{"id":1929,"date":"2012-10-23T12:00:00","date_gmt":"2012-10-23T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/vit-nam-v-phong-tro-dn-ch-th-gii\/"},"modified":"2020-03-28T23:07:13","modified_gmt":"2020-03-28T23:07:13","slug":"rfa-viet-nam-va-phong-trao-dan-chu-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/rfa-viet-nam-va-phong-trao-dan-chu-the-gioi\/","title":{"rendered":"<i>Radio Free Asia (\u0110\u00e0i \u00c1 Ch\u00e2u T\u1ef1 Do)<\/i> : Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.rfa.org\/vietnamese\/in_depth\/7-world-democracy-campaign-yl-10232012105304.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><img decoding=\"async\" width=\"408\" height=\"67\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/06\/RFA_vie_2011.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42778\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/06\/RFA_vie_2011.jpg 408w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/06\/RFA_vie_2011-300x49.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2011\/06\/RFA_vie_2011-150x25.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 408px) 100vw, 408px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><br><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/ylan-rfa-2012-01-12-geraldstaberock-omct.mp3\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>\u1ef6 Lan, th\u00f4ng t\u00edn vi\u00ean RFA &#8211;  2012-10-23 <br><\/p>\n\n\n\n<p><em>H\u1ed9i ngh\u1ecb Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 7 h\u1ecdp t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lima, n\u01b0\u1edbc Peru, Nam M\u1ef9, v\u1eeba di\u1ec5n ra t\u1eeb ng\u00e0y 14 \u0111\u1ebfn 17\/10.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9i ngh\u1ecb quy t\u1ee5 550 nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ebfn t\u1eeb tr\u00ean 100 qu\u1ed1c gia. Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi ra \u0111\u1eddi n\u0103m 1999 t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 New Delhi, \u1ea4n \u0110\u1ed9. M\u1ed7i hai n\u0103m h\u1ed9i ngh\u1ecb m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111a ph\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc d\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf Ch\u00e2u Phi, Ch\u00e2u \u00c1, Nam M\u1ef9. M\u1ed7i l\u1ea7n h\u1ecdp t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n n\u1ea1n d\u00e2n ch\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"203\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2012-10-1417-rfa-wmd-lima.jpg\" alt=\"M\u1ed9t s\u1ed1 \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 7 h\u1ecdp t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lima, n\u01b0\u1edbc Peru, Nam M\u1ef9, v\u1eeba di\u1ec5n ra t\u1eeb ng\u00e0y 14 \u0111\u1ebfn 17\/10. (Courtesy wmd.org)\" class=\"wp-image-43701\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2012-10-1417-rfa-wmd-lima.jpg 305w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2012-10-1417-rfa-wmd-lima-300x200.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2012-10-1417-rfa-wmd-lima-150x100.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><figcaption>M\u1ed9t s\u1ed1 \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 7 h\u1ecdp t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lima, n\u01b0\u1edbc Peru, Nam M\u1ef9, v\u1eeba di\u1ec5n ra t\u1eeb ng\u00e0y 14 \u0111\u1ebfn 17\/10. (Courtesy wmd.org)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>L\u1ea7n h\u1ecdp th\u1ee9 7 n\u00e0y t\u1ea1i Peru, ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 H\u1ed9i ngh\u1ecb l\u00e0 <em>\u201cD\u00e2n ch\u1ee7 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng c\u00e1ch B\u1ea3o \u0111\u1ea3m Quy\u1ec1n Ch\u00ednh tr\u1ecb, X\u00e3 h\u1ed9i, bao qu\u00e1t c\u1ea3 Quy\u1ec1n Kinh t\u1ebf\u201d<\/em>. Ngo\u00e0i c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00e2n ch\u1ee7, c\u00f2n c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n LHQ, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3, Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ch\u00e2u \u00c2u, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u d\u00e2n ch\u1ee7, gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u00e1c thi\u1ebft ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 to\u00e0n c\u1ea7u, v.v&#8230; Trong b\u1ed1n ng\u00e0y h\u1ecdp \u0111\u00e3 c\u00f3 48 t\u1ed5 th\u1ea3o lu\u1eadn tr\u00ean m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc d\u00e2n ch\u1ee7, \u0111ang ti\u1ebfn l\u00ean d\u00e2n ch\u1ee7 hay c\u00f2n \u0111\u1ed9c t\u00e0i. <em>C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9&nbsp;: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam<\/em> \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1ec1 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o, c\u0169ng nh\u01b0 tham gia th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 T\u1ef1 do Internet.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng Carl Gershman, S\u00e1ng l\u1eadp vi\u00ean Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u m\u1ed1i li\u00ean quan gi\u1eefa phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>H\u1eadu thu\u1eabn nh\u00e2n d\u00e2n VN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/strong> <em>Th\u01b0a \u00f4ng Carl Gershman, H\u1ed9i ngh\u1ecb l\u1ea7n th\u1ee9 7 c\u1ee7a Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau so v\u1edbi nh\u1eefng l\u1ea7n h\u1ecdp tr\u01b0\u1edbc&nbsp;?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Carl Gershman&nbsp;:<\/strong> L\u1ea7n n\u00e0y h\u1ecdp \u1edf Ch\u00e2u M\u1ef9 La tinh \u1edf n\u01b0\u1edbc Peru. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4i h\u1ecdp \u1edf Nam M\u1ef9 t\u1ea1i Sao Paolo. Nh\u01b0ng Peru r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi Brazil. Peru tr\u1ea3i qua m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p kh\u1ee7ng khi\u1ebfp v\u00e0 b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u0169ng c\u00f2n \u0111ang t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 qu\u1ed1c gia c\u00f3 ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd tr\u00ean m\u1eb7t t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf v\u00e0 gi\u1ea3m ngh\u00e8o. Tuy \u0111ang c\u00f3 v\u1ea5n n\u1ea1n chuy\u1ec3n ti\u1ebfp. Th\u1eadt l\u00e0 b\u1ed5 \u00edch \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i ngh\u1ecb t\u1ea1i m\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed9i ngh\u1ecb n\u1ea7y r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn v\u00ec quy t\u1eadp r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eeb nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia v\u00e0 bao qu\u00e1t tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau. Ch\u00fang t\u00f4i quy t\u1ee5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u cho nh\u00e2n quy\u1ec1n trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb n\u00ean ph\u1ea3i s\u1ed1ng l\u01b0u vong. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f2n s\u01a1 khai. Th\u1eadt l\u00e0 quan tr\u1ecdng cho nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n nh\u00e2n lo\u1ea1i kh\u00e1c nhau nh\u01b0 th\u1ebf g\u1eb7p nhau v\u00e0 chia s\u1ebb kinh nghi\u1ec7m. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u00e3 quy t\u1ee5 r\u1ed9ng r\u00e3i m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n nh\u00e2n lo\u1ea1i r\u1ed9ng l\u1edbn ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c ti\u1ec5n l\u00e0 l\u00e0m sao c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng nh\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n, l\u00e0m sao \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi v\u1ea5n n\u1ea1n chuy\u1ec3n ti\u1ebfp d\u00e2n ch\u1ee7, r\u1ed3i c\u1ee7ng c\u1ed1 d\u00e2n ch\u1ee7, l\u00e0m sao v\u1eadn \u0111\u1ed9ng s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn v\u00e0 \u0111o\u00e0n k\u1ebft nh\u00e2n d\u00e2n \u0111ang b\u1ecb nguy kh\u1ed1n nh\u01b0 hi\u1ec7n nay \u1edf Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng nan \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng cho Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 t\u00f4i hy v\u1ecdng Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn cho nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n. Th\u1ebf nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta nh\u00ecn sang Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, th\u00ec Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 v\u00f4 v\u1ecdng. Kh\u00f4ng v\u00f4 v\u1ecdng \u0111\u00e2u. C\u00e1nh c\u1eeda s\u1ebd m\u1edf ra th\u00f4i, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u00e1nh c\u1eeda \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/strong> <em>\u00d4ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ra sao v\u1ec1 s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n d\u00e2n ch\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay&nbsp;?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Carl Gershman&nbsp;:<\/strong> Khi t\u1ed5 ch\u1ee9c Qu\u1ed1c gia H\u1ed7 tr\u1ee3 D\u00e2n ch\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, Ch\u00e2u M\u1ef9 La tinh l\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh to\u00e0n c\u1ea7u. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, s\u1ed1 c\u00e1c qu\u1ed1c gia chuy\u1ec3n sang th\u1ec3 ch\u1ebf d\u1eadn ch\u1ee7 \u0111\u00e3 nh\u00e2n l\u00ean x\u1ea5p ba, t\u1eeb 44 qu\u1ed1c gia t\u0103ng l\u00ean 123 qu\u1ed1c gia trong v\u00f2ng ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. M\u1ed9t s\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 \u0111\u1ea7y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng c\u0169ng k\u00e9o theo m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e1ch th\u1ee9c kh\u00e1c trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111a d\u1ea1ng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi d\u00e2n ch\u1ee7 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00f9ng n\u1ed5 t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c1, li\u1ec1n c\u00f3 nh\u1eefng lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng th\u00edch nghi theo quan \u0111i\u1ec3m Ch\u00e2u \u00c1. Nh\u01b0ng ng\u00e0y nay, v\u1edbi nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m t\u1ea1i Nam H\u00e0n, Philippines, Indonesia, \u0110\u00e0i Loan, r\u1ed3i nay \u1edf Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n,m minh ch\u1ee9ng r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c1 trong c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i Kh\u1ed5ng gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng th\u00ec kh\u00e1 bi \u0111\u00e1t. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i sang d\u00e2n ch\u1ee7 r\u1ea5t, r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng nh\u00e2n d\u00e2n Trung \u0110\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 d\u00e2n ch\u1ee7. Tr\u01b0\u1edbc M\u00f9a Xu\u00e2n \u00c1 R\u1eadp, kh\u00f4ng ai ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u00e0y, v\u00ec v\u0103n h\u00f3a \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi d\u00e2n ch\u1ee7. \u0110i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u00e0 kh\u1eafp n\u01a1i nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7. L\u00e0m sao th\u1ef1c hi\u1ec7n d\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. Ai c\u0169ng bi\u1ebft kh\u00f3 kh\u0103n \u1ea5y. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, n\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 H\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u1eb7t ra h\u00f4m nay, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 BAO G\u1ed2M &#8211; l\u00e0m sao bao g\u1ed3m trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 hai l\u0129nh v\u1ef1c x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf cho kh\u1ed1i nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb s\u1ed1ng b\u00ean l\u1ec1&nbsp;? \u1ede Peru \u0111a s\u1ed1 thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u1ed5 d\u00e2n, t\u1ee9c kh\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t ngh\u00e8o, h\u1ebft s\u1ee9c ngh\u00e8o. T\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n thi\u1ec3u s\u1ed1 kh\u00e1c nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn. D\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea7u phi\u1ebfu, nh\u01b0ng l\u00e0 l\u00e0m sao x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n, \u0111\u1ec3 cho to\u00e0n kh\u1ed1i nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 tham gia v\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng cho t\u01b0\u01a1ng lai h\u1ecd, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho ch\u00ednh quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t.\n\u201cM\u00f9a Xu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u201d\n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan\u00a0:<\/strong> <em>Th\u01b0a \u00f4ng, hi\u1ec7n nay t\u1ef1 do ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111ang thi\u1ebfu v\u1eafng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, khi ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng, h\u1ecd \u0111ang \u201cx\u00e2y d\u1ef1ng d\u00e2n ch\u1ee7 th\u00f4ng qua \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng c\u1ea7m quy\u1ec1n l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4 th\u1ee9c m\u1edbi\u201d. \u00d4ng ngh\u0129 sao v\u1ec1 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y\u00a0?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" width=\"250\" height=\"188\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2007-12-23-rfa-dieu-cay-fb.jpg\" alt=\" Blogger \u0110i\u1ebfu C\u00e0y l\u00fac b\u1ecb b\u1eaft h\u00f4m 23\/12\/2007. Photo courtesy of \u0110i\u1ebfuC\u00e0y's Facebook. Photo: RFA \" class=\"wp-image-43704\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2007-12-23-rfa-dieu-cay-fb.jpg 250w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2012\/10\/2007-12-23-rfa-dieu-cay-fb-150x113.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><figcaption> Blogger \u0110i\u1ebfu C\u00e0y l\u00fac b\u1ecb b\u1eaft h\u00f4m 23\/12\/2007. Photo courtesy of \u0110i\u1ebfuC\u00e0y&#8217;s Facebook. Photo: RFA <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Carl Gershman&nbsp;:<\/strong> \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00f4 th\u1ee9c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e2u. N\u00f3 l\u00e0 ki\u1ec3u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ki\u1ec3u Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u00e0nh t\u00edch \u0111\u00f3, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng c\u00f3 bao nhi\u00eau \u0111\u00e2u&nbsp;!<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 t\u1edbi lo\u1ea1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng v\u00ec nh\u1eefng qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c hay Vi\u1ec7t Nam, tuy c\u00f3 m\u1edf c\u1eeda ch\u00fat \u0111\u1ec9nh, nh\u01b0ng v\u1edbi kinh t\u1ebf, Internet, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf t\u1ea1o ra gi\u1edbi trung l\u01b0u, hy v\u1ecdng s\u1ebd t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u1edbn h\u01a1n cho s\u1ef1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u1ec3 g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c cho d\u00e2n ch\u1ee7. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia, m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng n\u00f3i, v\u1eeba mu\u1ed1n c\u00f3 chi\u1ebfc b\u00e1nh nh\u01b0ng l\u1ea1i mu\u1ed1n \u0103n h\u1ebft chi\u1ebfc b\u00e1nh. H\u1ecd mu\u1ed1n c\u00f3 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i mu\u1ed1n chuy\u00ean quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c&nbsp;; gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc kia, t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng tin c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Nam H\u00e0n, \u0110\u00e0i Loan hay c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng <em>\u201cc\u00e0ng \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n c\u00e0ng d\u1ec5 d\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d<\/em>. Qu\u00fd v\u1ecb c\u1ea7n d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i r\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c l\u00e0m th\u1ed1i n\u00e1t. Q\u00fay v\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft n\u1ea1n tham nh\u0169ng khi kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed, ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1ea7u c\u1eed t\u1ef1 do m\u1edbi thanh l\u1ecdc b\u1ecdn tham nh\u0169ng, kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u01b0 ph\u00e1p th\u00ec l\u00e0m sao mang l\u1ea1i c\u00f4ng l\u00fd&nbsp;? Q\u00fay v\u1ecb r\u1ea5t c\u1ea7n \u0111\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0 Gi\u1ea3i Nobel Kinh t\u1ebf Amartya Sen tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb th\u00e0nh l\u1eadp Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi, r\u1eb1ng c\u1ea7n c\u00f3 d\u1eadn ch\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n d\u00e2n. D\u00e2n ngh\u00e8o c\u1ea7n d\u00e2n ch\u1ee7 h\u01a1n ai c\u1ea3. V\u00ec m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c t\u1ea3i kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n ngh\u00e8o. Nh\u00e2n d\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 khi h\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i h\u1ecd, khi h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, khi h\u1ecd c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ef1 l\u1ea1m quy\u1ec1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u00e2n d\u00e2n c\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, t\u00f4i kh\u00f4ng bi quan v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 ngay c\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c. Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn bao gi\u1edd chuy\u1ec7n m\u1edbi x\u1ea3y ra. L\u00fac khai m\u1ea1c h\u1ed9i ngh\u1ecb n\u00e0y, ch\u00fang t\u1ed9i c\u00f9ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng 2 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi ch\u00fang ta h\u1ecdp h\u1ed9i ngh\u1ecb \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Jakarta b\u00ean Nam D\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m 2010, ai c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 r\u1eb1ng M\u00f9a Xu\u00e2n \u00c1 R\u1eadp s\u1ebd n\u1ed5 ra&nbsp;? Ch\u1eb3ng ai ti\u00ean li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c M\u00f9a Xu\u00e2n \u00c1 R\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, ai c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ed9i ngh\u1ecb Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o n\u0103m 2014 s\u1eafp t\u1edbi l\u1ea1i kh\u00f4ng s\u1ebd x\u1ea3y ra M\u00f9a Xu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam&nbsp;?! T\u00f4i h\u00ecnh dung m\u1ed9t M\u00f9a Xu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 M\u00f9a Xu\u00e2n \u00c1 R\u1eadp r\u1ea5t c\u00f3 c\u01a1 x\u1ea3y ra l\u1eafm, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 n\u0103m 2014 th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd ph\u1ea3i v\u00e0o n\u0103m 2016 th\u00f4i, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 s\u1edbm h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean s\u1ebd r\u1ea5t sai l\u1ea7m khi ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 m\u00f4 th\u1ee9c \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u01b0 b\u1ea3n l\u00e0 m\u00f4 th\u1ee9c v\u0129nh vi\u1ec5n. V\u00ec ch\u00ednh n\u00f3 \u0111ang t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nguy\u00ean nh\u00e2n cho s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 tan t\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u1ef6 Lan&nbsp;:<\/strong> <em>Xin c\u00e1m \u01a1n \u00f4ng Carl Gershman.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u1ef6 Lan, Ph\u00f3ng vi\u00ean \u0110\u00e0i \u00c1 Ch\u00e2u T\u1ef1 Do t\u1ea1i Lima, Ch\u00e2u M\u1ef9 La Tinh.<\/em><br><br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u1ef6 Lan, th\u00f4ng t\u00edn vi\u00ean RFA &#8211; 2012-10-23 H\u1ed9i ngh\u1ecb Phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 7 h\u1ecdp t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lima, n\u01b0\u1edbc Peru, Nam M\u1ef9, v\u1eeba di\u1ec5n ra t\u1eeb ng\u00e0y 14 \u0111\u1ebfn 17\/10. H\u1ed9i ngh\u1ecb quy t\u1ee5 550 nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ebfn t\u1eeb tr\u00ean 100 qu\u1ed1c gia. Phong tr\u00e0o &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":418,"featured_media":43701,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[630,224,1224,230],"class_list":["post-1929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bao-chi-quoc-te","tag-carl-gershman","tag-rfa","tag-wmd","tag-y-lan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/418"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}