{"id":36733,"date":"2014-07-31T10:00:50","date_gmt":"2014-07-31T10:00:50","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/vi\/?p=36733"},"modified":"2017-07-26T10:48:34","modified_gmt":"2017-07-26T10:48:34","slug":"tuyen-bo-bao-chi-ve-chuyen-tham-nuoc-cong-hoa-xa-hoi-chu-nghia-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/tuyen-bo-bao-chi-ve-chuyen-tham-nuoc-cong-hoa-xa-hoi-chu-nghia-viet-nam\/","title":{"rendered":"Tuy\u00ean b\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed v\u1ec1 Chuy\u1ebfn th\u0103m N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>Tuy\u00ean b\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed v\u1ec1 Chuy\u1ebfn th\u0103m N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n<\/strong>B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng,<br \/>\nHeiner Bielefeldt<br \/>\nH\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam, 31\/7\/2014<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam m\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia t\u1eeb ng\u00e0y 21 \u0111\u1ebfn 31 th\u00e1ng 7 n\u0103m 2014.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i c\u1ea3m \u01a1n Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 m\u1eddi t\u00f4i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y v\u00e0 \u0111\u00e3 duy tr\u00ec m\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u1ee3p t\u00e1c mang t\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1edbi Th\u1ee7 t\u1ee5c \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 t\u00f4i ph\u1ee5 tr\u00e1ch. B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean ti\u1ec1n nhi\u1ec7m c\u1ee7a t\u00f4i, \u00f4ng Abdelfattah Amor \u0111\u00e3 qu\u00e1 c\u1ed1, c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u0103m Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o n\u0103m 1998. T\u1eeb n\u0103m 2010 \u0111\u1ebfn nay, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 t\u00edch c\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c Th\u1ee7 t\u1ee5c \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1eddi s\u00e1u chuy\u00ean gia th\u1ef1c thi c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c n\u00e0y, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00f4i, ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia. Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nh\u00e2n quy\u1ec1n Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c. B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng \u0111\u00e3 r\u1ea5t t\u00edch c\u1ef1c trong vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 trong su\u1ed1t chuy\u1ebfn th\u0103m n\u00e0y. B\u1ed9 c\u0169ng t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i th\u0103m m\u1ed9t t\u00f9 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u1ea3m \u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean \u0111\u00e3 g\u1eb7p v\u00e0 tham gia trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi t\u00f4i trong chuy\u1ebfn th\u0103m n\u00e0y, t\u1eeb c\u00e1c c\u01a1 quan l\u1eadp ph\u00e1p, h\u00e0nh ph\u00e1p v\u00e0 t\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7, c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng hay t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o (\u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn hay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn), \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ngo\u1ea1i giao v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c. T\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n c\u1ea3m \u01a1n Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Ph\u00e1t tri\u1ec3n Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c (UNDP) t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1ec1 h\u1eadu c\u1ea7n cho chuy\u1ebfn \u0111i. Nh\u1eefng cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, Tuy\u00ean Quang, th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0 V\u0129nh Long nh\u00ecn chung \u0111\u1ec1u c\u1edfi m\u1edf, th\u1eb3ng th\u1eafn v\u00e0 mang t\u00ednh x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>D\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111i th\u0103m An Giang, Gia Lai v\u00e0 Kon Tum c\u1ee7a \u0111o\u00e0n kh\u00f4ng may \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n t\u1eeb ng\u00e0y 28 \u0111\u1ebfn 30 th\u00e1ng 7. T\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00f4ng tin \u0111\u00e1ng tin c\u1eady l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i mu\u1ed1n g\u1eb7p \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 theo d\u00f5i ch\u1eb7t ch\u1ebd, c\u1ea3nh c\u00e1o, \u0111e d\u1ecda, s\u00e1ch nhi\u1ec5u ho\u1eb7c b\u1ecb c\u00f4ng an ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c \u0111i l\u1ea1i. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi vi\u1ec7c b\u1ecb c\u00f4ng an theo d\u00f5i ho\u1eb7c ch\u1ea5t v\u1ea5n \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Ngo\u00e0i ra, vi\u1ec7c di chuy\u1ec3n c\u1ee7a t\u00f4i c\u0169ng b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1eb7t b\u1edfi \u201cnh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 an ninh ho\u1eb7c c\u00f4ng an\u201d m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng b\u00e1o r\u00f5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1ef1 ri\u00eang t\u01b0 v\u00e0 b\u1ea3o m\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u0169ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 vi ph\u1ea1m r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n tham chi\u1ebfu c\u1ee7ab\u1ea5t k\u1ef3 chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia n\u00e0o.<\/p>\n<p>H\u00f4m nay, t\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n \u1edf \u0111\u00e2y nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u01a1 b\u1ed9 v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn x\u00e9t ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n c\u00e1c b\u1ea1n ch\u00fa \u00fd t\u1edbi. Tuy\u00ean b\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o cu\u1ed1i c\u00f9ng. B\u00e1o c\u00e1o ch\u00ednh th\u1ee9c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea1i k\u1ef3 h\u1ecdp th\u1ee9 28 c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 2015. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb b\u00e1o c\u00e1o, t\u00f4i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf tham v\u1ea5n v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c th\u00f4ng tin v\u00e0 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u01b0a r\u00f5, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u00f9ng t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn th\u0103m.<\/p>\n<p><strong>I. T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. Ban T\u00f4n gi\u00e1o Ch\u00ednh ph\u1ee7 cho t\u00f4i bi\u1ebft hi\u1ec7n c\u00f3 37 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng k\u00fd trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Theo con s\u1ed1 th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7, t\u1ed5ng s\u1ed1 t\u00edn \u0111\u1ed3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 kho\u1ea3ng 24 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi trong t\u1ed5ng d\u00e2n s\u1ed1 90 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c g\u1ed3m 11 tri\u1ec7u Ph\u1eadt t\u1eed, 6,2 tri\u1ec7u t\u00edn \u0111\u1ed3 C\u00f4ng gi\u00e1o, 1,4 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Tin l\u00e0nh, 4,4 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Cao \u0110\u00e0i, 1,3 tri\u1ec7u ph\u1eadt t\u1eed H\u00f2a H\u1ea3o c\u00f9ng v\u1edbi 75.000 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i gi\u00e1o, 7.000 ng\u01b0\u1eddi Baha\u2019\u00eds, 1.500 ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c. Ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f3 26.387 c\u01a1 s\u1edf th\u1edd t\u1ef1 g\u1ed3m ch\u00f9a, \u0111\u1ec1n th\u1edd, nh\u00e0 th\u1edd v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1 kh\u00e1c. Vi\u1ec7t Nam t\u1ef1 h\u00e0o \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ed9i c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o \u0110\u1ea1i l\u1ec5 Vesak Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u00e0o th\u00e1ng 5\/2014. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft l\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 54 d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110\u00f4i khi c\u00e1c nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c thi\u1ec3u s\u1ed1 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m t\u00f4n gi\u00e1o thi\u1ec3u s\u1ed1.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng thu\u1ed9c m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn, h\u1ecd c\u0169ng v\u1eabn th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ho\u1eb7c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng nghi l\u1ec5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u2013 m\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 \u201ct\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng\u201d. Nhi\u1ec1u nghi l\u1ec5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean. Ngo\u00e0i ra, trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 nh\u1eefng ni\u1ec1m tin v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o n\u1eb1m ngo\u00e0i c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3. M\u1ed9t v\u00e0i chuy\u00ean gia c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u01b0a ra \u01b0\u1edbc t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ea5p v\u1ec1 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00f4i c\u0169ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o ngo\u00e0i c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng k\u00fd \u2013 ho\u1eb7c \u0111ang mu\u1ed1n \u0111\u0103ng k\u00fd \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi. B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n kh\u00e1c nhau v\u1ec1 con s\u1ed1, t\u00f4i c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00f4ng tin tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang t\u00f4i ti\u1ebfp x\u00fac nh\u1ea5n m\u1ea1nh m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf Vi\u1ec7t Nam nh\u00ecn chung \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n so v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh sau n\u0103m 1975. Nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u0169ng chia s\u1ebb nh\u1eadn x\u00e9t n\u00e0y, v\u00e0 h\u1ecd c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1eb1ng, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay nh\u00ecn chung h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00f4ng gian \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o h\u01a1n trong qu\u00e1 kh\u1ee9. M\u1eb7t kh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c c\u00e1c nh\u00f3m th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u0169ng kh\u00f3 \u0111o\u00e1n, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o thi\u1ec7n ch\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan Ch\u00ednh ph\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i ra, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o hay nghi l\u1ec5 c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb cho l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u201cl\u1ee3i \u00edch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng\u201d \u2013 m\u1ed9t c\u1ee5m t\u1eeb th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn.<\/p>\n<p><strong>II. C\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>a) Quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p l\u00fd \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ph\u00ea chu\u1ea9n h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c c\u00f4ng \u01b0\u1edbc nh\u00e2n quy\u1ec1n qu\u1ed1c t\u1ebf, bao g\u1ed3m C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 C\u00e1c quy\u1ec1n D\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ecb, trong \u0111\u00f3 \u0110i\u1ec1u 18 b\u1ea3o v\u1ec7 chung t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Hi\u1ebfn ph\u00e1p m\u1edbi s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam\u00a0<a name=\"footnote1\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#note1\">(1)<\/a> quy \u0111\u1ecbnh ch\u01b0\u01a1ng II \u201cQuy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, C\u00e1c quy\u1ec1n v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a c\u00f4ng d\u00e2n\u201d. T\u1ea1i \u0111\u00f3, Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013 c\u0169ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng trong \u0110i\u1ec1u 24. C\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 nh\u1eafc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh trong \u0111i\u1ec1u n\u00e0y bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, trong khi quy \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng t\u1ea1i Hi\u1ebfn ph\u00e1p 1992 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf c\u00e1c c\u00f4ng d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u00ecn chung l\u00e0 t\u00edch c\u1ef1c h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. \u0110i\u1ec1u 24 quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 sau:<\/p>\n<ol>\n<li>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o, theo ho\u1eb7c kh\u00f4ng theo m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o. C\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/li>\n<li>Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 b\u1ea3o h\u1ed9 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o.<\/li>\n<li>Kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t lu\u1eadt ri\u00eang \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o. V\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p l\u00fd li\u00ean quan nh\u1ea5t l\u00e0 Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng ban h\u00e0nh ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 6 n\u0103m 2004. Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 92 ng\u00e0y 8\/11\/2012 quy \u0111\u1ecbnh chi ti\u1ebft c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh. Trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, \u0110i\u1ec1u 38 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh trong c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1ebd c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf\u00a0<a name=\"footnote2\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#note2\">(2)<\/a>.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng lu\u1eadt v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng Ph\u00e1p l\u1ec7nh hi\u1ec7n h\u00e0nh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra trong n\u0103m 2015, v\u00e0 d\u1ef1 ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua n\u0103m 2016. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c v\u1ecb th\u1ebf ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt s\u1ebd cao h\u01a1n so v\u1edbi m\u1ed9t ph\u00e1p l\u1ec7nh, qu\u00e1 tr\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o m\u1ed9t lu\u1eadt m\u1edbi to\u00e0n di\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u00fac \u0111\u1ea9y quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ef1c thi quy\u1ec1n n\u00e0y trong th\u1ef1c t\u1ebf. Khi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u1ed1t h\u01a1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u0169ng s\u1ebd c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u00e2n nh\u1eafc nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh h\u1ea1n ch\u1ebf trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u0103m 2004.<\/p>\n<p><strong><em>b) Nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Theo ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf, vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, \u0110i\u1ec1u 18 C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c quy\u1ec1n D\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ecb (ICCPR) li\u1ec7t k\u00ea m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u00eau ch c\u1ea7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1eb7t ra \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng. Vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam ng\u1eb7t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed n\u00e0y l\u00e0 c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1ef1c.<\/p>\n<p>C\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh trong c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt c\u00f3 li\u00ean quan c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay r\u1ed9ng h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n h\u1ea1n ch\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh trong ICCPR. Tuy nhi\u00ean quy \u0111\u1ecbnh gi\u1edbi h\u1ea1n qu\u00e1 r\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m nh\u00f2e ranh gi\u1edbi c\u1ee7a t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, v\u00ec th\u1ebf g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ef1c thi quy\u1ec1n n\u00e0y trong th\u1ef1c t\u1ebf. \u0110i\u1ec1u c\u00f2n thi\u1ebfu trong c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p lu\u1eadt c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 ch\u01b0a n\u00eau r\u00f5 r\u1eb1ng kh\u00eda c\u1ea1nh c\u00e1 nh\u00e2n trong ni\u1ec1m tin v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c hay tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u2013 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cforum internum\u201d (t\u00e2m linh, hay th\u1ebf gi\u1edbi n\u1ed9i t\u00e2m) \u2013 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng b\u1ea5t k\u1ef3 gi\u1edbi h\u1ea1n ch\u00ednh \u0111\u00e1ng hay can thi\u1ec7p n\u00e0o v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 l\u00fd do n\u00e0o, ngay c\u1ea3 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng hay t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p. Vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e2m linh c\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3n \u00e1nh quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p con ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3 m\u1ea1o m\u1ed9t ni\u1ec1m tin kh\u00f4ng th\u1ef1c ho\u1eb7c t\u1eeb b\u1ecf \u0111i\u1ec1u h\u1ecd tin t\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 h\u1ee7y l\u00f2ng t\u1ef1 t\u00f4n c\u1ee7a h\u1ecd. Vi\u1ec7c c\u1ea5m b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 can thi\u1ec7p mang t\u00ednh c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ed9i t\u00e2m trong ni\u1ec1m tin t\u00f4n gi\u00e1o, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c hay tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00ec th\u1ebf c\u0169ng c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng trong lu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ea5m n\u00f4 l\u1ec7 hay c\u1ea5m tra t\u1ea5n. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 ngo\u1ea1i l\u1ec7 n\u00e0o. Trong khi \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec1u 24 Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng n\u00f3i chung m\u00e0 kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3 vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00e2m linh c\u00e1 nh\u00e2n trong t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng nh\u01b0 t\u00e2m linh b\u00ean trong con ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c truy\u1ec1n b\u00e1 t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng trong ph\u1ea1m vi x\u00e3 h\u1ed9i (\u201cforum externum\u201d, hay th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i) kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, theo lu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh. V\u00ec v\u1eady ph\u1ea3i quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, \u1edf c\u1ea3 kh\u00eda c\u1ea1nh c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, c\u00f3 v\u1ecb th\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed5 qu\u00e1t. M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa quy\u1ec1n t\u1ef1 do n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n \u1ea5y, v\u00ec th\u1ebf, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ngo\u1ea1i l\u1ec7. Theo \u0111\u00f3, vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra c\u00e1c l\u1eadp lu\u1eadn ch\u1ee9ng minh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n th\u1ef1c h\u00e0nh quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a h\u1ecd; m\u00e0 l\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c h\u1ea1n ch\u1ebf l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 nghi v\u1ea5n, quy \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng, c\u00f2n ngo\u1ea1i l\u1ec7 lu\u00f4n lu\u00f4n y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00eam l\u1eadp lu\u1eadn ch\u1ee9ng minh, c\u1ea3 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 l\u1eadp lu\u1eadn l\u00fd thuy\u1ebft.<\/p>\n<p>Khi trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7, t\u00f4i th\u01b0\u1eddng nghe nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201cph\u00e1p lu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam\u201d n\u00f3i chung. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1ea1n ch\u1ebf quy \u0111\u1ecbnh trong \u0111i\u1ec1u 18 ICCPR, nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0y ph\u1ea3i c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u1eb7t ra. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1p l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng, c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u2013 b\u1ea3o v\u1ec7 \u201can to\u00e0n c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang, tr\u1eadt t\u1ef1 c\u00f4ng, s\u1ee9c kh\u1ecfe, hay \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c hay c\u00e1c quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 do c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d\u00a0<a name=\"footnote3\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#note3\">(3)<\/a>. Th\u00eam n\u1eefa, c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 ch\u1eb7t ch\u1ebd t\u00ednh c\u00e2n x\u1ee9ng, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n gi\u1eef \u1edf m\u1ee9c can thi\u1ec7p t\u1ed1i thi\u1ec3u. Nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n n\u00e0y v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ed1 c\u1ee7a t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng (c\u00f3 v\u1ebb, hay th\u1ef1c s\u1ef1) c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi nh\u1eefng quy\u1ec1n kh\u00e1c, hay v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch chung quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 so s\u00e1nh, c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p l\u00fd li\u00ean quan c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00ednh quy\u1ec1n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng gian \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh, gi\u1edbi h\u1ea1n, h\u1ea1n ch\u1ebf hay c\u1ea5m vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. \u0110i\u1ec1u 14 Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013 li\u1ec7t k\u00ea m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd do \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 quy\u1ec1n c\u00f4ng d\u00e2n m\u00e0, t\u00f4i cho r\u1eb1ng, c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. Kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u201cqu\u1ed1c ph\u00f2ng, an ninh qu\u1ed1c gia, tr\u1eadt t\u1ef1, an to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng\u201d\u00a0<a name=\"footnote4\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#note4\">(4)<\/a> \u0111\u00e3 kh\u00e1c so v\u1edbi c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t k\u00ea trong \u0111i\u1ec1u 18 ICCPR. M\u1eb7t kh\u00e1c, Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u0169ng \u0111\u01b0a ra c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u01b0 \u201cl\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc\u201d, \u201cth\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc\u201d, \u201c\u0111o\u00e0n k\u1ebft nh\u00e2n d\u00e2n\u201d v\u00e0 \u201ctruy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c\u201d. Th\u00eam n\u1eefa, theo \u0111i\u1ec1u 8, kho\u1ea3n 2 c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ec7nh, \u201cKh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i d\u1ee5ng quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00e1 ho\u1ea1i ho\u00e0 b\u00ecnh, \u0111\u1ed9c l\u1eadp, th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc; k\u00edch \u0111\u1ed9ng b\u1ea1o l\u1ef1c ho\u1eb7c tuy\u00ean truy\u1ec1n chi\u1ebfn tranh, tuy\u00ean truy\u1ec1n tr\u00e1i v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc; chia r\u1ebd nh\u00e2n d\u00e2n, chia r\u1ebd c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c, chia r\u1ebd t\u00f4n gi\u00e1o; g\u00e2y r\u1ed1i tr\u1eadt t\u1ef1 c\u00f4ng c\u1ed9ng, x\u00e2m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng, s\u1ee9c kho\u1ebb, nh\u00e2n ph\u1ea9m, danh d\u1ef1, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n quy\u1ec1n v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u00f4ng d\u00e2n; ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh vi vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00e1c.\u201d<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ee9c Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ea5p cao c\u1ee7a c\u01a1 quan l\u1eadp ph\u00e1p, t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf r\u1ea5t r\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n. Vi\u1ec7n d\u1eabn \u201cl\u1ee3i \u00edch x\u00e3 h\u1ed9i\u201d kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3, th\u1eadm ch\u00ed, d\u1eabn \u0111\u1ebfn truy t\u1ed1 t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1, theo \u0110i\u1ec1u 258 B\u1ed9 lu\u1eadt H\u00ecnh s\u1ef1. Kho\u1ea3n 1 c\u1ee7a \u0110i\u1ec1u n\u00e0y quy \u0111\u1ecbnh: \u201cNg\u01b0\u1eddi n\u00e0o l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed, t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o, t\u1ef1 do h\u1ed9i h\u1ecdp, l\u1eadp h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00e1c x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, quy\u1ec1n, l\u1ee3i \u00edch h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u00f4ng d\u00e2n, th\u00ec b\u1ecb ph\u1ea1t c\u1ea3nh c\u00e1o, c\u1ea3i t\u1ea1o kh\u00f4ng giam gi\u1eef \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ho\u1eb7c ph\u1ea1t t\u00f9 t\u1eeb s\u00e1u th\u00e1ng \u0111\u1ebfn ba n\u0103m.\u201c T\u00f4i th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i trong \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3 h\u00e0nh vi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o s\u1ebd b\u1ecb coi l\u00e0 \u201cl\u1ee3i d\u1ee5ng\u201d t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00e1c. C\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a T\u00f2a \u00e1n Nh\u00e2n d\u00e2n T\u1ed1i cao kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch thu\u1eadt ng\u1eef \u201cl\u1ee3i d\u1ee5ng\u201d. C\u00e1ch th\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh r\u1ed9ng v\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng trong \u0110i\u1ec1u 258 \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i cho c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng li\u00ean quan kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111o\u1ea1t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u2013 k\u1ec3 c\u1ea3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 ng\u1ea7m c\u1ee7a h\u1ecd &#8211; n\u1ebfu nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 b\u1ecb coi l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. T\u1eeb nhi\u1ec1u trao \u0111\u1ed5i th\u1ea3o lu\u1eadn t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u01a1n thu\u1ea7n, v\u00e0 \u0110i\u1ec1u 258 B\u1ed9 lu\u1eadt H\u00ecnh s\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Khi \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00f9 nh\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0o v\u1ec1 t\u00f9 nh\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m. V\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 con s\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i theo \u0110i\u1ec1u 258 b\u1ed9 Lu\u1eadt H\u00ecnh s\u1ef1, ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 h\u1ecfi l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y.<\/p>\n<p><strong><em>c) Y\u00eau c\u1ea7u h\u00e0nh ch\u00ednh v\u1edbi th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng bao g\u1ed3m r\u1ea5t nhi\u1ec1u quy \u0111\u1ecbnh m\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. C\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn chi ti\u1ebft h\u01a1n trong Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh 92. V\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i \u0111\u0103ng k\u00fd t\u01b0 c\u00e1ch v\u1edbi Ban T\u00f4n gi\u00e1o Ch\u00ednh ph\u1ee7; h\u1ecd ph\u1ea3i xin c\u00e1c gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng hay ki\u1ebfn thi\u1ebft n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1; h\u1ecd ph\u1ea3i tr\u00ecnh v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t b\u1ea3n k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng n\u0103m; h\u1ecd ph\u1ea3i th\u00f4ng b\u00e1o v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o; h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng li\u00ean quan cho ph\u00e9p m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c nghi l\u1ec5 \u1edf n\u01a1i c\u00f4ng c\u1ed9ng, vv.. C\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u00e0 Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh bao g\u1ed3m nh\u1eefng ngh\u0129a v\u1ee5 v\u1ec1 th\u00f4ng tin v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea duy\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc khi ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh c\u0169ng quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi h\u1ea1n m\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c \u0111\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng thu\u1eadn, c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n ph\u1ea3i n\u00eau r\u00f5 l\u00fd do.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u01a1 b\u1ed9 c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1ed5ng th\u1ec3 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh ch\u00ednh r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3 trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u00e0 Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh xem c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh ph\u00f9 h\u1ee3p s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f4i s\u1ebd t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong h\u1ea7u h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, \u0111\u00f3 l\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u0103ng k\u00fd v\u1edbi c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n. Theo \u0110i\u1ec1u 16 c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ec7nh, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p lu\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o. C\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0y nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00f4n tr\u1ecdng \u201cthu\u1ea7n phong, m\u1ef9 t\u1ee5c v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c\u201d\u00a0<a name=\"footnote5\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#note5\">(5)<\/a>. Kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c chi ti\u1ebft v\u1ec1 th\u1ee7 t\u1ee5c v\u00e0 n\u1ed9i dung c\u1ee5 th\u1ec3, t\u00f4i mu\u1ed1n t\u1eadp trung v\u00e0o hai kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>Kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1ea7u ti\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, hay m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u ch\u00ednh th\u1ee9c? Khi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi kh\u00e1c nhau, v\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 thi\u1ebfu s\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng. Trong khi m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 tuy\u00ean b\u1ed1 kh\u00f4ng ch\u00fat ng\u1eadp ng\u1eebng r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u0103ng k\u00fd v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u00ec c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c cho r\u1eb1ng m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u0103n b\u1ea3n nh\u01b0 t\u1ee5 h\u1ecdp \u0111\u1ec3 sinh ho\u1ea1t t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i nh\u00e0 ri\u00eang. Ngay c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1ch di\u1ec5n gi\u1ea3i th\u1ee9 hai mang t\u00ednh t\u1ea1o thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n, t\u00f4i kinh ng\u1ea1c th\u1ea5y ph\u1ea1m vi c\u1ee7a t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, thu\u1eadt ng\u1eef \u201cc\u00f4ng nh\u1eadn\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn trong nhi\u1ec1u cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ngh\u0129a ng\u1eafn g\u1ecdn. Vi\u1ec7c th\u1ef1c thi quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, b\u1edfi c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0\/ho\u1eb7c trong m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n ra ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ea5t k\u1ef3 h\u00e0nh vi c\u00f4ng nh\u1eadn hay ph\u00ea duy\u1ec7t h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o. L\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n ph\u1ed5 qu\u00e1t, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ed1n c\u00f3 trong t\u1ea5t c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf c\u00f3 v\u1ecb th\u1ebf quy chu\u1ea9n cao h\u01a1n b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t h\u00e0nh vi hay th\u1ee7 t\u1ee5c h\u00e0nh ch\u00ednh n\u00e0o. L\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Tuy\u00ean ng\u00f4n Nh\u00e2n quy\u1ec1n To\u00e0n c\u1ea7u b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng \u201cc\u00f4ng nh\u1eadn nh\u00e2n ph\u1ea9m v\u1ed1n c\u00f3 v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh nh\u00e2n lo\u1ea1i\u201d. R\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u201cc\u00f4ng nh\u1eadn\u201d \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 ngh\u0129a c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u00f3 ngh\u0129a n\u00e0o gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n ph\u1ea9m v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi. \u201cC\u00f4ng nh\u1eadn\u201d trong ngh\u0129a c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n ph\u1ea9m v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n, v\u00ec th\u1ebf, v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 \u201cc\u00f4ng nh\u1eadn\u201d n\u00e0o v\u1ec1 m\u1eb7t h\u00e0nh vi h\u00e0nh ch\u00ednh c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n hay m\u1ed9t nh\u00f3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra\u201d b\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 th\u1ee7 t\u1ee5c h\u00e0nh ch\u00ednh n\u00e0o. \u0110\u00fang ra l\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n cho quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n quy\u1ec1n \u1ea5y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng l\u00e0 c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc b\u1ea5t k\u1ef3 vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd n\u00e0o. Tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u1eadn th\u1ee9c chung \u1ea5y, vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u b\u1eaft bu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1p l\u00fd. T\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u0103ng k\u00fd, v\u00ec th\u1ebf, g\u1ee3i \u00fd k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u00e9p th\u1eed quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u1ecb th\u1ebf chu\u1ea9n c\u1ee7a t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng n\u00f3i chung.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3m th\u1ee9 hai, t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng quan ng\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng k\u00fd nh\u01b0 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o. V\u1edbi c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed kh\u00e1 cao nh\u01b0 quy \u0111\u1ecbnh trong \u0110i\u1ec1u 16 c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ec7nh, vi\u1ec7c c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00f3 \u2013 n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n \u2013 l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. V\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cung c\u1ea5p khu\u00f4n kh\u1ed5 ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y bao g\u1ed3m ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n kh\u00e1c m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng quan tr\u1ecdng kh\u00e1c nh\u01b0 mua b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n, tuy\u1ec3n d\u1ee5ng nh\u00e2n vi\u00ean chuy\u00ean nghi\u1ec7p, v\u1eadn h\u00e0nh c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1eeb thi\u1ec7n, thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c vi\u1ec7n \u0111\u00e0o t\u1ea1o ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o hay gi\u00e1o d\u1ee5c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb, vv.. Kh\u00f4ng c\u00f3, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi v\u1ecb tr\u00ed t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n ph\u00f9 h\u1ee3p, t\u01b0\u01a1ng lai ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nguy hi\u1ec3m nghi\u00eam tr\u1ecdng. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng cho c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u0103ng k\u00fd nh\u01b0 c\u00e1c hi\u1ec7p h\u1ed9i, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u k\u1ef9 h\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n n\u00e0y tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o.<\/p>\n<p>Trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n kh\u00e1c nhau c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u0103ng k\u00fd, t\u00f4i tin r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n quan t\u00e2m, \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p l\u1eadp ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p kh\u00e1c. T\u00f4i khuy\u1ebfn ngh\u1ecb r\u1eb1ng nh\u1eefng c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p l\u00fd m\u1edbi c\u1ea7n (1) l\u00e0m r\u00f5 r\u1eb1ng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, v\u1edbi v\u1ecb th\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, cao h\u01a1n b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t h\u00e0nh vi ph\u00ea duy\u1ec7t h\u00e0nh ch\u00ednh n\u00e0o v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh b\u1edfi c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u0103ng k\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd; (2) \u0111em l\u1ea1i cho c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u00e0 d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn h\u01a1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1eb1m t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00f9 h\u1ee3p. Ban T\u00f4n gi\u00e1o Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ea7n \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 c\u1ed1t y\u1ebfu trong vi\u1ec7c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec5n gi\u1ea3i c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh theo c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed5 qu\u00e1t.<\/p>\n<p><strong><em>d) V\u1ea5n \u0111\u1ec1 truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u 30 Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013 quy \u0111\u1ecbnh m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n khi\u1ebfu n\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 quan Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n. Vi\u1ec7c th\u1ef1c thi hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, bao g\u1ed3m t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, ph\u1ee5 thu\u1ed9c nhi\u1ec1u v\u00e0o s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd ph\u00f9 h\u1ee3p. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c, m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n hay g\u00e1nh n\u1eb7ng b\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd n\u00e0o, b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111\u01b0a ra n\u1ebfu h\u1ecd th\u1ea5y c\u00e1c quy\u1ec1n c\u00f3 h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb vi ph\u1ea1m, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc v\u1ec1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u00edch \u0111\u00e1ng v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. M\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a bi\u1ec7n ph\u00e1p truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh xem c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0o trong h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00e0nh ch\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00e0m sai, m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1ea5t qu\u00e1n c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Khi h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ee5 vi\u1ec7c trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng c\u00e1o bu\u1ed9c vi ph\u1ea1m t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh t\u1ea1i \u0110i\u1ec1u 24 c\u1ee7a Hi\u1ebfn ph\u00e1p, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u01b0a c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u1edf Vi\u1ec7t Nam. K\u1ec3 c\u1ea3 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a T\u00f2a \u00e1n Nh\u00e2n d\u00e2n T\u1ed1i cao c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u1ed9t v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0o. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean \u2013 v\u00e0 c\u00e0ng ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u01a1n khi trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00e2u thu\u1eabn v\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin \u0111\u1ebfn t\u00f4i. M\u1ed9t s\u1ed1 m\u00e2u thu\u1eabn c\u00f3 v\u1ebb c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kh\u00eda c\u1ea1nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 khi m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho ngh\u0129a \u0111\u1ecba t\u00f4n gi\u00e1o hay c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd t\u1ef1 \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ea5y \u0111i \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p>Khi trao \u0111\u1ed5i v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u1ec7n ph\u00e1p truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd, kh\u1ea3 n\u0103ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u00e0 g\u1eedi \u0111\u01a1n kh\u00e1ng ngh\u1ecb \u0111\u1ebfn c\u1ea5p h\u00e0nh ch\u00ednh cao h\u01a1n. Tuy nhi\u00ean ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ed9t c\u01a1 quan t\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, bao g\u1ed3m tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa c\u00e1 nh\u00e2n hay nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi c\u01a1 quan h\u00e0nh ch\u00ednh. M\u1eb7c d\u00f9 t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe n\u00f3i c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1ng ngh\u1ecb l\u00ean c\u1ea5p cao h\u01a1n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u00e3 gi\u00fap gi\u1ea3m nh\u1eb9 m\u00e2u thu\u1eabn, nh\u01b0ng trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ng ngh\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u01a1 quan h\u00e0nh ch\u00ednh c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng g\u00ec. V\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c, c\u1ea5p h\u00e0nh ch\u00ednh cao h\u01a1n ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chuy\u1ec3n l\u1ea1i v\u1ee5 vi\u1ec7c cho c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ea1i, ngh\u0129a l\u00e0 v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 r\u01a1i v\u00e0o qu\u00ean l\u00e3ng. T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 ph\u00e1p quy\u1ec1n, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y c\u00f2n xa m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u1ecfa m\u00e3n tinh th\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p><strong>III. Quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>a) Th\u00e1i \u0111\u1ed9 ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn<\/em><\/strong><\/p>\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 c\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 c\u00f4ng d\u00e2n. S\u1ef1 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh v\u00e0o Ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, trong \u0111\u00f3 t\u1ea1i \u0110i\u1ec1u 2, c\u00e2u th\u1ee9 hai quy \u0111\u1ecbnh: \u201cCh\u1ee9c s\u1eafc nh\u00e0 tu h\u00e0nh c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c cho t\u00edn \u0111\u1ed3 l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c hi\u1ec7n quy\u1ec1n, ngh\u0129a v\u1ee5 c\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c ch\u1ea5p h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt.\u201d<\/p>\n<p>D\u1ef1a tr\u00ean gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u00f9ng nhau, nhi\u1ec1u t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c do \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. T\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o l\u1edbn nh\u1ea5t trong M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c kh\u00e1c c\u0169ng g\u00f3p m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn v\u00e0o M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Khi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1edbi V\u0103n ph\u00f2ng Trung \u01b0\u01a1ng Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft Gi\u00e1o h\u1ed9i g\u1ed3m ch\u00edn h\u1ec7 ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i th\u1eeba (ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf Vi\u1ec7t Nam), Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e1nh kh\u00e1c. H\u1ee3p t\u00e1c trong tinh th\u1ea7n \u0111o\u00e0n k\u1ebft, nhi\u1ec1u h\u1ec7 ph\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang, bao g\u1ed3m nh\u1eefng di s\u1ea3n ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong nh\u1eefng cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i t\u1ea1i hai ng\u00f4i ch\u00f9a Khmer \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh n\u01a1i th\u1ef1c h\u00e0nh Ph\u1eadt gi\u00e1o Ti\u1ec3u th\u1eeba. Tuy nhi\u00ean, trong khi c\u00f4ng nh\u1eadn s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng ngay trong Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i l\u01b0u \u00fd th\u1ea5y th\u00e1i \u0111\u1ed9 ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u00ean ngo\u00e0i Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t v\u00e0i ch\u1ee9c s\u1eafc trong Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam cho bi\u1ebft h\u1ecd ch\u01b0a bao gi\u1edd nghe th\u1ea5y c\u00e1c nh\u00f3m Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u1edf Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb kh\u00e1c \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn \u201cquan \u0111i\u1ec3m ri\u00eang\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb d\u1eabn d\u1eaft b\u1edfi c\u00e1c tham v\u1ecdng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd nghi\u00eam t\u00fac. Vi\u1ec7c g\u00e1n nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m \u201c\u00edch k\u1ef7\u201d v\u1eb7t v\u00e3nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh Ph\u1eadt gi\u00e1o hay c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o ngo\u00e0i c\u00e1c k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i trong c\u00e1c cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c \u201cl\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng\u201d th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, v\u1edbi gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00ean tr\u00ean quy\u1ec1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1 hay c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0 trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thi\u1ec3u s\u1ed1. L\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, n\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea5t k\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 theo m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o chi\u1ebfm s\u1ed1 \u0111\u00f4ng hay thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng thi\u1ec3u s\u1ed1, hay kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o. C\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn c\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1, v\u00ec c\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi thi\u1ec3u s\u1ed1 th\u01b0\u1eddng cho th\u1ea5y b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed chung c\u1ee7a m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 khoan dung hay kh\u00f4ng. Khi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng thi\u1ec3u s\u1ed1 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m \u0111a s\u1ed1 nh\u00ecn chung c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00f4ng gian h\u01a1n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd theo c\u00e1ch h\u1ecd th\u1ea5y ph\u00f9 h\u1ee3p. B\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00e0o v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u00e1 nh\u00e2n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 quan \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ec1u t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho nh\u1eefng d\u00f2ng t\u01b0 duy t\u1ef1 do lu\u00e2n chuy\u1ec3n trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i n\u00f3i chung, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf c\u0169ng l\u00e0m phong ph\u00fa s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c nh\u00f3m \u0111a s\u1ed1. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd th\u1ea5y trong m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i, \u201cl\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a thi\u1ec3u s\u1ed1 l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 cho r\u1eb1ng nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u \u1ea5y l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u00ec c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng x\u1ea3y ra khi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u2013 nh\u01b0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Th\u1ed1ng nh\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c nh\u00f3m \u0111\u1ed9c l\u1eadp theo \u0111\u1ea1o H\u00f2a H\u1ea3o, Cao \u0110\u00e0i hay Tin l\u00e0nh \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra.<\/p>\n<p>Trong c\u00e1c cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1eefng khi\u1ebfu n\u1ea1i v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p v\u1eabn di\u1ec5n ra, bao g\u1ed3m vi\u1ec7c c\u00f4ng an tri\u1ec7u t\u1eadp, gi\u1eef t\u1ea1i nh\u00e0, b\u1ecf t\u00f9 v\u00e0 t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n, nh\u1eefng vi\u1ec7c s\u1ebd c\u1ea3n tr\u1edf c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng k\u1ec3 c\u1ea3 \u1edf m\u1ee9c t\u1ed1i thi\u1ec3u. M\u1eb7c d\u00f9 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ecfa \u0111\u00e1ng v\u00e0 chi ti\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng khi\u1ebfu n\u1ea1i \u0111\u00f3 (vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd c\u1ea7n nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin h\u01a1n t\u1eeb t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan), th\u00e1i \u0111\u1ed9 chung ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1eb7p trong nhi\u1ec1u cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i, l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ed9c l\u1eadp hi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 s\u01b0 t\u1ef1 g\u1ecdi m\u00ecnh l\u00e0 \u201cKhmer Krom\u201d c\u0169ng mu\u1ed1n c\u00f3 th\u00eam quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 b\u00ean ngo\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 t\u00ednh bao tr\u00f9m n\u00e0y. T\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng H\u00f2a H\u1ea3o \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u0169ng c\u00f3 v\u1ebb kh\u00f3 kh\u0103n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>M\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u00ean ngo\u00e0i Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111\u1ea1o Cao \u0110\u00e0i. \u0110\u1ea1o n\u00e0y t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, Kh\u1ed5ng gi\u00e1o, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o v\u00e0 C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1edbi. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, t\u00edn \u0111\u1ed3 Cao \u0110\u00e0i chia ra th\u00e0nh nh\u00f3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c v\u00e0 nh\u00f3m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5t quy\u1ebft th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp. M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa hai nh\u00f3m c\u00f3 v\u1ebb c\u0103ng th\u1eb3ng. Trong khi c\u00e1c nh\u00f3m Cao \u0110\u00e0i ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00e1o bu\u1ed9c nh\u00f3m kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ed1ng l\u00e0 c\u00f3 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng chia r\u1ebd v\u00e0 g\u00e2y ra \u201choang mang\u201d trong nh\u00e2n d\u00e2n, nh\u00f3m Cao \u0110\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho r\u1eb1ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng ch\u00e2n truy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd b\u1ecb Ch\u00ednh ph\u1ee7 can thi\u1ec7p n\u00ean, h\u1ecd cho r\u1eb1ng, \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00e1p \u0111\u1eb7t nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong t\u00f4n gi\u00e1o Cao \u0110\u00e0i. M\u1eb7c d\u00f9 t\u00f4i kh\u00f4ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c chi ti\u1ebft th\u1ea7n h\u1ecdc trong m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa hai b\u00ean, nh\u01b0ng t\u00f4i tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Cao \u0110\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0y theo c\u00e1ch m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd th\u1ea5y ph\u00f9 h\u1ee3p. T\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m Cao \u0110\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, v\u00ec c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0y thi\u1ebfu c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y, v\u00e0 cho bi\u1ebft th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ch\u1ecbu s\u1ee9c \u00e9p \u0111\u1ec3 gia nh\u1eadp c\u00e1c nh\u00f3m ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<p><strong><em>b) \u0110\u00e0o t\u1ea1o v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m gi\u00e1o ch\u1ee9c<\/em><\/strong><\/p>\n<p>S\u1ed1 c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00e0o t\u1ea1o gi\u00e1o ch\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau \u2013 Ph\u1eadt gi\u00e1o, C\u00f4ng gi\u00e1o, Tin L\u00e0nh, Cao \u0110\u00e0i v\u00e0 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u2013 \u0111\u00e3 t\u0103ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong nh\u1eefng th\u1eadp k\u1ef7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00ednh ph\u1ee7 cho bi\u1ebft hi\u1ec7n nay c\u00f3 kho\u1ea3ng 45.000 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Trong khi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng ph\u1ea7n ch\u00ednh trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u2013 ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ec7c d\u1ea1y c\u00e1c gi\u00e1o l\u00fd, th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 nghi l\u1ec5, l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c \u2013 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u0169ng bao g\u1ed3m c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a M\u00e1c_L\u00eanin, do B\u1ed9 Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0110\u00e0o t\u1ea1o cung c\u1ea5p.<\/p>\n<p>C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0 suy c\u1eed ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o theo quy \u0111\u1ecbnh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd cho bi\u1ebft quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ea7n ch\u00ednh quy\u1ec1n ph\u00ea duy\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u1ea7n \u0111\u0103ng k\u00fd ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u1ec1 vi\u1ec7c b\u00e3i ch\u1ee9c danh t\u00f4n gi\u00e1o hay s\u01b0 t\u0103ng, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb hi\u1ebfm x\u1ea3y ra, c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u00ecn chung c\u0169ng do c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0a ra, theo gi\u00e1o lu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1o bu\u1ed9c v\u1ec1 vi\u1ec7c Ch\u00ednh ph\u1ee7 can thi\u1ec7p v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p trong \u0111\u00f3 nh\u00e0 s\u01b0 b\u1ecb b\u1eaft b\u1ecf \u00e1o tu. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c chi ti\u1ebft c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n l\u1ef1a ch\u1ecdn cho m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ef1 ch\u1ee7, ch\u1eafc ch\u1eafn d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u01a1 c\u1ea5u trong \u0111\u00f3 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m hay b\u00e3i nhi\u1ec7mtr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7.<\/p>\n<p><strong><em>c) C\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Trong chuy\u1ebfn th\u0103m, nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi t\u00f4i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1eeb th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn m\u00e0 b\u1edfi c\u1ea3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111ang h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 trong M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c. Nhi\u1ec1u y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 t\u00e0i s\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0\/ho\u1eb7c \u0111\u1ea5t \u0111ai. \u0110\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf ho\u1eb7c c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a kh\u00e1c, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u2013 ho\u1eb7c \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda m\u1ea5t \u2013 m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00f4i nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u tr\u1ea3 l\u1ea1i cho c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1eefng t\u00e0i s\u1ea3n h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ea5y \u0111i.<\/p>\n<p>Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng th\u00f4ng tin ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 c\u00e1c t\u00ecnh ti\u1ebft ph\u1ee9c t\u1ea1p, m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 thu th\u1eadp \u0111\u1ee7 c\u00e1c th\u00f4ng tin n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf t\u00f4i s\u1ebd h\u1ea1n ch\u1ebf m\u00ecnh trong ph\u1ea1m vi m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn x\u00e9t chung. C\u00f3 b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft c\u0103n b\u1ea3n cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o. S\u1edf h\u1eefu r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o v\u1eefng ch\u1eafc v\u00ec th\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u2013 hay vi\u1ec7c h\u1ecd thi\u1ebfu quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7. Th\u00eam n\u1eefa, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00f3 nh\u1eefng g\u1eafn b\u00f3 v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1edbi m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3, v\u00ed d\u1ee5, n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y l\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ch\u0103m \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea1o H\u1ed3i v\u00e0 \u1ea4n \u0111\u1ed9 gi\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi Ch\u0103m coi m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m d\u00e2n c\u01b0 b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1eb1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn \u0111\u1ea5t \u0111ai \u2013 c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u1ecd nghi ng\u1edd vi\u1ec7c m\u00e2u thu\u1eabn \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. \u00cdt nh\u1ea5t trong m\u1ed9t v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, nhu c\u1ea7u t\u00f4n gi\u00e1o r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng. V\u00ed d\u1ee5, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m Tin L\u00e0nh cho t\u00f4i bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n trong \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u00e1o x\u1ee9 Tin L\u00e0nh b\u1ecb g\u1ed9p l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ec3 \u201cd\u1ec5 qu\u1ea3n l\u00fd h\u01a1n\u201d. H\u1ecd c\u0169ng cho bi\u1ebft, vi\u1ec7c s\u00e1p nh\u1eadp nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng th\u1ecfa \u0111\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong nh\u1eefng h\u1ec7 ph\u00e1i Tin L\u00e0nh kh\u00e1c nhau, v\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a gi\u00e1o d\u00e2n.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea5t \u0111ai, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi c\u00f3 th\u00eam y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00f4n gi\u00e1o, lu\u00f4n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch tinh t\u1ebf v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean c\u00f3 quan t\u00e2m. Vi\u1ec7c thi\u1ebfu bi\u1ec7n ph\u00e1p kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau \u1edf tr\u00ean \u2013 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong ng\u00e0nh t\u01b0 ph\u00e1p \u2013 c\u0169ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00e0i s\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o. Trong khi trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u2013 bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 trong M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 Qu\u1ed1c \u2013 t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ed7i th\u1ea5t v\u1ecdng l\u1edbn v\u1ec1 c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1ea5y h\u1ecd b\u1ecb ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 ban \u01a1n c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><strong>IV. Th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>a) Ph\u1ea1m nh\u00e2n<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp, \u0110i\u1ec1u 24 Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013 quy \u0111\u1ecbnh d\u00e0nh cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e0nh ri\u00eang cho c\u00f4ng d\u00e2n. V\u00ec th\u1ebf, ph\u1ea1m nh\u00e2n, ngay c\u1ea3 khi t\u1ea1m th\u1eddi m\u1ea5t \u0111i c\u00e1c quy\u1ec1n c\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u0169ng c\u1ea7n, trong b\u1ea5t k\u1ef3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 m\u1ed9t quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi. Khi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00f4ng tin tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c c\u01a1 quan ch\u00ednh ph\u1ee7 nh\u00ecn chung nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng ph\u1ea1m nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o trong ph\u1ea1m vi tr\u1ea1i giam n\u1ebfu vi\u1ec7c \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u1ea1m nh\u00e2n kh\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng chung c\u1ee7a tr\u1ea1i giam. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua cu\u1ed9c s\u1ed1ng trong t\u00f9 th\u00ec n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o \u00edt khi \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p trong t\u00f9; ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c nh\u1eadn v\u00e0 gi\u1eef kinh s\u00e1ch hay t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4n gi\u00e1o c\u0169ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u1ea5m. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c gi\u00e1o \u0111o\u00e0n cho tr\u1ea1i giam, ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ee9c s\u1eafc c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau gi\u00fap h\u1ed7 tr\u1ee3 nhu c\u1ea7u tinh th\u1ea7n cho ph\u1ea1m nh\u00e2n, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a ph\u1ea1m nh\u00e2n, kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd t\u0103ng c\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 trong c\u00e1c tr\u1ea1i giam, bao g\u1ed3m vi\u1ec7c thuy\u1ebft gi\u1ea3ng \u0111\u1ec3 khai tr\u00ed v\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cho ph\u1ea1m nh\u00e2n. C\u00e1c gi\u00e1o s\u1ef9 Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o c\u0169ng th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u00e0m l\u1ec5 cho ph\u1ea1m nh\u00e2n. C\u00e1c m\u1ee5c s\u01b0 Tin L\u00e0nh t\u00f4i \u0111\u00e3 trao \u0111\u1ed5i v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y cho bi\u1ebft h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 tinh th\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u1ea1m nh\u00e2n theo \u0111\u1ea1o Tin l\u00e0nh.<\/p>\n<p><strong><em>b) Qu\u00e2n nh\u00e2n<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o \u0111o\u00e0n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u t\u00f4n gi\u00e1o hay tinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u00e2n nh\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong tr\u1ea1i giam, Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 l\u1ebd \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft c\u00e1c v\u1ecb s\u01b0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho qu\u00e2n nh\u00e2n \u0111ang ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1ed5 qu\u1ed1c trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ee9c t\u1ea1p. H\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 gi\u00fap qu\u00e2n nh\u00e2n kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n trong nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sinh ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>T\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ee5c v\u1ee5 trong qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u1edbi l\u00fd do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u1edf Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u00e2n s\u1ef1 cho c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed v\u00ec l\u00fd do l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m.<\/p>\n<p><strong>V. B\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi ph\u1ea1m quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng<\/strong><\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1o bu\u1ed9c nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 c\u00e1c vi ph\u1ea1m c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c vi ph\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o g\u1ed3m c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ee5 v\u00e2y b\u1eaft n\u1eb7ng tay c\u1ee7a c\u00f4ng an; nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi l\u00ean \u0111\u1ed3n c\u00f4ng an \u201cl\u00e0m vi\u1ec7c\u201d; c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd; c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i v\u00e0 nghi th\u1ee9c l\u00e0m l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb c\u1eaft ngang; c\u00e1c v\u1ee5 gi\u1eef t\u1ea1i nh\u00e0, \u0111\u00f4i khi trong th\u1eddi gian d\u00e0i; c\u00e1c v\u1ee5 b\u1ecf t\u00f9, \u0111\u00f4i khi c\u0169ng trong c\u1ea3 m\u1ed9t qu\u00e3ng th\u1eddi gian d\u00e0i; c\u00e1c v\u1ee5 \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp v\u00e0 h\u00e0nh hung; b\u1ecb m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m; m\u1ea5t ph\u00fac l\u1ee3i x\u00e3 h\u1ed9i; g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh; h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u00e1 ho\u1ea1i; ph\u00e1 d\u1ee1 nh\u1eefng n\u01a1i th\u1edd t\u1ef1, ngh\u0129a trang v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 tang l\u1ec5; t\u1ecbch thu t\u00e0i s\u1ea3n; g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 chuy\u1ec3n sang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng theo c\u00e1c k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp cho vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o; v\u00e0 g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1eaft t\u1eeb b\u1ecf t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p m\u1ed9t t\u00f9 nh\u00e2n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m t\u1ea1i tr\u1ea1i giam n\u01a1i \u0111ang th\u1ee5 \u00e1n.<\/p>\n<p>C\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c n\u00f3i tr\u00ean c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp, c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n thu\u1ed9c nhi\u1ec1u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Tin l\u00e0nh (trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng k\u00fd ch\u00ednh th\u1ee9c), m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00f3m C\u00f4ng gi\u00e1o \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c Cao \u0110\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1c rao gi\u1ea3ng t\u00f4n gi\u00e1o m\u1edbi nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng V\u0103n M\u00ecnh, v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00f3m kh\u00e1c. Do b\u1ecb g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 b\u1ecb kh\u1edfi t\u1ed1, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i b\u1ecf tr\u1ed1n ho\u1eb7c ch\u1ea1y ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i do l\u00fd do t\u00f4n gi\u00e1o. T\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd ch\u00ednh th\u1ee9c theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>T\u00f4i mu\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf r\u1eb1ng chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia trong vai tr\u00f2 B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u00e2u c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3. \u0110\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin h\u01a1n n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f3 li\u00ean quan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ee5c \u0111\u00edch chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia c\u1ee7a B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 tin c\u1eady trong c\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 l\u1ea1m d\u1ee5ng nh\u00e2n quy\u1ec1n. Kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn v\u1ec1 t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi t\u00f4i, t\u00f4i tin r\u1eb1ng, nh\u1eefng vi ph\u1ea1m nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf \u0111ang di\u1ec5n ra \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u2013 nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1nh gi\u00e1 chung n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u m\u00e0 t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau, m\u00e0 c\u00f2n li\u00ean quan m\u1eadt thi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng quan s\u00e1t m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 \u1edf ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tuy\u00ean b\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed n\u00e0y, bao g\u1ed3m:<\/p>\n<p>&#8211; th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u00ecn chung l\u00e0 ti\u00eau c\u1ef1c v\u00e0 t\u00f9y ti\u1ec7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o ngo\u00e0i c\u00e1c k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp;<\/p>\n<p>&#8211; vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean vi\u1ec7n d\u1eabn m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebfu c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 \u201cl\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1\u201d ho\u1eb7c l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u201ctr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i\u201d;<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n h\u1ea1n ch\u1ebf qu\u00e1 r\u1ed9ng v\u1ec1 nh\u00e2n quy\u1ec1n n\u00f3i chung v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng n\u00f3i ri\u00eang;<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng trong B\u1ed9 lu\u1eadt H\u00ecnh s\u1ef1, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 \u0110i\u1ec1u 258 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u201cl\u1ea1m d\u1ee5ng\u201d t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7;<\/p>\n<p>&#8211; H\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 ph\u00e1p ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 ch\u1ebf truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u1ee7 hi\u1ec7u qu\u1ea3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng, v.v.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf d\u1ec5 g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng cho m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c vi ph\u1ea1m n\u00f3i tr\u00ean.<\/p>\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng th\u00f4ng qua nhi\u1ec1u cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i th\u1ea3o lu\u1eadn c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o, m\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u0103ng k\u00fd v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u1eadn T\u1ed5 qu\u1ed1c Vi\u1ec7t Nam, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 nh\u1eadn th\u1ee9c chung v\u1ec1 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf hi\u1ec7n t\u1ea1i trong quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ea5p cao c\u1ee7a t\u00f2a \u00e1n ch\u01b0a h\u1ec1 nghe \u0111\u1ebfn b\u1ea5t k\u1ef3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1o bu\u1ed9c vi ph\u1ea1m quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra t\u00f2a.<\/p>\n<p>M\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh quan tr\u1ecdng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong nhi\u1ec1u cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n chia gi\u1eefa n\u00f4ng th\u00f4n v\u1edbi th\u00e0nh th\u1ecb. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t kh\u00e1c nhau, t\u00f9y theo th\u00f4ng l\u1ec7 \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c nhau trong n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Ban T\u00f4n gi\u00e1o Ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 xu\u1ed1ng c\u00e1c c\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><strong>VI. Nh\u1eadn x\u00e9t k\u1ebft lu\u1eadn<\/strong><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u kho\u1ea3n tham chi\u1ebfu cho chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia c\u1ee7a B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u201cvi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e2n ch\u1ee9ng v\u00e0 ngu\u1ed3n tin ri\u00eang\u201d v\u00e0 \u201cCh\u00ednh ph\u1ee7 ph\u1ea3i b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ti\u1ebfp x\u00fac ch\u00ednh th\u1ee9c ho\u1eb7c ti\u1ebfp x\u00fac ri\u00eang v\u1edbi B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t [\u2026] trong c\u00e1c d\u1ecbp c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ai b\u1ecb \u0111e d\u1ecda, s\u00e1ch nhi\u1ec5u, tr\u1eebng ph\u1ea1t, ho\u1eb7c ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c t\u1ed1 t\u1ee5ng t\u01b0 ph\u00e1p do \u0111\u00e3 g\u1eb7p B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u1edf tr\u00ean, v\u1edbi s\u1ef1 vi ph\u1ea1m nguy\u00ean t\u1eafc b\u1ea3o m\u1eadt. Do \u0111\u00f3 ph\u1ea7n sau c\u1ee7a chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n.<\/p>\n<p>S\u1ef1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc h\u01a1n v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u1ec3n bi\u1ebfn t\u00edch c\u1ef1c \u1edf c\u1ea5p trung \u01b0\u01a1ng. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u00f2n \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y. C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb c\u1ea5m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng sau n\u0103m 1975 hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 quan Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf mong mu\u1ed1n xem x\u00e9t nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i tr\u1ecdng y\u1ebfu trong qu\u00e1 tr\u00ecnh thay th\u1ebf Ph\u00e1p l\u1ec7nh T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng hi\u1ec7n nay b\u1eb1ng m\u1ed9t lu\u1eadt m\u1edbi \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ecf l\u1ee1 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00ec \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Ph\u00e9p th\u1eed \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Theo t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n nay, kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp r\u1ea5t kh\u00f4ng an to\u00e0n v\u00e0 r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t vi ph\u1ea1m \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110i\u1ec1u 18 c\u1ee7a C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 Quy\u1ec1n D\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean. V\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ea7n l\u00e0m r\u00f5 r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u0103ng k\u00fd v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u ph\u00e1p l\u00fd. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea7n c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u00e1c \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u00e0 d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n nh\u1eb1m x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng th\u00edch h\u1ee3p. M\u1ed9t \u01b0u ti\u00ean hi\u1ec3n nhi\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf truy \u0111\u00f2i kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd h\u1eefu hi\u1ec7u v\u00e0 d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1eb1m s\u1eeda ch\u1eefa \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng vi ph\u1ea1m \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n hay nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn, t\u00f4i xin nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 m\u1eddi t\u00f4i th\u1ef1c hi\u1ec7n chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia n\u00e0y. T\u00f4i tin r\u1eb1ng Ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u00f9ng t\u00f4i trong chuy\u1ebfn th\u0103m n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 g\u1eb7p v\u00e0 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi t\u00f4i trong chuy\u1ebfn c\u00f4ng t\u00e1c n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111e d\u1ecda, s\u00e1ch nhi\u1ec5u, tr\u1eebng ph\u1ea1t ho\u1eb7c ph\u1ea3i ch\u1ecbu c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c t\u1ed1 t\u1ee5ng t\u01b0 ph\u00e1p sau chuy\u1ebfn th\u0103m qu\u1ed1c gia n\u00e0y. T\u00f4i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 theo d\u00f5i s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a h\u1ecd. B\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 c\u1ed1 n\u00e0o c\u00f3 t\u00ednh tr\u1ea3 th\u00f9 \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>T\u00f4i vui m\u1eebng n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u00fd ki\u1ebfn chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam c\u1ea3i thi\u1ec7n c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 h\u1ea1 t\u1ea7ng nh\u1eb1m th\u00fac \u0111\u1ea9y quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. T\u00f4i c\u0169ng s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam tr\u00ean tinh th\u1ea7n h\u1ee3p t\u00e1c x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p><a name=\"note1\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#footnote1\">(1)<\/a> B\u1ea3n Hi\u1ebfn ph\u00e1p s\u1eeda \u0111\u1ed5i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Qu\u1ed1c H\u1ed9i th\u00f4ng qua ng\u00e0y 28\/11\/2013.<\/p>\n<p><a name=\"note2\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#footnote2\">(2)<\/a> Xem \u0111i\u1ec1u 38 Ph\u00e1p l\u1ec7nh T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng: \u201cTrong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf m\u00e0 C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft ho\u1eb7c gia nh\u1eadp c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y th\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.\u201d<\/p>\n<p><a name=\"note3\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#footnote3\">(3)<\/a> \u0110i\u1ec1u 18, kho\u1ea3n 3 ICCPR.<\/p>\n<p><a name=\"note4\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#footnote4\">(4)<\/a> \u0110i\u1ec1u 14, kho\u1ea3n 2 Hi\u1ebfn ph\u00e1p 2013.<\/p>\n<p><a name=\"note5\"><\/a><a style=\"text-decoration: none;\" href=\"#footnote5\">(5)<\/a> \u0110i\u1ec1u 16 kho\u1ea3n 1 Ph\u00e1p l\u1ec7nh T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>1. T\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o khi c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sau \u0111\u00e2y:<br \/>\na) L\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f9ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 gi\u00e1o l\u00fd, gi\u00e1o lu\u1eadt, l\u1ec5 nghi kh\u00f4ng tr\u00e1i v\u1edbi thu\u1ea7n phong, m\u1ef9 t\u1ee5c, l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c;<br \/>\nb) C\u00f3 hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00f4n ch\u1ec9, m\u1ee5c \u0111\u00edch, \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng h\u00e0nh \u0111\u1ea1o g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1i v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt;<br \/>\nc) C\u00f3 \u0111\u0103ng k\u00fd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o \u1ed5n \u0111\u1ecbnh;<br \/>\nd) C\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf, t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n h\u1ee3p ph\u00e1p;<br \/>\n\u0111) C\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi kh\u00f4ng tr\u00f9ng v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 quan nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tuy\u00ean b\u1ed1 b\u00e1o ch\u00ed v\u1ec1 Chuy\u1ebfn th\u0103m N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u1ec1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o hay t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, Heiner Bielefeldt H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam, 31\/7\/2014 &nbsp; V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 B\u00e1o c\u00e1o vi\u00ean \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u1ec1 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":434,"featured_media":36736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[130,69,370],"tags":[],"class_list":["post-36733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-lhq","category-tai-lieu","category-forb-vi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/434"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36733"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36733\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}