ng h\u1ee3p t\u00e1c l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau, th\u00ec d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, s\u1ef1 ph\u1ea3n h\u1ed3i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea9y ra.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf h\u01a1n h\u1eb3n c\u00e1ch \u0111\u00e2y 15 hay 20 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111ang c\u00f3 nh\u1eefng phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00edch th\u1ef1c tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, hi\u1ec7n h\u1eefu trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia phi d\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho d\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f2n y\u1ebfu k\u00e9m. \u00d0\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1edbn trong n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u, khi nh\u1eefng phong tr\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf hi\u1ec7n h\u1eefu. &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho s\u1ef1 t\u1eadp h\u1ecdp l\u1edbn r\u1ed9ng, l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c \u00fd th\u1ee9c, nh\u1eb1m h\u1ed7 tr\u1ee3 cho nh\u1eefng nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1eeb c\u01a1 s\u1edf, gi\u00fap h\u1ecd ti\u1ebfp c\u1eadn th\u00f4ng tin, c\u00f9ng nhau li\u00ean h\u1ec7, chia s\u1ebb, \u0111\u1ec3 h\u1ecd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1eefu hi\u1ec7u h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> B\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y s\u1ebd ph\u00e1t thanh v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn khi Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u ra \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y nay x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e9p k\u00edn \u1ea5y ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. Theo \u00f4ng th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a sang ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1eeb ph\u00eda ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u0169ng nh\u01b0 t\u1eeb ph\u00eda c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh cho d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>Carl Gershman&nbsp;:<\/b> T\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u1eb1ng, hai ti\u1ebfn tr\u00ecnh cho d\u00e2n ch\u1ee7, m\u1ed9t l\u00e0 b\u1eb1ng \u00e1p l\u1ef1c hai l\u00e0 b\u1eb1ng c\u1ea3i c\u00e1ch, lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng v\u00e0 t\u1eeb d\u01b0\u1edbi l\u00ean. Kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u1eeb tr\u00ean, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ea3i c\u00e1ch d\u00e2n ch\u1ee7. Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u1ea7n c\u00f3 \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf tr\u00ean ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1edf c\u1eeda, c\u1ea3i c\u00e1ch kinh t\u1ebf, tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u00e0 thi h\u00e0nh c\u00e1c c\u00f4ng \u01b0\u1edbc v\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf. \u00d0\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u00e1p l\u1ef1c th\u00f4ng qua c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 th\u00f4ng qua Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c. Ri\u00eang t\u00f4i th\u00ec ngh\u0129 r\u1eb1ng, ch\u00ednh v\u00ec quy\u1ec1n l\u1ee3i cho ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1edf c\u1eeda v\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, n\u1ebfu ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea3i t\u1ed5 h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb. M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ch\u00e2n nh\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng ng\u00e0y nay, l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf th\u1ef1c s\u1ef1, n\u1ebfu kh\u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp ph\u00e1p quy\u1ec1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n tham nh\u0169ng hay l\u00f4i k\u00e9o gi\u1edbi \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. Cho n\u00ean, c\u1ea7n g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c tr\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 h\u1ecd tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf tr\u00ean hai l\u0129nh v\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf. \u00d0i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n th\u1ef1c hi\u1ec7n, l\u00e0 l\u00e0m sao gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng d\u00e2n, \u0111\u1ec3 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb h\u1ea1 t\u1ea7ng l\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n. Th\u1eadt v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00f3 kh\u0103n d\u01b0\u1edbi c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i. Ch\u1eb3ng ai c\u00f3 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Cho n\u00ean v\u1eabn ph\u1ea3i tr\u00f4ng nh\u1edd s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb h\u1ea3i ngo\u1ea1i, th\u00f4ng qua c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e2n quy\u1ec1n, \u0111\u1ec3 g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c tr\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n quy\u1ec1n. Qua \u0111\u00f3, hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y ti\u1ebfp c\u1eadn gi\u00fap c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c thu\u1ed9c x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng d\u00e2n m\u1edf r\u1ed9ng kh\u00f4ng gian ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1ed5 ch\u1ee9c, thu t\u1eadp th\u00f4ng tin, n\u1ed1i m\u1ea1ng Internet, c\u1eadp nh\u1eadt ngu\u1ed3n s\u00e1ch b\u00e1o qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 hi\u1ec7n tr\u1ea1ng th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1eeb t\u1eeb tr\u00ean hai m\u1eb7t, qu\u1ea7n ch\u00fang quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7, ch\u00ednh quy\u1ec1n s\u00e1ng m\u1eaft v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu m\u1edf c\u1eeda, c\u1ea3i t\u1ed5 v\u1eeba kinh t\u1ebf v\u1eeba ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p><b>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/b> \u00d0i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh cho d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam c\u00f2n cam go h\u01a1n n\u1eefa v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec7t v\u1ecdng, ph\u1ea3i th\u1ebf kh\u00f4ng \u00f4ng&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><b>Carl Gershman&nbsp;:<\/b> Ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u01b0 th\u1ebf. D\u00e2n ch\u1ee7 lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh b\u1ec1n b\u1ec9 v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i. Nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ng\u1eebng ti\u1ebfn h\u00e0nh. Kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 s\u1ef1 tho\u00e1i tr\u00e0o trong d\u00e2n ch\u1ee7. T\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd tin r\u1eb1ng, th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u1ea7u tr\u00ean c\u1ed5 nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i d\u00e0i l\u00e2u. Kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tuy\u1ec7t v\u1ecdng. C\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh cho d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf, li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, c\u0169ng nh\u01b0 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam. H\u1ecd \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf h\u1eadu thu\u1eabn. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o danh s\u00e1ch nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ef1c k\u1ef3 \u01b0u ti\u00ean, \u0111\u1ec3 th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e0ng th\u00eam quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n tr\u1ea1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 ba &#8220;Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u&#8221; b\u1ebf m\u1ea1c v\u00e0o l\u00fac 22 gi\u1edd \u0111\u00eam 4 th\u00e1ng 2. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng m\u1eebng l\u00e0 \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00f3 h\u1ed9i c\u1ef1c k\u1ef3 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a hai nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. N\u00ean 521 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u thu\u1ed9c 99 qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 k\u00fd t\u00ean chung v\u00e0o m\u1ed9t Ki\u1ebfn ngh\u1ecb, ghi r\u1eb1ng&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><b>&#8220;T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, hai nh\u00e0 ly khai n\u1ed5i danh v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 hai Nh\u00e0 S\u01b0 Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m \u1ee9ng vi\u00ean Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh n\u0103m 2004, hi\u1ec7n \u0111ang b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf kh\u1eafc khe sau cu\u1ed9c tr\u1eebng tr\u1ecb th\u1eb3ng tay h\u00e0ng gi\u00e1o ph\u1ea9m Ph\u1eadt gi\u00e1o x\u1ea9y ra g\u1ea7n \u0111\u00e2y. Nh\u1ecb v\u1ecb H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb canh g\u00e1t c\u1ea9n m\u1eadt, kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m vi\u1ebfng k\u1ec3 c\u1ea3 b\u00e1c s\u0129 ch\u0103m s\u00f3c. Nh\u1ecb v\u1ecb H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua tr\u00ean 20 n\u0103m t\u00f9 \u0111\u00e0y, qu\u1ea3n ch\u1ebf v\u00ec cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u00f4n h\u00f2a cho nh\u00e2n quy\u1ec1n, v\u00e0 c\u1ea5t &#8220;L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221;, m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ti\u1ebfp \u00f4n h\u00f2a nh\u1eb1m d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam.<\/b><\/p>\n\n\n\n<p><b>&#8220;Ch\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u00fd t\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y, l\u00e0 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u tham d\u1ef1 \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 ba Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 To\u00e0n c\u1ea7u t\u1ea1i Durban, Nam Phi, t\u1eeb 1 \u0111\u1ebfn 4 th\u00e1ng 2 n\u0103m 2004, xin to\u00e0n t\u00e2m h\u1ed7 tr\u1ee3 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nh\u1ecb v\u1ecb H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, h\u1eadu thu\u1eabn s\u00e1ng ki\u1ebfn \u00f4n h\u00f2a \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho hai H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng&#8221;.<\/b><\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;L\u00e0m t\u1ea1i Durban, ng\u00e0y 4.2.2004<br>&#8220;\u00d0\u1ed3ng k\u00fd t\u00ean&nbsp;: 521 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u thu\u1ed9c 99 qu\u1ed1c gia ph\u00f3 h\u1ed9i&#8230;&#8221;<\/i><\/p>\n\n\n\n<p>Trong ph\u00f3ng s\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh di\u1ec5n bi\u1ebfn v\u00e0 n\u1ed9i dung c\u1ee7a \u00d0\u1ea1i h\u1ed9i l\u1ea7n th\u1ee9 3 Phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 to\u00e0n c\u1ea7u t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Durban, Nam Phi Ch\u00e2u, v\u1edbi s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a g\u1ea7n 700 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u thu\u1ed9c 122 qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 ph\u00f3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam c\u00f9ng v\u1edbi 21 qu\u1ed1c gia \u00c1 Ch\u00e2u. H\u00f4m nay ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u 2 ti\u1ebfng n\u00f3i, 2 c\u1ea3m ngh\u0129 v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7 qua m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ebfn t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1ebfn t\u1eeb T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng, m\u1eddi qu\u00fd v\u1ecb theo d\u00f5i&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><span><i>(\u1ef6 Lan t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh t\u1eeb \u00c2u Ch\u00e2u)<\/i><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 13.2.2004 (VCHR \/ UBBVQLNVN) &#8211; Cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng Olivier Dupuis, D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u00c2u ch\u00e2u, kh\u1edfi s\u1ef1 h\u00f4m 18.1.2004 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 26. \u00d4ng nguy\u1ec7n s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c tuy\u1ec7t th\u1ef1c cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 23.2.2004. M\u1ee5c ti\u00eau tuy\u1ec7t th\u1ef1c nh\u1eb1m k\u00eau g\u1ecdi c\u00f4ng lu\u1eadn, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Li\u00ean &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[102,114,67],"tags":[1877,1876,1875,377,224,163,1878,230],"class_list":["post-155","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-thong-cao-bao-chi","category-tin-tuc","category-tin-ubbvqlnvn","tag-carl-gersman","tag-chechnya","tag-lodi-gyari","tag-olivier-dupuis","tag-rfa","tag-vo-van-ai","tag-world-movement-for-democracy","tag-y-lan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57276,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155\/revisions\/57276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}