{"id":2271,"date":"2014-04-22T12:00:00","date_gmt":"2014-04-22T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/ngh-v-con-ung-pht-gio-vit-nam-v-nhng-ng-nhn-chnh-tr-ca-n\/"},"modified":"2024-09-19T14:11:58","modified_gmt":"2024-09-19T14:11:58","slug":"nghi-ve-con-duong-phat-giao-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/nghi-ve-con-duong-phat-giao-viet-nam\/","title":{"rendered":"<i>PTTPGQT<\/i> : Ngh\u0129 v\u1ec1 con \u0111u\u00f2ng Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u1ed9 nh\u1eadn ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"dateleft\"><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"..\/images\/IBIB.jpg\" width=\"59\" height=\"59\" align=\"left\" alt=\"PH\u00d2NG TH\u00d4NG TIN PH\u1eacT GI\u00c1O QU\u1ed0C T\u1ebe\nC\u01a1 quan Th\u00f4ng tin v\u00e0 Ph\u00e1t ng\u00f4n c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o\nGi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t\nBP 60063 - 94472 Boissy Saint L\u00e9ger cedex (France)\nTel.: Paris (1) 45 98 30 85\nFax : Paris (1) 45 98 32 61\nE-mail : pttpgqt@gmail.com\"><strong>PH\u00d2NG TH\u00d4NG TIN PH\u1eacT GI\u00c1O QU\u1ed0C T\u1ebe<\/strong><br \/>\nC\u01a1 quan Th\u00f4ng tin v\u00e0 Ph\u00e1t ng\u00f4n c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o<br \/>\nGi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t<br \/>\nE-mail : <a href=\"mailto:pttpgqt@gmail.com\" style=\"text-decoration:none;\"><font color=\"#000000\">pttpgqt@gmail.com<\/font><\/a> &#8211; <a href=\"http:\/\/www.pttpgqt.net\" style=\"text-decoration:none;\"><font color=\"#000000\">http:\/\/www.pttpgqt.net<\/font><\/a> &#8211; Web : <a href=\"http:\/\/pttpgqt.net\" style=\"text-decoration:none;\"><font color=\"#000000\">http:\/\/pttpgqt.net<\/font><\/a><\/span><\/div>\n<hr>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">NGH\u0128 V\u1ec0 CON \u0110\u01af\u1edcNG PH\u1eacT GI\u00c1O VI\u1ec6T NAM<br \/>\nV\u00c0 NH\u1eeeNG NG\u1ed8 NH\u1eacN CH\u00cdNH TR\u1eca C\u1ee6A N\u00d3<\/font><\/span><\/div>\n<div align=\"center\"><span class=\"text\"><font color=\"#000000\" size=\"+1\"><em>Nh\u00e2n \u0111\u1ecdc 8 c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a Gs. McKenzie, c\u00f4 Chu Th\u00fay Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00f4 L\u00e2m Thanh Loan tr\u00ean b\u00e1o V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong s\u1ed1 48<\/em><\/p>\n<p><\/font><font color=\"#000000\" size=\"+1\">\u2014 Ti\u1ec3u lu\u1eadn c\u1ee7a Nguy\u00ean Th\u00e1i \u2014<\/font><\/p>\n<p><\/span><\/div>\n<p>PARIS, ng\u00e0y 22.4.2014 (PTTPGQT) &#8211; <strong>Ghi ch\u00fa&nbsp;:<\/strong> Sau 3 th\u00e1ng \u1edf M\u00e3 Lai trong m\u1ed9t tr\u1ea1i ti\u1ebfp c\u01b0 ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n, c\u1ed1 Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng <strong>Th\u00edch M\u00e3n Gi\u00e1c<\/strong> (h\u1ed3i \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1) \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p, v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c thuy\u1ebft tr\u00ecnh c\u00f4ng c\u1ed9ng t\u1ea1i nh\u00e0 Maubert Mutualit\u00e9 \u1edf Paris qu\u1eadn 5 v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 1977. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 n\u00ean kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 n\u1ed9i dung cu\u1ed9c n\u00f3i chuy\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean li\u1ec1n sau \u0111\u00f3 tr\u00ean t\u1edd V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong s\u1ed1 48 ph\u00e1t h\u00e0nh b\u00ean M\u1ef9, \u0111\u0103ng <em>\u201cT\u00e1m c\u00e2u h\u1ecfi Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Th\u00edch M\u00e3n Gi\u00e1c c\u1ee7a Gs McKenzie, c\u00f4 Chu Th\u00fay Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00f4 L\u00e2m Thanh Loan\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>Theo \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i th\u00ec Gs McKenzie v\u00e0 hai c\u00f4 Chu Thu\u00fd Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u00e2m Thanh Loan ch\u1ec9 l\u00e0 n\u1eb7c danh c\u1ee7a <em><strong>m\u1ed9t<\/strong><\/em> ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00e0y sinh s\u1ed1ng t\u1ea1i Paris c\u00f3 t\u00ean TQ\u0110 b\u1ec9nh b\u00fat cho t\u1edd V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n<p>M\u00e3i kh\u00f4ng th\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 M\u00e3n Gi\u00e1c hay gi\u1edbi Ph\u1eadt t\u1eed n\u00e0o h\u1ed3i \u0111\u00e1p, \u0111\u1ec3 tr\u1ed1ng s\u00e2n kh\u1ea5u hoang mang cho qu\u1ea7n ch\u00fang. T\u00e1c gi\u1ea3 <strong>Nguy\u00ean Th\u00e1i<\/strong> c\u1ee7a T\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9 ph\u00e1t h\u00e0nh t\u1ea1i Paris \u0111\u00e3 vi\u1ebft b\u00e0i h\u1ed3i \u0111\u00e1p \u0111\u0103ng tr\u00ean s\u1ed1 21 &amp; 22 ph\u00e1t h\u00e0nh ng\u00e0y Qu\u1ed1c Kh\u00e1ng 30 Th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m 1978.<\/p>\n<p>Nh\u1eadn th\u1ea5y nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra l\u00fac \u1ea5y, h\u01b0\u1edbng c\u00e2u h\u1ecfi mu\u1ed1n nh\u1eafm t\u1edbi, m\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ea5n c\u00f4ng, vu h\u00e3m kh\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 h\u1ea1 b\u1ec7 Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, m\u00e0 h\u1ecd g\u1ecdi x\u00e1ch m\u00e9 nh\u01b0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i <em>\u201cGi\u00e1o h\u1ed9i \u1ea4n Quang\u201d<\/em>, v\u00e0 h\u1ed3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a t\u00e1c gia Nguy\u00ean Th\u00e1i, v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 th\u1eddi s\u1ef1 h\u00f4m nay. N\u00ean d\u00f9 b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 khai tri\u1ec3n th\u00eam nhi\u1ec1u d\u1eef li\u1ec7u, ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn cho \u0111\u0103ng l\u1ea1i b\u00e0i \u1ea5y \u0111\u1ec3 gi\u1eef nguy\u00ean t\u00ednh th\u1eddi s\u1ef1 nh\u1eb1m r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u01b0 lu\u1eadn, \u0111\u1ed3ng l\u00fac nh\u1eafm t\u1edbi hai m\u1ee5c ti\u00eau. M\u1ed9t l\u00e0, v\u1ea1ch r\u00f5 nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft v\u00f4 l\u1ed1i v\u00e0 v\u00f4 lu\u00e2n c\u1ee7a b\u1ecdn v\u00f4 lo\u1ea1i <em><strong>\u201cD\u01b0 Lu\u1eadn Vi\u00ean\u201d<\/strong><\/em>, <em><strong>\u201c\u0110\u1eb7c t\u00ecnh t\u00f4n gi\u00e1o\u201d<\/strong><\/em>, <em><strong>\u201cAgitprop\u201d<\/strong><\/em> ng\u00e0y c\u00e0ng tung \u0111\u1ea7y tr\u00ean m\u1ea1ng Internet hai, ba n\u0103m qua&nbsp;; hai l\u00e0, mong c\u1ea7u nh\u1eefng ai c\u00f2n l\u01b0u t\u00e2m t\u1edbi ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u, t\u00ecm hi\u1ec3u kh\u00e1ch quan, khoa h\u1ecdc, khi vi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng bi\u1ebfn chuy\u1ec3n ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a th\u1eddi cu\u1ed9c l\u00f4i k\u00e9o c\u1ea3 t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0o v\u00f2ng xo\u00e1y. Thay v\u00ec k\u1ebf th\u1eeba l\u1ed1i vi\u1ebft vu ch\u1ee5p tr\u1eafng tr\u1ee3n, tuy\u00ean truy\u1ec1n \u0111\u1ea5u \u0111\u00e1 m\u1ed9t chi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1eddi th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f2n l\u01b0\u1ee1ng c\u1ef1c ph\u00e2n tranh.<\/p>\n<div align=\"right\"><strong>Ph\u00f2ng Th\u00f4ng tin Ph\u1eadt gi\u00e1o Qu\u1ed1c t\u1ebf<\/strong><\/div>\n<hr>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">XIN T\u00c1N TH\u00c1N&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Kh\u1edfi t\u00e2m, v\u00ec c\u1ea3m k\u00edch s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd t\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a Gi\u00e1o S\u01b0 McKenzie, c\u00f4 Chu Th\u00fay Ph\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u00f4 L\u00e2m Thanh Loan, \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 s\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u00e3 qu\u00ean \u0111\u1ee9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. Sau n\u1eefa, c\u0169ng v\u00ec 8 c\u00e2u h\u1ecfi ch\u1edd ho\u00e0i kh\u00f4ng l\u1eddi \u0111\u00e1p, \u0111\u00e3 xo\u00e1y v\u00e0o l\u00f2ng B\u1ea1n \u0110\u1ecdc m\u1ed1i hoang mang, nghi ng\u1edd, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 kinh h\u00e3i v\u1ec1 Phong tr\u00e0o Ph\u1eadt Gi\u00e1o. Phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang l\u1edbn r\u1ed9ng n\u00e0y t\u1eeb bao nhi\u00eau n\u0103m qua \u0111\u00e3 ki\u00ean tr\u00ec tranh \u0111\u1ea5u, b\u1ecb hy sinh, b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng, b\u1ecb d\u00f9ng cho nh\u1eefng vi\u1ec5n \u0111\u1ed3 b\u00e8 nh\u00f3m, c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 thi\u1ec3n c\u1eadn, d\u00f9 v\u1eady v\u1eabn gi\u1eef v\u1eefng sinh phong b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed qua m\u1ecdi th\u0103ng tr\u1ea7m th\u1eddi cu\u1ed9c. \u00dd ki\u1ebfn ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd kh\u1edfi t\u1eeb phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi b\u1ecb qu\u00ean l\u00e3ng \u0111\u00f3. V\u00ec ch\u00fang t\u00f4i tin, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1ea5y r\u00f5, c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a tinh th\u1ea7n Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u00f9ng s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u1eady nh\u1edd \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 ti\u1ebfn th\u1ee7 c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u1ee9ng \u1edf tuy\u1ebfn \u0111\u1ea7u \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a th\u1ebf m\u1ec7nh nh\u00e2n sinh v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c n\u00e0y.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">TR\u01af\u1edaC KHI TR\u1ea2 L\u1edcI 8 C\u00c2U H\u1eceI,<br \/>\nXIN C\u00d3 C\u00c2U H\u1eceI \u0110\u1eb6T V\u1edaI C\u00c2U H\u1eceI&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>M\u1ea5u ch\u1ed1t c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng n\u1eb1m trong 8 c\u00e2u h\u1ecfi hay 8 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi. Quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, v\u00e0 l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n, n\u1eb1m \u1edf th\u1ec3 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Th\u1ec3 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a ba v\u1ecb ch\u1eb7t ch\u1ebd theo d\u00f2ng lu\u1eadn l\u00fd nh\u1ecb nguy\u00ean. Ch\u00fang ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ecfa \u0111\u00e1ng v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u00f9ng \u1edf chung h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00fd lu\u1eadn T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 ba v\u1ecb, ho\u1eb7c \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ed9ng s\u1ea3n ho\u1eb7c \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 t\u01b0 b\u1ea3n. \u1ede tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u00e1p <em><strong>c\u00f3<\/strong><\/em> hay <em><strong>kh\u00f4ng<\/strong><\/em> minh b\u1ea1ch, r\u1ed3i k\u00e9o theo nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch ch\u1ea1y r\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb1ng n\u00e0y, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o, 8 c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean \u0111\u00e3 h\u00e0m ch\u1ee9a 8 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f3 s\u1eb5n. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u00e1c \u0111\u1ecbnh x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi. H\u1ecfi kh\u00f4ng v\u00ec mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin, t\u00ecm hi\u1ec3u, mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc h\u1ecfi. H\u1ecfi v\u00ec \u0111\u00e3 bi\u1ebft. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean ch\u1ec9 bi\u1ebft c\u00e2u m\u00ecnh h\u1ecfi v\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi theo \u00fd m\u00ecnh. Nh\u01b0 ti\u1ebfng g\u1ecdi v\u00e0 ti\u1ebfng d\u1ed9i trong thung l\u0169ng. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u1eafm v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ea1i m\u00ecnh quan s\u00e1t, \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. V\u1eady mu\u1ed1n bi\u1ebft r\u00f5 th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y, ph\u1ea3i r\u1eddi ngay s\u00e2n kh\u1ea5u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng n\u00f3, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi n\u00f3, nh\u00ecn n\u00f3 tr\u1eebng tr\u1eebng. V\u00e0 \u0111\u1ec3 cho l\u1ed1i h\u1ecfi \u2014 nh\u01b0ng-\u0111\u00e3-tr\u1ea3-l\u1eddi \u2014 im b\u1eb7t \u0111i,\u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00fang ta ph\u1ea3i n\u1eafm v\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o trong th\u1ec3 c\u00e1ch h\u1ecfi v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t nh\u00e2n sinh bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111ang chuy\u1ec3n h\u00f3a.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">C\u00c1CH H\u1eceI V\u00c0 C\u00c1CH TR\u1ea2 L\u1edcI C\u1ee6A PH\u1eacT GI\u00c1O VI\u1ec6T NAM&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3 qua hai b\u1ed9 kinh <em>L\u0103ng Gi\u00e0<\/em> v\u00e0 <em>Kim Cang<\/em>.<\/p>\n<p>Kinh L\u0103ng Gi\u00e0 <em>(Lank\u00e2vat\u00e2ras\u00fbtra)<\/em> ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb T\u1ed5 \u0110\u1ea1t Ma v\u00e0 theo d\u00f2ng Thi\u1ec1n T\u1ef3 Ni \u0110a L\u01b0u Chi truy\u1ec1n v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 580 sau T\u00e2y l\u1ecbch. Trong khi \u0111\u00f3 Kinh Kim Cang <em>(Vajracchedik\u00e2 praj\u00f1\u00e2p\u00e2ramit\u00e2s\u00fbtra)<\/em> kh\u1edfi s\u1eafc t\u1eeb L\u1ee5c T\u1ed5 Hu\u1ec7 N\u0103ng v\u00e0 du nh\u1eadp qua d\u00f2ng Thi\u1ec1n Th\u1ea3o \u0110\u01b0\u1eddng n\u0103m 1069.<\/p>\n<p>Kinh L\u0103ng Gi\u00e0, tuy nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ec1 ng\u0169 ph\u00e1p, tam t\u1ef1 t\u00e1nh, b\u00e1t th\u1ee9c v\u00e0 nh\u1ecb v\u00f4 ng\u00e3, nh\u01b0ng tr\u1ecdng t\u00e2m khai tri\u1ec3n ch\u1eef <strong>TR\u00cd<\/strong> (Tr\u00ed b\u00e1t nh\u00e3, <em>Praj\u00f1\u00e2<\/em>) v\u00e0 ch\u1eef BI (l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng, <em>K\u00e2runa<\/em>) trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh Gi\u00e1c Ng\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba gi\u00e1o. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecdc b\u00e0i t\u00e1n c\u1ee7a B\u1ed3 t\u00e1t \u0110\u1ea1i Hu\u1ec7 l\u00e0 n\u1eafm v\u1eefng y\u1ebfu t\u00ednh kinh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Kinh Kim Cang ph\u1ed5 bi\u1ebfn s\u00e2u r\u1ed9ng v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn t\u00e2m th\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c k\u1ef3 v\u0129 nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5m nhu\u1ea7n kinh n\u00e0y. Ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01a1n c\u1eed b\u1ed1n v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh&nbsp;: Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng, Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i, Nguy\u1ec5n Du, Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u2014 b\u1ed1n th\u1eddi \u0111\u1ea1i, b\u1ed1n con ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t sinh th\u1ee9c. Kinh Kim Cang \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 <em><strong>tr\u1ee5 t\u00e2m<\/strong> (\u01b0ng v\u00f4 s\u1edf tr\u00fa nh\u01b0 sinh k\u1ef3 t\u00e2m)<\/em> l\u00e0m cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i gi\u1ea3i tho\u00e1t cho con Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 Th\u1ebf Gi\u1edbi. <em><strong>Tr\u1ee5 T\u00e2m<\/strong><\/em> trong kinh Kim Cang ph\u00e1 h\u1ee7y m\u1ecdi nguy\u00ean t\u1eafc, lu\u00e2n l\u00fd ph\u00e2n bi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 \u0111i v\u00e0o nguy\u00ean t\u00ednh c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i, l\u00e0m n\u1ec1n cho h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng <em>Trung qu\u00e1n t\u00f4ng<\/em> xu\u1ea5t hi\u1ec7n uy d\u0169ng tr\u00ean tr\u1eadn tr\u01b0\u1eddng tri\u1ebft l\u00fd, xo\u00e1 tan m\u1ecdi t\u00e0 thuy\u1ebft tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi huy\u1ec5n \u1ea3o.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh s\u1ef1 huy ho\u00e0ng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c d\u01b0\u1edbi hai tri\u1ec1u L\u00fd &#8211; Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1eb1ng Kinh Kim Cang. \u1ede b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, khi x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ed1i ren, kh\u00f4n \u0111\u1ed1n, khi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u00e0n suy, v\u0103n h\u00f3a kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, th\u00ec kinh Kim Cang hi\u1ec7n ra v\u00e0 s\u00e1ng ch\u00f3i nh\u01b0 th\u1ea7n d\u01b0\u1ee3c tr\u1ecb li\u1ec7u. Nh\u00ecn l\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u1eed Trung Qu\u1ed1c hay Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang ta s\u1ebd nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. L\u00fac Kh\u1ed5ng Gi\u00e1o sa \u0111\u1ecda v\u00ec b\u1ecdn h\u1ee7 nho, khi\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a Trung Hoa suy t\u00e0n, th\u00ec Hu\u1ec7 N\u0103ng (638 &#8211; 753) v\u1edbi kinh Kim Cang xu\u1ea5t hi\u1ec7n, g\u00e2y l\u1ea1i m\u1ed9t phong tr\u00e0o v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ph\u1ed3n th\u1ecbnh cho nh\u00e2n d\u00e2n Trung qu\u1ed1c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. V\u00e0 khi Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u1edbm V\u0103n d\u1ef1ng N\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Kim Cang, th\u00ec t\u1eadp \u0111o\u00e0n phong ki\u1ebfn Trung Hoa tho\u00e1i tr\u00e0o \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Ta c\u00e0ng tin \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, khi bi\u1ebft r\u1eb1ng Ph\u1eadt n\u00f3i kinh Kim Cang v\u00e0o bu\u1ed5i x\u1ebf tr\u01b0a. X\u1ebf tr\u01b0a bi\u1ec3u tr\u01b0ng cho l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111i xu\u1ed1ng, bu\u1ed5i ho\u00e0ng h\u00f4n t\u00e0n m\u1ea1t c\u1ee7a nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng tranh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111ang tr\u00ean \u0111\u00e0 \u0111i xu\u1ed1ng. Ph\u1eadt-gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee9ng Ng\u1ed9 c\u1ee7a Kinh L\u0103ng Gi\u00e0, v\u00e0 tr\u1ee5 T\u00e2m c\u1ee7a Kinh Kim Cang s\u1ebd l\u00e0m s\u00e1ng l\u00ean m\u1ed9t M\u1eb7t Nh\u1eadt gi\u1eefa bu\u1ed5i ho\u00e0ng h\u00f4n c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ed5 v\u1ee1 v\u00e0 t\u00e0n suy \u2014 h\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 h\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c T\u01b0 b\u1ea3n.<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi hay tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a Ph\u1eadt-gi\u00e1o, do \u0111\u00f3, l\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft, gi\u1ea3i nguy, gi\u1ea3i tho\u00e1t nh\u00e2n sinh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 s\u1ef1 h\u1ecfi \u0111\u00e1p c\u1ee7a h\u00fd lu\u1eadn b\u00e2ng qu\u01a1 l\u00fac tr\u00e0 d\u01b0 t\u1eedu h\u1eadu. N\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7n tr\u1ed1ng tr\u01a1n, hay th\u00fa vui \u0111\u1ea5u l\u00fd, d\u1eabn t\u1edbi nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p, chia r\u1ebd, x\u00e2u x\u00e9 r\u1ea5t k\u1ecbch tr\u01b0\u1eddng. D\u1ee5 v\u1ec1 m\u0169i t\u00ean trong kinh Ph\u1eadt l\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y. K\u1ebb b\u1ecb t\u00ean \u0111\u1ed9c b\u1eafn, n\u00ean \u0111\u1ec3 cho l\u01b0\u01a1ng y ch\u1eefa tr\u1ecb, hay n\u1eb1m h\u1ecfi xem ai b\u1eafn m\u00ecnh, t\u00ean l\u00e0m b\u1eb1ng g\u00ec, v\u00e2n v\u00e2n&nbsp;?<\/p>\n<p>T\u1eeb th\u1ec3 c\u00e1ch h\u1ecfi <em>v\u00e2n h\u00e0<\/em> (nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o) t\u1edbi sinh th\u1ebf gi\u1ea3i nguy c\u1ee7a l\u1eddi \u0111\u00e1p <em>Nh\u01b0 th\u1ecb<\/em> (nh\u01b0 th\u1ebf \u1ea5y) trong kinh Kim Cang, con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i ph\u00f3ng m\u1edf ra th\u00f4ng l\u1ed9 cho t\u1ea5t c\u1ea3 ai ch\u1ecbu b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n l\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch h\u1ecfi v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi tho\u00e1t ly lo\u1ea1i h\u1ecfi n\u00f3i c\u1ee7a H\u01b0 V\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a (nihilisme).<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">HAI H\u00ccNH TH\u1ee8C C\u1ee6A H\u01af V\u00d4 CH\u1ee6 NGH\u0128A&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>\u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 T\u01b0 b\u1ea3n c\u0169ng nh\u01b0 \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ef1c \u0111oan c\u1ee7a <em>h\u1eefu<\/em> v\u00e0 <em>v\u00f4<\/em>, c\u1ee7a s\u1ef1 <em>chi\u1ebfm h\u1eefu<\/em> v\u00e0 s\u1ef1 <em>tru\u1ea5t h\u1eefu<\/em>. N\u1ebfu \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 t\u01b0 b\u1ea3n l\u00e0 <em>\u00ab&nbsp;s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn c\u1ee7a s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn&nbsp;\u00bb<\/em> (affirmation de laffirmation) th\u00ec \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 <em>\u00ab&nbsp;s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn&nbsp;\u00bb<\/em> (n\u00e9gation de la n\u00e9gation, xem Economie politique et philosophie c\u1ee7a Marx, tr. 41&nbsp;: <em>\u00ab&nbsp;le communisme est la position en tant que n\u00e9gation de la n\u00e9gation&nbsp;\u00bb<\/em>).<\/p>\n<p>H\u1eb3n nhi\u00ean, Ph\u1eadt-gi\u00e1o \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i hai ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u1ef1c \u0111oan <em>(h\u1eefu, v\u00f4)<\/em> c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a h\u01b0 v\u00f4. B\u1edfi Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m \u1edf s\u1ef1 gi\u1ea3i c\u1ee9u (to\u00e0n v\u1eb9n con ng\u01b0\u1eddi, tinh th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eadt ch\u1ea5t). K\u1ebb T\u1ec9nh th\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee9u \u0111\u1eddi, l\u00e1nh xa m\u1ecdi s\u1ef1 <em>chi\u1ebfm h\u1eefu<\/em> hay <em>tru\u1ea5t h\u1eefu<\/em>, <em>h\u1eefu<\/em> hay <em>v\u00f4<\/em>. K\u1ebb T\u1ec9nh th\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o d\u1ea5n th\u00e2n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee9u \u0111\u1ed9 sinh d\u00e2n b\u1eb1ng c\u00e1ch <em><strong>trao, t\u1eb7ng, hi\u1ebfn d\u00e2ng<\/strong><\/em>&#8230; trong sinh th\u1ee9c <em><strong>Nh\u01b0 nh\u01b0 b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng<\/strong><\/em> m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a d\u1ea5u hi\u1ec7u hay bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o c\u1ea3 (xem kinh Kim Cang <em>(Vajracchedik\u00e2 praj\u00f1\u00e2p\u00e2ramit\u00e2s\u00fbtra)&nbsp;: (evam hi Subhute bodhisattva y\u00e2na samprasthitena d\u00e2nam d\u00e2tavyam yath\u00e2na nimitta samjn\u00e2y\u00e2m api pratitisthet)<\/em>.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">VI\u1ec6T NAM, N\u01a0I \u0110\u1ed0I CH\u1eccI<br \/>\nGI\u1eeeA HAI KH\u1ed0I C\u1ef0C \u0110OAN C\u1ee6A H\u01af V\u00d4 CH\u1ee6 NGH\u0128A&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Hai \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 anh em th\u00f9 ngh\u1ecbch C\u1ed9ng-s\u1ea3n &#8211; T\u01b0 b\u1ea3n \u0111\u00e3 n\u1ed5 tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam. Hai t\u1ea7ng l\u1edbp thi\u1ec3u s\u1ed1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o phi d\u00e2n t\u1ed9c l\u00e0m ti\u00ean phong cho hai kh\u1ed1i n\u00e0y, \u0111\u1ea9y \u0111\u1ea1i s\u1ed1 qu\u1ea7n ch\u00fang Vi\u1ec7t Nam, trong c\u00f3 qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed, v\u00e0o cu\u1ed9c ch\u1ebft th\u1ea3m.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi Phong tr\u00e0o Hi\u1ec3n sinh Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb g\u1ea7n 50 n\u0103m qua, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t Phong tr\u00e0o V\u1eadn \u0111\u1ed9ng T\u1ef1 do T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 T\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u0103m 1963, l\u00e0 cu\u1ed9c V\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t kh\u1ecfi hai ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u1ef1c \u0111oan c\u1ee7a H\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, c\u1ea3 hai phe C\u1ed9ng s\u1ea3n \u2013 Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ec1u v\u1eadn d\u1ee5ng m\u1ecdi c\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ee3i d\u1ee5ng n\u0103ng l\u1ef1c chuy\u1ec3n h\u00f3a n\u00e0y c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o. Qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o nh\u01b0 th\u00e1c n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 hai b\u00ean t\u00ecm c\u00e1ch l\u00e1i v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed3, l\u1ea1ch. Tuy nhi\u00ean, con n\u01b0\u1edbc ch\u00ednh, v\u1eabn l\u00e0 s\u1ef1 v\u01b0\u01a1n t\u1edbi c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng S\u00f4ng l\u1edbn v\u1ec1 \u0110\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam qua tia s\u00e1ng tr\u00ean \u0111\u00e2y, ta m\u1edbi soi r\u1ecdi v\u00e0o t\u1ea5t c\u1ea3 ho\u1ea1t c\u1ea3nh ba m\u01b0\u01a1i ba n\u0103m t\u0103m t\u1ed1i c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u00f3i quen \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng th\u1eddi cu\u1ed9c qua s\u1ef1 th\u00e0nh b\u1ea1i nh\u1ea5t th\u1eddi. V\u00e0 qu\u00ean \u0111i s\u1ef1 ph\u00f3ng t\u1edbi kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9 c\u1ee7a m\u1ea1ch ng\u1ea7m \u0111ang nh\u00e0o n\u1eb7n cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed. C\u0169ng v\u1eady, ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb m\u1ea5t t\u1ef1 tin v\u00e0 tinh th\u1ea7n n\u00f4 l\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi ta hay \u1ea3o lu\u1eadn CIA l\u00e0m c\u00e1i n\u00e0y, C\u1ed9ng s\u1ea3n \u00e2m m\u01b0u th\u1ebf n\u1ecd, l\u00e0m nh\u01b0 tr\u00ean \u0111\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n \u00fd l\u1ef1c n\u00e0o kh\u00e1c hai c\u01a1 c\u1ea5u n\u00e0y, l\u00e0m nh\u01b0 b\u1ea3n th\u00e2n con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 con t\u1ed1t th\u00ed th\u00e2n&nbsp;! Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00e1 b\u00e2ng qu\u01a1, m\u01a1 h\u1ed3 l\u00e0 CIA hay C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u1ee3i d\u1ee5ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00e0m cu\u1ed9c t\u1ed5ng k\u1ebft ch\u00fang l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u1edbi \u0111\u00e2u v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec cho ph\u00fac l\u1ee3i con ng\u01b0\u1eddi&nbsp;? Ch\u00fang \u0111ang tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1i chi&nbsp;? C\u00f2n hi\u1ec7n t\u00ecnh c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u00ab&nbsp;b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng&nbsp;\u00bb kia nay ra sao, \u0111ang l\u00e0m g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec ch\u0103ng&nbsp;?<\/p>\n<p>Mi\u1ec7ng t\u1ef1 h\u00e0o B\u1ed1n ngh\u00ecn n\u0103m v\u0103n hi\u1ebfn, nh\u01b0ng suy ngh\u0129 v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u00ec r\u1eadp khu\u00f4n theo l\u00fd lu\u1eadn nh\u1ecb nguy\u00ean c\u1ee7a H\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a, l\u00e0m n\u00ean bi k\u1ecbch Vi\u1ec7t Nam qua hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">TR\u1ede L\u1ea0I V\u1edaI 8 C\u00c2U H\u1eceI&nbsp;: V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 NH\u1ea4T<\/font><\/span><\/div>\n<p>H\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u1ecdi s\u1ef1, tr\u1eeb n\u00f3. Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 H\u01b0 V\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a (xem Kostas Axelos trong Marx, Penseur de la technique&nbsp;: <em>\u00ab&nbsp;la vision marxienne&nbsp;: forme avanc\u00e9e dun grandiose nihilisme, dun nihilisme plan\u00e9taire&nbsp;\u00bb<\/em> tr. 264).<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e2u c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t phong tr\u00e0o qu\u1ed1c t\u1ebf thu\u1ea7n nh\u1ea5t&nbsp;? Hi\u1ec7n c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ee9 C\u1ed9ng s\u1ea3n, ch\u1ed1ng ph\u00e1, \u0111\u00e0n h\u1eb7c nhau. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 ti\u00eau ho\u1ea1i th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u01b0 tr\u00e0o C\u1ed9ng s\u1ea3n, tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 th\u1ef1c ti\u1ec5n. R\u00f5 ra, nh\u1eefng th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ed9ng s\u1ea3n trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c v\u1edbi nhau, \u0111ang ti\u00eau di\u1ec7t l\u1eabn nhau (Li\u00ean X\u00f4 \u2013 Trung qu\u1ed1c, Li\u00ean X\u00f4 \u2013 Nam T\u01b0, Li\u00ean X\u00f4 \u2013 Ti\u1ec7p Kh\u1eafc, Vi\u1ec7t-Trung, Vi\u1ec7t Nam-Cam b\u1ed1t&#8230;). Ch\u01b0a h\u1ebft. C\u00f2n c\u1ea3 kh\u1ed1i T\u01b0 b\u1ea3n c\u1ea1nh tranh th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, ch\u01b0a r\u00f5 ai th\u1eafng ai b\u1ea1i trong tr\u1eadn chi\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00f9ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 m\u1ea5t sinh kh\u00ed, nh\u01b0 ng\u1ecdn \u0111\u00e8n thi\u1ebfu d\u1ea7u, l\u00e0m sao l\u00e3nh \u0111\u1ea1o nh\u00e2n lo\u1ea1i&nbsp;? L\u00e0m sao c\u00f2n xung l\u1ef1c ph\u00e1 ho\u1ea1i, d\u00f9 b\u1ea3n ch\u1ea5t n\u00f3 l\u00e0 h\u01b0 v\u00f4 h\u00f3a m\u1ecdi s\u1ef1&nbsp;? Ch\u00ednh n\u00f3 \u0111ang h\u01b0 v\u00f4 h\u00f3a n\u00f3, tr\u01b0\u1edbc khi h\u01b0 v\u00f4 h\u00f3a tha nh\u00e2n. M\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 manh nha ch\u01b0a \u0111\u1ea7y th\u1ebf k\u1ef7, \u0111\u00e3 m\u1ea5t t\u00ednh ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o, h\u1ebft l\u00e0 ngu\u1ed3n kh\u1edfi h\u1ee9ng cho nh\u00e2n lo\u1ea1i, th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng sinh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 h\u00f9ng tr\u00e1ng nh\u01b0 \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, v\u1ed1n c\u00f3 qu\u00e1 tr\u00ecnh ho\u1ea1t d\u1ee5ng tr\u00ean 2500 n\u0103m, v\u00e0 \u0111ang c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chuy\u1ec3n d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a t\u1ed5ng h\u1ee3p cho nh\u00e2n lo\u1ea1i lao \u0111ao ng\u00e0y nay&nbsp;?<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 NH\u00cc&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Ch\u1eb3ng c\u1ea7n b\u1ea3n tin T\u00e2n-Hoa-x\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111i t\u1eeb Saigon n\u0103m 1976 m\u00e0 ba v\u1ecb n\u00eau ra, ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed m\u1edbi bi\u1ebft t\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch C\u1ed9ng s\u1ea3n ti\u00eau di\u1ec7t Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 tr\u00ean \u0111\u00e3 n\u00f3i, b\u1ea3n ch\u1ea5t H\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t m\u1ecdi s\u1ef1, tr\u1eeb n\u00f3. Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u1eb1m trong m\u1ecdi s\u1ef1 ph\u1ea3i ti\u00eau di\u1ec7t n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u1eeb m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft h\u1eb9p h\u00f2i, t\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft thi\u1ec3n c\u1eadn v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c, \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00e1c t\u01b0 tr\u00e0o v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u1edbn lao ngo\u00e0i h\u1ec7 \u00fd th\u1ee9c c\u1ed9ng s\u1ea3n. V\u1edbi thi\u00ean ki\u1ebfn \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u, C\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng l\u00e3nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o. H\u1ecd \u0111\u00e1nh l\u1ed9n s\u00f2ng m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111i t\u1edbi l\u00fd lu\u1eadn \u00ab&nbsp;ph\u00e2n minh&nbsp;\u00bb c\u1eadn th\u1ecb c\u1ee7a b\u1ea1n &#8211; th\u00f9, c\u00e1ch m\u1ea1ng &#8211; ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, nh\u1ecb nguy\u00ean t\u00ednh <em>par excellence<\/em>.<\/p>\n<p>\u0110\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ebfn s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u00f9ng s\u1edf \u0111o\u1ea3n c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u00eau di\u1ec7t m\u00f9 qu\u00e1ng n\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng Hi\u1ec3n sinh Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 30.<\/p>\n<p>N\u0103m 1945, theo v\u1edbi cao tr\u00e0o \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c v\u1edbi to\u00e0n d\u00e2n, Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 th\u00edch nghi c\u00f9ng ngh\u0129a v\u1ee5 chung, \u0111\u1ed3ng l\u00fac ph\u00e1t kh\u1edfi phong tr\u00e0o Ph\u1eadt gi\u00e1o tr\u00ean ba m\u1eb7t&nbsp;:<\/p>\n<p>a) \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t phong tr\u00e0o v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi mang truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i&nbsp;;<\/p>\n<p>b) g\u00e2y ngu\u1ed3n kh\u1edfi h\u1ee9ng qua h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng T\u1eeb bi \u2013 Tr\u00ed tu\u1ec7 b\u00e1t nh\u00e3 \u0111\u1eb7c th\u00f9 v\u00e0 khai ph\u00f3ng c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt&nbsp;;<\/p>\n<p>c) c\u01a1 c\u1ea5u h\u00f3a phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00e2y c\u00f3 hai khuynh h\u01b0\u1edbng \u00ab&nbsp;t\u00f9y duy\u00ean b\u1ea5t bi\u1ebfn&nbsp;\u00bb c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 lao v\u00e0o th\u1eddi cu\u1ed9c. Nh\u01b0ng m\u1ed9t \u0111\u00e3 b\u1ecb v\u00f4 hi\u1ec7u r\u1ed3i tan r\u00e3, v\u00e0 m\u1ed9t \u0111ang t\u1ef1u th\u00e0nh&nbsp;:<\/p>\n<p>A &#8211; Khuynh h\u01b0\u1edbng th\u1ee9 nh\u1ea5t tham gia kh\u00e1ng chi\u1ebfn gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c, d\u1ea7n d\u00e0 m\u1edbi r\u00f5 ra (nh\u01b0 to\u00e0n d\u00e2n, tr\u00ed th\u1ee9c c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia) cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c, m\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh ph\u1ee5c v\u1ee5 cho \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ngo\u1ea1i lai C\u1ed9ng s\u1ea3n. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o kh\u00e1ng chi\u1ebfn c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, m\u1ecdi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec1u b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, \u0111\u1ec3 d\u1ec5 b\u1ec1 X\u00edch ho\u00e1 Vi\u1ec7t Nam cho C\u1ed9ng s\u1ea3n qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u khuynh h\u01b0\u1edbng n\u00e0y c\u00f3 Ph\u00e1p s\u01b0 Tr\u00ed \u0110\u1ed9 v\u00e0 B\u00e1c s\u0129 L\u00ea \u0110\u00ecnh Th\u00e1m c\u00f9ng nh\u00f3m tr\u00ed th\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o D\u00e2n Ch\u1ee7 M\u1edbi.<\/p>\n<p>M\u1ea5y th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ta nghe \u0110\u1ee9c T\u1ed5ng Gi\u00e1m M\u1ee5c <strong>Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00ecnh<\/strong> tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1i Roma v\u1ec1 kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng-gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam&nbsp;: <em>\u201cRao truy\u1ec1n Ph\u00fac-\u00e2m b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef m\u1edbi c\u1ee7a Ch\u1ee7 ngh\u0129a X\u00e3 h\u1ed9i\u201d<\/em>. Nh\u01b0ng kinh nghi\u1ec7m n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 45, l\u00fac m\u00e0 s\u1ed1 l\u1edbn qu\u1ea7n ch\u00fang c\u00f2n ng\u00e2y th\u01a1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n \u0111\u01b0\u1eddng m\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1ec1 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111o\u00e0n k\u1ebft (\u0111\u1ec3 d\u1ec5 ti\u00eau di\u1ec7t) qua c\u00e1c phong tr\u00e0o ng\u1ee5y trang nh\u01b0 <em>M\u1eb7t Tr\u1eadn Vi\u1ec7t Minh<\/em>, phong tr\u00e0o <em>Li\u00ean Vi\u1ec7t, M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c<\/em>, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u00eam <em>M\u1eb7t Tr\u1eadn Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng D\u00e2n t\u1ed9c Mi\u1ec1n Nam<\/em>, v\u00e0 <em>Li\u00ean Minh c\u00e1c L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng D\u00e2n t\u1ed9c D\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 Ho\u00e0 b\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam<\/em>.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ecdc t\u1eadp s\u00e1ch kh\u00e1 ti\u1ebfn b\u1ed9 \u00ab&nbsp;PH\u1eacT GI\u00c1O V\u00c0 D\u00c2N CH\u1ee6 M\u1edaI&nbsp;\u00bb c\u1ee7a \u0110\u1ea1o h\u1eefu Nguy\u1ec5n H\u1eefu Qu\u00e1n, trong Ban Tuy\u00ean Hu\u1ea5n c\u1ee7a H\u1ed9i Ph\u1eadt-gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 do H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Mi\u1ec1n Nam Trung B\u1ed9 \u1ea5n h\u00e0nh \u0111\u1ea7u n\u0103m 1950. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i thuy\u1ebft tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Kh\u00e1ng chi\u1ebfn Li\u00ean Khu 5, v\u1edbi s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u00e1n b\u1ed9 cao c\u1ea5p C\u1ed9ng s\u1ea3n ng\u00e0y 27.11.1949. Ta th\u1ea5y r\u00f5 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ch\u00e2n ch\u00ednh, s\u1eb5n s\u00e0ng hi\u1ebfn th\u00e2n cho cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i \u0111o\u00e0n k\u1ebft d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 ch\u1eb3ng h\u1ec1 \u0111\u1eb7t m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho quy\u1ec1n l\u1ee3i ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. Ng\u00f4n ng\u1eef c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd t\u01b0\u1edfng ho\u00e0 nh\u1eadp v\u1edbi th\u1eddi cu\u1ed9c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c, tuy v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1ea5t Ph\u1eadt gi\u00e1o (t\u00f9y duy\u00ean nh\u01b0ng b\u1ea5t bi\u1ebfn), kh\u00f4ng ch\u1ecbu bi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3&nbsp;: t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1ecb ho\u00e0n to\u00e0n ti\u00eau di\u1ec7t. \u0110\u1ea1i h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o \u1edf Li\u00ean khu 5 n\u0103m 1949 l\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ed9i ch\u00f3t. Kh\u00f3a h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i Li\u00ean khu 4 (mi\u1ec1n B\u1eafc Trung B\u1ed9) v\u00e0o n\u0103m 1948 do Ph\u00e1p s\u01b0 Tr\u00ed \u0110\u1ed9 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u0169ng l\u00e0 kh\u00f3a h\u1ecdc Ph\u1eadt ph\u00e1p thu\u1ea7n t\u00fay cu\u1ed1i c\u00f9ng&nbsp;!<\/p>\n<p>Ph\u00e1p s\u01b0 Tr\u00ed \u0110\u1ed9, m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7y \u01b0u t\u00fa d\u1ea1y gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc 1945, nay b\u1ecb \u201cbi\u00ean ch\u1ebf\u201d th\u00e0nh t\u1ea5m b\u00ecnh phong ch\u01b0ng di\u1ec7n cho Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i. B\u00e1c s\u0129 L\u00ea \u0110\u00ecnh Th\u00e1m (\u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi), m\u1ed9t \u0111\u1ea1i C\u01b0 s\u0129 \u0111\u00f3ng vai Th\u1ea7y cho gi\u1edbi T\u0103ng sinh th\u1eadp ni\u00ean 30, v\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Trung, nay bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c v\u00f4 th\u01b0\u1edfng v\u00f4 ph\u1ea1t trong <em>\u1ee6y Ban Ho\u00e0 B\u00ecnh<\/em> c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i, m\u1ed9t b\u00ecnh phong kh\u00e1c ch\u01b0ng di\u1ec7n trong c\u1eeda h\u00e0ng khoe m\u1ebd th\u1ebf gi\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t c\u1ee7a B\u00e1c s\u0129 Th\u00e1m trong 9 n\u0103m kh\u00e1ng chi\u1ebfn l\u00e0 ch\u00fa gi\u1ea3i <em>Kinh Th\u1ee7 L\u0103ng Nghi\u00eam<\/em>. Ph\u1ea3i ch\u0103ng qua kinh n\u00e0y, v\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111\u1ebfn ch\u00f9a d\u1ea1y \u0111\u1ea1o cho Ph\u1eadt t\u1eed mi\u1ec1n B\u1eafc, B\u00e1c s\u0129 Th\u00e1m mu\u1ed1n \u1ea9n d\u1ee5 cho Ph\u1eadt t\u1eed mi\u1ec1n B\u1eafc th\u1ea5y r\u00f5 ngu\u1ed3n s\u1ed1ng ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111ang hi\u1ec7n r\u00f5 quanh ta qua m\u1ecdi lo\u00e0i, m\u1ecdi v\u1eadt, m\u1ecdi s\u1ef1 nghe, th\u1ea5y, bi\u1ebft, h\u00e0ng ng\u00e0y, nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y cho \u00f4ng A Nan&nbsp;? Tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n in ra m\u1ea5y ch\u1ee5c b\u1ed9, d\u00e0nh t\u1eb7ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc b\u1ea1n Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u00e0 B\u1eafc Vi\u1ec7t ve v\u00e3n, nh\u01b0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u00e0 m\u1ed9t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c in v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed. Trong khi \u0111\u00f3 nh\u1eefng t\u1eadp th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng H\u1ed3 hay T\u1ed1 H\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y ti\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n in ra h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn b\u1ea3n&nbsp;!<\/p>\n<p>B &#8211; Tr\u00e1i l\u1ea1i \u1edf Mi\u1ec1n Nam, khuynh h\u01b0\u1edbng th\u1ee9 hai d\u1eabn cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 k\u1ebft tinh v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u. D\u00f9 cu\u1ed9c t\u1ef1u th\u00e0nh n\u00e0y b\u1ecb ng\u1eaft qu\u00e3ng b\u1edfi l\u1ea7n \u00ab&nbsp;\u0111\u1ea1i th\u1eafng&nbsp;\u00bb t\u1ea1m th\u1eddi v\u00e0o th\u00e1ng 4.1975 c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t. L\u00faa \u0111\u00e3 gieo r\u1ed3i, v\u00e0i c\u01a1n gi\u00f4ng t\u1ed1, v\u00e0i ng\u00e0y h\u1ea1n h\u00e1n kh\u00f4ng ti\u00eau hu\u1ef7 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y r\u00f5 m\u1ea5y n\u0103m tr\u00ean, c\u01a1 c\u1ea5u lan r\u1ed9ng v\u00e0 v\u1eefng ch\u00e3i c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o trong qu\u1ea7n ch\u00fang c\u00e1c c\u1ea5p, t\u1eeb th\u00e0nh th\u1ecb \u0111\u1ebfn th\u00f4n qu\u00ea, b\u01b0\u1edbc t\u1eeb <em>T\u1ed5ng h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam<\/em> sang <em>Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t<\/em>. Tr\u1ecdng thi\u1ebft nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a t\u01b0 tr\u00e0o v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi, kh\u1edfi t\u1eeb Thi\u1ec1n v\u00e0 B\u00e1t Nh\u00e3, \u0111\u00e3 b\u1eaft r\u1ec5 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m th\u1ee9c v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt mi\u1ec1n Nam (xem b\u1ea3n tham lu\u1eadn c\u1ee7a V\u00f5 V\u0103n \u00c1i t\u1ea1i \u0110\u1ea1i H\u1ed9i Qu\u1ed1c T\u1ebf c\u00e1c Nh\u00e0 \u0110\u00f4ng Ph\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc l\u1ea7n th\u1ee9 29 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Sorbonne th\u00e1ng 7 n\u0103m 1973&nbsp;: <em>\u00ab&nbsp;Le Bouddhisme dans la litt\u00e9rature du Sud Vi\u00eat-Nam&nbsp;\u00bb<\/em> in trong Litt\u00e9ratures Contemporaines de lAsie du Sud Est, Asiath\u00e8que Paris, 1974). M\u1ecdi cu\u1ed9c thay \u0111\u1ed5i nh\u00e2n sinh lu\u00f4n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng \u00fd th\u1ee9c, m\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng bi\u1ec3u tr\u01b0ng.<\/p>\n<p>Mu\u1ed1n hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e1c d\u1ee5ng to l\u1edbn c\u1ee7a t\u01b0 tr\u00e0o n\u00e0y, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecdc c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf H\u00e0-n\u1ed9i. Tuy nhi\u00ean khi \u0111\u1ecdc c\u00e1c b\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u00f3, ta ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1ec1 s\u1ef1 d\u00f9ng ch\u1eef b\u1eeba b\u00e3i, ch\u1eedi r\u1ee7a thi\u1ebfu tr\u00ed th\u1ee9c, c\u00f9ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh thi\u1ec3n c\u1eadn v\u00e0 h\u1eb9p h\u00f2i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u00ab&nbsp;\u1ebfch n\u1eafm \u0111\u00e1y gi\u1ebfng&nbsp;\u00bb. \u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd, h\u1ec5 c\u00e1i g\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i C\u1ed9ng l\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c, c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n \u0111\u1ee7 ki\u1ec3u \u2014 m\u1ed9t th\u1ee9 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh qu\u00ea m\u00f9a theo h\u1ee7 t\u1ee5c Trung-c\u1ed5.<\/p>\n<p>Trong b\u00e0i <em><strong>\u00ab&nbsp;M\u1ea5y suy ngh\u0129 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u1ecdc th\u1ef1c d\u00e2n m\u1edbi \u1edf mi\u1ec1n Nam&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em>, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ed9ng s\u1ea3n Nguy\u1ec5n Huy Kh\u00e1nh vi\u1ebft&nbsp;: <em>\u00ab&nbsp;&#8230; V\u0103n h\u00f3a th\u1ef1c d\u00e2n m\u1edbi, cho d\u00f9 ng\u1ee5y v\u0103n h\u00f3a c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ed nh\u01b0 th\u00e2y ma \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u1ee5y \u0111\u00e3 ch\u1ebft nh\u01b0ng v\u0103n h\u00f3a, s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a n\u00f3 th\u00ec \u0111\u00e3 ch\u1ebft ngay \u0111\u00e2u&nbsp;? D\u00f9 c\u00f3 ch\u1ebft, n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 th\u00e2y ma (sic) mang \u0111\u1ea7y vi tr\u00f9ng \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u00f4i n\u1ea9y n\u1edf, h\u1ebft s\u1ee9c nguy hi\u1ec3m cho x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u1eb3ng nh\u1eefng cho th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng kh\u00e9o cho c\u1ea3 th\u1ebf h\u1ec7 ti\u1ebfp theo&#8230;&nbsp;\u00bb (&#8230;) \u00ab&nbsp;C\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn l\u1ea1i cho r\u1eb1ng \u00edt ra ph\u1ea3i 5, 10 n\u0103m m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a th\u1ef1c d\u00e2n m\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n ch\u1ec9nh\u2026&nbsp;\u00bb.<\/em> R\u1ed3i \u00f4ng Kh\u00e1nh th\u00fa nh\u1eadn&nbsp;: <em><strong>\u00ab&nbsp;Trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch, ph\u00ea ph\u00e1n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5u t\u00ecnh \u0111\u1ea1t l\u00fd, \u0111\u00f4i khi c\u00f2n quy ch\u1ee5p kh\u00f4ng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em> (T\u1ea1p Ch\u00ed V\u0103n H\u1ecdc Hanoi, s\u1ed1 4-77, tr. 21).<\/p>\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi th\u1ee9 nh\u00ec n\u00e0y ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i&nbsp;: <strong>Kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o th\u00e0nh c\u00f4ng khi \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t phong tr\u00e0o v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng bao dung, s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 khai ph\u00f3ng nh\u01b0 Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/strong><\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 BA&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u n\u0103m 1963 c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0 th\u1ebf t\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a ng\u1ecdn h\u1ecfa di\u1ec7m s\u01a1n t\u1edbi th\u1eddi phun l\u1eeda. M\u1ecdi y\u1ebfu t\u1ed1, \u00e2m m\u01b0u b\u00ean l\u1ec1 l\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 v\u01b0\u01a1n vai chuy\u1ec3n th\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb h\u01a1n 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Phong tr\u00e0o Ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, khi sinh m\u1ec7nh c\u1ee7a ch\u00ednh t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 hai ngh\u00ecn n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed b\u1ecb b\u1ed9 m\u00e1y cai tr\u1ecb c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p, r\u1ed3i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t C\u1ed9ng ho\u00e0 uy hi\u1ebfp. Nh\u01b0 con g\u00e0 con t\u1edbi l\u00fac ph\u1ea3i m\u1ed5 v\u1ecf tr\u1ee9ng. Th\u1ebf nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng tay vi\u1ebft m\u00f9 ch\u1eef, m\u00f9 ki\u1ebfn th\u1ee9c, d\u00e1m c\u1ea3 gan vi\u1ebft r\u1eb1ng Phong tr\u00e0o Ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o do th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p b\u00e0y ra \u0111\u1ec3 ru ng\u1ee7 qu\u1ea7n ch\u00fang thu\u1ed9c \u0111\u1ecba (sic)&nbsp;!<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5 v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1ecbch s\u1eed 1963, l\u00e0 tho\u1ea1t \u0111\u1ea7u, c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o C\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t \u0111\u00f3n nh\u1eadn tho\u1ea3i m\u00e1i phong tr\u00e0o m\u00e0 h\u1ecd t\u01b0\u1edfng ch\u1ec9 l\u00e0 phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang t\u1ef1 ph\u00e1t, h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e8o l\u00e1i s\u1eed d\u1ee5ng cho vi\u1ec5n \u0111\u1ed3 ch\u00ednh tr\u1ecb ngo\u1ea1i lai c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0ng ni\u1ec1m vui kh\u00f4ng l\u00e2u. V\u00e0i th\u00e1ng sau, h\u1ecd ch\u1ee3t nh\u1eadn th\u1ee9c qua phong tr\u00e0o \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u1ed9t \u00dd th\u1ee9c m\u1edbi v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111ang h\u00ecnh th\u00e0nh, \u0111ang bi\u1ebfn ra gi\u1ea3i ph\u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, s\u1ebd ph\u00e1 h\u1ecfng con b\u00e0i M\u1eb7t Tr\u1eadn Gi\u1ea3i Ph\u00f3ng c\u1ee7a B\u1eafc Vi\u1ec7t. M\u1ea5y b\u00e0i vi\u1ebft nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a s\u1eed gia M\u00e1c-x\u00edt Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u00e0u \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <em>Nghi\u00ean c\u1ee9u L\u1ecbch s\u1eed<\/em> cho th\u1ea5y m\u1ed1i \u00e2u lo n\u00e0y. N\u00ean h\u1ecd t\u00ecm c\u00e1ch th\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o ph\u00e1. B\u00ean ph\u00eda Hoa K\u1ef3 c\u0169ng v\u1eady, c\u1ed1 bi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt gi\u00e1o cho quy\u1ec1n l\u1ee3i v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch chi\u1ebfn tranh v\u00f4 v\u1ecdng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p>Hai t\u01b0 tr\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ef1c \u0111oan c\u1ee7a H\u01b0 v\u00f4 ch\u1ee7 ngh\u0129a qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u00e3 g\u1eb7p nhau trong th\u1ebf gi\u00e0nh gi\u1eadt v\u00e0 kh\u1ed1ng ch\u1ebf l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt-gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng b\u00ean n\u00e0o th\u1ea5y con \u0110\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n B\u1ea3n l\u1edbn c\u1ee7a Ph\u1eadt-gi\u00e1o, cho n\u00ean \u0111\u00e3 h\u00e3m h\u1ea1i <em>d\u1ecbp may<\/em> hi\u1ebfm c\u00f3 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n n\u1ea1n \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i. H\u1eadu qu\u1ea3 khi\u1ebfn ng\u00e0y nay Ph\u1eadt gi\u00e1o s\u1ed1ng chung c\u1ea3nh ng\u1ed9 \u00ab&nbsp;n\u1ea1n nh\u00e2n&nbsp;\u00bb v\u1edbi h\u00e0ng tr\u0103m tri\u1ec7u d\u00e2n Ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng. B\u1edfi ch\u01b0a m\u1ed9t l\u1ea7n n\u00e0o, Ph\u1eadt gi\u00e1o hi\u1ebfn th\u00e2n l\u00e0m con t\u1ed1t cho hai kh\u1ed1i. V\u00e0 ai d\u00e1m n\u00f3i l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y Kh\u1ed1i Ph\u1eadt t\u1eed Ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u1ee9ng d\u1eady thay \u0111\u1ed5i th\u1eddi c\u01a1&nbsp;?<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 T\u01af&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u m\u00f9a Xu\u00e2n n\u0103m 1966 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Trung ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee9u nguy c\u1ee7a t\u1eadp th\u1ec3 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3, m\u00e0 m\u1edbi ba n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t phong tr\u00e0o thu\u1ea7n t\u00fay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng D\u00e2n ch\u1ee7 thi\u1ebft th\u1ef1c, m\u00e0 gi\u1edbi qu\u00e2n phi\u1ec7t kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u1ef1c hi\u1ec7n. M\u1ed9t qu\u1ed1c gia m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 Hi\u1ebfn ph\u00e1p, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3 Qu\u1ed1c h\u1ed9i L\u1eadp Hi\u1ebfn, l\u00e0m sao tranh \u0111ua ch\u00ednh ngh\u0129a v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n trong l\u00f2ng d\u00e2n v\u1edbi b\u1ed9 m\u00e1y chi\u1ebfn tranh kh\u1ed5ng l\u1ed3&nbsp;? m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 kh\u00f4ng th\u00e2n d\u00e2n, kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2n&nbsp;? Mu\u1ed1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t, Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng ho\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 Hi\u1ebfn ph\u00e1p, ph\u1ea3i c\u00f3 Qu\u1ed1c h\u1ed9i l\u1eadp Hi\u1ebfn, ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 d\u00e2n s\u1ef1. M\u1ee5c ti\u00eau n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00edch nh\u1eafm c\u1ee7a cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Trung n\u0103m 1966.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3&nbsp;? Ch\u00ednh quy\u1ec1n hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 ph\u1ea3i ch\u00f9n b\u01b0\u1edbc, ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1ea7u c\u1eed Qu\u1ed1c h\u1ed9i l\u1eadp hi\u1ebfn \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1ea3n Hi\u1ebfn Ph\u00e1p cho \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb C\u1ed9ng ho\u00e0. Hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 tuy ch\u1ed1ng C\u1ed9ng l\u1ea1i \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n L\u00e9nine, l\u00f9i m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi ba b\u01b0\u1edbc. Hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u1ebb ra l\u00e0m b\u00ecnh phong cho tham v\u1ecdng quy\u1ec1n b\u00ednh phi ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3, thay v\u00ec \u0111\u00e1p \u1ee9ng ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n.<\/p>\n<p>(M\u1ed9t v\u00e0i c\u1ed9t m\u1ed1c \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u ti\u1ebfn tr\u00ecnh tranh \u0111\u1ea5u c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o cho d\u00e2n ch\u1ee7 th\u1ef1c th\u1ee5 n\u00e0y&nbsp;: 13.3.1966&nbsp;: Tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh th\u1ebf h\u1ed7n lo\u1ea1n, nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Saigon, Vi\u1ec7n Ho\u00e1 \u0110\u1ea1o ra tuy\u00ean b\u1ed1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt gi\u00e1o, yte6u c\u1ea7u cho c\u00e1c v\u1ecb t\u01b0\u1edbng n\u00e0o c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi C\u00e1ch m\u1ea1ng d\u00f9 \u1edf trong n\u01b0\u1edbc hay ngo\u1ea1i qu\u1ed1c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh tr\u1edf v\u1ec1 v\u1ecb tr\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1. L\u1eadp Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111o\u00e0n k\u1ebft qu\u00e2n d\u00e2n. 19.3.1966&nbsp;: Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng tuy\u00ean truy\u1ec1n vu c\u00e1o, Vi\u1ec7n Ho\u00e1 \u0110\u1ea1o ra tuy\u00ean c\u00e1o Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f4ng k\u00edch ch\u00ednh ph\u1ee7, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 m\u1ed9t Ch\u00ednh ph\u1ee7 d\u00e2n s\u1ef1. 28.3.1966&nbsp;: Thi\u1ebfu t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n Cao K\u1ef3 h\u1ed9i \u0111\u00e0m v\u1edbi c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Thi\u1ec7n Minh, T\u00e2m Ch\u00e2u, v\u00e0 H\u1ed9 Gi\u00e1c v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c c\u01a1 c\u1ea5u d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, \u00f4ng K\u1ef3 \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o khi \u0111\u01b0a qu\u00e2n ra \u0110\u00e0 N\u1eb5ng \u0111\u00e0n \u00e1p phong tr\u00e0o Ph\u1eadt gi\u00e1o hai th\u00e1ng sau \u0111\u00f3. 8.4.1966&nbsp;: Tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u00f3ng vi\u00ean <em>Newsweek<\/em> v\u00e0 <em>Times<\/em>, Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Tr\u00ed Quang x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng li\u00ean hi\u1ec7p v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n, kh\u00f4ng \u0111\u00f2i l\u1eadp Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i M\u1ef9 r\u00fat qu\u00e2n, kh\u00f4ng ch\u1ed1ng vi\u1ec7n tr\u1ee3 M\u1ef9 v\u00ec VNCH c\u1ea7n. 19.4.1966&nbsp;: Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Thi\u1ec7n Minh ra th\u00f4ng c\u00e1o tuy\u00ean b\u1ed1 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111ang b\u1ecb khi\u00eau kh\u00edch, Ph\u1eadt t\u1eed ph\u1ea3i \u0111\u1ec1 cao c\u1ea3nh gi\u00e1c).<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, v\u1edbi hai, ba khuynh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch nhau trong m\u1ed9t to\u00e0 \u0110\u1ea1i S\u1ee9 Hoa K\u1ef3 \u1edf Saigon&nbsp;; v\u00ec nh\u1eefng l\u1ed1i nh\u00ecn tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c \u1edf th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3&nbsp;; c\u1ed9ng th\u00eam vi\u1ec7c Hoa K\u1ef3 ch\u1ec9 \u0111\u1ebfm x\u1ec9a t\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ee3i ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia m\u00ecnh, n\u00ean b\u1ea5t ch\u1ea5p sinh m\u1ec7nh v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c thu\u1ed9c th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec7 tam&#8230; \u0111\u1ea9y Hoa K\u1ef3 <em><strong>\u00ab&nbsp;ch\u01a1i tr\u00f2 ch\u00ednh tr\u1ecb&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em> t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam, thay v\u00ec \u0111\u00f3ng vai <em><strong>\u00ab&nbsp;l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em> cho th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 do&nbsp;!<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n hy sinh phung ph\u00ed m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang thu\u1ea7n h\u1ea3o, l\u00e0 phong tr\u00e0o Ph\u1eadt gi\u00e1o. Vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p gi\u1eefa m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u1ea4n Quang v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c T\u1ef1 v\u1ed1n l\u00e0 v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng \u0111au \u0111\u1edbn trong l\u00f2ng m\u1ecdi Ph\u1eadt t\u1eed, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng s\u00e2u xa \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 chia x\u00e9 phong tr\u00e0o qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed to\u00e0n qu\u1ed1c. S\u1ef1 chia r\u1ebd \u1edf \u0111\u1ec9nh cao n\u00e0y ch\u1ec9 mang t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u00f2ng kh\u00e1ch \u1edf Saigon m\u00e0 th\u00f4i. C\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ngh\u0129 sao th\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5, ch\u1ee9 qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u0111\u00f2i h\u1ecfi hay l\u00fd t\u1edbi vi\u1ec7c d\u00e0nh bao nhi\u00eau gh\u1ebf B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng cho t\u00f4n gi\u00e1o m\u00ecnh. Qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u1ec9 tha thi\u1ebft v\u00e0 nh\u1ea5t t\u00e2m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u&nbsp;: Ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ef1 kh\u1ed5 \u0111au c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, hi\u1ebfn m\u00ecnh cho an l\u1ea1c \u0111\u1ed3ng b\u00e0o.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 N\u0102M&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 S\u00c1U&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>K\u1ec3 c\u1ea3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u00ab&nbsp;kh\u00f4ng ho\u00e0 h\u1ee3p kh\u00f4ng ho\u00e0 gi\u1ea3i&nbsp;\u00bb v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n, qua qu\u1ed1c s\u00e1ch \u00ab&nbsp;B\u1ed1n Kh\u00f4ng&nbsp;\u00bb c\u1ee7a \u00f4ng Thi\u1ec7u c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec1n Nam&nbsp;! C\u00f2n n\u00f3i t\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, l\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ee9ng \u1edf ng\u1ecdn m\u00e0 xem vi\u1ec7c. Mu\u1ed1n ch\u1ec9nh b\u00f3ng, ph\u1ea3i thay h\u00ecnh. Ph\u1ea3i h\u1ea1 m\u1eaft xu\u1ed1ng g\u1ed1c ng\u1ecdn c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1ebf.<\/p>\n<p>Th\u1eddi \u0111\u00f3, Mi\u1ec1n Nam th\u00f4i c\u00f2n l\u00e0 then ch\u1ed1t trong \u0111\u1ecba b\u00e0n quy\u1ec1n l\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u00ednh c\u1ee7a Hoa K\u1ef3. N\u1ebfu Hoa K\u1ef3 \u00ab&nbsp;mu\u1ed1n&nbsp;\u00bb, h\u1ecd ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng H\u1ea1m \u0110\u1ed9i th\u1ee9 B\u1ea3y l\u00e0 thanh to\u00e1n chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng mi\u1ec1n Nam trong 24 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Ho\u1eb7c h\u1ecd ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1ea5c \u1ed1ng n\u00f3i \u0111\u1ecf sang \u0111i\u1ec7n C\u1ea9m Linh m\u1eb7c c\u1ea3 m\u1ed9t v\u00e0i \u0111i\u1ec1u l\u00e0 y\u00ean.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean l\u1ed7i kh\u00f4ng ri\u00eang ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. L\u1ed7i ch\u00ednh \u0111\u1ebfn t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi c\u00e1c nh\u00e0 \u00ab&nbsp;l\u00e3nh \u0111\u1ea1o&nbsp;\u00bb Mi\u1ec1n Nam \u00ab&nbsp;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&nbsp;\u00bb v\u1edbi ni\u1ec1m tin ng\u00e2y th\u01a1 v\u00e0 thi\u1ec3n c\u1eadn l\u00e0 <em><strong>\u00ab&nbsp;M\u1ef9 kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecf m\u00ecnh&nbsp;!&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em>. V\u00ec v\u1eady, h\u1ecd n\u1eb1m ng\u1ee7 trong s\u1ef1 \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0 th\u1ee7 l\u1ee3i. H\u1ecd b\u1ea5t c\u1ea7n d\u00e2n. Su\u1ed1t bao nhi\u00eau n\u0103m h\u1ecd ch\u1eb3ng h\u1ec1 c\u00f3 m\u1ed9t s\u00e1ng ki\u1ebfn t\u1ed1i thi\u1ec3u \u0111\u00e1nh l\u00ean c\u00e2u h\u1ecfi&nbsp;: <em><strong>\u00ab&nbsp;Nh\u01b0ng n\u1ebfu M\u1ef9 b\u1ecf m\u00ecnh th\u00ec sao&nbsp;?&nbsp;\u00bb<\/strong><\/em> h\u1ea7u \u0111\u1eb7t k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3, ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00f2ng t\u1ef1 tin, t\u1ef1 l\u1ef1c v\u00e0 t\u01b0 tr\u1ecdng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Th\u1ea5t b\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng n\u00ean d\u00f4ng d\u00e0i vu kho\u00e1t Ph\u1eadt-gi\u00e1o ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u00ab&nbsp;ho\u00e0 gi\u1ea3i ho\u00e0 h\u1ee3p&nbsp;\u00bb v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n n\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u1edbi ra nh\u01b0 v\u1eady. Th\u1eed h\u1ecfi&nbsp;: Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00f4ng an, c\u1ea3nh s\u00e1t v\u00e0 ti\u1ec1n vi\u1ec7n tr\u1ee3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh cu\u1ed9c Ch\u1ed1ng C\u1ed9ng n\u1eb1m trong tay ai&nbsp;? Ai kh\u00e1c ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;!<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ebd kh\u00e1c \u0111i, n\u1ebfu l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang, trong c\u00f3 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n g\u00f3p m\u1eb7t \u1edf b\u00e0n H\u1ed9i Ngh\u1ecb Paris, nh\u01b0 l\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u1ea1i di\u1ec7n phong tr\u00e0o Ph\u1eadt-gi\u00e1o \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb qua c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n tr\u00ean \u0111\u00e0i Ph\u00e1t thanh v\u00e0 Truy\u1ec1n h\u00ecnh qu\u1ed1c t\u1ebf l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n<p>C\u0169ng n\u00ean n\u00f3i l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n&nbsp;: ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng \u00ab&nbsp;ho\u00e0 h\u1ee3p ho\u00e0 gi\u1ea3i&nbsp;\u00bb gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, nh\u01b0 t\u00ecnh t\u1ef1 d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 t\u1eeb thu\u1edf Vua H\u00f9ng c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang l\u1edbn r\u1ed9ng c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c, \u0111\u00f2i th\u1ef1c hi\u1ec7n trong t\u01b0 th\u1ebf <em><strong>\u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng<\/strong><\/em> v\u00e0 <em><strong>b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng<\/strong><\/em> v\u1edbi C\u1ed9ng s\u1ea3n. Kh\u00e1c v\u1edbi l\u00e1 b\u00e0i ch\u00ednh tr\u1ecb \u00ab&nbsp;ho\u00e0 h\u1ee3p ho\u00e0 gi\u1ea3i&nbsp;\u00bb c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i nh\u01b0 chi\u1ebfn thu\u1eadt nh\u1eb1m ph\u00e2n ho\u00e1, chia tr\u1ecb, r\u1ed3i ti\u00eau di\u1ec7t phe ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t D\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>Do \u0111\u00f3, c\u00e1c cu\u1ed9c xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 th\u1eddi Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng ho\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n t\u1ef1 do trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. Ch\u00fang ta t\u1eebng ch\u1ee9ng ki\u1ebfn bao nhi\u00eau cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Hoa K\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c, hay c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh r\u1ea7m r\u1ed9 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 Paris ch\u1ed1ng c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch h\u1ea1i d\u00e2n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. H\u1ecd c\u00f3 b\u1ecb t\u1ed1 l\u00e0 C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e2u&nbsp;?<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng th\u1ebf, tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u1eafc h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u00e0 h\u1ecd bi\u1ebft r\u00f5 v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd \u0111\u01b0a mi\u1ec1n Nam v\u00e0o tay C\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 B\u1ea2Y&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>L\u00e0 chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 M\u00e3n Gi\u00e1c, xin nh\u01b0\u1eddng Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">V\u1ec0 C\u00c2U H\u1eceI TH\u1ee8 T\u00c1M&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>D\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam \u0111ang \u0111au kh\u1ed5.<\/p>\n<p>V\u1eadn m\u1ec7nh Vi\u1ec7t Nam n\u1eb1m trong tay t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai c\u00f2n nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u00e2m m\u01b0u ph\u00e1 ho\u1ea1i s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c phong tr\u00e0o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t D\u00e2n t\u1ed9c \u1edf H\u1ea3i ngo\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i \u00e1c. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u00e1c \u0111\u1ed9c ngang v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec3n C\u1ed9ng s\u1ea3n h\u00e0nh hung \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ru\u1ed9t th\u1ecbt ta trong n\u01b0\u1edbc. B\u1ea3n th\u00e2n kh\u1ed1i Ph\u1eadt gi\u00e1o H\u1ea3i ngo\u1ea1i c\u0169ng ph\u1ea3i k\u1ebft h\u1ee3p, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec danh ngh\u0129a Ph\u1eadt t\u1eed ch\u1eb3ng c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb g\u00ec tr\u00ean <em><strong>Con \u0110\u01b0\u1eddng c\u1ee9u kh\u1ed5 cho vui<\/strong><\/em> m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 tuy\u00ean x\u01b0\u1edbng 2500 n\u0103m h\u01a1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u1edf H\u1ea3i Ngo\u1ea1i s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh, khi tinh th\u1ea7n <em><strong>l\u1ee5c ho\u00e0<\/strong><\/em> hi\u1ec7n th\u1ebf trong sinh ho\u1ea1t th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 l\u1eddi thuy\u1ebft gi\u1ea3ng su\u00f4ng \u0111\u1ea7y t\u1ef1 m\u00e3n tr\u00ean ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u00faa nh\u1eadt&nbsp;; khi c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u1eafp n\u01a1i <em><strong>bi\u1ebfn th\u00e0nh<\/strong><\/em> c\u00e1c trung t\u00e2m sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u00f3a, gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00f9a d\u01b0\u1edbi th\u1eddi L\u00fd, th\u1eddi Tr\u1ea7n&nbsp;; khi c\u00e1c t\u0103ng s\u0129 <em><strong>s\u1ed1ng l\u1ea1i<\/strong><\/em> cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng, Tu\u1ec7 Trung Th\u01b0\u1ee3ng s\u0129, c\u00e1c Thi\u1ec1n s\u01b0 Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i, H\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i\u2026 hay ch\u1ecbu th\u1edf t\u1eebng ni\u1ec7m m\u1ed9t v\u1edbi B\u1ed3 T\u00e1t Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c&nbsp;; khi c\u00e1c C\u01b0 s\u0129 tho\u1eaft bi\u1ebft m\u00ecnh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a A D\u1ee5c, c\u1ee7a Duy Ma C\u1eadt&#8230;<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0y hay c\u00e1 nh\u00e2n kia cho phong tr\u00e0o n\u00e0y, phong tr\u00e0o n\u1ecd, ch\u1eb3ng c\u00f2n ngh\u0129a l\u00fd g\u00ec. Gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u0103ng, ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ea3nh b\u1eb1ng kh\u00f4ng h\u01a1n kh\u00f4ng k\u00e9m. V\u1ea5n n\u1ea1n l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3nh tang th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, <em><strong>AI<\/strong><\/em> mang h\u1ebft kh\u1ed5 \u0111au c\u1ee7a sinh d\u00e2n l\u00ean vai m\u00ecnh, <em><strong>AI<\/strong><\/em> n\u00f3i l\u00ean ti\u1ebfng r\u00ean than c\u1ee7a d\u00e2n, th\u1edf c\u00e1i h\u1eadm h\u1ef1c c\u0103m h\u1eddn c\u1ee7a d\u00e2n, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t d\u00e2n, <em><strong>K\u1eba<\/strong><\/em> \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1ng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi <em><strong>ph\u1ee5c v\u1ee5<\/strong><\/em> d\u00e2n v\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Th\u1eddi bu\u1ed5i c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n, l\u00e3nh t\u1ee5 v\u00eanh v\u00e1o hay nghi\u00eam trang (v\u1eb7t) \u0111\u00e3 l\u1ed7i th\u1eddi&nbsp;! K\u1ebb n\u00e0o \u0111i t\u00ecm minh qu\u00e2n hay th\u1ee7 l\u0129nh ch\u1ec9 r\u01b0\u1edbc l\u1ea5y th\u1ea5t v\u1ecdng v\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Ng\u00e0y nay, minh qu\u00e2n kh\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n hay huy\u1ebft th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1eeba. V\u00ec minh qu\u00e2n l\u00e0 <em><strong>\u00fd ch\u00ed c\u1ee9u d\u00e2n, c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi<\/strong><\/em> n\u1eb1m trong m\u1ecdi tr\u00e1i tim, b\u1ed9 \u00f3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c cho xung l\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng gi\u1ea3i nguy.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng chi ti\u1ebft kh\u00e1c trong c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch ri\u00eang t\u01b0 v\u00e0 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng cho \u0111\u1ea1i cu\u1ed9c, xin nh\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecfi hay \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi.<\/p>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\">L\u1edcI K\u1ebeT&nbsp;:<\/font><\/span><\/div>\n<p>T\u1ef1 th\u00e2n \u0111\u00e3 nguy\u1ec7n hi\u1ebfn c\u00fang cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u00fang sinh, ch\u00fang t\u00f4i m\u1ea1o mu\u1ed9i tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ea5y c\u00e2u h\u1ecfi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o, m\u00e0 nhi\u1ec1u n\u0103m qua \u0111ang v\u00f4 t\u00ecnh g\u00e2y t\u1ea1o ng\u1ed9 nh\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng vu h\u00e3m m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u1ec5 b\u1ec1 \u0111\u00e1nh tr\u00e1o s\u1ef1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tinh n\u00e3o d\u00e2n t\u1ed9c b\u1eb1ng con \u0111\u01b0\u1eddng v\u0103n ho\u00e1, ch\u1ee7 thuy\u1ebft v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng ngo\u1ea1i lai.<\/p>\n<p>N\u1ebfu ch\u1eb3ng th\u1ecfa m\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c ai, th\u00ec \u00edt ra c\u0169ng d\u00f3ng l\u00ean s\u1ef1 t\u00edn t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi con Ph\u1eadt kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ed5 qu\u1ed1c v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i hai ngh\u00ecn n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed. C\u00f3 chi th\u1ea5t th\u1ed1, mong c\u00e1c b\u1eadc cao minh \u0111i\u1ec3m nh\u00e3n.<\/p>\n<div align=\"right\"><strong>NGUY\u00caN TH\u00c1I<\/strong><br \/>\n<em>Paris &#8211; Qu\u00ea M\u1eb9 s\u1ed1 21 &amp; 22 \u2013 30.4.1978<\/em><\/div>\n<hr>\n<div align=\"left\"><span class=\"title\"><font color=\"#000000\">8 C\u00c2U H\u1eceI TH\u01af\u1ee2NG TO\u1ea0 TH\u00cdCH M\u00c3N GI\u00c1C C\u1ee6A Gs. MAC KENZIE, C\u00f4 CHU TH\u00daY PH\u01af\u1ee2NG v\u00e0 C\u00f4 L\u00c2M THANH LOAN<\/font><\/span><\/div>\n<p>T\u00e1m c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y \u0111\u0103ng \u1edf trang 7 tr\u00ean b\u00e1o V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong s\u1ed1 48. Theo \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, c\u00e1c t\u00ean McKenzie, Chu Thu\u00fd Ph\u01b0\u1ee3ng, L\u00e2m Thanh Loan, ch\u1ec9 l\u00e0 n\u1eb7c danh chung cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t sinh s\u1ed1ng \u1edf Paris c\u00f3 t\u00ean TQ\u0110 b\u1ec9nh b\u00fat cho t\u1edd V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong.<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 nh\u1ea5t&nbsp;:<\/strong> Th\u01b0a Th\u01b0\u1ee3ng Toa, Ph\u1eadt gi\u00e1o du nh\u1eadp t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0o VN tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3 Trung Hoa. Tri\u1ebft l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u00eat Nam h\u00f3a m\u1ed9t ph\u1ea7n, l\u00e2u ng\u00e0y th\u1ea5m v\u00e0o n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n VN&nbsp;: T\u1eeb c\u00e1ch \u0111i \u0111\u1ee9ng, c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed, n\u1eb1m, ng\u1ed3i, \u0111\u1ebfn c\u00e1ch th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng \u00f4ng b\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean v.v. Ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u1edf VN \u0111\u1ec1u th\u1ea7m nhu\u1ea7n tri\u1ebft l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o. Theo Th\u01b0\u01a1ng T\u1ecda th\u00ec Ch\u00ednh Ph\u1ee7 VN c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e0o ti\u00eau di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt-gi\u00e1o kh\u00f4ng&nbsp;? N\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec ph\u1ea3i m\u1ea5t bao l\u00e2u&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 nh\u00ec&nbsp;:<\/strong> B\u1ea3n tin t\u1ee9c c\u00f9a T\u00e2n Hoa x\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111i t\u1eeb Saigon, n\u0103m 1976, n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 VN c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ti\u00eau di\u1ec7t Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00ec cho r\u1eb1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0 m\u1ea7m m\u00f3ng c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Marx-Lenine. Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o VN c\u00f3 bi\u1ebft k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00f3 kh\u00f4ng&nbsp;? N\u1ec1u c\u00f3 xin Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda cho bi\u1ebft chi ti\u1ebft v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y&nbsp;? Li\u1ec7u Ch\u00ednh ph\u1ee7 VN c\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y kh\u00f4ng&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 ba&nbsp;:<\/strong> T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u00e0ng C\u1ed9ng-s\u1ea3n VN d\u00e0nh cho \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 b\u1ecb ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng, n\u0103m 1963, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 mu\u1ed1n mang qu\u00e2n v\u00e0o VN, T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m, \u00f4ng c\u1ed1 v\u1ea5n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u1ef7, h\u1ecd c\u1ed1 t\u00ecnh g\u00e2y ra v\u1ee5 Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Trung \u0111\u1ec3 l\u1eadt \u0111\u1ed5 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m. Th\u01b0a Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda, c\u00f3 hai v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1ebf nh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra&nbsp;;<\/p>\n<p>Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o VN l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh tham v\u1ecdng t\u1ea1i VN trong m\u01b0u \u0111\u1ed3 tr\u1edf l\u1ea1i Hoa l\u1ee5c&nbsp;;<\/p>\n<p>Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o VN v\u00f4 t\u00ecnh b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 l\u1ee3i d\u1ee5ng. T\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o VN \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eeba, thi\u1ebfu \u00ab&nbsp;M\u1eabn tu\u1ec7&nbsp;\u00bb. Xin Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda cho bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0o \u0111\u00fang&nbsp;? Hay c\u00f2n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ee9 ba kh\u00f4ng&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 t\u01b0&nbsp;:<\/strong> Sau khi gi\u1ebft T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Di\u1ec7m v\u00e0 \u00f4ng C\u1ed1 V\u1ea5n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u00e2y th\u00eam nhi\u1ec1u bi\u1ebfn c\u1ed1 n\u1eefa, l\u00e0m cho VNCH ung th\u1ed1i, CSVN m\u1ea1nh h\u01a1n l\u00ean, h\u1ecd mang qu\u00e2n v\u00e0o VN xong, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 Qu\u00e2n nh\u00e2n c\u1ee7a hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3. Nh\u01b0ng th\u1ea5y r\u1eb1ng hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t VN c\u00f3 Hi\u1ebfn Ph\u00e1p, d\u1ea7u l\u00e0 Hi\u1ebfn Ph\u00e1p l\u00e0m c\u1ea3nh, h\u1ecd g\u00e2y ra v\u1ee5 bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt gi\u00e1o Mi\u1ec1n Trung, \u00e9p bu\u1ed9c hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 ph\u1ea3i t\u1ed5 ch\u00fac b\u1ea7u c\u1eed Qu\u1ed1c H\u1ed9i h\u1ea7u c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 \u00ab&nbsp;h\u1ee3p hi\u1ebfn, h\u1ee3p ph\u00e1p&nbsp;\u00bb chu\u1ea9n b\u1ecb cho H\u1ed9i ngh\u1ecb b\u1ed1n b\u00ean t\u1ea1i Paris cho c\u00f3 ch\u00ednh ngh\u0129a h\u01a1n \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi C.S. B\u1edfi CS ch\u1ec9 cho ch\u00ednh ph\u1ee7 mi\u1ec1n B\u1eafc l\u00e0 \u00ab&nbsp;h\u1ee3p hi\u1ebfn&nbsp;\u00bb th\u00f4i, c\u00f2n ch\u00ednh ph\u1ee7 CHMNVN kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u1ea5y \u0111\u1ec3 trang b\u1ecb.<\/p>\n<p>B\u00e2y gi\u1edd c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u1ea3 hai phe \u1ea4n Quang (tranh \u0111\u1ea5u) v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam Qu\u1ed1c t\u1ef1 ch\u1ed3ng \u0111\u1ed1i nhau v\u00ec Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u00f3 bi\u1ebft \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng&nbsp;?<\/p>\n<p>C\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i nhau c\u1ee7a hai kh\u1ed1i Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0m cho tinh h\u00ecnh r\u1ed1i lo\u1ea1n, CS m\u1ea1nh th\u00eam, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 d\u1ec5 b\u1ec1 xen v\u00e0o n\u1ed9i b\u1ed9 VN kh\u00f4ng&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 n\u0103m&nbsp;:<\/strong> Sau khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau \u00e9p hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 ph\u1ea3i t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea9u c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 th\u1ea5y Ph\u1eadt gi\u00e1o m\u1ea1nh qu\u00e1 (\u1ea4n Quang) m\u1edbi y\u1ec3m tr\u1ee3 ng\u1ea7m hai \u00f4ng Thi\u1ec7u K\u1ef3 d\u1eb9p v\u1ee5 Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Trung v\u00e0 phong tr\u00e0o b\u00e0n Th\u1edd xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea1i Saigon.<\/p>\n<p>Th\u01b0a Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda, c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u00e2t Gi\u00e1o hai phe c\u00f3 bi\u1ebft \u00e2m m\u01b0u \u1ea5y kh\u00f4ng&nbsp;? N\u1ebfu bi\u1ebft, v\u1edbi tinh th\u1ea7n t\u1eeb bi h\u1ec9 x\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb c\u00f3 ng\u1ed3i l\u1ea1i v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e2m m\u01b0u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng&nbsp;? N\u1ebfu kh\u00f4ng v\u00ec l\u00fd do n\u00e0o&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 s\u00e1u&nbsp;:<\/strong> X\u00e9t qua ti\u1ec3u s\u1eed c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o VN \u1ea4n Quang, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c, ki\u1ebfn th\u1ee9c&#8230; T\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i ch\u1eb7t ch\u1ebd. Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111i s\u00e1t v\u1edbi Ph\u1eadt t\u1eed. Ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00e1c v\u1ecb bi\u1ebft r\u00f5 r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 B\u1eafc Vi\u1ec7t d\u1ef1ng l\u00ean CMLT\/ CHMNVN \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u00ecnh phong tranh \u0111\u1ea5u, h\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t VN th\u1ed1ng nh\u1ea5t theo ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ed9ng s\u1ea3n. C\u00e1c v\u1ecb c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi CS kh\u00f4ng bao gi\u1edd bao dung t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1ea5t l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00f3 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u \u0111\u1eadm trong qu\u1ea7n ch\u00fang nh\u01b0 Ph\u1eadt gi\u00e1o. V\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do n\u00e0o c\u00e1c v\u1ecb l\u1ea1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u00ab&nbsp;ho\u00e0 h\u1ee3p ho\u00e0 gi\u1ea3i&nbsp;\u00bb v\u1edbi c\u1ed9ng s\u1ea3n&nbsp;? Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 khi nh\u1eefng d\u00e2n bi\u1ec3u, nghi s\u0129 thu\u1ed9c kh\u1ed1i \u1ea4n Quang \u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1u ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n VN g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00ec cho r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1ecb l\u00e0 tay sai c\u1ee7a ngu\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1ebf \u0111\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Minh. M\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c l\u1ea1i cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 \u00ab&nbsp;t\u1ea1o ra c\u00e1i ho\u00e0 h\u1ee3p ho\u00e0 gi\u1ea3i&nbsp;\u00bb l\u00e0m tr\u00e1i \u0111\u1ec7m r\u00fat kh\u1ecfi VN gi\u1eadt s\u1eadp Nam VN trao cho CS.<\/p>\n<p>D\u01b0 lu\u1eadn ng\u01b0\u00f2i VN th\u00ec cho r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u00e1o nh\u1eb9 d\u1ea1 b\u1ecb CS \u0111\u00e1nh l\u1eeba.<\/p>\n<p>Xin Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda cho bi\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00f3. S\u1ef1 th\u1ef1c theo Th\u01b0\u1ee3ng Toa ra sao&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 b\u1ea3y&nbsp;:<\/strong> M\u1edf \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Ph\u1eadt t\u1eed h\u00f4m nay, Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda c\u00f3 n\u00f3i&nbsp;: ng\u00e0y 30.4.1975, khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u00e1ch m\u1ea1ng ti\u1ebfn v\u00e0o Saigon, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ec1u n\u00f4n nao, trong l\u00f2ng m\u1eebng r\u1ee1 VN th\u1ed1ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i theo d\u00f5i bb\u00e1o ch\u00ed, truy\u1ec1n h\u00ecnh, t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 VN t\u1eeb 1975 \u0111\u1ebfn gi\u1edd, th\u00ec th\u1ea5y&nbsp;:<\/p>\n<p>Khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nam VN r\u00fat kh\u1ecfi Cao Nguy\u00ean, c\u00f3 tr\u00ean 150 ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u00f9n \u00f9n b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1ec1 duy\u00ean h\u1ea3i, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i b\u1ecb c\u1ea3n kh\u00f4ng r\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e1nh tan qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, ti\u00eau di\u1ec7t g\u1ea7n h\u1ebft 150 ng\u00e0n d\u00e2n.<\/p>\n<p>Khi ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng ra l\u1ec7nh cho Hu\u1ebf, Qu\u1ea3ng Tr\u1ecb di t\u1ea3n v\u1ec1 \u0110\u00e0 N\u1eb5ng th\u00ec d\u00e2n ch\u00fang hai t\u1ec9nh n\u00e0y l\u1ea1i \u00f9n \u00f9n b\u1ecf chay v\u1ec1, k\u00e9o theo s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a to\u00e0n 5 t\u1ec9nh b\u1eafc VNCH.<\/p>\n<p>D\u00e2n ch\u00fang 5 t\u1ec9nh B\u1eafc VNCH tranh c\u01b0\u1edbp nhau xu\u1ed1ng t\u00e0u ch\u1ea1y v\u00e0o Saigon ch\u1ebft ch\u00ecm r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nhi\u1ec1u ngu\u1eddi ch\u1ebft tr\u00ean x\u00e0 lan.<\/p>\n<p>Khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i B\u1eafc VN ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn Nha Trang, ng\u01b0\u1eddi VN b\u1eaft \u0111\u1ea7u di t\u1ea3n ra ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng phi\u1ebfu th\u1ea9m v\u1ea5n h\u1ecd nh\u01b0 sau&nbsp;:<\/p>\n<blockquote><p>\n761 t\u1ea1i H\u01b0\u01a1ng c\u1ea3ng (th\u00e1ng 5 n\u0103m 1975)&nbsp;;<br \/>\n421 t\u1ea1i M\u00e3 Lai, \u00dac (t\u1eeb th\u00e1ng 5-75)<br \/>\n4677 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 (th\u00e1ng 5.75)<br \/>\n699 t\u1ea1i Th\u00e1i Lan (t\u1eeb 1975 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 7.1977).<\/p><\/blockquote>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng&nbsp;: D\u00e2n ch\u00fang VN 99% \u0111\u1ec1u gh\u00ea s\u1ee3 C\u1ed9ng s\u1ea3n mu\u1ed1n tr\u1ed1n \u0111i nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. Ng\u00e0y CS. v\u00e0o Saigon, d\u00e2n ch\u00fang run s\u1ee3, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd b\u1ecb t\u1eafm m\u00e1u bao gi\u1edd.<\/p>\n<p>Th\u01b0a Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0o, Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda cho r\u1eb1ng khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u00ab&nbsp;Nh\u00e2n d\u00e2n&nbsp;\u00bb ti\u1ebfn v\u00e0o Saigon, d\u00e2n ch\u00fang m\u1eebng r\u1ee1&nbsp;? C\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00f3 l\u00e0 tin do Ph\u1eadt gi\u00e1o hay ch\u1ec9 ri\u00eang c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u00e2t gi\u00e1o \u1ea4n Quang hay ri\u00eang c\u00e1 nh\u00e2n Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda&nbsp;?<\/p>\n<p><strong>C\u00e2u th\u1ee9 t\u00e1m&nbsp;:<\/strong> Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda c\u00f3 n\u00f3i trong kho\u1ea3ng gi\u1eefa bu\u1ed5i thuy\u1ebfr tr\u00ecnh r\u1eb1ng c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i t\u1ea1i VN kh\u1eafp h\u1ea1 t\u1ea7ng r\u1ea5t ch\u1eb7t ch\u1ebd. Ch\u1ec9 c\u00f3 ba n\u01a1i l\u00e0&nbsp;: M\u1ef9 Tho \u2013 C\u1ea7n Th\u01a1 &#8211; T\u00e2y Ninh l\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 VN l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u00ab&nbsp;H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o y\u00eau n\u01b0\u1edbc&nbsp;\u00bb, t\u1ee9c c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. C\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u gi\u1eef v\u1eefng tinh th\u1ea7n \u0111o\u00e0n k\u1ebft, trung ki\u00ean v\u1edbi gi\u00e1o h\u1ed9i&#8230; Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 tinh th\u1ea7n Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i VN v\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f2n ch\u1eb7t ch\u1ebd. Nh\u01b0ng, t\u1ea1i h\u1ea3i ngo\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u1ea5n ph\u1ea9m \u0111\u1ec1 \u00ab&nbsp;Chi b\u1ed9 Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam H\u1ea3i Ngo\u1ea1i&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Y\u00eau N\u01b0\u1edbc t\u1ea1i Ph\u00e1p&nbsp;\u00bb v.v&#8230; nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Nh\u1ea5t H\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda x\u00e1c nh\u1eadn \u00ab&nbsp;v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o VN th\u1ed1ng nh\u1ea7t (Ch\u00f9a \u1ea6n Quang)&nbsp;\u00bb. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ecb T\u0103ng Ni VN h\u1ea3i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u00edt nhi\u1ec1u t\u1ef1 \u00fd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec t\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Nh\u1ea5t H\u1ea1nh. Ngay khi Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda t\u1edbi Ph\u00e1p, nhi\u1ec1u v\u1ecb T\u0103ng ni \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd c\u00f4ng k\u00edch Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda. Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda c\u00f3 ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i Gi\u00e1o H\u00f4i Ph\u00e2t Gi\u00e1o VN h\u1ea3i ngo\u1ea1i kh\u00f4ng&nbsp;? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u1eb7t ch\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u1edf VN&nbsp;?<\/p>\n<p>M\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed VN l\u00e0 \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai \u0111\u1ea3 k\u00edch Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Nh\u1ea5t H\u1ea1nh nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1ed1 gi\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda chung s\u1ed1ng v\u1edbi c\u00f4 Cao Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u1ee3ng g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab&nbsp;v\u1ee3 ch\u1ed1ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh Cao Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u1ee3ng&nbsp;\u00bb. Th\u01b0a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda n\u1ebfu \u00f4ng \u00c1i b\u1ecba \u0111\u1eb7t th\u00ec t\u1ea1i sao Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Nh\u1ea5t H\u1ea1nh v\u00e0 c\u00f4 Cao Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ki\u1ec7n ra to\u00e0 \u00e1n&nbsp;? N\u1ebfu c\u00f3, sao Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda kh\u00f4ng khuy\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Nh\u1ea5t H\u1ea1nh ho\u00e0n t\u1ee5c&nbsp;?<\/p>\n<p>C\u00e1m \u01a1n Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda.<\/p>\n<div align=\"right\"><em>(Tr\u00edch b\u00e1o V\u0103n Ngh\u1ec7 Ti\u1ec1n Phong s\u1ed1 48 &#8211; trang 7 )<\/em><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; PH\u00d2NG TH\u00d4NG TIN PH\u1eacT GI\u00c1O QU\u1ed0C T\u1ebe C\u01a1 quan Th\u00f4ng tin v\u00e0 Ph\u00e1t ng\u00f4n c\u1ee7a Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t E-mail : pttpgqt@gmail.com &#8211; http:\/\/www.pttpgqt.net &#8211; Web : http:\/\/pttpgqt.net &nbsp; NGH\u0128 V\u1ec0 CON \u0110\u01af\u1edcNG PH\u1eacT GI\u00c1O VI\u1ec6T NAM V\u00c0 NH\u1eeeNG NG\u1ed8 NH\u1eacN CH\u00cdNH TR\u1eca C\u1ee6A N\u00d3 Nh\u00e2n \u0111\u1ecdc &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":412,"featured_media":28699,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[69,126],"tags":[],"class_list":["post-2271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-tai-lieu","category-ubbvqlnvn-pttpgqt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/412"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}