{"id":35391,"date":"2016-09-20T12:00:08","date_gmt":"2016-09-20T12:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/vi\/?p=35391"},"modified":"2017-04-10T14:48:06","modified_gmt":"2017-04-10T14:48:06","slug":"hoi-luan-ve-tu-ton-giao-o-thu-hoa-thinh-don-ubbvqlnvn-va-hudson-institute-chuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/hoi-luan-ve-tu-ton-giao-o-thu-hoa-thinh-don-ubbvqlnvn-va-hudson-institute-chuc\/","title":{"rendered":"T\u1ed5ng quan nh\u1eefng b\u00e0i tham lu\u1eadn t\u1ea1i H\u1ed9i lu\u1eadn v\u1ec1 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n do U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Hudson Institute t\u1ed5 ch\u1ee9c"},"content":{"rendered":"<p>WASHINGTON DC, ng\u00e0y 20.9.2016 (UBBVQLNVN) &#8211; D\u01b0\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 <strong>\u201cT\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\u00a0: M\u1ed1i an ninh quan tr\u1ecdng cho khu v\u1ef1c v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u\u201d, <em>\u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam<\/em><\/strong> v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u1ee7a Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o <strong><em>Hudson Institute<\/em><\/strong> \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00f4m 12-9 v\u1eeba qua cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn v\u1ec1 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, ngay v\u00e0o l\u00fac nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n s\u1eafp th\u00f4ng qua <strong>\u201cLu\u1eadt T\u00f4n gi\u00e1o hay T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng\u201d<\/strong> chi\u1ebfu theo D\u1ef1 th\u1ea3o cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u00e0y 1-9-2016. M\u1ed9t Lu\u1eadt T\u00f4n gi\u00e1o ng\u00e0y c\u00e0ng b\u00f3p ngh\u1eb9t t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd qua c\u01a1 ch\u1ebf \u0110\u0103ng k\u00fd h\u00e0 kh\u1eafc.<\/p>\n<p><strong>C\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3 thy\u1ebft tr\u00ecnh<\/strong><\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao, h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00e2n s\u0129 \u0111\u00e3 c\u00f3 tham lu\u1eadt s\u00e2u s\u00e1t v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a th\u1ef1c c\u1ee7a T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o, nh\u01b0 \u00f4ng <strong>Elliott Abrams,<\/strong> nguy\u00ean Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3 \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch Nh\u00e2n quy\u1ec1n, nguy\u00ean C\u1ed1 V\u1ea5n H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh Qu\u1ed1c gia T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c, B\u00e0 <strong>Kristina Arriaga,<\/strong> \u1ee6y vi\u00ean \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi <em>(US Commission on International Relious Freedom),<\/em> B\u00e0 <strong>Nina Shea,<\/strong> Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a Hudson Institute, \u00f4ng <strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i,<\/strong> Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam<em>.<\/em><\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u1ea7n nh\u00e2n ch\u1ee9ng c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb b\u00e1ch h\u1ea1i t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u00f4ng <strong>V\u00f5 Tr\u1ea7n Nh\u1eadt<\/strong> n\u00f3i v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p <em>Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t<\/em> (GHPGVNTN), B\u00e0 <strong>Sara Colm,<\/strong> c\u1ef1u Chuy\u00ean gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c Human Rights Watch, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 <em>C\u00e1c Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111\u1ed9c l\u1eadp Ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng T\u00e2y Nguy\u00ean<\/em>\u201d<strong><em>, <\/em><\/strong>\u00d4ng <strong>Tong C. Vang,<\/strong> n\u00eau l\u00ean tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p <em>D\u00e2n t\u1ed9c Hmong \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u201d,<\/em> \u0110\u1ea1i \u0111\u1ee9c <strong>Kim Muol,<\/strong> v\u00e0 \u00d4ng <strong>Prak Sereivuth,<\/strong> Li\u00ean \u0111o\u00e0n Khmer Kampuchea-Krom, h\u1ee3p chung v\u00e0o \u0111\u1ec1 t\u00e0i <em>Ph\u1eadt gi\u00e1o Khmer Krom \u2013 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 V\u0103n h\u00f3a b\u1ecb h\u0103m d\u1ecda.<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m t\u1ed5ng quan v\u1ec1 cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn n\u00e0y, xin m\u1eddi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 v\u00e0o xem b\u1ea3n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh c\u1ee7a k\u00fd gi\u1ea3 Ho\u00e0 \u00c1i c\u1ee7a \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do qua Video theo Link sau \u0111\u00e2y\u00a0:<\/p>\n<div style=\"position: relative; height: 0; padding-bottom: 56.25%;\"><iframe loading=\"lazy\" style=\"position: absolute; width: 100%; height: 100%; left: 0;\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/mvrdXqcfzCw?ecver=2\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1<\/strong><\/p>\n<p>H\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng Hudson Institute ch\u1eadt ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1. Nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1edbn t\u1ea1i Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n nh\u01b0 Freedom House, US Commission on International Religious Freedom, Qu\u1ef9 Qu\u1ed1c gia T\u00e0i tr\u1ee3 D\u00e2n ch\u1ee7, S\u00e1ng h\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n, Qu\u1ef9 J, Hubbard, Inc, Trung t\u00e2m H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3, v.v\u2026 C\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u00f3 \u0110\u00e0i \u00c1 ch\u00e2u T\u1ef1 do, \u0110\u00e0i Ph\u00e1t thanh Vi\u1ec7t Nam, \u0110\u00e0i Truy\u1ec1n h\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam, \u0110\u1eb7c ph\u00e1i vi\u00ean Nh\u1eadt b\u00e1o Wenhui \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i, v.v\u2026<\/p>\n<p>V\u1ec1 ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f3 m\u1eb7t m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n s\u0129 v\u00f9ng Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n, v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ecb T\u0103ng v\u00e0 Ni, nh\u01b0 Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Vi\u1ec7t, Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Th\u00edch Tr\u00ed Qu\u1ea3ng, Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 Th\u00edch Tr\u00ed T\u1ecbnh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 50 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb GHPGVNTN c\u00f9ng c\u00e1c Huynh tr\u01b0\u1edfng Gia \u0110\u00ecnh Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ebfn t\u1eeb California, Dallas, Houston, Florida, Port Arthur, Hawaii, v.v\u2026 c\u0169ng nh\u01b0 B\u00e1c s\u0129 Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c H\u01b0ng v\u00e0 phu nh\u00e2n Di\u1ec7u Linh thu\u1ed9c H\u1ed9i T\u00e2m th\u1ea7n h\u1ecdc Dallas\u2026<\/p>\n<p><strong>L\u1eddi ch\u00e0o m\u1eebng v\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a B\u00e0 Nina Shea, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Hudson Institute<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_35396\" aria-describedby=\"caption-attachment-35396\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-35396\" src=\"http:\/\/queme.org\/\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920a.jpg\" alt=\"B\u00e0 Nina Shea, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Hudson Institute\" width=\"600\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920a.jpg 600w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920a-150x107.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920a-300x214.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35396\" class=\"wp-caption-text\">B\u00e0 Nina Shea, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Hudson Institute<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u1edf \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn, B\u00e0 <strong>Nina Shea<\/strong>, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a Hudson Institute, gi\u1edbi thi\u1ec7u \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd khai m\u1ea1c cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn v\u1edbi m\u1ea5y Nh\u1eadn x\u00e9t khai quang. B\u00e0 n\u00f3i\u00a0:<\/p>\n<p><em>\u201cTh\u1eadt h\u00e2n h\u1ea1nh cho t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p t\u00e1c c\u00f9ng v\u1edbi U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam t\u1ed5 ch\u1ee9c cho s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng t\u1ea1i Vi\u1ec7n Hudson h\u00f4m nay. C\u0169ng l\u00e0 ni\u1ec1m h\u00e2n h\u1ea1nh l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp v\u00e0 l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Th\u1ef1c ra, t\u1eeb 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, V\u00f5 V\u0103n \u00c1i v\u00e0 Penelope Faulkner, Ph\u00f3 ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft nhau t\u1eeb khi t\u00f4i th\u00e0nh l\u1eadp Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n \u0111\u1ec3 ph\u00fac tr\u00ecnh th\u1ea3m tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cTh\u1eadt \u0111\u00fang th\u1eddi hi\u1ec7u cho s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng h\u00f4m nay, b\u1edfi v\u00ec quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao gi\u1eefa Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Hoa K\u1ef3 \u0111ang d\u01b0\u1ee3c g\u1eafn b\u00f3, v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec trong nh\u1eefng th\u00e1ng t\u1edbi, Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd th\u00f4ng qua \u201cLu\u1eadt T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fac quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn cho m\u1ee5c ti\u00eau t\u00f4n gi\u00e1o.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cT\u00f4i th\u1eeba hi\u1ec3u ai ai c\u0169ng \u0111\u1ec1u bi\u1ebft V\u00f5 V\u0103n \u00c1i. Song t\u00f4i mu\u1ed1n c\u00f3 v\u00e0i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i v\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00f4 song, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1. \u00d4ng b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9 t\u1eeb n\u0103m 11 tu\u1ed5i v\u00ec tham gia cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng tham gia \u0111\u1ea5u tranh cho d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u00f4ng. T\u1eeb n\u0103m 1964, \u00f4ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c cho phong tr\u00e0o b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt gi\u00e1o k\u00eau g\u1ecdi d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 ho\u00e0 b\u00ecnh. T\u1eeb n\u0103m 1975, \u00f4ng thu t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n, v\u00e0 c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Tr\u1ea1i C\u1ea3i t\u1ea1o, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u01b0\u1edbc t\u00ednh T\u00e1m tr\u0103m ngh\u00ecn t\u00f9 c\u1ea3i t\u1ea1o. Th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u1ebf, tr\u00ean Hai tri\u1ec7u t\u00f9 nh\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb giam gi\u1eef trong c\u00e1c tr\u1ea1i n\u00e0y, m\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi l\u00fac \u1ea5y ch\u1eb3ng ai bi\u1ebft t\u1edbi. V\u00f5 V\u0103n \u00c1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t mang l\u1ea1i th\u00f4ng tin th\u1ef1c t\u1ebf \u1ea5y. N\u0103m 1978, V\u00f5 V\u0103n \u00c1i tung chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u01b0a T\u00e0u c\u1ee9u tr\u1ee3 ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u1edbt Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3, t\u1ea1i LHQ, c\u0169ng nh\u01b0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ch\u00e2u \u00c2u.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cXin ch\u00e0o m\u1eebng v\u00e0 m\u1eddi V\u00f5 V\u0103n \u00c1i l\u00ean di\u1ec5n \u0111\u00e0n\u2026\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Di\u1ec5n v\u0103n khai m\u1ea1c c\u1ee7a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_35399\" aria-describedby=\"caption-attachment-35399\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-35399\" src=\"http:\/\/queme.org\/\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920b.jpg\" alt=\"\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i m\u1ea5y l\u1eddi nh\u1eadn x\u00e9t khai m\u1ea1c cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n\" width=\"600\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920b.jpg 600w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920b-150x107.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920b-300x214.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35399\" class=\"wp-caption-text\">\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ch\u1ee7 t\u1ecbch U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i m\u1ea5y l\u1eddi nh\u1eadn x\u00e9t khai m\u1ea1c cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>To\u00e0n v\u0103n b\u00e0i Di\u1ec5n v\u0103n Khai m\u1ea1c c\u1ee7a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch t\u1eeb Anh v\u0103n v\u00e0 \u0111\u0103ng t\u1ea3i tr\u00ean Th\u00f4ng c\u00e1o B\u00e1o ch\u00ed ph\u00e1t h\u00e0nh h\u00f4m 12-9 tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng dung ch\u1ee9a trong l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u khai m\u1ea1c n\u00e0y, l\u00e0\u00a0: Nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed1i t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u1edbi \u00f4ng <strong>Elliott Abrams<\/strong> t\u1eeb n\u0103m 1985, v\u00e0 b\u00e0 <strong>Nina Shea<\/strong> t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 90, khi \u00f4ng \u00c1i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng v\u1ee5 ki\u1ec7n hy h\u1eefu nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i vi ph\u1ea1m Nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c x\u00e3 h\u1ed9i, kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, d\u00e0y 500 trang, t\u1ea1i LHQ \u1edf N\u1eefu \u01af\u1edbc, k\u00e8m theo b\u1ea3n \u0111\u1ed3 Tr\u1ea1i C\u1ea3i t\u1ea1o l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd, ghi ch\u00fa g\u1ea7n 200 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m Tr\u1ea1i C\u1ea3i t\u1ea1o tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c n\u01a1i giam gi\u1eef h\u00e0ng tri\u1ec7u qu\u00e2n c\u00e1n ch\u00ednh VNCH. Th\u1eddi \u1ea5y, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n C\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf Paris c\u00f4ng b\u1ed1 con s\u1ed1 t\u00f9 nh\u00e2n \u201cba m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi\u201d, \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Ph\u00e1p sau chuy\u1ebfn th\u0103m Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0a ra con s\u1ed1 \u201c50 ngh\u00ecn t\u00f9 nh\u00e2n\u201d. Trong khi U\u1ef7 ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1 \u00edt nh\u1ea5t \u201c800 ngh\u00ecn t\u00f9 nh\u00e2n Tr\u1ea1i C\u1ea3i t\u1ea1o\u201d (n\u0103m 1978, \u00f4ng Ph\u1ea1m V\u0103n \u0110\u1ed3ng tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n k\u00fd gi\u1ea3 Paris Match, Jean Claude Labb\u00e9, ti\u1ebft l\u1ed9 \u201c\u0111\u00e3 tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho h\u01a1n 2 tri\u1ec7u t\u00f9 nh\u00e2n\u201d) . Nh\u1edd s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi c\u1ee7a Elliott Abrams v\u00e0 Nina Shea m\u00e0 <em>\u201cQu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 th\u00f4ng qua \u0110\u1ea1o lu\u1eadt T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o n\u0103m 1998. G\u1ee3i h\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0y, Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u00e3 th\u00f4ng qua \u201cCh\u1ec9 \u0111\u1ea1o b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi\u201d, v\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t Ph\u00e1i vi\u00ean \u0111\u1eb7c m\u1ec7nh T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao v\u1edbi Li\u00ean \u00c2u\u201d.<\/em><\/p>\n<p>\u00d4ng \u00c1i c\u00f2n nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 ki\u1ec7n <em>\u201cTuy th\u1ebf, v\u00e0o l\u00fac c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00f9ng ch\u00ednh s\u00e1ch d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u00ednh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, th\u00ec Vi\u1ec7t Nam s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111\u1ea1o lu\u1eadt \u0111\u1ec3 <u>ng\u0103n ch<\/u>\u1ead<u>n<\/u> thay v\u00ec <u>b\u1ea3o v<\/u>\u1ec7 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cS\u1eafp t\u1edbi \u0111\u00e2y, Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd th\u00f4ng qua Lu\u1eadt T\u00f4n gi\u00e1o hay T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng nh\u1eb1m ph\u00e1p-l\u00fd-h\u00f3a c\u00f4ng t\u00e1c x\u00e2m ph\u1ea1m n\u1ed9i b\u1ed9 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u0103ng k\u00fd h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, Ng\u01b0\u1eddi Th\u01b0\u1ee3ng Tin L\u00e0nh, hay Ph\u1eadt gi\u00e1o Khmer Krom kh\u00f4ng th\u1ec3, ho\u1eb7c kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u0103ng k\u00fd, s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u1eb7t ra ngo\u00e0i v\u00f2ng ph\u00e1p lu\u1eadt. C\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u0103ng k\u00fd ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ch\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00ec \u00f4ng Heiner Bielefeldt, B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean LHQ \u0111\u1eb7c nhi\u1ec7m T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, tuy\u00ean b\u1ed1 sau chuy\u1ebfn \u0111i \u0111i\u1ec1u tra Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 2014, r\u1eb1ng\u00a0: <strong>\u201cC\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u0103ng k\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 c\u01b0\u1ee1ng b\u00e1ch ph\u00e1p l\u00fd\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>\u201cT\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 nh\u00e2n quy\u1ec1n l\u00e0 ho\u1ea1t k\u00ednh (vec-t\u01a1) cho s\u1ef1 an ninh to\u00e0n c\u1ea7u hay trong khu v\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn h\u00f4m nay\u201d.<\/em><\/p>\n<p>V\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, \u00f4ng \u00c1i \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ea7u t\u1eeb l\u00e2u trong c\u00f4ng lu\u1eadn, khi tuy\u00ean b\u1ed1 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 M\u1eb9 c\u1ee7a T\u1ea5t c\u1ea3 T\u1ef1 do. \u00d4ng ph\u00e1t bi\u1ec3u\u00a0:<\/p>\n<p><em>\u201cT\u00f4i mu\u1ed1n k\u1ebft th\u00fac m\u1ea5y l\u1eddi nh\u1eadn x\u00e9t khai m\u1ea1c c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129 m\u00e0 t\u00f4i c\u01b0u mang t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua. \u0110\u00f3 l\u00e0, Quy\u1ec1n T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb hi\u1ec3u l\u1ea7m r\u1ed9ng r\u00e3i. Th\u1eadt sai l\u1ea7m khi ngh\u0129 r\u1eb1ng quy\u1ec1n t\u1ef1 do n\u00e0y gi\u00e0nh cho nh\u1eefng ai tin v\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. Th\u1ef1c ra, \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a LHQ bao qu\u00e1t h\u01a1n nhi\u1ec1u, v\u00ec n\u00f3 bao h\u00e0m cho b\u1ea5t c\u1ee9 ai tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. T\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, T\u1ef1 do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, l\u00e0 M\u1eb8 C\u1ee6A T\u1ea4T C\u1ea2 T\u1ef0 DO \u2013 v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 n\u00f2ng c\u1ed1t cho c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 ai. N\u00f3 l\u00e0 khu\u00f4n m\u1eabu cho m\u1ecdi h\u00ecnh th\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, d\u00f9 b\u1ea1n l\u00e0 ai, b\u1ea1n c\u01b0 x\u1eed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o trong x\u00e3 h\u1ed9i. H\u00f4m nay \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta s\u1ebd nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u1eb1m ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n sinh v\u1ec1 t\u00ednh khoan dung v\u00e0 l\u00f2ng t\u1eeb bi, h\u1ea7u \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho h\u00f2a b\u00ecnh b\u1ec1n v\u1eefng trong v\u00f9ng \u00c1 ch\u00e2u c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u00e0i tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00d4ng Elliott Abrams, nguy\u00ean Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3 \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch Nh\u00e2n quy\u1ec1n, nguy\u00ean C\u1ed1 v\u1ea5n H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng an ninh Qu\u1ed1c gia To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c <\/strong><\/p>\n<p>Sau ph\u1ea7n khai m\u1ea1c, b\u00e0 Nina Shea \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p Ph\u1ea7n m\u1ed9t cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn v\u00e0 m\u1eddi \u00f4ng Elliott Abrams \u0111\u1ecdc b\u00e0i tham lu\u1eadn. L\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt d\u1ea5n th\u00e2n cho nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o trong ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3, \u1edf vai v\u1ebf Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao r\u1ed3i C\u1ed1 v\u1ea5n H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh to\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c, b\u00e0i n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng\u00a0 mang nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00edch th\u1ef1c. \u00d4ng n\u00f3i\u00a0:<\/p>\n<p>\u201cTh\u1eadt l\u00e0 h\u00e2n h\u1ea1nh l\u1edbn cho t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay, v\u00e0 vui m\u1eebng bi\u1ebft bao khi g\u1eb7p l\u1ea1i V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p g\u1ee1 t\u1eeb 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_35402\" aria-describedby=\"caption-attachment-35402\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-35402\" src=\"http:\/\/queme.org\/\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920c.jpg\" alt=\"\u00d4ng Elliott Abrams, nguy\u00ean Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3, nguy\u00ean C\u1ed1 v\u1ea5n H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c\" width=\"600\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920c.jpg 600w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920c-150x107.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920c-300x214.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35402\" class=\"wp-caption-text\">\u00d4ng Elliott Abrams, nguy\u00ean Th\u1ee9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3, nguy\u00ean C\u1ed1 v\u1ea5n H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cV\u00ec sao t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o quan tr\u1ecdng, t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam hay b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u\u00a0?<\/p>\n<p>\u201cC\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, m\u00e0 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i r\u1ea5t c\u00f3 l\u00fd khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp, l\u00e0 t\u1ef1 do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, hay t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1ef1 do kh\u00e1c \u2014 v\u00ed nh\u01b0 t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn hay h\u1ed9i h\u1ecdp, v\u00e0 t\u1ef1 do ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00f3i chung. T\u00f4i ngh\u0129 th\u1eadt l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. Tuy nhi\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 c\u1eadp.<\/p>\n<p>\u201c\u0110i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o th\u1eafp s\u00e1ng ch\u00fang ta l\u00e0 th\u1ec3 c\u00e1ch m\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0o d\u1ef1 ki\u1ebfn cho nh\u00e2n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc h\u1ecd. M\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng hay th\u1edd ph\u1ee5ng, l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f4ng nh\u1eadn d\u00e2n ch\u00fang nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00f4ng d\u00e2n, m\u00e0 ch\u1ec9 xem nh\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb cung c\u1ea5p lao \u0111\u1ed9ng \u2014 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u00e3 x\u01b0a c\u0169, l\u00e0 k\u1ebb v\u00f4 s\u1ea3n. Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f3 ch\u1ec9 nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n nh\u01b0 k\u1ebb ph\u00f9 \u0111\u1ed9ng trong gu\u1ed3ng m\u00e1y, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e1y, m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0 lao t\u00e1c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh h\u00ecnh khi l\u1eafp r\u00e1p xong, v\u00e0 ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u1ee5ng ca ch\u1ebf \u0111\u1ed9 khi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh. C\u00f2n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u2014 t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1ef1 do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u2014 ch\u1ec9 l\u00e0m c\u1ea3n tr\u1edf c\u00e1c ch\u1ec9 ti\u00eau c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n, Trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n, c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1eb3ng c\u00f3 quy\u1ec1n g\u00ec, t\u1ea5t c\u1ea3 quy\u1ec1n h\u1ea1n n\u1eb1m trong tay \u0110\u1ea3ng.<\/p>\n<p>\u201cH\u00e3y nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi Trotsky n\u00f3i t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ea3ng l\u1ea7n th\u1ee9 XIII n\u0103m 1924\u00a0:<\/p>\n<p><em>\u201cS\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch cu\u1ed1i c\u00f9ng cho th\u1ea5y \u0110\u1ea3ng lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u00fang, v\u00ec \u0110\u1ea3ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 v\u00f4 song c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eb7ng cho giai c\u1ea5p v\u00f4 s\u1ea3n m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p cho m\u1ecdi v\u1ea5n n\u1ea1n n\u1ec1n t\u1ea3ng\u2026 T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng ch\u1eb3ng ai c\u00f3 l\u00fd h\u01a1n \u0110\u1ea3ng. Ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00fd v\u1edbi \u0110\u1ea3ng, th\u00f4ng qua \u0110\u1ea3ng\u2026\u201d.<\/em><\/p>\n<p>\u201cCho n\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ea3ng m\u1edbi c\u00f3 quy\u1ec1n cho ph\u00e9p ta bi\u1ebft suy ngh\u0129. Ai \u0111\u00e2y mang t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng ri\u00eang t\u01b0 ngo\u00e0i \u0110\u1ea3ng, tin r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n hay gi\u00e1 tr\u1ecb, hay m\u1ed9t T\u1ed3n th\u1ec3 tr\u00ean \u0110\u1ea3ng, l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i \u00e1c.<\/p>\n<p>\u201cT\u1ed5ng th\u1ed1ng Georges W. Bush \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1ea3i th\u00edch cho H\u1ed3 C\u1ea9m \u0110\u00e0o r\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Trung qu\u1ed1c l\u00e0 sai l\u1ea7m. V\u00ec s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e0y kh\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng x\u1ea5u cho qu\u1ed1c gia. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng l\u00fd lu\u1eadn v\u1edbi H\u1ed3 C\u1ea9m \u0110\u00e0o r\u1eb1ng, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nhi\u1ec1u v\u1ea5n n\u1ea1n x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 ch\u00ednh c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 \u00edt t\u1ed5n ph\u00ed h\u01a1n l\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n. T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00eau ra h\u00e0ng ch\u1ee5c ngh\u00ecn b\u1ec7nh vi\u1ec7n, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, tr\u1ebb m\u1ed3 c\u00f4i, vi\u1ec7n d\u01b0\u1ee1ng l\u00e3o, m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3 do c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3. X\u00e3 h\u1ed9i Trung qu\u1ed1c c\u1ee7a ng\u00e0i s\u1ebd an to\u00e0n v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n, n\u1ebfu ng\u00e0i cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3, c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb hay t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/p>\n<p>\u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt\u00a0: x\u00e3 h\u1ed9i Trung qu\u1ed1c s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00e0u c\u00f3 h\u01a1n. Nh\u01b0ng theo l\u1ed1i suy ngh\u0129 c\u1ee7a H\u1ed3 C\u1ea9m \u0110\u00e0o, th\u00ec qu\u00e1 nguy hi\u1ec3m, d\u00f9 r\u1eb1ng c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o ch\u1eb3ng bao gi\u1edd l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb. V\u00ec sao\u00a0?\u00a0 V\u00ec c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o nh\u00ecn r\u00f5 c\u00e1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ni\u1ec1m t\u1ef1 do v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac, s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng trong t\u1ef1 do v\u00e0 ho\u00e0 \u0111i\u1ec7u, nh\u01b0 \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i. C\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u00e2n d\u00e2n, c\u00e1 nh\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 t\u1eadp th\u1ec3, v\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh ph\u00f9 h\u1ee3p theo nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m c\u00e1 nh\u00e2n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ea3n th\u00e2n cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>\u201c\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t quan ni\u1ec7m kh\u1ee7ng khi\u1ebfp \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o C\u1ed9ng s\u1ea3n, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 th\u1ea5y t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c quan \u0111i\u1ec3m \u0110\u1ea3ng v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed, b\u1ea3n th\u00e2n, v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i v\u0129 m\u00f4, m\u00e0 ta th\u1ea5y qua ph\u00fac tr\u00ecnh trong chuy\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Vi\u1ec7t Nam g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Mary Ann Glendon c\u1ee7a \u0110\u1ea1i hoc Havard v\u00e0 Linh m\u1ee5c Thomas Reese, c\u1ea3 hai l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a U\u1ef7 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><em>\u201cC\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 ch\u1ecbu khi th\u1ea5y v\u1ecb m\u1ee5c s\u01b0 \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edn nhi\u1ec7m v\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf h\u01a1n c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc hay c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u1ea3ng. V\u00ed d\u1ee5, nh\u01b0 khi c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c b\u1eaft c\u00e1c \u0111\u00e1m bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3i gi\u1ea3i t\u00e1n v\u1ec1 nh\u00e0, d\u00e2n ch\u00fang c\u1ee9 ph\u1edbt l\u1edd\u00a0; nh\u01b0ng khi c\u00e1c m\u1ee5c s\u01b0 b\u1ea3o h\u1ecd \u201cv\u1ec1 \u0111i\u201d th\u00ec h\u1ecd li\u1ec1n r\u0103m r\u1eafp nghe theo\u201d.<\/em><\/p>\n<p>\u201c\u0110\u1ea5y l\u00e0 v\u00ec v\u1ecb m\u1ee5c s\u01b0 \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p ph\u00e1p, trong khi \u0111\u1ea3ng v\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c th\u1ee9 \u1ea5y. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n s\u1ee3 h\u00e3i. B\u1edfi v\u00ec v\u1eady m\u00e0 \u201cLu\u1eadt T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng\u201d m\u1edbi \u2014 nh\u01b0 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i r\u1ea5t c\u00f3 l\u00fd khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u2014 \u0111\u1eb7t tr\u1ecdng t\u00e2m v\u00e0o s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0\u00a0 gi\u1edbi h\u1ea1n t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f9ng t\u00f4n gi\u00e1o. C\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao m\u00e0 Ban T\u00f4n gi\u00e1o Ch\u00ednh ph\u1ee7 th\u1ed1ng thu\u1ed9c B\u1ed9 N\u1ed9i v\u1ee5. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c \u0110\u1ea3ng kh\u00f4ng ngh\u0129 ra, l\u00e0 h\u1ecd thi\u1ebfu v\u1eafng quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00ednh h\u1ee3p ph\u00e1p <em>\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t <\/em>v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>\u201cC\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3n chi\u1ebfu qua c\u00e1c th\u1ee9c \u0111\u00f3, v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n b\u00e1m v\u00edu v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m Lenin v\u1ec1 vai tr\u00f2 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng, ngay c\u1ea3 v\u00e0o l\u00fac h\u1ecd t\u1eeb b\u1ecf l\u00fd thuy\u1ebft kinh t\u1ebf M\u00e1c x\u00edt. N\u00f3i t\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o, l\u00e0 h\u1ecd d\u1eb9p b\u1ecf c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ec3 t\u00ecm c\u00e1ch h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c gi\u00e1o h\u1ed9i qu\u1ed1c doanh thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i r\u1ea5t vui m\u1eebng hi\u1ec7n di\u1ec7n h\u00f4m nay, v\u00ec \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea7n th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u2014 m\u1ed9t m\u1eb7t, ch\u00fang ta s\u1eafp c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi t\u1ea1i Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n, m\u1eb7t kh\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ed3ng minh trong l\u00fac n\u00e0y, h\u1ea7u t\u00ecm c\u00e1ch ch\u1ed1ng tr\u1ea3 Trung qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u0111e do\u1ea1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama \u0111\u00e3 d\u1ee1 b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n l\u1ec7nh c\u1ea5m v\u1eadn b\u00e1n v\u0169 kh\u00ed cho Vi\u1ec7t Nam trong chuy\u00ean vi\u1ebfng th\u0103m h\u1ed3i th\u00e1ng 5 v\u1eeba qua. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra, l\u00e0 Hoa K\u1ef3 s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed1i quan h\u1ec7 g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u1ec3 gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam <em>th\u0103ng ti\u1ebfn<\/em> t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u2014 hay s\u1ebd qu\u00ean v\u1ea5n n\u1ea1n t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ee9 thu\u1eadt ng\u1eef trong ch\u00ednh tr\u1ecb g\u1ecdi l\u00e0 <em>th\u1ef1c t\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb\u00a0 \/ realpolitik\u00a0?<\/em><\/p>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Glendon v\u00e0 Linh m\u1ee5c Reese nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y C\u1ed9ng s\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n n\u0103m 1975, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ee9ng t\u1ecf ch\u00fat hy v\u1ecdng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n. Hai v\u1ecb c\u0169ng cho bi\u1ebft r\u1eb1ng \u201c\u0111i\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5 l\u00e0 vi\u00ean ch\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n c\u00f3 quan h\u1ec7 t\u1ed1t v\u1edbi Hoa K\u1ef3\u201d. V\u00e0 nh\u1eefng chi \u0111ang x\u1ea9y ra t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>\u201c\u0110i\u1ec1u r\u1eafc r\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh thi\u1ebfu minh ch\u1ee9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch g\u1ecdi l\u00e0 <em>th\u1ef1c<\/em> <em>t\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb\u00a0 \/ realpolitik<\/em> v\u1ed1n ch\u1eb3ng <em>th\u1ef1c t\u1ebf<\/em> ch\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta mu\u1ed1n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng cho ai s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh\u00a0? Cho nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam\u00a0? hay cho D\u1ea3ng v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9\u00a0? Ch\u00fang ta y\u00eau s\u00e1ch Vi\u1ec7t Nam \u00e1p d\u1ee5ng C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c quy\u1ec1n d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam k\u00fd k\u1ebft, hay ch\u00fang ta l\u00e0m ng\u01a1 tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c n\u00e0y\u00a0?<\/p>\n<p>\u201cTh\u1ef1c t\u1ebf ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00e1p l\u1ef1c Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u2014 gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p, c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u00f4n \u0111\u1ed3, cho ph\u00e9p m\u1edf r\u1ed9ng kh\u00f4ng gian cho c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o. Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u \u2014 nh\u01b0ng ch\u1ec9 khi n\u00e0o Ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 ra tay \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 minh b\u1ea1ch cho bi\u1ebft s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n quan h\u1ec7 tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed9t c\u00e1ch k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. V\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd r\u00fat t\u1ec9a v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 quan t\u00e2m c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta ph\u1ea3i quan t\u00e2m, v\u00ec l\u00fd do nguy\u00ean t\u1eafc\u00a0: v\u00ec ch\u00fang ta tin v\u00e0o t\u1ef1 do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u0169ng ph\u1ea3i quan t\u00e2m n\u1ebfu ch\u00fang ta mong th\u1ea5y Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ec1n v\u1eefng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng minh d\u00e0i h\u1ea1n c\u1ee7a Hoa K\u1ef3. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ee3 h\u00e3i nh\u00e2n d\u00e2n h\u1ecd, ch\u1ea5m d\u1ee9t vi\u1ec7c xem c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u00e2n s\u1ef1 nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111e do\u1ea1. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n x\u00e3 h\u1ed9i ho\u00e0 \u0111i\u1ec7u h\u01a1n, khi \u0111\u1ec3 cho nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. V\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i cho h\u1ecd th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00ednh h\u1ee3p ph\u00e1p b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ec3 cho nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ef1 do h\u01a1n.<\/p>\n<p>\u201c\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd ph\u1ea3n ch\u1ed1ng, v\u00ec h\u1ecd mu\u1ed1n c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed, mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng ch\u1ecbu gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u1eb3ng ch\u1ecbu thay \u0111\u1ed5i ni\u1ec1m tin r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ea3ng m\u1edbi c\u00f3 quy\u1ec1n cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c suy ngh\u0129, ch\u1eb3ng ch\u1ecbu \u0111\u1eb7t l\u00f2ng tin c\u1eady v\u00e0o nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, ch\u1eb3ng ch\u1ecbu cho ph\u00e9p quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>\u201cV\u00ec th\u1ebf, l\u1ed1i ra\u00a0 tu\u1ef3 thu\u1ed9c ph\u1ea7n l\u1edbn v\u00e0o ch\u00ednh ch\u00fang ta \u1edf Hoa K\u1ef3. N\u1ebfu ch\u00fang ta b\u1ecf r\u01a1i nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam, \u0110\u1ea3ng s\u1ebd kh\u00f4ng cho d\u00e2n th\u00eam m\u1ed9t t\u00ed quy\u1ec1n n\u00e0o. N\u1ebfu ch\u00fang ta t\u1ea1o \u00e1p l\u1ef1c, v\u00e0 ki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u1edbi nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng y\u00eau s\u00e1ch kh\u1ea3 th\u1ec3, ch\u00fang ta kh\u00e1 bi\u1ebft 40 n\u0103m qua Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd \u0111\u1ed5i thay \u2014 d\u00f9 nh\u1ecf nhoi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i thay. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u1edf \u0111\u00e2y hi\u1ec3n nhi\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u00fang ta th\u1eeba bi\u1ebft. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u1eb1m trong tay Hoa K\u1ef3. Ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh trong c\u00e1 t\u00ednh v\u00e0 ni\u1ec1m tin \u0111\u1ec3 tranh \u0111\u1ea5u cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u0103ng\u00a0?<\/p>\n<p>\u201cB\u1eb1ng c\u00e1ch c\u00f9ng chung h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 h\u00f4m nay, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 l\u1eddi \u0111\u00e1p cho c\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0 V\u00c2NG, \u0110\u00daNG NH\u01af TH\u1ebe \/ YES\u00a0! \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u00fang ta trong n\u0103m nay d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t Ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi c\u1ee7a Hoa K\u1ef3.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Elliott Abrams<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>B\u00e0i tham lu\u1eadn c\u1ee7a <\/strong><strong>B\u00e0 Kristina Arriaga, \u1ee6y vi\u00ean \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/strong><\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo \u00f4ng Elliott Abrams, b\u00e0 Nina Shea gi\u1edbi thi\u1ec7u di\u1ec5n gi\u1ea3 <strong>Kristina Arriaga,<\/strong> \u1ee6y vi\u00ean \u1ee6y h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi. B\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u nh\u01b0 sau\u00a0:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_35405\" aria-describedby=\"caption-attachment-35405\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-35405\" src=\"http:\/\/queme.org\/\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920d.jpg\" alt=\"B\u00e0 Kristina Arriaga, U\u1ef7 vi\u00ean U\u1ef7 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi\" width=\"600\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920d.jpg 600w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920d-150x107.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2017\/04\/2016-0920d-300x214.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35405\" class=\"wp-caption-text\">B\u00e0 Kristina Arriaga, U\u1ef7 vi\u00ean U\u1ef7 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 B\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean Th\u1ebf gi\u1edbi<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i t\u1ef1 th\u1ea5y nh\u1ecf nhoi khi c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u00ednh ph\u00f2ng c\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. Bi\u1ebft bao ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ebf gi\u1edbi ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u1ecdi s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1ee7 \u0111\u00f4 Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n. Nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u00e2u. B\u1edfi v\u00ec m\u1ecdi s\u1ef1 kh\u1edfi t\u1eeb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb. Xin h\u00e3y nh\u1edb cho r\u1eb3ng, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u00e0y t\u0103m t\u1ed1i nh\u1ea5t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o qu\u00fd v\u1ecb, ch\u1ee9 kh\u00f4ng v\u00e0o Ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e2u, hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u0169ng ch\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam. Ch\u00ednh s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb s\u1ebd l\u1ea3m thay \u0111\u1ed5i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Cuba. Th\u00e2n ph\u1ee5 t\u00f4i ch\u1ea1y tr\u1ed1n ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Fidel Castro v\u00e0 c\u01b0\u1edbi m\u1eb9 t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef \u0110\u1ee9c b\u1ecb t\u00f9 \u0111\u00e0y trong tr\u1ea1i t\u1eadp trung \u0110\u1ee9c qu\u1ed1c x\u00e3. Nh\u01b0 th\u1ebf t\u00f4i l\u1edbn l\u00ean v\u1edbi ni\u1ec1m t\u1ef1 do ch\u1ea3y trong huy\u1ebft qu\u1ea3n.<\/p>\n<p>\u201cT\u00f4i mu\u1ed1n th\u1ed5 l\u1ed9 r\u1eb1ng, ch\u00fang ta \u0111ang c\u00f3 l\u1ee3i kh\u00ed h\u01a1n ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam. M\u1eb7c d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 s\u00fang \u1ed1ng, c\u00f3 m\u1ecdi quy\u1ec1n \u0111\u00e0n \u00e1p \u2014 v\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 Ch\u00ednh ngh\u0129a\u00a0! T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ebfn v\u1edbi ta khi ta sinh ra, cho b\u1ea5t c\u1ee9 ai trong ch\u00fang ta. T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o tr\u00f3i bu\u1ed9c v\u00e0o ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1eb3ng ai c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi. Ngay c\u1ea3 l\u00fac ch\u00fang ta b\u1ecb giam t\u00f9, b\u1ecb tra t\u1ea5n, ch\u1eb3ng c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng t\u1edbi tr\u00e1i tim v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u00f3c ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>\u201cNg\u00e0y nay l\u00e0 l\u00fac g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean Vi\u1ec7t Nam. Ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t cho s\u1ef1 lay chuy\u1ec3n, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u00fang ta thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi, v\u00e0 \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi s\u1ebd t\u1ea1o \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean Vi\u1ec7t Nam. Ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1edbi c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 n\u00f3i cho Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebft r\u1eb1ng, n\u1ebfu Vi\u1ec7t Nam mu\u1ed1n ho\u00e0 nh\u1eadp v\u00e0o c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi, th\u00ec Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n. C\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do kh\u00f4ng tu\u1ef3 thu\u1ed9c trong tay ch\u00ednh quy\u1ec1n, cho n\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n trao t\u1eb7ng hay c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1eafc nh\u1edf cho th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u01b0 x\u1eed ngay th\u1eb3ng v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o. Ch\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1eafc nh\u1edf cho th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 nhu c\u1ea7u l\u1ed1 b\u1ecbch v\u00e0 b\u00f3 bu\u1ed9c \u0111\u0103ng k\u00fd t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, \u0111ang mu\u1ed1n l\u00e0 qu\u1ed1c gia hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch \u00e1p \u0111\u1eb7t.<\/p>\n<p>\u201cCh\u00fang ta c\u0169ng c\u1ea7n nh\u1eafc nh\u1edf cho th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft t\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n v\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u00e0 t\u00f4i tin ch\u1eafc qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0110\u1ee9c T\u0103ng Th\u1ed1ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t\u00a0; M\u1ee5c s\u01b0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Ch\u00ednh, \u0111ang b\u1ecb 11 n\u0103m t\u00f9 giam, v\u00e0 v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 b\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb H\u1ed3ng b\u1ecb b\u1eaft \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ec9 v\u00ec b\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch g\u1eb7p \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Hoa K\u1ef3 L\u01b0u \u0111\u1ed9ng David Saperstein\u00a0; r\u1ed3i nh\u1eefng T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o Khmer Krom\u00a0; Lu\u1eadt s\u01b0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00e0i\u00a0; Blogger C\u00f4ng gi\u00e1o Nguy\u1ec5n H\u1eefu Vinh. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i n\u00eau t\u00ean tu\u1ed5i h\u1ecd ra, chi\u1ebfu l\u00ean \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt \u2014 ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00ean h\u1ecd\u00a0!<\/p>\n<p>\u201cTh\u1ef1c t\u1ea1i kh\u1eafc nghi\u1ec7t \u0111\u1ee9ng t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng t\u00f4n tr\u1ecdng ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh. Cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn h\u00f4m nay nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft\u00a0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p>\u201cTr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ch\u00fang ta h\u00e3y kh\u1edfi s\u1ef1 y\u00eau c\u1ea7u Hoa K\u1ef3 \u0111\u1eb7t Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf l\u1ea1i danh s\u00e1ch CPC (Country of Particular Concern \/ Danh s\u00e1ch c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m). V\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 c\u1ea7n n\u00eau r\u00f5 t\u00ean h\u1ecd c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n v\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c. Kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o tha th\u1ee9 vi\u1ec7c c\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c Hoa K\u1ef3 th\u0103m vi\u1ebfng nh\u1eefng qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam, Trung qu\u1ed1c, hay \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Cuba c\u1ee7a t\u00f4i, m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u00eau l\u00ean t\u00ean tu\u1ed5i nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n n\u00e0y. Ch\u00fang ta s\u1ebd b\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho vi\u1ec7c che gi\u1ea5u t\u00ean tu\u1ed5i nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n v\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Kristina Arriaga<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>C\u00f2n n\u1eefa, xin \u0111\u00f3n xem c\u00e1c b\u00e0i tham lu\u1eadn ti\u1ebfp trong Th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed s\u1eafp t\u1edbi.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WASHINGTON DC, ng\u00e0y 20.9.2016 (UBBVQLNVN) &#8211; D\u01b0\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cT\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\u00a0: M\u1ed1i an ninh quan tr\u1ecdng cho khu v\u1ef1c v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u\u201d, \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u1ee7a Trung t\u00e2m T\u1ef1 do T\u00f4n gi\u00e1o Hudson Institute \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00f4m &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":434,"featured_media":34940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[102,67],"tags":[],"class_list":["post-35391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-thong-cao-bao-chi","category-tin-ubbvqlnvn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/434"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}