{"id":1709,"date":"2011-11-10T12:00:00","date_gmt":"2011-11-10T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/all\/all\/na-uy-k-nim-25-nm-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-bi-tham-lun-ca-ng-v-vn-i-ti-hi-ngh\/"},"modified":"2020-03-17T18:52:58","modified_gmt":"2020-03-17T18:52:58","slug":"na-uy-ky-niem-25-nam-giai-nhan-quyen-quoc-te-rafto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/na-uy-ky-niem-25-nam-giai-nhan-quyen-quoc-te-rafto\/","title":{"rendered":"Na Uy k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto \u2013 B\u00e0i tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 Nh\u00e2n quy\u1ec1n \u1edf Na Uy"},"content":{"rendered":"\n<p><br> PARIS, ng\u00e0y 10.11.2011 (QU\u00ca M\u1eb8) &#8211; T\u1eeb ng\u00e0y 4 \u0111\u1ebfn 6.11.2011, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i ngh\u1ecb chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai cho Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 l\u1ec5 trao Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto. \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt ph\u00e1t v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u00f4m th\u1ee9 hai 8.11 v\u1eeba qua. Xin m\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc theo d\u00f5i b\u1ea3n \u1ea5y t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt \u1ea5y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y\u00a0: <\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\" class=\"has-medium-font-size\"><br><strong>Na Uy k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\">\u1ef6 Lan, RFA, Bergen, Na Uy &#8211; 2011-11-07<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/11072011-rfa-25th-norveg-human-right-award.mp3\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p><br>T\u1eeb ng\u00e0y 4 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 11 n\u00e0y, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto t\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Na Uy t\u1ed5 ch\u1ee9c K\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen.<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3ng 200 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e1p l\u1eddi m\u1eddi v\u1ec1 tham d\u1ef1 c\u00f9ng v\u1edbi 25 v\u1ecb Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto. Trong s\u1ed1 n\u00e0y thi\u1ebfu hai ng\u01b0\u1eddi v\u00ec ho\u00e0n c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, b\u00e0 Aung San Suu Kyi v\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. Tuy nhi\u00ean \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 nh\u1edd thay m\u1eb7t ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Bergen ph\u00f3 h\u1ed9i. V\u00e0 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p thu \u00e2m c\u1ee7a hai v\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t ra t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai cho nh\u00e2n quy\u1ec1n <\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"247\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-shirin-ebadi.jpg\" alt=\"B\u00e0 Shirin Ebadi, Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto v\u00e0 Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh (Source humanrighthouse)\" class=\"wp-image-43112\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-shirin-ebadi.jpg 305w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-shirin-ebadi-300x243.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-shirin-ebadi-150x121.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><figcaption>B\u00e0 Shirin Ebadi, Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto v\u00e0 Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh (Source humanrighthouse)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m nay, ngo\u00e0i vi\u1ec7c trao gi\u1ea3i th\u01b0\u1eddng ni\u00ean, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn t\u1ed5 ch\u1ee9c hai ng\u00e0y H\u1ed9i ngh\u1ecb Chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 <em>\u201cNh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c Nh\u00e2n quy\u1ec1n trong c\u00e1c th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi\u201d<\/em> tr\u00ean ba l\u0129nh v\u1ef1c kinh t\u1ebf, nh\u00e2n quy\u1ec1n trong qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi tham lu\u1eadn v\u1ec1 \u201cNh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai cho nh\u00e2n quy\u1ec1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecm ph\u1ecfng v\u1ea5n m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 b\u00e0 Shirin Ebadi, Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto v\u00e0 Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh. H\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh Iran b\u00e0 cho bi\u1ebft&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Shirin Ebadi&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cT\u00ecnh h\u00ecnh nh\u00e2n quy\u1ec1n \u1edf Iran ng\u00e0y m\u1ed9t t\u1ec7 v\u00e0 x\u1ea5u h\u01a1n. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb, nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o b\u1ecb b\u1eaft giam, nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean b\u1ecb c\u1ea5m c\u1ed1. N\u1ea1n ngh\u00e8o \u0111\u00f3i gia t\u0103ng. Th\u00e1ng b\u1ea3y v\u1eeba qua, H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nh\u00e2n quy\u1ec1n LHQ \u0111\u00e3 c\u00f4ng c\u1eed m\u1ed9t B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c nhi\u1ec7m Nh\u00e2n quy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra Iran. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ea3n Ph\u00fac tr\u00ecnh v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n kh\u1ee7ng khi\u1ebfp t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc t\u00f4i ng\u00e0y h\u00f4m nay\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cB\u00e0 c\u00f3 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p g\u00ec g\u1eedi ra th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u01b0a b\u00e0&nbsp;?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Shirin Ebadi&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cXin \u0111\u1eebng ng\u1eeda tay nh\u1eadn th\u1ee9 ti\u1ec1n b\u1ea1c d\u01a1 b\u1ea9n. Xin \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho b\u1ecdn \u0111\u1ed9c t\u00e0i ng\u1ef1 tr\u1ecb trong \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1ea1n. V\u1ec1 c\u00e1c nh\u00e0 kinh doanh, th\u00ec c\u00f4ng ty c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb h\u00e3y xem x\u00e9t cho th\u1eadt k\u1ef9 r\u1eb1ng n\u01a1i x\u1ee9 s\u1edf qu\u00fd v\u1ecb l\u00e0m \u0103n c\u00f3 t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n quy\u1ec1n hay kh\u00f4ng, hay qu\u00fd v\u1ecb ch\u1ec9 l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7ng c\u1ed1 cho ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/strong> B\u00e0 c\u00f3 l\u1eddi g\u00ec nh\u1eafn g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea5u-tranh b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Shirin Ebadi&nbsp;:<\/strong> R\u1ed3i s\u1ebd t\u1edbi l\u00fac nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ea1t th\u1eafng l\u1ee3i. Ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf, Xin ch\u1edb n\u1ea3n l\u00f2ng th\u1ed1i ch\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0 Souhayr Belhassen, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Tunisia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Li\u00ean \u0110o\u00e0n Qu\u1ed1c t\u1ebf Nh\u00e2n quy\u1ec1n cho bi\u1ebft v\u1ec1 hi\u1ec7n t\u00ecnh \u1edf Tunisia&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"215\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-souhayr-belhassen.jpg\" alt=\"B\u00e0 Souhayr Belhassen, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Tunisia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Li\u00ean \u0110o\u00e0n Qu\u1ed1c t\u1ebf Nh\u00e2n quy\u1ec1n (RFA screen capture France24)\" class=\"wp-image-43115\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-souhayr-belhassen.jpg 305w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-souhayr-belhassen-300x211.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-souhayr-belhassen-150x106.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><figcaption>B\u00e0 Souhayr Belhassen, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Tunisia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Li\u00ean \u0110o\u00e0n Qu\u1ed1c t\u1ebf Nh\u00e2n quy\u1ec1n (RFA screen capture France24)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Souhayr Belhassen&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cNh\u1eefng chi \u0111ang x\u1ea9y ra t\u1ea1i Tunisia, th\u1eadt l\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u. V\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee9a h\u1eb9n phi th\u01b0\u1eddng v\u00ec \u0111\u1ed9c t\u00e0i b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5, k\u00e9o theo s\u1ef1 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5 c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00ean \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00e1c trong v\u00f9ng, nh\u01b0 ch\u1ecb bi\u1ebft \u0111\u1ea5y, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Khaddafi, c\u1ee7a Moubarak, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i hy v\u1ecdng s\u1ebd t\u1edbi phi\u00ean Baschar al-Assad. Nh\u01b0ng c\u00f2n m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng th\u1ee9 hai cho n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed h\u00f4m 23.10 v\u1eeba qua t\u1ea1i Tunisia \u0111\u01b0a \u0111\u1ea3ng H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0o ch\u00ednh quy\u1ec1n &#8211; s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y n\u00f3i cho \u0111\u00fang kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda, nh\u01b0ng b\u1eaft ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n, hay tranh \u0111\u1ea5u cho n\u1eef quy\u1ec1n nh\u01b0 t\u00f4i ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cL\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ecbch Li\u00ean \u0110o\u00e0n Qu\u1ed1c t\u1ebf Nh\u00e2n quy\u1ec1n, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f9ng v\u1edbi b\u1eb1ng h\u1eefu v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c trong th\u1ebf gi\u1edbi ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1eadu thu\u1eabn s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Tunisia, \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do v\u1eeba \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n cho ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng gi\u1eef\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb, l\u00e0 b\u00e0 Rebiya Kadeer, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00e2n ch\u1ee7 Ughur. Khi h\u1ecfi nh\u1eefng g\u00ec b\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea1t t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb Rafto, b\u00e0 n\u00f3i&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"218\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-rebiya-kadeer.jpg\" alt=\"B\u00e0 Rebiya Kadeer, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00e2n ch\u1ee7 Ughur (AFP)\" class=\"wp-image-43118\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-rebiya-kadeer.jpg 305w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-rebiya-kadeer-300x214.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-rebiya-kadeer-150x107.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><figcaption>B\u00e0 Rebiya Kadeer, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00e2n ch\u1ee7 Ughur (AFP)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Rebiya Kadeer&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cT\u00f4i y\u00eau c\u1ea7u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c Trung qu\u1ed1c m\u1ea1nh h\u01a1n n\u1eefa \u0111\u1ec3 Trung qu\u1ed1c ng\u01b0ng c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u00e2n quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n Uyghur. T\u00f4i c\u0169ng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c Trung qu\u1ed1c tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho h\u1eb1ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi Uyghurs \u0111ang ch\u1ebft m\u00f2n trong t\u00f9 ng\u1ee5c Trung qu\u1ed1c. T\u00f4i k\u00eau g\u1ecdi Trung qu\u1ed1c gi\u1ea3i tho\u00e1t cho t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi Uyghurs b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng b\u00fac di d\u00e2n v\u00e0o l\u1ee5c \u0111\u1ecba Trung qu\u1ed1c nh\u01b0 nh\u1eefng lao c\u00f4ng r\u1ebb ti\u1ec1n\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cT\u00f4i c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung qu\u1ed1c ng\u01b0ng ngay vi\u1ec7c th\u1ef1c d\u00e2n Trung qu\u1ed1c tr\u00e0n v\u00e0o \u0110\u00f4ng Turkistan, v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00f9ng n\u00e0y. H\u00e3y \u0111\u1ec3 cho to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n d\u00e2n \u0110\u00f4ng Turkistan \u0111\u01b0\u1ee3c chung s\u1ed1ng h\u00e0i h\u00f2a v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. T\u00f4i c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi ch\u00ednh quy\u1ec1n Trung qu\u1ed1c ch\u1ecbu ng\u1ed3i xu\u1ed1ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i \u00f4n h\u00f2a \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong v\u00f9ng. T\u00f4i c\u0169ng k\u00eau g\u1ecdi th\u00eam r\u1eb1ng, Trung qu\u1ed1c h\u00e3y ng\u1eebng x\u00e2m l\u1ea5n v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam, ng\u1eebng vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t c\u0169ng nh\u01b0 t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ecdi quy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9 <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2n d\u1ecbp h\u1ed9i ngh\u1ecb v\u00e0 ph\u00e1t gi\u1ea3i Rafto, b\u00e0 Trude Devland, Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ph\u1ed1, t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u1ea1 y\u1ebfn t\u1ea1i \u0110i\u1ec7n Hakonshallen, n\u01a1i m\u00e0 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 XIII c\u00e1c vua d\u00f9ng l\u00e0m n\u01a1i ti\u1ebfp t\u00e2n. B\u00e0 \u0111\u1ecdc di\u1ec5n v\u0103n khai h\u1ed9i, nh\u1eafc nh\u1edf t\u1edbi l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 g\u1ecdi t\u00ean t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto 25 n\u0103m qua \u0111\u1ebfn tham d\u1ef1, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb v\u1eafng m\u1eb7t. B\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00e0nh \u0111\u00f4i l\u1eddi ri\u00eang bi\u1ec7t g\u1eedi t\u1edbi th\u00ednh gi\u1ea3 \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 sau&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trude Devland&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cNh\u00e2n danh Th\u1ecb x\u00e3 Bergen v\u00e0 S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto, t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean c\u00e1c b\u1ea1n. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng bao gi\u1edd qu\u00ean c\u00e1c quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n m\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng trong t\u01b0 th\u1ebf con ng\u01b0\u1eddi \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0o. V\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ea5u tranh cho c\u00e1c b\u1ea1n v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 tr\u00e1i tim ch\u00fang t\u00f4i, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9&nbsp;!\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i tr\u00ecnh b\u00e0y hi\u1ec7n tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c trong cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 v\u00e0 bi\u1ec3n, \u0111\u1ea3o Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u1edbi, m\u00e0 \u00f4ng cho bi\u1ebft nh\u01b0 sau&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cCh\u1ec9 ti\u00eau T\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ed1c gia GDP \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111o l\u01b0\u1eddng m\u1ee9c s\u1ed1ng th\u1ef1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c t\u00e0i nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam. V\u00ec v\u1eady t\u00f4i k\u00eau g\u1ecdi S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto c\u00f9ng v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc B\u1eafc \u00c2u, tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng \u0111i \u0111\u1ea7u trong cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho H\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 H\u00f2a gi\u1ea3i Vi\u1ec7t Nam \u1edf th\u1eddi chi\u1ebfn, th\u00ec nay h\u00e3y l\u00e0 b\u1ec7 ph\u00f3ng cho quan ni\u1ec7m \u201cT\u1ed5ng Gi\u00e1 Tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac Qu\u1ed1c d\u00e2n\u201d, t\u1ee9c GNH (Gross Nationnal Happiness) m\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia t\u1ea1i \u00c1 ch\u00e2u l\u00e0 Bhutan \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u00e0nh c\u00f4ng, v\u00e0 h\u1ed3i th\u00e1ng 7 v\u1eeba r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng LHQ b\u1ecf phi\u1ebfu th\u00f4ng qua\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m nay \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Phi ch\u00e2u, \u00f4ng Frank Mughisha, ng\u01b0\u1eddi Uganda, l\u00e3nh t\u1ee5 phong tr\u00e0o b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng thi\u1ec3u s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i h\u1ecfi quy\u1ec1n t\u1ef1 do luy\u1ebfn \u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c l\u1ec5 trao gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trang nghi\u00eam t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i H\u00ed vi\u1ec7n th\u00e0nh ph\u1ed1, v\u1edbi nh\u1eefng di\u1ec5n v\u0103n ng\u1eafn g\u1ecdn, s\u00fac t\u00edch, v\u00e0 th\u01a1 nh\u1ea1c h\u00f2a quy\u1ec7n x\u00fac \u0111\u1ed9ng th\u1ea5u t\u00e2m can. Cu\u1ed9c l\u1ec5 m\u1edf \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ea5y l\u1eddi thu \u00e2m tr\u00edch t\u1eeb Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"192\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-thichquangdo.jpg\" alt=\"\u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. (RFA screen capture)\" class=\"wp-image-43121\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-thichquangdo.jpg 305w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-thichquangdo-300x189.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/11\/2011-1107-thichquangdo-150x94.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><figcaption>\u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. (RFA screen capture)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9&nbsp;:<\/strong> <em>\u201cTr\u01b0\u1edbc ti\u00ean t\u00f4i g\u1eedi l\u1edfi ch\u00e0o m\u1eebng n\u1ed3ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00fd v\u1ecb kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto nh\u00e2n l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 n\u0103m t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen. Ch\u00fang ta ch\u01b0a h\u1ec1 g\u1eb7p nhau, \u1ea5y th\u1ebf m\u00e0 ch\u00fang ta nh\u01b0 c\u00f9ng m\u1ed9t nh\u00e0. M\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t do m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1eadp n\u00ean &#8211; \u0111\u00f3 l\u00e0 Gi\u00e1o s\u01b0 Thorold Rafto, m\u00e0 th\u1ea7n tr\u00ed \u00f4ng th\u1edf ph\u00e0 v\u00e0o m\u1ed9t phong tr\u00e0o \u0111em l\u1ea1i bi\u1ebft bao h\u1ee9ng c\u1ea3m cho nh\u00e2n d\u00e2n trong th\u1ebf gi\u1edbi\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cD\u00f9 ch\u00fang ta s\u1ed1ng trong nh\u1eefng th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e1ch bi\u1ec7t nhau, n\u00f3i nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng kh\u00e1c nhau, ph\u1ee5c v\u1ee5 cho nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u g\u1eafn b\u00f3 nhau trong c\u00f9ng ti\u00eau \u0111\u00edch cho t\u1ef1 do, \u0111\u1ea5u tranh cho c\u00f4ng l\u00fd v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n. \u01af\u1edbc g\u00ec t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f3a th\u00e0nh chim \u0111\u1ec3 bay t\u1edbi Na Uy tham d\u1ef1 l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng l\u1edbn c\u1ee7a t\u00f4i\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ec5 ph\u00e1t gi\u1ea3i k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0111i b\u1ed9 r\u01b0\u1edbc \u0111u\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e1c kh\u00e1ch m\u1eddi qu\u1ed1c t\u1ebf, nh\u00e2n s\u0129 th\u00e0nh ph\u1ed1 do c\u00e1c v\u1ecb Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto d\u1eabn \u0111\u1ea7u. Nh\u01b0 m\u1ed9t d\u00f2ng s\u00f4ng \u00e1nh s\u00e1ng ch\u1ea3y d\u00e0i cu\u1ed3n cu\u1ed9n trong \u0111\u00eam m\u1edd m\u1ecbt tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 n\u00fai Bergen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan, Ph\u00f3ng vi\u00ean \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do t\u1ea1i Bergen, Na Uy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\"><br><strong>*****<\/strong><br><br><\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 to\u00e0n v\u0103n b\u1ea3n tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb chuy\u00ean \u0111\u1ec1 Rafto do Qu\u00ea M\u1eb9 d\u1ecbch t\u1eeb b\u1ea3n Anh v\u0103n\u00a0:<br><br><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\" class=\"has-medium-font-size\"> <br><strong>Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c cho Nh\u00e2n quy\u1ec1n<br>trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:center\">Tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 Nh\u00e2n quy\u1ec1n<br>nh\u00e2n k\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto \u2013 4-6.11.2011<br><br><\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0a \u00d4ng Ch\u1ee7 t\u1ecbch<br>C\u00f9ng qu\u00fd v\u1ecb Kh\u00f4i nguy\u00ean Gi\u1ea3i Rafto, v\u00e0 c\u00e1c B\u1ea1n<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i r\u1ea5t h\u00e2n h\u1ea1nh hi\u1ec7n di\u1ec7n h\u00f4m nay t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen tham d\u1ef1 K\u1ef7 ni\u1ec7m 25 N\u0103m Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto. T\u00f4i \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, v\u1ecb Cao t\u0103ng Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i n\u0103m 2006. V\u00ec l\u00e2m t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u1ea3n ch\u1ebf, n\u0103m \u0111\u00f3 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng th\u1ec3 sang Na Uy nh\u1eadn gi\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f4m nay, n\u0103m n\u0103m sau, ho\u00e0n c\u1ea3nh ng\u00e0i v\u1eabn y nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0i v\u1eabn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 ngay trong ch\u00f9a vi\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i \u1edf Saigon, b\u1ecb c\u1ea5m t\u1ef1 do di chuy\u1ec3n v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. B\u1ecb t\u00f9 \u0111\u00e0y, l\u01b0u x\u1ee9 r\u1ed3i qu\u1ea3n ch\u1ebf su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u00f4n h\u00f2a c\u1ee7a ng\u00e0i cho t\u1ef1 do v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 s\u1ebd vui th\u00edch bi\u1ebft bao n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn Na Uy h\u00f4m nay. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i&nbsp;: <em>\u201c\u01af\u1edbc chi t\u00f4i l\u00e0 chim, t\u00f4i s\u1ebd c\u00f9ng \u0111\u1ea1o h\u1eefu bay \u0111\u1ebfn Bergen\u201d<\/em>. N\u1ebfu H\u00f2a th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y cho qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb nghe v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 l\u1ea1m quy\u1ec1n m\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u1ed7i ng\u00e0y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng mang \u00fd ngh\u0129a m\u1ea1nh m\u1ebd nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1. R\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam b\u1eaft H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i im l\u1eb7ng v\u00e0 giam c\u1ea7m m\u1ed9t hi\u1ec1n nh\u00e2n l\u01b0\u01a1ng h\u1ea3o kh\u00f4ng cho n\u00f3i l\u00ean nh\u1eefng g\u00ec qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb mu\u1ed1n am t\u01b0\u1eddng v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n h\u1ea7u nh\u01b0 gi\u1ed1ng nhau \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i, v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh \u1ea5y \u1edf Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 kh\u00e1c c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u1edf m\u1ed9t v\u00e0i chi ti\u1ebft so v\u1edbi c\u00e1c tham lu\u1eadn vi\u00ean \u0111\u1ebfn t\u1eeb T\u00e2n C\u01b0\u01a1ng, M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1, Uganda, Belarus, Congo. H\u00f4m nay, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u00ecn xa h\u01a1n nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 ch\u00e0 \u0111\u1ea1p nh\u1eefng t\u1ef1 do ch\u00ednh tr\u1ecb hay kinh t\u1ebf, \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 m\u00e0 S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto k\u00eau g\u1ecdi ch\u00fang t\u00f4i tham lu\u1eadn&nbsp;: <strong>\u201cNh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ed1i v\u1edbi Quy\u1ec1n Con Ng\u01b0\u1eddi\u201d<\/strong> v\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tr\u1ecb li\u1ec7u m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1ed9t k\u00edch m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede Vi\u1ec7t Nam r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ea7y lo ng\u1ea1i. T\u1eeb ng\u00e0y Vi\u1ec7t Nam m\u1edf c\u1eeda \u0111\u1ed5i m\u1edbi theo kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u1edbi m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1n b\u1ed9 ch\u1ec9 huy cao c\u1ea5p s\u1ed1ng trong xa hoa k\u1ef3 qu\u00e1i, trong khi \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n ngh\u00e8o quanh th\u00e0nh th\u1ecb v\u00e0 th\u00f4n qu\u00ea s\u1ed1ng qua ng\u00e0y trong thi\u1ebfu th\u1ed1n. D\u01b0\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch gi\u1ea3i t\u1ecfa kinh t\u1ebf, nh\u1eefng d\u1ecbch v\u1ee5 c\u01a1 b\u1ea3n nh\u01b0 y t\u1ebf v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i tr\u1ea3 ti\u1ec1n, v\u00ec v\u1eady d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111em con c\u00e1i \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u1eefa tr\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00e1c ch\u00e1u g\u00e1i ph\u1ea3i b\u1ecf h\u1ecdc. Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00ednh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t tr\u1ea7m tr\u1ecdng trong n\u0103m nay, \u0111\u01b0a t\u1edbi s\u1ef1 l\u1ea1m ph\u00e1t phi m\u00e3 l\u00ean t\u1edbi 27% v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 th\u1ef1c ph\u1ea9m, x\u0103ng d\u1ea7u, nh\u00e0 \u1edf t\u0103ng v\u1ecdt. C\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00ecnh c\u00f4ng t\u1ea1i c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng, thay v\u00ec t\u00ecm c\u00e1ch l\u1eafng d\u1ecbu nh\u1eefng n\u1ed7i b\u1ea5t b\u00ecnh ho\u1eb7c t\u0103ng l\u01b0\u01a1ng, Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i ban h\u00e0nh s\u1eafc lu\u1eadt m\u1edbi b\u1eaft nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n tr\u1ea3 3 th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng cho ch\u1ee7 n\u1ebfu cu\u1ed9c \u0111\u00ecnh c\u00f4ng b\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ec7. To\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a bi\u1ebfn th\u00e0nh x\u00ed nghi\u1ec7p b\u00f3c l\u1ed9t th\u00e2n ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng. Nhi\u1ec1u c\u00f4ng ty ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u1eddi c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng b\u00ean Trung qu\u1ed1c sang Vi\u1ec7t Nam v\u00ec nh\u00e2n c\u00f4ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam r\u1ebb h\u01a1n l\u1ea1i ch\u1eb3ng c\u00f3 C\u00f4ng \u0111o\u00e0n b\u00eanh v\u1ef1c cho quy\u1ec1n l\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ea1n bu\u00f4n b\u00e1n ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 thi\u1ebfu n\u1eef ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u1ea3ng s\u1ee3, th\u01b0\u1eddng v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng l\u00f5a c\u1ee7a C\u00f4ng an v\u00e0 gi\u1edbi ch\u1ee9c \u0110\u1ea3ng. Nhi\u1ec1u thi\u1ebfu n\u1eef Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0a sang Trung qu\u1ed1c, n\u01a1i thi\u1ebfu \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1ed9t con. B\u1ecb b\u00e1n nh\u01b0 g\u00e1i m\u1ea3i d\u00e2m hay \u0111\u1ec3 sinh \u0111\u1ebb cho b\u1ecdn \u0111\u00e0n \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n c\u01b0\u1edbi v\u1ee3, l\u1eafm khi tr\u1edf th\u00e0nh cu\u1ed9c h\u00e0nh l\u1ea1c cho c\u1ea3 l\u00e0ng v\u00e0 s\u1ed1ng trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u00e0n b\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c mang l\u1ea1i m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c nh\u00e2n quy\u1ec1n kh\u00e1c. S\u1ef1 \u0111e d\u1ecda c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c kh\u00f4ng l\u00e0 chuy\u1ec7n m\u1edbi m\u1ebb, v\u00ec d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ecbu h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m B\u1eafc thu\u1ed9c, v\u00e0 nhi\u1ec1u tr\u0103m n\u0103m ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 quy\u1ec1n. Nh\u01b0ng h\u00f4m nay \u0111\u00e2y, ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang ph\u1ea3i ch\u1ed1ng tr\u1ea3 v\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00e1c. Trung qu\u1ed1c kh\u00f4ng x\u00e2m l\u1ea5n ch\u00fang t\u00f4i b\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u1edbi cu\u1ed9c di d\u00e2n, n\u1ec1n kinh t\u1ebf tinh th\u00f4ng v\u00e0 x\u00e2m nh\u1eadp l\u00e3nh th\u1ed5, l\u00e3nh h\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay, h\u00e0ng ngh\u00ecn c\u00f4ng nh\u00e2n Trung qu\u1ed1c t\u00faa v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c cho nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n Trung qu\u1ed1c tr\u00fang th\u1ea7u. M\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y g\u00e2y nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i, nh\u01b0 vi\u1ec7c kh\u00e1i th\u00e1c B\u00f4-x\u00edt tr\u00ean T\u00e2y nguy\u00ean, kh\u00f4ng nh\u1eefng t\u00e0n ph\u00e1 sinh th\u00e1i v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u00edt ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda n\u1ec1n an ninh Vi\u1ec7t Nam, nh\u1eefng l\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi Trung qu\u1ed1c d\u1ef1ng l\u00ean n\u01a1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ba n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam, L\u00e0o v\u00e0 Cam B\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u1edbi ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, h\u00e0ng h\u00f3a r\u1ebb m\u1ea1t c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c tr\u00e0n ng\u1eadp ch\u1ee3 b\u00faa Vi\u1ec7t Nam, g\u00e2y ra c\u1ea3nh m\u1ea5t c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m. Ng\u01b0\u1eddi Trung qu\u1ed1c kh\u00f4ng c\u1ea7n chi\u1ebfu kh\u00e1n nh\u1eadp n\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi Trung Vi\u1ec7t d\u00e0i 1300 c\u00e2y s\u1ed1 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, bi\u1ebfn th\u00e0nh v\u00f9ng bu\u00f4n l\u1eadu cho \u0111\u1ee7 th\u1ee9 h\u00e0ng h\u00f3a. Trung qu\u1ed1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n tr\u00ean hai qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa, n\u01a1i dung ch\u1ee9a c\u00e1c m\u1ecf d\u1ea7u v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t, c\u0169ng nh\u01b0 x\u00e2m nh\u1eadp l\u00e3nh h\u1ea3i Vi\u1ec7t Nam b\u1eaft b\u1edb, b\u1eafn gi\u1ebft ng\u01b0 d\u00e2n Vi\u1ec7t, v\u00e0 x\u00e2m ph\u1ea1m tr\u1eafng tr\u1ee3n c\u00e1c bi\u1ec3n, \u0111\u1ea3o. H\u01a1n ba th\u00e1ng qua, h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3u t\u00ecnh \u00f4n h\u00f2a t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 Saigon \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n n\u00e0y. Nh\u01b0ng \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, v\u1edbi \u0111a s\u1ed1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u00e2n Trung qu\u1ed1c, ch\u1eb3ng c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u00e0o c\u1ea3. Tr\u00e1i l\u1ea1i c\u00f2n \u0111\u00e0n \u00e1p ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u t\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1edf r\u1ed9ng v\u00f2ng tay v\u1edbi B\u1eafc Kinh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft sao \u0111\u00e2y tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c ch\u00e1y b\u1ecfng n\u00e0y&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 n\u00f3i r\u1eb1ng, v\u1ea5n n\u1ea1n Trung qu\u1ed1c ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft b\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u1ec3 cho to\u00e0n d\u00e2n c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng v\u1eadn m\u1ec7nh h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0 N\u1ed9i th\u00ec n\u00f3i, m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 do s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Nh\u00e2n d\u00e2n c\u1ea7n c\u01a1m \u00e1o, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u1ef1 do. Th\u01b0\u1edbc \u0111o c\u1ee7a ti\u1ebfn b\u1ed9 l\u00e0 s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng <strong>T\u1ed5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u1ed1c d\u00e2n<\/strong>, t\u1ee9c ch\u1ec9 ti\u00eau <strong>GNP<\/strong> (Gross National Product)&nbsp;<a href=\"#note1\">(1)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ea5t b\u1ea1i t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Th\u1ef1c th\u1ebf, c\u00e1c kinh t\u1ebf gia trong th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1u c\u00f4ng nh\u1eadn cung c\u00e1ch theo \u0111u\u1ed5i s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng GNP, l\u00e0 th\u01b0\u1edbc \u0111o gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u00f3a c\u00f9ng nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u1ed1c d\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111em l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac. Th\u1ef1c t\u1ebf, trong cu\u1ed9c th\u0103m d\u00f2 m\u1edbi \u0111\u00e2y qua 178 qu\u1ed1c gia, m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o \u1edf \u00c1 ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp h\u1ea1ng cao th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi tr\u00ean thang \u201ch\u1ea1nh ph\u00fac\u201d. Qu\u1ed1c gia n\u00e0y l\u00e0 Bhutan, n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111o s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 b\u1eb1ng T\u1ed5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u1ed1c d\u00e2n, <strong>GNP<\/strong>, m\u00e0 b\u1eb1ng <strong>GNH<\/strong> (Gross Nationnal Happiness), <strong>T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dd ni\u1ec7m GNH \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 vua l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, Jigme Wangchuk, ph\u00e1t ki\u1ebfn n\u0103m 1972. Nh\u00e0 vua tin r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ef1c s\u1ef1 cho x\u00e3 h\u1ed9i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi khi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 t\u00e2m linh \u0111i song h\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng l\u1eabn nhau. Sau khi m\u1edf cu\u1ed9c th\u0103m d\u00f2 r\u1ed9ng l\u1edbn trong qu\u1ea7n ch\u00fang, nh\u00e0 vua nh\u1eadn ra b\u1ed1n c\u1ed9t tr\u1ee5 cho m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ea1nh ph\u00fac&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Duy tr\u00ec s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf\u00a0;<br>2. Th\u0103ng ti\u1ebfn c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00e2m linh\u00a0;<br>3. B\u1ea3o v\u1ec7 sinh th\u00e1i\u00a0; v\u00e0<br>4. Thi\u1ebft l\u1eadp s\u1ef1 cai qu\u1ea3n thi\u1ec7n h\u1ea3o qu\u1ed1c d\u00e2n (good governance).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111o \u0111\u1ea1t qua 72 d\u1ea5u ch\u1ec9 h\u00ecnh th\u00e0nh qua 9 l\u0129nh v\u1ef1c, t\u1eeb ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf \u0111\u1ebfn t\u00e2m l\u00fd h\u1ea1nh ph\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh ph\u1ee7 cho th\u00e0nh l\u1eadp H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u00ean Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng. H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng m\u1edf nh\u1eefng cu\u1ed9c th\u0103m d\u00f2 trong qu\u1ea7n ch\u00fang, \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 c\u00e1c nhu c\u1ea7u, v\u00e0 ki\u1ec3m tra m\u1ecdi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng GNH, T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n. Trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o nh\u01b0 Bhutan, gi\u1ea3m ngh\u00e8o h\u1eb3n nhi\u00ean ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c \u01b0u ti\u00ean. Th\u1ebf nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch l\u1ea1i nh\u1eb1m th\u0103ng ti\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac qua m\u1ecdi th\u1ec3 th\u1ee9c, v\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m GNH t\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. M\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1ec3 th\u1ee9c \u1ea5y l\u00e0 t\u1ecda thi\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ecda thi\u1ec1n l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn tu h\u1ecdc c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u00e0 H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 quan s\u00e1t v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng, d\u00f9 theo b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o, t\u1ecda thi\u1ec1n gi\u00fap \u0111\u1ee1 cho s\u1ef1 an l\u1ea1c tinh th\u1ea7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u1ecb li\u1ec7u t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u0103ng th\u1eb3ng (stress) m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u1ecda thi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o h\u1ecdc tr\u00ecnh c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng. M\u1ee5c ti\u00eau, theo h\u1ecd n\u00f3i, nh\u1eb1m cho thi\u1ebfu nhi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m s\u1ef1 <strong>t\u1ef1 t\u1ea1i<\/strong> (stillness) trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y. V\u00ec ni\u1ec1m <em>t\u1ef1 t\u1ea1i<\/em> c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u00e0m tan bi\u1ebfn m\u1ecdi b\u1ed1i r\u1ed1i trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. <em>T\u1ef1 t\u1ea1i<\/em> c\u0169ng mang l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u1ea7m t\u0129nh. Cung c\u1ea5p cho tr\u1ebb em m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ebf gi\u00fap ch\u00fang tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n lanh l\u1ee3i v\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m khi l\u1edbn tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ee7a GNH \u0111\u00e3 l\u00e0m cho th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fa t\u00e2m. Th\u00e1ng 5 v\u1eeba qua, t\u1ed5 ch\u1ee9c Kinh t\u1ebf H\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i Paris (OEDC, Organization for Economic Cooperation and Development) ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong 34 qu\u1ed1c gia, \u0111\u00e3 l\u1eadp m\u1ed9t danh m\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cDanh m\u1ee5c \u0110\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eefu h\u1ea3o c\u1ee7a B\u1ea1n\u201d (YourbetterLife Index) \u0111\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng danh m\u1ee5c n\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u1eeba n\u1ed5i tr\u1ed9i nh\u01b0 Brazil. Do Bhutan \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng, th\u00e1ng 7 v\u1eeba qua \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng LHQ \u0111\u00e3 th\u00f4ng qua Quy\u1ebft ngh\u1ecb c\u00f4ng nh\u1eadn s\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, m\u1ee5c ti\u00eau kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y trong trong GNP.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean m\u00e0 h\u00f4m nay t\u00f4i \u0111\u01b0a ra \u00fd ni\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u00e2y trong cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn t\u1ea1i Bergen v\u1ec1 nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c cho nh\u00e2n quy\u1ec1n. Na Uy kh\u00f4ng h\u1ec1 n\u00f3i t\u1edbi GNH, T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n, th\u1ebf nh\u01b0ng, Na Uy \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp v\u1edbi m\u00f4 th\u1ee9c ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 h\u1ea1nh ph\u00fac con ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ch\u0103m nom lo cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, m\u00f4i sinh, kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb an to\u00e0n cho m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ki\u1ec3u m\u1eabu g\u1ee3i h\u1ee9ng ch\u00fang ta trong cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm cho nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn, t\u00f4i xin c\u1ea5t l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1eb1ng h\u1eefu Na Uy c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay. Tr\u00ean cao \u0111\u1ed9 c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam v\u1eeba qua, B\u1eafc \u00c2u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111i \u0111\u1ea7u k\u00eau g\u1ecdi cho H\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 H\u00f2a gi\u1ea3i c\u00e1c phe ph\u00e1i. H\u00f4m nay, t\u00f4i k\u00eau g\u1ecdi qu\u00fd v\u1ecb c\u0169ng \u0111i \u0111\u1ea7u, l\u00e0m b\u1ec7 ph\u00f3ng cho s\u1ef1 th\u1ee9c t\u1ec9nh to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n, GNH, nh\u01b0 \u0111\u00e1p \u00e1n cho nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ec3 mang l\u1ea1i s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng, th\u0103ng ti\u1ebfn v\u00e0 ho\u00e0n m\u00e3n Quy\u1ec1n Con Ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Xin \u0111a t\u1ea1 s\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u1ee7a ch\u01b0 li\u1ec7t v\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\"><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/strong><br><br><\/p>\n\n\n\n<p><br><br><br>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<br><a href=\"#footnote1\">(1)<\/a> M\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i vi\u1ebft hay d\u00f9ng ch\u1ec9 ti\u00eau <strong>GDP<\/strong> (Gross National Product &#8211; T\u1ed5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m x\u00e3 h\u1ed9i) \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi <strong>GNH<\/strong>. Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i d\u00f9ng ch\u1ec9 ti\u00eau <strong>GNP<\/strong> (T\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ed1c d\u00e2n) c\u1ed1t h\u1eadu thu\u1eabn kh\u1ea9u hi\u1ec7u do Vua Jigme Wangchuk tung ra th\u1eadp ni\u00ean 70 <strong>\u201cGross National Hapiness is more important than Gross National Product\u201d<\/strong> (T\u1ed5ng Gi\u00e1 tr\u1ecb H\u1ea1nh ph\u00fac qu\u1ed1c d\u00e2n quan tr\u1ecdng h\u01a1n T\u1ed5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u1ed1c d\u00e2n) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y tr\u00ean m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u1edf Tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9 ngh\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Thimphu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 10.11.2011 (QU\u00ca M\u1eb8) &#8211; T\u1eeb ng\u00e0y 4 \u0111\u1ebfn 6.11.2011, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i ngh\u1ecb chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai cho Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 l\u1ec5 trao Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto. \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt ph\u00e1t v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":28015,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[1114,226,619,206,163,230],"class_list":["post-1709","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tin-ubbvqlnvn","tag-rebiya-kadeer","tag-shirin-ebadi","tag-souhayr-belhassen","tag-thich-quang-do","tag-vo-van-ai","tag-y-lan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1709"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1709\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}