{"id":1887,"date":"2012-08-08T12:00:00","date_gmt":"2012-08-08T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/li-gii-thiubn-dch-pht-quang-i-t-inca-ha-thng-thch-qung\/"},"modified":"2016-09-09T13:42:49","modified_gmt":"2016-09-09T13:42:49","slug":"li-gii-thiubn-dch-pht-quang-i-t-inca-ha-thng-thch-qung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/li-gii-thiubn-dch-pht-quang-i-t-inca-ha-thng-thch-qung\/","title":{"rendered":"<i>Qu\u00ea M\u1eb9\r\n<\/i> : <font color=\"#C00000\">L\u1edcI GI\u1edaI THI\u1ec6U<\/font><br>\r\n<font color=\"#7030A0\"><em>b\u1ea3n d\u1ecbch Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n<\/em><\/font><br>\r\n<font color=\"#00B050\">c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<\/font>"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"center\"><a href=\"http:\/\/www.queme.net\/vie\/bookstore.php\" style=\"text-decoration:none;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/Book-pqdtd-tqd.jpg\" width=\"500\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\" \"><\/a><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u1eeba tho\u00e1t \u00e1ch Ph\u00e1p thu\u1ed9c, li\u1ec1n b\u1ecb r\u01a1i ngay v\u00e0o chi\u1ebfn tranh r\u1ed3i tranh ch\u1ea5p \u0111\u1ebfn nay, d\u1ed3n d\u1eadp su\u1ed1t 67 n\u0103m r\u00f2ng. N\u01b0\u1edbc ta ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf ng\u1eef v\u0103n tr\u00ean b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed5i thay chuy\u1ec3n bi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u00e0y trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n t\u1ed9c. Long \u0111ong theo nh\u1eefng lo\u1ea1n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a th\u1eddi th\u1ebf, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ng\u1eef h\u1ecdc m\u1eafc ph\u1ea3i h\u1ec7 l\u1ee5y ch\u01b0a bi\u1ebft ng\u00e0y n\u00e0o tho\u00e1t th\u00e2n.<\/p>\n<p>Ri\u00eang tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0m t\u1eeb \u0111i\u1ec3n hay t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n th\u00f4i, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y h\u1ecdc thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam gi\u1eabm ch\u00e2n t\u1ea1i ch\u1ed7 h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7. L\u00e0m sao ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u1eafm b\u1eaft h\u1ecdc thu\u1eadt, v\u0103n h\u00f3a, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, khoa h\u1ecdc\u2026 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00f9n v\u1ee5t qua c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef Anh, Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c, Nh\u1eadt, H\u00e1n, Ph\u1ea1n, v.v\u2026 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c b\u1ed9 t\u1eeb \u0111i\u1ec3n ngo\u1ea1i ng\u1eef trong tay\u00a0? Cho t\u1edbi nay, h\u1ea7u nh\u01b0 l\u00e0m t\u1eeb \u0111i\u1ec3n c\u00f2n l\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c c\u00e1 nh\u00e2n, nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n thao th\u1ee9c, t\u1ef1 ph\u00e1t v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7. T\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 30, th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ea7u l\u00e0m T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Ph\u00e1p Vi\u1ec7t v\u00e0 H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 c\u1ee5 \u0110\u00e0o Duy Anh. \u00d4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c, d\u1ecbch thu\u1eadt v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u00e0m ph\u00edch c\u1ee7a c\u1ee5 b\u00e0 hi\u1ec1n n\u1ed9i. Tuy d\u1ecbch c\u00e1c t\u1eeb Ph\u00e1p, H\u00e1n, nh\u01b0ng v\u1edbi \u00f3c s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a c\u1ee5, ng\u00f4n ng\u1eef Vi\u1ec7t b\u1ed7ng phong ph\u00fa l\u00ean b\u1ed9i ph\u1ea7n tr\u00ean m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c. Nh\u1edd nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu m\u1edbi m\u1ebb \u1ea5y, m\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam chuy\u1ec3n m\u00ecnh b\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e2n h\u1ecdc, b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi v\u0103n minh. Gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 sau, c\u00f3 th\u00eam kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u01b0\u01a1i cu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Ph\u00e1p Vi\u1ec7t kh\u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c, nh\u01b0ng \u0111a ph\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 chi\u1ebfu sao, r\u00fat t\u1eeb hay \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1eddi ch\u1eef c\u1ee7a \u0110\u00e0o Duy Anh. \u00cdt th\u1ea5y ch\u1ea5t s\u00e1ng t\u1ea1o ng\u00f4n ng\u1eef hay b\u1ed5 sung c\u00e1c t\u1eeb m\u1edbi khi cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u1ea9y sinh kh\u00f4ng ng\u1eebng. V\u1ec1 t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc \u1edf n\u01b0\u1edbc ta ch\u1ec9 s\u01a1 s\u00e0i m\u1ea5y cu\u1ed1n. Kh\u1edfi t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 60 c\u00f3 cu\u1ed1n <em>Ph\u1eadt h\u1ecdc T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n<\/em> d\u00e0y 1530 trang c\u1ee7a C\u01b0 s\u0129 \u0110o\u00e0n Trung C\u00f2n. Hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua c\u00f3 th\u00eam cu\u1ed1n <em>T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam<\/em> c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Minh Ch\u00e2u v\u00e0 Minh Chi d\u00e0y 818 trang do Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i in n\u0103m 1991, <em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc H\u00e1n Vi\u1ec7t<\/em>, hai t\u1eadp, d\u00e0y 2127 trang, d\u1ef1a theo b\u1ed9 <em>Th\u1ef1c d\u1ee5ng Ph\u1eadt h\u1ecdc T\u1eeb \u0111i\u1ec3n<\/em> c\u1ee7a L\u00f4 Qu\u00e1n Cao v\u00e0 H\u00e0 T\u1eed B\u1ed3i xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i, Trung qu\u1ed1c. B\u1ed9 n\u00e0y do H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Kim C\u01b0\u01a1ng T\u1eed ch\u1ee7 bi\u00ean v\u1edbi 11 so\u1ea1n gi\u1ea3 c\u1ee7a H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i t\u1eeb n\u0103m 1992 \u0111\u1ebfn 1994. S\u1ef1 th\u1eadt ch\u1ec9 c\u00f3 10 so\u1ea1n gi\u1ea3, v\u00ec h\u1ecd ghi b\u1eeba th\u00eam t\u00ean H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, d\u00f9 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ng\u00e0i li\u00ean h\u1ec7, c\u1ed9ng t\u00e1c. B\u1ed9 n\u00e0y d\u1ecbch thu\u1eadt sai s\u00f3t, nh\u1ea7m l\u1eabn r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng nh\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. L\u1ea5y hai cu\u1ed1n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Anh v\u00e0 ti\u1ebfng Ph\u00e1p l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5. Cu\u1ed1n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Oxford ti\u1ebfng Anh chi\u1ebfu theo \u1ea5n b\u1ea3n th\u1ee9 3 \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 h\u1ee3p l\u1ef1c c\u1ee7a 300 nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc, nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u1ee5 gi\u1ea3ng ngo\u1ea1i ng\u1eef, tham v\u1ea5n, v\u1edbi ng\u00e2n q\u0169y 35 tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u1ea3ng Anh (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 55 tri\u1ec7u M\u1ef9 kim) \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Cu\u1ed1n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Robert c\u1ee7a Ph\u00e1p, v\u01b0\u1ee3t cu\u1ed1n Larousse m\u1ed9t b\u1ef1c, xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 50 th\u1ebf k\u1ef7 XX, v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ed9 bi\u00ean t\u1eadp 50 chuy\u00ean gia ng\u00f4n ng\u1eef. T\u00e1i b\u1ea3n h\u1eb1ng n\u0103m, b\u1ed5 sung ch\u1eef m\u1edbi, ch\u1eef l\u1ea1.<\/p>\n<p>Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n b\u1ea3n ch\u1eef H\u00e1n do h\u01a1n 50 h\u1ecdc gi\u1ea3 Ph\u1eadt gi\u00e1o thu\u1ed9c Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1ea1ng kinh Bi\u00ean tu \u1ee6y vi\u00ean h\u1ed9i \u1edf \u0110\u00e0i Loan bi\u00ean so\u1ea1n trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m 1978 \u2013 1988.<\/p>\n<p>Th\u1eadp ni\u00ean 30 \u1edf th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, \u00f4ng \u0110\u00e0o Duy Anh c\u1eb7m c\u1ee5i l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1ed9t m\u00ecnh cho b\u1ed9 <em>T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u00e1p Vi\u1ec7t<\/em> d\u00e0y 1958 trang, v\u00e0 <em>H\u00e1n Vi\u1ec7t t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n<\/em> 610 trang. Nh\u01b0ng th\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 th\u1eddi h\u00f2a b\u00ecnh d\u00f9 c\u00f2n thu\u1ed9c Ph\u00e1p. S\u00e1ch v\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ec5 mua, d\u1ec5 ki\u1ebfm. Ng\u00e0y nay, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 m\u1ed9t m\u00ecnh d\u1ecbch g\u1ea7n 8000 trang t\u1eeb \u0111i\u1ec3n trong ch\u1ed1n lao t\u00f9, b\u1ee9c b\u00e1ch. H\u1ea7u nh\u01b0 l\u1ecbch s\u1eed m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y. Ch\u1ec9 phong thanh tin c\u1ee5 Hu\u1ef3nh Th\u00fac Kh\u00e1ng h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng cu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n Larousse nh\u1ecf, th\u1eddi gian Ph\u00e1p giam c\u1ee5 \u1edf C\u00f4n \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n m\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 d\u1ecbch thu\u1eadt g\u1ed3m 6 cu\u1ed1n, v\u1edbi 7 tri\u1ec7u ch\u1eef gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u1ec1 m\u1ee5c. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o vi\u1ec7c th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1990, ho\u00e0n th\u00e0nh cu\u1ed1i n\u0103m 1997. C\u1ea7n l\u01b0u \u00fd 1990 l\u00e0 n\u0103m H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n b\u1ecb nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf x\u00e3 V\u0169 \u0110o\u00e0i, t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh mi\u1ec1n B\u1eafc. L\u1ec7nh tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 Saigon \u0111\u01b0a v\u1ec1 nguy\u00ean qu\u00e1n qu\u1ea3n ch\u1ebf do \u1ee6y ban Nh\u00e2n d\u00e2n Tp H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u1ecdc ng\u00e0y 25.2.1982, v\u1edbi t\u1ed9i danh <em>\u201cl\u00e0m t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d<\/em>. Qua n\u0103m 1992, kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n qu\u1ea3n ch\u1ebf hay \u0111\u01b0a ra x\u00e9t x\u1eed, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ebft th\u01b0 th\u00f4ng b\u00e1o nh\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n\u00a0; k\u1ef3 h\u1ea1n trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u00e1ng H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd t\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp tr\u1edf v\u1ec1 n\u01a1i tr\u00fa x\u1ee9 \u1edf Saigon. \u0110\u00fang k\u1ef3 h\u1ea1n, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y t\u00e0u l\u1eeda tr\u1edf v\u1ec1 Nam, t\u00e1 t\u00fac n\u01a1i Thanh Minh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n, v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u1ecbch thu\u1eadt Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n. Cu\u1ed1i n\u0103m 1994, n\u1ea1n l\u0169 l\u1ee5t \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long khi\u1ebfn cho n\u1eeda tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ea3nh m\u00e0n tr\u1eddi chi\u1ebfu \u0111\u1ea5t. Nh\u00e2n danh Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o, Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u1ea7u ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee9u tr\u1ee3 \u0111em th\u1ef1c ph\u1ea9m, thu\u1ed1c men, \u00e1o qu\u1ea7n ph\u00e2n ph\u00e1t cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o n\u1ea1n d\u00e2n. \u0110\u1ebfn chuy\u1ebfn \u0111i th\u1ee9 ba, th\u00ec \u0111o\u00e0n xe c\u1ee9u tr\u1ee3 t\u00e1m chi\u1ebfc b\u1ecb c\u00f4ng an ch\u1eadn t\u1ea1i Saigon, b\u1eaft giam ngay m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u01b0 T\u0103ng v\u00e0 C\u01b0 s\u0129 trong ph\u00e1i \u0111o\u00e0n. Sang ng\u00e0y 4.1.1995 \u0111\u1ebfn b\u1eaft H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. T\u00f2a \u00e1n Nh\u00e2n d\u00e2n Tp H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u01b0a ra x\u00e9t x\u1eed h\u00f4m 15.8.1995, k\u1ebft \u00e1n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng 5 n\u0103m t\u00f9 v\u00e0 5 n\u0103m qu\u1ea3n ch\u1ebf, \u0111\u01b0a ra giam \u1edf Tr\u1ea1i t\u00f9 Ba Sao, Nam H\u00e0, sau chuy\u1ec3n qua Tr\u1ea1i t\u00f9 B14, x\u00e3 Thanh Li\u1ec7t, huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec g\u1ea7n H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng, nh\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n cho ph\u00e9p ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ec7c d\u1ecbch thu\u1eadt trong t\u00f9. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Thanh Minh \u0111i th\u0103m nu\u00f4i, mang ra cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 Ph\u1eadt Quang ch\u1eef H\u00e1n, 100 t\u1eadp v\u1edf h\u1ecdc tr\u00f2 v\u00e0 100 c\u00e2y b\u00fat Bic. D\u1ecbch xong t\u1eadp v\u1edf n\u00e0o, qu\u1ea3n gi\u00e1o \u0111\u1ebfn t\u1ecbch thu, vi\u1ebft bi\u00ean nh\u1eadn t\u1eadp v\u1edf m\u1edbi. B\u00fat Bic n\u00e0o h\u1ebft m\u1ef1c, qu\u1ea3n gi\u00e1o \u0111\u1ebfn l\u1ea5y \u0111i, vi\u1ebft bi\u00ean nh\u1eadn l\u00e3nh c\u00e2y b\u00fat m\u1edbi.<\/p>\n<p>Do c\u00f4ng lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 LHQ l\u00ean ti\u1ebfng, c\u00f9ng s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u1eed trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 th\u00e1ng 10 n\u0103m 1998. Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y r\u1eddi nh\u00e0 t\u00f9, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng y\u00eau s\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1ea1i c\u00e1c t\u1eadp v\u1edf d\u1ecbch thu\u1eadt b\u1ed9 Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n. Qu\u1ea3n gi\u00e1o n\u00f3i ph\u1ea3i vi\u1ebft \u0111\u01a1n xin m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a t\u00f4i, kh\u00f4ng ai l\u00e0m \u0111\u01a1n xin l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n m\u00ecnh bao gi\u1edd. Th\u1ebf l\u00e0 Tr\u1ea1i B14 \u1edf Thanh li\u1ec7t ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1ed1t t\u00f9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1eadp v\u1edf th\u1ee7 b\u00fat d\u1ecbch thu\u1eadt kia.<\/p>\n<p>V\u1ec1 Saigon, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1ecf ra hai n\u0103m \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ea1i vi\u1ec7c \u0111\u00e3 xong trong th\u1eddi gian lao l\u00fd.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u1ecbch thu\u1eadt Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n m\u1edbi th\u1ea5y h\u1ecdc thu\u1eadt H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng th\u00e2m vi\u1ec5n, ng\u00f4n ng\u1eef phong ph\u00fa, s\u00e1ng t\u1ea1o, v\u00e0 th\u00f9 \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e1c t\u1eeb H\u00e1n, Ph\u1ea1n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng. Tinh th\u00f4ng, nhu\u1ea7n nhuy\u1ec5n, thanh tho\u00e1t qua t\u1eebng c\u00e2u v\u0103n. Kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m d\u1ecbch thu\u1eadt, m\u00e0 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng trong l\u0129nh v\u1ef1c tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o qua ng\u00f4n ng\u1eef Vi\u1ec7t. V\u1eeba t\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i, v\u1eeba \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, m\u1ed7i t\u1eeb m\u1ee5c l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u00e2m nh\u1eadp gi\u00e1o l\u00fd si\u00eau tho\u00e1t nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt.<\/p>\n<p>M\u1ed7i t\u1eeb hay m\u1ee5c t\u1eeb \u0111\u1ec1u k\u00e8m theo ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef Ph\u1ea1n \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u00e0o quen thu\u1eadt ng\u1eef H\u00e1n hay Ph\u1ea1n d\u1ec5 th\u00e2m nh\u1eadp khi \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Th\u1eed l\u1ea5y m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1eeb m\u00e0 ta th\u01b0\u1eddng t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc, hay nghe n\u00f3i, tuy c\u00f3 khi ch\u01b0a hi\u1ec3u t\u1eadn ngh\u0129a\u00a0: <em>B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt<\/em>. <\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u1eef \u0111\u1ed1i ch\u1eef, v\u00e0o Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n t\u1eadp I, trang 464, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 sau\u00a0:<\/p>\n<table width=\"401\" border=\"0\" align=\"center\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/bat-nha-ba-la-mat.jpg\" width=\"400\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"B\u00e1t nh\u00e3 ba la m\u1eadt\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>\nTh\u1eadt r\u1ed1t r\u00e1o cho nh\u1eefng ai am hi\u1ec3u Ph\u1eadt gi\u00e1o, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2m nh\u1eadp, kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00eam c\u00e1c b\u1ed9 kinh kh\u00e1c t\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i m\u1ee5c t\u1eeb. V\u1edbi nh\u1eefng ai Ph\u1eadt h\u1ecdc c\u00f2n s\u01a1 c\u01a1, s\u1ebd th\u1ea5y hi\u1ec7n ra m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb r\u1ed1i r\u1eafm nh\u01b0 <em>Thanh v\u0103n, B\u00edch chi Ph\u1eadt, Ba la m\u1eadt, ph\u00e1p, nh\u1ea5t thi\u1ebft ch\u1ee7ng tr\u00ed, B\u1ed3 t\u00e1t, t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u00e2n qu\u1ea3, nghi\u1ec7p, v.v\u2026<\/em>, th\u00ec h\u1eb3n ti\u1ebfp t\u1ee5c tra c\u1ee9u c\u00e1c t\u1eeb \u1ea5y trong to\u00e0n b\u1ed9 7 tri\u1ec7u ch\u1eef Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n, t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u \u0111\u1ea1t, hi\u1ec3u ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 k\u1ef3 b\u00ed, t\u1ed1i t\u0103m.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef, \u0111\u1ec1 m\u1ee5c thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi Ph\u1eadt ph\u00e1p, c\u00e1c b\u1ed9 kinh qua c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i B\u1eafc t\u00f4ng, Nam t\u00f4ng, M\u1eadt t\u00f4ng, v.v\u2026, c\u00e1c tranh t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o\u00a0; T\u1eeb \u0111i\u1ec3n c\u00f2n bao h\u00e0m c\u00e1c danh hi\u1ec7u ch\u01b0 Ph\u1eadt, ch\u01b0 B\u1ed3 t\u00e1t, h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u00e1c v\u1ecb cao t\u0103ng, thi\u1ec1n s\u01b0 trong l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u00e2u \u00c1, c\u00f9ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y c\u1ea5t danh lam, ch\u00f9a vi\u1ec7n th\u00e2m nghi\u00eam, h\u00f9ng v\u0129, nh\u1eefng v\u1ebft t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt tr\u1ea3i qua c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i. Ch\u1ec9 l\u1ea5y m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 ng\u00f4i ch\u00f9a l\u1ed9 thi\u00ean k\u1ef3 v\u0129 Borobudur \u1edf \u0111\u1ea3o Java b\u00ean Nam d\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m t\u1ed1n bi\u1ebft bao m\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n gi\u1ea3i th\u00edch\u00a0:<\/p>\n<p><em><strong>B\u00e0 La Ph\u00f9 \u0110\u1ed3 \/ Borobudur<\/strong>, d\u1ecbch \u00fd l\u00e0 Tinh x\u00e1 tr\u00ean n\u00fai. C\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Ba la ph\u00f9 \u0111\u1ed3, X\u00e0 ba la ph\u00f9 \u0111\u1ed3. L\u00e0 th\u00e1nh \u0111\u1ecba Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u1ef1c k\u1ef3 tr\u00e1ng l\u1ec7, \u1edf th\u00f4n B\u00e0 la ph\u00f9 \u0111\u1ed3 thu\u1ed9c M\u00e3 c\u00e1t l\u00e3ng, trung b\u1ed9 \u0111\u1ea3o Java c\u1ee7a \u1ea4n ni (Indonesia), c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1nh ngang v\u1edbi V\u1ea1n l\u00fd tr\u01b0\u1eddng th\u00e0nh \u1edf Trung qu\u1ed1c, Kim t\u1ef1 th\u00e1p c\u1ee7a Ai c\u1eadp, \u0110\u1ebf thi\u00ean \u0111\u1ebf th\u00edch \u1edf Cao mi\u00ean, l\u0103ng Th\u00e1i c\u01a1 ma c\u00e1p (Taj Mahal) \u1edf \u1ea4n \u0111\u1ed9, l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 IX T\u00e2y l\u1ecbch, d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u vua T\u00e1i l\u00e3ng \u0111\u1ed9 l\u1ea1p t\u01b0, tr\u1ea3i 80 n\u0103m m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh. B\u1ea3n th\u00e2n ki\u1ebfn tr\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ec1m gi\u1ed1ng nh\u01b0 Kim t\u1ef1 th\u00e1p. B\u1ec1 d\u00e0i b\u1ec1 ngang \u0111\u1ec1u 123 m\u00e9t, cao 42 m\u00e9t, sau v\u00ec ng\u1ecdn th\u00e1p nh\u1ecdn \u0110\u1ea1i Ph\u1eadt kh\u00e1m b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5, n\u00ean nay \u0111\u1ed9 cao ch\u1ec9 c\u00f2n 31 m\u00e9t, chia th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi t\u1ea7ng. H\u00ecnh th\u1ee9c ki\u1ebfn tr\u00fac bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt gi\u00e1o, to\u00e0n b\u1ed9 khu ki\u1ebfn tr\u00fac c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t M\u1ea1n \u0111\u1ed3 la v\u0129 \u0111\u1ea1i, d\u01b0\u1edbi r\u1ed9ng tr\u00ean nh\u1ecdn, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1eeda ra v\u00e0o, \u0111\u00e0n t\u1ebf v\u00e0 ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.<\/em><\/p>\n<p><em>L\u00e0 ch\u00f9a l\u1ed9 thi\u00ean, ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ea7ng tr\u00ean, t\u1ea7ng gi\u1eefa, t\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi, S\u1eafc gi\u1edbi, D\u1ee5c gi\u1edbi\u00a0: t\u1ea7ng n\u1ec1n b\u1eb1ng v\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, do 160 kh\u1ed1i \u0111\u00e1 b\u1ea3n, \u0111i\u00eau kh\u1eafc n\u1ed5i, mi\u00eau t\u1ea3 D\u1ee5c gi\u1edbi c\u1ea5u th\u00e0nh, d\u00f9ng th\u1ee7 ph\u00e1p c\u00f3 t\u00ednh h\u00ed k\u1ecbch \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 l\u00e0m \u00e1c \u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng, \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 \u00fd v\u1ecb qu\u1ea3 b\u00e1o thi\u1ec7n \u00e1c khuy\u00ean r\u0103n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi. Thu\u1eadn theo ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng\u2026 v.v\u2026 v\u00e0 v.v\u2026<\/em> gi\u1ea3i th\u00edch c\u00f2n d\u00e0i n\u1eefa (xin xem ti\u1ebfp \u1edf t\u1eadp I, tr 235).<\/p>\n<p>T\u01b0\u1edfng c\u00e1c s\u00e1ch h\u01b0\u1edbng d\u1eabn du l\u1ecbch kh\u00f4ng th\u1ec3 vi\u1ebft r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 m\u1ed9t danh lam th\u1eafng c\u1ea3nh k\u1ef3 v\u0129 nh\u01b0 Borobudur, nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u00e2u c\u00e1c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f9ng nh\u1eefng nh\u00e1nh gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u00e1 ph\u00f9 \u0111i\u00eau, ch\u1ea1m kh\u1eafc nh\u01b0 m\u1ed9t T\u1ea1ng kinh s\u1ed1ng c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u1ee9 b\u1ea3y, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb m\u01b0\u1eddi hai th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u1edf xa n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n g\u0169i ch\u01b0 T\u0103ng Ni, Thi\u1ec7n tri th\u1ee9c th\u00f4ng hi\u1ec3u gi\u00e1o l\u00fd, c\u00f3 b\u1ed9 Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n trong tay s\u1ebd nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng b\u00ean v\u1ecb Th\u1ea7y cao c\u1ea3 v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt l\u00fd. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn, s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecb xa l\u00eca v\u1edbi ch\u00e2n ng\u1eef c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, hay b\u1ecb suy di\u1ec5n \u0111\u1ea1o Gi\u00e1c ng\u1ed9 th\u00e0nh lo\u1ea1n t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00e0 gi\u00e1o v\u00e0o th\u1eddi M\u1ea1t ph\u00e1p h\u00f4m nay.<\/p>\n<p>Ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 Ph\u1eadt h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 ph\u00e1t huy, ti\u1ebfn b\u1ed9 ch\u0103ng, ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ebd nh\u1edd v\u00e0o b\u1ed9 Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7t v\u0103n c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. V\u00e0 c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 cho s\u1ef1 r\u1ed9 n\u1edf c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc, c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7t Nam c\u00f2n s\u01a1 khai h\u00f4m nay. Nh\u1edb l\u1ea1i h\u1ed3i th\u1ebf k\u1ef7 VII T\u00e2y l\u1ecbch, th\u00e1nh t\u0103ng Huy\u1ec1n Trang b\u1ecf 15 n\u0103m tr\u01b0\u1eddng, xuy\u00ean sa m\u1ea1c Gobi hoang v\u1eafng, hi\u1ec3m ngh\u00e8o, sang \u1ea4n \u0111\u1ed9 th\u1ec9nh Kinh Ph\u1eadt. V\u1ec1 n\u01b0\u1edbc ng\u00e0i phi\u00ean d\u1ecbch ra H\u00e1n v\u0103n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Ti\u1ebfp sau nh\u1eefng d\u1ecbch ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i Kum\u00e2raj\u00eeva (C\u01b0u ma la th\u1eadp) \u0111\u1eddi \u0110\u00f4ng T\u1ea5n th\u1ebf k\u1ef7 V, c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a ng\u00e0i Huy\u1ec1n Trang v\u1edbi \u00f3c s\u00e1ng t\u1ea1o d\u1ed3i d\u00e0o, ch\u1eef ngh\u0129a \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, th\u00e2m huy\u1ec1n, l\u00e0m r\u1ed9 n\u1edf, phong ph\u00fa, \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u0103n h\u1ecdc, ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>S\u1ebd l\u1ee3i \u00edch bi\u1ebft bao cho h\u00e0ng ch\u1ee5c ngh\u00ecn T\u0103ng, Ni, h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc Ph\u1eadt trong n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Th\u1ebf nh\u01b0ng nh\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n \u0111\u1eb7t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n mu\u1ed1n in ph\u1ea3i x\u00f3a b\u1ecf t\u00ean d\u1ecbch gi\u1ea3, Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. V\u00ec v\u1eady, n\u0103m 2000, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch T\u1ecbnh H\u1ea1nh thu\u1ed9c H\u1ed9i V\u0103n h\u00f3a Gi\u00e1o d\u1ee5c Linh S\u01a1n \u0110\u00e0i B\u1eafc cho xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u t\u1ea1i \u0110\u00e0i Loan. Nay \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t b\u1ea3n. Do nhu c\u1ea7u h\u1ecdc h\u1ecfi c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam tr\u00ean n\u0103m ch\u00e2u \u0111\u00f2i h\u1ecfi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u1ee7y quy\u1ec1n, t\u00f4i h\u00e2n hoan th\u00fac \u0111\u1ea9y Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Qu\u00ea M\u1eb9 \u1edf Paris \u1ea5n h\u00e0nh Ph\u1eadt Quang \u0110\u1ea1i T\u1eeb \u0111i\u1ec3n v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m nay, 2012, g\u1ed3m 6 t\u1eadp, d\u00e0y 7374 trang.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng d\u1eb7n t\u00f4i vi\u1ebft l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u khi t\u00e1i b\u1ea3n, n\u00ean c\u00f3 \u0111\u00f4i l\u1eddi th\u1ea3o v\u1ed9i tr\u00ean \u0111\u00e2y trong nh\u1eefng ng\u00e0y n\u1eb1m b\u1ec7nh, th\u00eam n\u1eefa nh\u00e0 in th\u00fac h\u1ed1i \u0111\u1ec3 l\u00ean khu\u00f4n \u1ea5n lo\u00e1t.<\/p>\n<div align=\"right\">Ph\u1eadt l\u1ecbch 2556, d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch ng\u00e0y 7.6.2012<br \/>\nParis, B\u1ec7nh vi\u1ec7n Saint Joseph<br \/>\n<strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\"><font color=\"#31849B\"><a href=\"http:\/\/www.queme.net\/vie\/bookstore.php\" style=\"text-decoration:none;\">S\u00e1ch M\u1edbi\u00a0! ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 12.2012<\/a><\/font><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; V\u1eeba tho\u00e1t \u00e1ch Ph\u00e1p thu\u1ed9c, li\u1ec1n b\u1ecb r\u01a1i ngay v\u00e0o chi\u1ebfn tranh r\u1ed3i tranh ch\u1ea5p \u0111\u1ebfn nay, d\u1ed3n d\u1eadp su\u1ed1t 67 n\u0103m r\u00f2ng. N\u01b0\u1edbc ta ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf ng\u1eef v\u0103n tr\u00ean b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed5i thay chuy\u1ec3n bi\u1ebfn m\u1ed7i ng\u00e0y trong c\u1ed9ng &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":380,"featured_media":28123,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"class_list":["post-1887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1887\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}