{"id":387,"date":"2003-07-01T12:00:00","date_gmt":"2003-07-01T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/thm-nhp\/"},"modified":"2021-04-05T14:19:28","modified_gmt":"2021-04-05T14:19:28","slug":"tham-nhap-loi-keu-goi-cho-dan-chu-cua-ht-thich-quang-do","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/tham-nhap-loi-keu-goi-cho-dan-chu-cua-ht-thich-quang-do\/","title":{"rendered":"Th\u00e2m Nh\u1eadp &#8211; &#8220;L\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221; c\u1ee7a HT. Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 <em>(V\u00f5 V\u0103n \u00c1i)<\/em>"},"content":{"rendered":"<div align=\"center\"><span class=\"title_n\">TH\u00c2M NH\u1eacP<br \/>\n<b>&#8220;L\u1edcI K\u00caU G\u1eccI CHO D\u00c2N CH\u1ee6 VI\u1ec6T NAM&#8221;<br \/>\nc\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9<\/b><br \/>\nVi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o, Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t<\/span><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>KH\u00c1I QU\u00c1T V\u1ec0 C\u00c1C N\u1ec0N D\u00c2N CH\u1ee6 TRONG TH\u1ebe GI\u1edaI<\/b><\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1 c\u1eadp d\u00e2n ch\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi ta li\u1ec1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u00f4 th\u1ee9c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 qu\u00ean r\u1eb1ng, t\u1eeb h\u1eb1ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, t\u1eeb T\u00e2y sang \u00d0\u00f4ng nh\u00e2n lo\u1ea1i t\u1eebng th\u1ef1c nghi\u1ec7m nh\u1eefng h\u00ecnh th\u00e1i d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00e1c nhau tr\u00ean l\u00e3nh \u0111\u1ecba c\u1ee7a m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean m\u00f4 th\u1ee9c d\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf Hy L\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 n\u00eau cao h\u01a1n c\u1ea3, v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y nay. T\u1ea1i th\u00e0nh Ath\u00e8nes \u1edf Hy l\u1ea1p v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 VII tr\u01b0\u1edbc T\u00e2y l\u1ecbch, m\u1ed9t trong nh\u1eefng trung t\u00e2m sinh ho\u1ea1t v\u0103n minh ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, gi\u1edbi s\u0129 phu nghi\u00eam ch\u1ec9nh suy t\u01b0 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t ch\u00ednh tr\u1ecb. T\u1eeb suy t\u01b0 \u1ea5y d\u1eabn t\u1edbi h\u01b0\u1edbng sinh ho\u1ea1t th\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 tr\u1ecdng d\u00e2n. Ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u1edfi ph\u00e1t v\u1edbi t\u1eeb ng\u1eef Polis, l\u00e0 \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u00f3 t\u00ednh qu\u1ed1c gia, v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111\u00f4 th\u1ecb c\u00f3 t\u00ednh qu\u1ed1c gia (Polis) nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Ch\u00e2u \u00c1, \u1edf c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh Trung \u00d0\u00f4ng nh\u01b0 M\u00e9sopotamie t\u1eeb g\u1ea7n ba ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc T\u00e2y l\u1ecbch.<\/p>\n<p>\u00d0\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Hy L\u1ea1p, th\u00ec \u1edf \u00d0\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t h\u00ecnh th\u00e1i d\u00e2n ch\u1ee7 c\u0169ng hi\u1ec7n h\u00e0nh b\u00ean \u1ea4n \u00d0\u1ed9. Nh\u01b0 ta bi\u1ebft, ngo\u00e0i 4 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c l\u1edbn \u1edf \u1ea4n \u00d0\u1ed9 l\u00e0 Kosala, Vamsa hay Vaccha, Avanti v\u00e0 Magadha, c\u00f2n c\u00f3 4 ti\u1ec3u qu\u1ed1c sinh ho\u1ea1t theo th\u1ec3 ch\u1ebf C\u1ed9ng h\u00f2a n\u1eb1m \u1edf m\u1ea1n \u0111\u00f4ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Kosala v\u00e0 m\u1ea1n b\u1eafc c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Magadha. \u00d0\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c C\u1ed9ng h\u00f2a Shakya (v\u1ecdng t\u1ed9c Th\u00edch Ca c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ph\u1eadt), Malla, Licchavi, Videha. Hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u00e1c C\u1ed9ng h\u00f2a n\u00e0y c\u00f2n mang d\u1ea5u v\u1ebft qu\u00fd t\u1ed9c ch\u1ea5p ch\u00ednh, nh\u01b0ng trong sinh ho\u1ea1t qu\u1ed1c gia l\u1ea1i mang h\u00ecnh th\u00e1i d\u00e2n ch\u1ee7 v\u1edbi m\u1ed9t H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c gia hay qu\u1ed1c h\u1ed9i do d\u00e2n ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc. Danh t\u1eeb Raja ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u c\u00e1c ti\u1ec3u qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 vua sang Vi\u1ec7t ng\u1eef khi \u00e1m ch\u1ec9 Vua T\u1ecbnh Ph\u1ea1n (T\u1ecbnh Ph\u1ea1n v\u01b0\u01a1ng) th\u00e2n ph\u1ee5 c\u1ee7a th\u00e1i t\u1eed T\u1ea5t \u00d0\u1ea1t \u00d0a, l\u00e0 \u00d0\u1ee9c Ph\u1eadt sau n\u00e0y. Th\u1eadt ra, Raja c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c (n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng) t\u1ea1i c\u00e1c n\u1ec1n C\u1ed9ng h\u00f2a n\u00f3i tr\u00ean. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 n\u1ec1n C\u1ed9ng h\u00f2a Livacchi c\u00f3 \u0111\u1ebfn 3 v\u1ecb Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh (thay v\u00ec m\u1ed9t Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c t\u1ea1i n\u1ec1n C\u1ed9ng h\u00f2a Th\u00edch Ca &#8211; Shakya) v\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c h\u1ed9i c\u00f3 7707 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng 1\/20 d\u00e2n s\u1ed1. C\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i d\u00e1m ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u00ecnh th\u00e1i sinh ho\u1ea1t d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i \u1ea4n \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u00d0\u1ee9c Ph\u1eadt trong vi\u1ec7c ch\u1ebf l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chung s\u1ed1ng L\u1ee5c H\u00f2a cho T\u0103ng \u0111o\u00e0n v\u00e0 C\u01b0 s\u0129. S\u00e1u ph\u00e9p chung s\u1ed1ng h\u00f2a thu\u1eadn \u1ea5y l\u00e0&nbsp;: H\u00f2a hi\u1ec7p chung s\u1ed1ng, h\u00f2a nh\u00e3, kh\u00f4ng c\u00e3i m\u1eafng, h\u00f2a vui trong \u00fd ngh\u0129, h\u00f2a hi\u1ec7p chia s\u1ebb ki\u1ebfn th\u1ee9c, h\u00f2a ph\u00e2n c\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ee3i, v\u00e0 h\u00f2a th\u00e2n khuy\u1ebfn kh\u00edch tu h\u1ecdc, gi\u1eef m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Hai h\u00ecnh th\u00e1i d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Hy L\u1ea1p v\u00e0 \u1ea4n \u00d0\u1ed9 g\u1eb7p nhau n\u01a1i m\u1ee5c ti\u00eau t\u00f4n tr\u1ecdng ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00e0 s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong sinh ho\u1ea1t qu\u1ed1c gia, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u00e1p \u0111\u1eb7t quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u1eeb tr\u00ean xu\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb hay d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1eadp trung t\u1ea1i c\u00e1c n\u1ec1n c\u1ed9ng h\u00f2a x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. N\u1ebfu c\u00f3 kh\u00e1c nhau ch\u0103ng gi\u1eefa \u00d0\u00f4ng T\u00e2y, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 Hy L\u1ea1p \u0111\u00e3 th\u1ea3m s\u00e1t nh\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft Socrate b\u1eb1ng \u0111\u1ed9c d\u01b0\u1ee3c. C\u00f2n \u1ea4n \u00d0\u1ed9 th\u00ec l\u1ea1i b\u1ea3o v\u1ec7, t\u1ee5ng ca v\u00e0 theo ch\u00e2n Con \u00d0\u01b0\u1eddng L\u1edbn c\u1ee7a \u00d0\u1ee9c Ph\u1eadt.<\/p>\n<p>Ch\u1eef H\u00d2A l\u00e0 ch\u1eef \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 tu h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, kinh s\u00e1ch \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a h\u00f2a h\u1ee3p nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc v\u1edbi s\u1eefa, nh\u01b0 kh\u00f4ng kh\u00ed v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng. Th\u1eadt kh\u00e1c xa v\u1edbi ch\u1eef &#8220;h\u00f2a b\u00ecnh&#8221; b\u1ecb ch\u00ednh tr\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng ng\u00e0y nay, m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 th\u1ea5y &#8220;h\u00f2a b\u00ecnh&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a trong th\u1ef1c t\u1ebf nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc v\u1edbi l\u1eeda. Quy t\u1eafc s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, ngo\u00e0i ph\u00e9p L\u1ee5c H\u00f2a trong sinh ho\u1ea1t t\u1eadp th\u1ec3 n\u00f3i tr\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f2n c\u00f3 thuy\u1ebft gi\u1edbi t\u1ef1 t\u1ee9 c\u0169ng \u0111\u1eb7t c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean ch\u1eef H\u00f2a. \u00d0\u00f3 l\u00e0 b\u1ed1n ph\u00e9p h\u00f2a h\u1ee3p, g\u1ed3m&nbsp;: ng\u00f4n tr\u00e1nh (tr\u00e1nh tranh c\u00e3i v\u00f4 \u00fd th\u1ee9c), m\u00edch tr\u00e1nh (tr\u00e1nh t\u00ecm l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c), ph\u1ea1m tr\u00e1nh (tr\u00e1nh b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 ph\u1ea1m gi\u1edbi c\u1ee7a nhau), v\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e1nh (tr\u00e1nh tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1ch bi\u1ec3u quy\u1ebft x\u1eed l\u00fd m\u1ecdi vi\u1ec7c (ki\u1ebft ma)).<\/p>\n<p>Ch\u1eef H\u00f2a c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0 sinh phong b\u1ea3o v\u1ec7 N\u01b0\u1edbc, \u00d0\u1ea1o v\u00e0 Th\u1ebf gi\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 VI sau T\u00e2y l\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi C\u01b0 s\u0129 Ph\u1eadt t\u1eed k\u1ef3 v\u0129 l\u00e0 Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1nh \u00d0\u1ee9c (Shotoku) \u0111em ch\u1eef H\u00f2a v\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb Nh\u1eadt b\u1ea3n khi \u00f4ng vi\u1ebft b\u1ea3n Hi\u1ebfn ph\u00e1p 17 \u0111i\u1ec1u quy \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch v\u0103n minh cho qu\u1ed1c gia. B\u1ea3n Hi\u1ebfn ph\u00e1p n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u00c1 ch\u00e2u x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean ch\u1eef H\u00f2a c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n<p>\u1ede Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o \u0111\u1eddi L\u00fd, th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 XI, r\u1ed3i th\u1eddi Tr\u1ea7n ti\u1ebfp sau \u0111\u00f3, c\u0169ng \u0111em ch\u1eef H\u00f2a c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ec3 an d\u00e2n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed9 m\u00e1y Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. B\u1eb1ng nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u1ea5y l\u00e0 phong ki\u1ebfn, d\u00f9 r\u1eb1ng c\u00f3 \u0111\u1ed9 ch\u00eanh kh\u00e1 l\u1edbn gi\u1eefa tinh th\u1ea7n v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a T\u00e2y v\u00e0 \u00d0\u00f4ng trong c\u00f9ng th\u1eddi k\u1ef3 g\u1ecdi l\u00e0 phong ki\u1ebfn n\u00e0y. Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0111\u1ea1i L\u00fd Tr\u1ea7n, ta c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 th\u1eddi c\u1ee7a n\u1ec1n D\u00e2n ch\u1ee7 L\u1ee5c h\u00f2a. Vua c\u00f3 \u0111\u00f3, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb, m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u01b0u t\u01b0 vi\u1ec7c d\u00e2n. \u00d0\u1ecdc l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, ta th\u1ea5y D\u00e2n l\u00e0 m\u1ed1i \u00e1m \u1ea3nh \u0111\u00eam ng\u00e0y, l\u00e0 c\u00f4ng \u00e1n h\u00f2ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed7i v\u00ec Vua Ph\u1eadt t\u1eed th\u1eddi \u1ea5y. Vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t Ph\u00e1p m\u00f4n ng\u1ed9 \u0111\u1ea1o cho ng\u01b0\u1eddi C\u01b0 s\u0129 nam n\u1eef Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam. N\u00f3 kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi \u0111\u1ea1o v\u1edbi \u0111\u1eddi, v\u00ec tinh th\u1ea7n b\u1ea5t nh\u1ecb (non duality) ph\u00e1 v\u1ee1 m\u1ecdi h\u00fd lu\u1eadn chia \u0111\u00f4i tu v\u00e0 h\u00e0nh, xu\u1ea5t th\u1ebf v\u00e0 nh\u1eadp th\u1ebf. <i>Thi\u1ec1n uy\u1ec3n t\u1eadp anh<\/i>, m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m Ph\u1eadt gi\u00e1o xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Tr\u1ea7n, th\u1ebf k\u1ef7 XIV, \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 c\u1ea3 \u0111\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed, x\u00e3 h\u1ed9i, v\u0103n h\u00f3a, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc ta, c\u00f3 c\u00e2u vi\u1ebft trong Truy\u1ec7n M\u00e3n Gi\u00e1c thu t\u00f3m con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam&nbsp;: <i><b>&#8220;B\u1eadc ch\u00ed nh\u00e2n hi\u1ec7n th\u00e2n gi\u1eefa c\u00f5i \u0111\u1eddi n\u00e0y ph\u1ea3i t\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh. L\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, kh\u00f4ng vi\u1ec7c g\u00ec kh\u00f4ng l\u00e0m. Ch\u1eb3ng nh\u1eefng \u0111\u1eafc l\u1ef1c v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 c\u00f4ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc&#8221;<\/b><\/i>.<\/p>\n<p>T\u1eeb l\u00fac n\u00e0o ph\u00e1t xu\u1ea5t th\u00e0nh ng\u1eef &#8220;ph\u00e9p vua thua l\u1ec7 l\u00e0ng&#8221; \u1edf x\u00e3 h\u1ed9i n\u01b0\u1edbc ta&nbsp;? M\u1ed9t th\u00e0nh ng\u1eef n\u00f3i l\u00ean t\u00ednh ch\u1ea5t d\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0ng x\u00e3. Ch\u1ec9 nh\u00ecn qua ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a \u00d0\u00ecnh trong m\u1ed7i l\u00e0ng l\u00e0 th\u1ea5y ra h\u00ecnh th\u00e1i th\u00e2n d\u00e2n trong ti\u1ebfp c\u1eadn. T\u1eeb th\u1eddi L\u00fd Tr\u1ea7n, \u0111\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i v\u1eeba th\u1edd Ph\u1eadt v\u1eeba l\u00e0m tr\u1ea1m ngh\u1ec9 ng\u01a1i cho du kh\u00e1ch hay ng\u01b0\u1eddi l\u1ee1 \u0111\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng khi khuya v\u1eafng. V\u1ec1 m\u1eb7t lu\u1eadt ph\u00e1p hay h\u00ecnh s\u1ef1, th\u00ec hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i L\u00fd Tr\u1ea7n l\u00e0 th\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean x\u00f3a \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, gi\u1ea3m \u00e1n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ho\u1eb7c gi\u1ea3m thu\u1ebf. Hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i n\u00e0y ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m r\u1ea5t gi\u1ecfi, g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t huy v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t c\u0169ng r\u1ea5t c\u1eeb. Vua d\u00e2n nh\u01b0 cha con, anh em, th\u00e2n thi\u1ebft chan h\u00f2a. H\u1ed9i ngh\u1ecb Di\u00ean H\u1ed3ng, m\u1ed9t th\u1ec3 hi\u1ec7n huy ho\u00e0ng nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u1ec1n D\u00e2n ch\u1ee7 L\u1ee5c h\u00f2a Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>S\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o qua m\u1ed9t n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb d\u1ef1ng tr\u00ean ch\u1eef H\u00f2a v\u00e0 l\u00f2ng T\u1eeb Bi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c trong t\u00e1c ph\u1ea9m <i>Tho\u00e1t hi\u00ean v\u1ecbnh s\u1eed thi t\u1eadp<\/i> c\u1ee7a \u00d0\u1eb7ng Minh Khi\u00eam vi\u1ebft v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XVI. Cu\u1ed1n s\u00e1ch ghi l\u1ea1i 125 nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed n\u1ed5i danh thu\u1ed9c gi\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf hai tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i L\u00fd Tr\u1ea7n. \u00dd ngh\u0129a \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 Nho tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0o th\u1eddi L\u00ea, tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 Nho gi\u00e1o c\u1ef1c th\u1ecbnh, \u1ea5y th\u1ebf m\u00e0 trong s\u1ed1 125 nh\u00e2n v\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o thu\u1ed9c th\u1eddi L\u00ea c\u1ea3. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i th\u1eddi L\u00ea thi\u1ebfu nh\u00e2n t\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed. M\u00e0 l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1ecb nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh tr\u1ecb Ph\u1eadt gi\u00e1o thu\u1ed9c c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 l\u00f4i h\u00fat, th\u00f4i mi\u00ean.<\/p>\n<p>Th\u1eadt d\u1ec5 hi\u1ec3u c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u00ean khi ta n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. Y\u1ebfu t\u00ednh \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng qua nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a M\u00e2u B\u00e1c vi\u1ebft trong <i>L\u00fd ho\u1eb7c lu\u1eadn<\/i> v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 II sau T\u00e2y l\u1ecbch&nbsp;: <i><b>&#8220;B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 \u1edf nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em m\u00e0 th\u1edd cha m\u1eb9, gi\u00fap n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n, s\u1ed1ng m\u1ed9t m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em m\u00e0 tr\u1ecb th\u00e2n&#8221;<\/b><\/i>. C\u00e2u nh\u1eadn x\u00e9t \u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 kinh nghi\u00eam th\u1ef1c ch\u1ee9ng c\u1ee7a ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n M\u00e2u B\u00e1c. \u00d4ng l\u00e0 nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c, theo \u0111\u1ea1o L\u00e3o v\u00e0 \u0111\u1ea1o Kh\u1ed5ng. L\u00e1nh n\u1ea1n sang Giao Ch\u00e2u, ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng quy y theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt v\u00e0 vi\u1ebft cu\u1ed1n <i>L\u00fd ho\u1eb7c lu\u1eadn<\/i> n\u1ed5i danh \u0111\u1ec1 cao Con \u00d0\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00f4 d\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n<p><b>H\u1ed8 D\u00c2N, H\u1ed8 QU\u1ed0C, H\u1ed8 PH\u00c1P&nbsp;: S\u00c1U CH\u1eee N\u00d3I L\u00caN QU\u00c1 TR\u00ccNH 2000 N\u0102M PH\u1eacT GI\u00c1O VI\u1ec6T NAM<\/b><\/p>\n<p>T\u1eeb Saigon, nh\u00e2n danh H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng L\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7n (Vi\u1ec7n T\u0103ng Th\u1ed1ng v\u00e0 Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o), Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o, c\u00f4ng b\u1ed1 &#8220;L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221; ng\u00e0y 21.2.2001.<\/p>\n<p>B\u1eb1ng s\u00e1u ch\u1eef&nbsp;: <b>H\u1ed9 D\u00e2n &#8211; H\u1ed9 Qu\u1ed1c &#8211; H\u1ed9 Ph\u00e1p<\/b>, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c, trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n v\u0103n hi\u1ebfn v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam. S\u00e1u ch\u1eef \u1ea5y mang t\u00ednh \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, v\u1eeba th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd C\u1ee9u kh\u1ed5 v\u00e0 Gi\u1ea3i tho\u00e1t, \u0111\u1ed3ng l\u00fac t\u1ea1o ra h\u01b0\u1edbng \u0111i ri\u00eang bi\u1ec7t ch\u01b0a h\u1ec1 th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u00d0\u00f4ng \u00c1 kh\u00e1c.<\/p>\n<p>H\u1ed9 D\u00e2n l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n, nh\u1eefng sinh m\u1ec7nh nh\u1ecf b\u00e9, mong manh nh\u01b0ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o trong c\u00e1c b\u1eadc thang x\u00e3 h\u1ed9i. D\u00e2n l\u00e0 \u01b0u t\u01b0 ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. H\u1ed9 Qu\u1ed1c l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a t\u1ed9c Vi\u1ec7t d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb mu\u00f4n h\u00ecnh th\u1ee9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c h\u0103m d\u1ecda. N\u01b0\u1edbc, n\u01a1i m\u1ed9t gi\u1ed1ng n\u00f2i v\u01b0\u01a1n l\u00ean \u0111\u00f2i h\u1ecfi quy\u1ec1n s\u1ed1ng v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7. N\u01b0\u1edbc \u1ea5y, l\u00e0 \u01b0u t\u01b0 b\u1ea3o v\u1ec7 to\u00e0n v\u1eb9n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. H\u1ed9 Ph\u00e1p l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 gi\u00e1o l\u00fd C\u1ee9u kh\u1ed5 v\u00e0 Gi\u1ea3i tho\u00e1t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Gi\u00e1o l\u00fd \u1ea5y t\u00f4n vinh con ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i chung, v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y ph\u1ea9m ch\u1ea5t tr\u00ed tu\u1ec7 n\u00f3i ri\u00eang, t\u1ee9c ph\u1ea9m ch\u1ea5t Ph\u1eadt. Ph\u00e1p l\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t, gi\u00e1o l\u00fd v\u1ec1 ph\u1ea9m ch\u1ea5t Ph\u1eadt, con \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ec3 hi\u1ec7n Ph\u1eadt. H\u1ed9 ph\u00e1p l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00e2m th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc lo\u1ea1n t\u01b0\u1edfng v\u00e0 tha h\u00f3a. Khi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y ph\u1ea9m ch\u1ea5t tr\u00ed tu\u1ec7 xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u00ec l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng d\u0169ng m\u00e3nh b\u1ea3o v\u1ec7 D\u00e2n v\u00e0 N\u01b0\u1edbc m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh ba b\u01b0\u1edbc H\u1ed9 D\u00e2n, H\u1ed9 Qu\u1ed1c, H\u1ed9 Ph\u00e1p n\u00f3i l\u00ean t\u00ednh d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221;, m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n d\u00e0i 2562 ch\u1eef, qua \u0111\u1ea5y H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 v\u1ebd ra n\u0103m b\u1ee9c ho\u00e0nh tr\u00e1ng v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;:<\/p>\n<p>1. y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt&nbsp;;<\/p>\n<p>2. qu\u00e1 tr\u00ecnh 2000 n\u0103m d\u1ea5n th\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 quy\u1ec1n d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam trong c\u00f4ng cu\u1ed9c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n v\u0103n hi\u1ebfn Vi\u1ec7t&nbsp;;<\/p>\n<p>3. t\u1eeb y\u1ebfu t\u00ednh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00e0nh ho\u1ea1t nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 tho\u1eaft nh\u1eadn ra ba nguy c\u01a1 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng hi\u1ec7n nay&nbsp;;<\/p>\n<p>4. r\u1ed3i \u0111\u01b0a ra ba ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tr\u1ecb li\u1ec7u (xin \u0111\u1ecdc k\u1ef9 ba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y trong L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi)&nbsp;; chu\u1ea9n b\u1ecb cho<\/p>\n<p>5. s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c T\u00e1m \u0111i\u1ec3m c\u1ee9u nguy d\u00e2n t\u1ed9c (xin xem to\u00e0n v\u0103n trong L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi).<\/p>\n<p>Hi\u1ec3n nhi\u00ean ph\u1ea7n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a v\u0103n ki\u1ec7n n\u1eb1m trong s\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c T\u00e1m \u0111i\u1ec3m. S\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c \u1ea5y l\u00e0 GI\u1ea2I PH\u00c1P THAY TH\u1ebe nh\u1eb1m thi\u1ebft l\u1eadp d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0ng ph\u1ea7n d\u1eabn nh\u1eadp chi\u1ebfm g\u1ea7n m\u1ed9t ph\u1ea7n ba v\u0103n ki\u1ec7n. D\u00e0i qu\u00e1 ch\u0103ng&nbsp;? C\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0i v\u1edbi nh\u1eefng ai hi\u1ec3u vi\u1ec7c. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00e0i, m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ea7n thi\u1ebft, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu d\u1ecbp ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta c\u00f9ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng h\u00e0nh th\u1ebf c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>M\u1ea5y m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua, t\u1eeb th\u1ec3 ch\u1ebf n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00e1c, t\u1eeb th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb kia, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed9ng s\u1ea3n ng\u00e0y nay, c\u00e1c b\u1ed9 m\u00e1y tuy\u00ean truy\u1ec1n lu\u00f4n r\u00eau rao <i>&#8220;Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;<\/i>, <i>&#8220;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb, kh\u00f4ng lo tu h\u00e0nh&#8221;<\/i> nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ea1 nh\u1ee5c v\u00e0 m\u1ea1 l\u1ef5 nh\u1eb1m k\u00ecm h\u00e3m, th\u1ee7 ti\u00eau kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee9u kh\u1ed5 tr\u1eeb nguy c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u1ed1i vu c\u00e1o \u1ea5y m\u00e2u thu\u1eabn v\u00e0 phi l\u00fd. V\u00ec su\u1ed1t h\u01a1n 70 n\u0103m qua, \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng say s\u01b0a &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; \u0111\u00f3 sao&nbsp;? Kh\u00e1c ch\u0103ng, \u00d0\u1ea3ng &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; \u0111\u1ec3 c\u01b0\u1edbp ch\u00ednh quy\u1ec1n cho \u00d0\u1ea3ng vi\u00ean tham nh\u0169ng, \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n \u0111\u1eb7c l\u1ee3i, b\u1ecf m\u1eb7c d\u00e2n \u0111en th\u1ed1ng kh\u1ed5. Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf. \u00d0\u00e3 th\u1ea5y trong qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 c\u00f2n th\u1ea5y trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p>L\u00e2u nay, c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb x\u00f4i th\u1ecbt, ch\u00ednh tr\u1ecb b\u00e8 ph\u00e1i, ch\u00ednh tr\u1ecb ho\u1ea1t \u0111\u1ea7u, ch\u00ednh tr\u1ecb gi\u00e0nh gh\u1ebf v\u00e0 tranh \u0103n, ch\u00ednh tr\u1ecb b\u00e1n n\u01b0\u1edbc&#8230; ho\u00e0nh h\u00e0nh ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; theo l\u1ed1i \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u00e1ng gh\u00ea s\u1ee3, \u0111\u00e1ng ph\u1ec9 nh\u1ed5. Nh\u1eefng t\u1ed1p ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 khi c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n trong tay ch\u1ec9 bi\u1ebft &#8220;tr\u1ecb&#8221; ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng th\u1ea3m s\u00e1t v\u00e0 nh\u00e0 t\u00f9, b\u1eb1ng m\u00f3c t\u00fai v\u00e0 b\u1ecbt h\u1ecdng.<\/p>\n<p>C\u00f2n ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u00ednh danh ch\u00ednh tr\u1ecb, l\u00e0 \u0111\u1ee9ng trong v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a L\u1ebc PH\u1ea2I \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy l\u1ebd ph\u1ea3i, th\u00ec c\u00f3 chi ph\u1ea3i s\u1ee3 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o hay ch\u1ed3n ch\u00e2n&nbsp;? Ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u1eefng T\u0103ng s\u0129 v\u00e0 C\u01b0 s\u0129 Ph\u1eadt t\u1eed v\u1eabn th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1eeb th\u1eddi Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn khi x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia t\u1ef1 ch\u1ee7, t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng v\u00e0 huy ho\u00e0ng v\u00e0o th\u1eddi L\u00fd th\u1eddi Tr\u1ea7n&#8230; Trong th\u1ef1c t\u1ebf, Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u01b0a bao gi\u1edd ng\u1eebng n\u00f3i l\u1edbn v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng th\u1ea7m k\u00edn kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n. Ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng \u1ea5y thi\u1ebft tha y\u00eau s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong t\u1ef1 do, no \u1ea5m, h\u1ea1nh ph\u00fac, trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n quy\u1ec1n, th\u1ef1c thi d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn t\u00e2m linh.<\/p>\n<p>N\u01a1i x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed5 v\u1ee1 v\u00ec tranh ch\u1ea5p nh\u01b0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta hi\u1ec7n nay, ch\u1eb3ng ai ch\u1ecbu nghe ai, ch\u1eb3ng ai tin v\u00e0o ai, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi tr\u00ed nh\u1edb m\u1edf l\u1ea1i trang s\u1eed qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ec3 minh ch\u1ee9ng t\u1ea5m l\u00f2ng chung th\u1ee7y c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n v\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u1eeb h\u01a1n hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. B\u1edfi v\u1eady m\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 d\u1eabn gi\u1ea3i b\u1ed1i c\u1ea3nh xung kh\u1eafc gi\u1eefa h\u00e0ng tr\u0103m h\u1ecdc ph\u00e1i tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, gi\u1eefa h\u00e0ng ngh\u00ecn th\u1ea7n linh ng\u1ef1 tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u00d0\u1ed9, x\u00e2u x\u00e9 th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, tr\u00f3i bu\u1ed9c v\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7 h\u00f3a con ng\u01b0\u1eddi. R\u1ed3i t\u1eeb b\u1ed1i c\u1ea3nh h\u1ed7n \u0111\u1ed9n, \u0111en t\u1ed1i, bi th\u1ea3m \u1ea5y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a Con \u00d0\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u1ed1i h\u1eadu nh\u1eb1m gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u00e0 c\u1ee9u nguy con ng\u01b0\u1eddi. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ebft&nbsp;: <i>&#8220;Kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 phi x\u00e3 h\u1ed9i trong gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, v\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed lu\u00f4n t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u b\u1ea3o v\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng hay b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u1ed1n l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00e0 \u0111\u1ea1p quy\u1ec1n s\u1ed1ng c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, ng\u0103n c\u1ea3n h\u1ea1nh nguy\u1ec7n tu h\u1ecdc \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u1ee7, ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh T\u1eeb, Bi, Tr\u00ed, L\u1ef1c, theo ch\u00ed nguy\u1ec7n B\u1ed3 t\u00e1t c\u1ee9u \u0111\u1eddi, ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 hi\u1ec7n th\u1ef1c Gi\u00e1c ng\u1ed9&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 nh\u1edb t\u1edbi cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng k\u1ef3 th\u1ecb v\u00e0 y\u00eau s\u00e1ch b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng t\u00f4n gi\u00e1o n\u0103m 1963, ho\u1eb7c cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u b\u1ec1n b\u1ec9 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed9c t\u00e0i, \u00e1p b\u1ee9c sau n\u0103m 1975. Cao \u0111i\u1ec3m l\u00e0 cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh 40.000 Ph\u1eadt t\u1eed Hu\u1ebf ng\u00e0y 24.5.1993 y\u00eau s\u00e1ch cho nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb bi\u1ebfn c\u1ed1 Thi\u00ean An M\u00f4n, th\u1eadt hi\u1ebfm c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh n\u00e0o ch\u1ea5t v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u01b0 cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh \u1edf Hu\u1ebf trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch s\u1eed, th\u00ec tr\u00ed nh\u1edb v\u1ec1 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i L\u00fd, Tr\u1ea7n l\u00e0 d\u1eebng \u0111\u1ee9ng. C\u00f2n \u00edt ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o th\u0103m n\u01a1i b\u1ed9 nh\u1edb c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 th\u1ea5y ra s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ea5n th\u00e2n gi\u1eef n\u01b0\u1edbc, d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, \u00edt c\u0169ng t\u1eeb hai th\u1ebf k\u1ef7 b\u1ea3n l\u1ec1&nbsp;: tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t T\u00e2y l\u1ecbch. Ngh\u0129a l\u00e0 hai ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ee9ng c\u1edb c\u00f2n l\u01b0u trong s\u1eed s\u00e1ch sau cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn v\u1ec7 qu\u1ed1c c\u1ee7a Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng n\u0103m 43 T\u00e2y l\u1ecbch. Nhi\u1ec1u n\u1eef t\u01b0\u1edbng r\u00fat v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00f9a vi\u1ec7n \u1ea9n n\u00e1u, nh\u01b0 B\u00e1t N\u00e0n phu nh\u00e2n, n\u1eef t\u01b0\u1edbng Ti\u00ean La. \u00d0\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 b\u00e0 Thi\u1ec1u Hoa tu \u1edf ch\u00f9a Ph\u00fac Kh\u00e1nh, nay l\u00e0 ch\u00f9a Hi\u1ec1n Quan, huy\u1ec7n Tam Thanh, t\u1ec9nh Ph\u00fa Th\u1ecd. Nghe tin hai B\u00e0 Tr\u01b0ng d\u1ea5y nghi\u1ec7p h\u1ed9 qu\u1ed1c, n\u0103m 37 T\u00e2y l\u1ecbch b\u00e0 m\u1ed9 500 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ed9 chi\u1ebfn hai B\u00e0. Ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a b\u00e0 c\u00f2n treo b\u1ee9c \u0111\u1ea1i t\u1ef1 <i>&#8220;Di\u1ec7t B\u1ea1o T\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt&#8221;<\/i> v\u00e0 nhi\u1ec1u c\u00e2u \u0111\u1ed1i nh\u1eafc vi\u1ec7c b\u00e0 ph\u00f2 t\u00e1 cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn v\u1ec7 qu\u1ed1c n\u00e0y. M\u1ed9t trong nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng h\u00e0nh ho\u1ea1t c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 ch\u1ed1ng ngo\u1ea1i x\u00e2m, ch\u1ed1ng b\u1ea5t c\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>B\u1ed9 kinh Vi\u1ec7t ra \u0111\u1eddi r\u1ea5t s\u1edbm v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 II &#8211; III sau T\u00e2y l\u1ecbch \u1edf Giao ch\u00e2u, l\u00e0 <i>L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u1eadp kinh<\/i>. Tuy xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Kinh B\u1ea3n sinh c\u1ee7a \u1ea4n \u00d0\u1ed9, nh\u01b0ng d\u1ea5u \u1ea5n Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t \u0111\u1eadm n\u00e9t. V\u00ec v\u1eady, m\u00e0 khi nh\u1eafc t\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t su\u1ed1t hai ngh\u00ecn n\u0103m qua, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 tr\u00edch c\u00e2u vi\u1ebft t\u1eeb kinh \u1ea5y&nbsp;: <i><b>&#8220;B\u1ed3 t\u00e1t th\u1ea5y d\u00e2n k\u00eau ca, do v\u1eady g\u1ea1t l\u1ec7 x\u00f4ng v\u00e0o n\u01a1i ch\u00ednh tr\u1ecb h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n kh\u1ecfi n\u1ea1n l\u1ea7m than&#8221;<\/b><\/i>&nbsp;; ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ch\u00ednh quy\u1ec1n h\u00e0 kh\u1eafc, \u00e1p b\u1ee9c d\u00e2n, th\u00ec L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u1eadp kinh c\u1ea3nh b\u00e1o&nbsp;: <i><b>&#8220;Lo\u00e0i lang s\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3 nu\u00f4i, ng\u01b0\u1eddi \u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m vua&#8221;<\/b><\/i>. Nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 trong kinh B\u1ea3n sinh \u1ea4n \u00d0\u1ed9. Th\u1eed h\u1ecfi r\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e2u kinh nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra t\u1eeb n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam c\u00e1ch \u0111\u00e2y 18 th\u1ebf k\u1ef7 mang \u00fd ngh\u0129a g\u00ec&nbsp;? H\u1ecd &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; theo ngh\u0129a vu c\u00e1o ng\u00e0y nay&nbsp;? Hay h\u1ecd th\u1ef1c h\u00e0nh h\u1ea1nh B\u1ed3 t\u00e1t c\u1ee9u \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1eddng k\u1ef3 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt&nbsp;? Tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y, c\u00e1i s\u1ef1 &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u00e8 ph\u00e1i ri\u00eang t\u01b0 hi\u1ec3u theo \u0111\u1ea7u \u00f3c nh\u1ecf h\u1eb9p m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hoa th\u00e0nh y\u1ebfu t\u00ednh ch\u00ednh tr\u1ecb trong ngh\u0129a Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u1ee7a H\u1ed9 D\u00e2n &#8211; H\u1ed9 Qu\u1ed1c &#8211; H\u1ed9 Ph\u00e1p. T\u1ee9c quy t\u1eafc tr\u1ecb li\u1ec7u nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 s\u1ef1 kh\u1ed1n kh\u1ed5, b\u1ea5t an c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 cai tr\u1ecb, th\u1ed1ng tr\u1ecb hay \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb l\u00e0m \u0111i\u00eau linh x\u1ee9 s\u1edf.<\/p>\n<p>B\u1edfi th\u1ebf ph\u1ea7n d\u1eabn nh\u1eadp tuy d\u00e0i, nh\u01b0ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho nh\u1eefng ai ch\u01b0a c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i t\u00ecm hi\u1ec3u tinh th\u1ea7n v\u00e0 \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. C\u1ea7n thi\u1ebft cho ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed9t s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed ch\u1ec9 th\u1ea5y ho\u1ea1t d\u1ee5ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt qua s\u1ef1 tu h\u1ecdc v\u00e0 c\u00fang l\u1ea1y, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan t\u01b0\u01a1ng sinh c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00fd nh\u00e2n duy\u00ean sinh. Ho\u1eb7c m\u1ed9t s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed ng\u1ee7 k\u1ef9 trong gi\u1ea5c m\u1ed9ng qu\u00e1 kh\u1ee9 L\u00fd, Tr\u1ea7n, tuy\u1ec7t nhi\u00ean \u0111\u00e1nh m\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng L\u00fd Tr\u1ea7n h\u00f3a th\u1eddi \u0111\u1ea1i trong ngh\u0129a d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee9u kh\u1ed1n tr\u1eeb nguy.<\/p>\n<p><b>BA NH\u1eacN TH\u1ee8C NGUY C\u01a0 V\u00c0 BA PH\u01af\u01a0NG TH\u1ee8C TR\u1eca LI\u1ec6U<\/b><\/p>\n<p>Do qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ecda m\u00e0 to\u00e0n d\u00e2n t\u1ed9c \u0111ang g\u00e1nh ch\u1ecbu, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 \u0111\u01b0a ra ba nh\u1eadn th\u1ee9c nguy c\u01a1 v\u1ec1 m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ef1 th\u1ecb, m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n ly khai d\u00e2n v\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u1ec7 thu\u1ed9c nu\u1edbc ngo\u00e0i, t\u1eeb \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 \u0111\u1ebfn c\u01a1 c\u1ea5u t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ed9 m\u00e1y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t y s\u0129 k\u00ea khai b\u1ec7nh l\u00fd sau khi ch\u1ea9n m\u1ea1ch, h\u1ea7u ra toa tr\u1ecb li\u1ec7u.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o nh\u00e2n n\u00e0o qu\u1ea3 \u1ea5y. M\u1ec7nh \u0111\u1ec1 n\u00e0y b\u00e1o hi\u1ec7u m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb nh\u00e2n \u0111i \u0111\u1ebfn qu\u1ea3. \u00d0\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch, t\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i can d\u1ef1 \u0111\u1ec3 l\u00e8o l\u00e1i, thay \u0111\u1ed5i, gi\u00fap cho qu\u1ea3 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i qu\u00e1 x\u1ea5u v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e2n x\u1ea5u. H\u01a1n th\u1ebf m\u1ed9t b\u1eadc, l\u00fd thuy\u1ebft Ph\u1eadt gi\u00e1o cho th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p &#8220;nh\u00e2n qu\u1ea3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi&#8221;, qu\u1ea3 hi\u1ec7n ra c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi nh\u00e2n. C\u1ee9u nguy t\u1ed5 qu\u1ed1c ng\u00e0y nay \u0111ang b\u1ecb ch\u00e0 nghi\u1ebfn d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb, l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Nh\u00e2n Qu\u1ea3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u1ea5y kh\u1ea9n c\u1ea5p l\u1eafm, nh\u01b0 k\u1ebb b\u1ecb t\u00ean \u0111\u1ed9c b\u1eafn v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi, ph\u1ea3i t\u1ee9c kh\u1eafc r\u00fat m\u0169i t\u00ean ra v\u00e0 c\u1ea5p c\u1ee9u ch\u1eefa tr\u1ecb. Kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 l\u00fac ng\u1ed3i ph\u00e2n t\u00edch hay tri\u1ebft l\u00fd m\u0169i t\u00ean t\u1eeb \u0111\u00e2u \u0111\u1ebfn, do ai b\u1eafn, v\u00ec sao b\u1eafn, v\u00e2n v\u00e2n, b\u1ecf m\u1eb7c con b\u1ec7nh ti\u00eau tr\u1ea7m.<\/p>\n<p>Toa thu\u1ed1c tr\u1ecb li\u1ec7u m\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb l\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t Li\u00ean minh d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh T\u00e1m \u0111i\u1ec3m. Li\u00ean minh n\u00e0y kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf m\u1ed9t ai, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e0nh ph\u1ea7n, ch\u00ednh ki\u1ebfn, t\u00f4n gi\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng trong Li\u00ean minh, khi ch\u1ecbu t\u1eeb b\u1ecf \u0111i\u1ec1u 4 tr\u00ean Hi\u1ebfn ph\u00e1p, khi ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u1ef1c thi to\u00e0n v\u1eb9n nh\u1eefng C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 nh\u00e2n quy\u1ec1n, v\u1ec1 c\u00e1c quy\u1ec1n d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, khi t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u0103n b\u1ea3n, m\u1edf \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed, t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, t\u1ef1 do nghi\u1ec7p \u0111o\u00e0n, v.v&#8230; Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ed9ng s\u1ea3n h\u00ecnh th\u00e0nh Li\u00ean minh trong n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u00e1t huy n\u1ec1n v\u0103n minh truy\u1ec1n th\u1ed1ng Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111a nguy\u00ean.<\/p>\n<p><b>S\u00c1CH L\u01af\u1ee2C T\u00c1M \u00d0I\u1ec2M C\u1ee8U NGUY \u00d0\u1ea4T N\u01af\u1edaC<\/b><\/p>\n<p>S\u00e1ch l\u01b0\u1ee3c t\u00e1m \u0111i\u1ec3m c\u1ee9u nguy th\u1eadt ng\u1eafn g\u1ecdn, r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 quy m\u00f4 nh\u01b0 m\u1ed9t Ch\u00ednh c\u01b0\u01a1ng (c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh ch\u00ednh tr\u1ecb) th\u00edch nghi cho t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111en t\u1ed1i hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed3ng l\u00fac b\u1eaft k\u1ecbp xu th\u1ebf m\u1edbi c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i trong th\u1ebf gi\u1edbi. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean m\u1ea5y \u0111i\u1ec1u kh\u1ea9n thi\u1ebft&nbsp;:<\/p>\n<p>Quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 &#8220;X\u00f3a b\u1ecf m\u1ecdi c\u01a1 ch\u1ebf ph\u1ea3n d\u00e2n ch\u1ee7 nh\u01b0 <b>l\u00fd l\u1ecbch, h\u1ed9 kh\u1ea9u, c\u00f4ng an khu v\u1ef1c<\/b>&#8220;, v\u00ec ba c\u01a1 ch\u1ebf n\u00e0y l\u00e0 nh\u00e0 t\u00f9 ki\u00ean c\u1ed1 giam gi\u1eef con ch\u00e1u Vua H\u00f9ng, c\u1ea3n ng\u0103n s\u1ef1 ti\u1ebfn th\u1ee7 c\u1ee7a m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia. \u00d0i\u1ec1u quan tr\u1ecdng kh\u00e1c l\u00e0 &#8220;\u00d0\u00f3ng c\u1eeda v\u0129nh vi\u1ec5n c\u00e1c Tr\u1ea1i t\u1eadp trung c\u1ea3i t\u1ea1o&#8221;, n\u01a1i nh\u00e2n t\u00e0i b\u1ecb th\u1ea3m s\u00e1t&nbsp;; v\u00e0 th\u1ec9nh m\u1eddi &#8220;gi\u1edbi chuy\u00ean gia k\u1ef9 thu\u1eadt, tr\u00ed th\u1ee9c, h\u1ecdc gi\u1ea3, m\u1ecdi c\u00e1 nh\u00e2n, \u0111o\u00e0n th\u1ec3 \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n ra \u0111i sau n\u0103m 1975, \u0111em c\u00e1c kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 h\u1ecdc thu\u1eadt thu th\u00e1i \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u00ean ti\u1ebfn v\u1ec1 x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng&#8221;.<\/p>\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf, ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t ngay c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng theo \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a&#8221;. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 y\u00eau c\u1ea7u \u1ee9ng d\u1ee5ng ngay n\u1ec1n kinh t\u1ebf tri th\u1ee9c (Knowledge-led economy) v\u00e0 kinh t\u1ebf sinh th\u00e1i, l\u00e0 m\u0169i nh\u1ecdn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 kinh t\u1ebf trong c\u00e1c n\u01b0\u1edbc v\u0103n minh ti\u00ean ti\u1ebfn. N\u1ec1n kinh t\u1ebf sinh th\u00e1i hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 xu th\u1ebf l\u00e0nh m\u1ea1nh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1ee9c kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i sinh, ch\u1ed1ng m\u1ecdi \u00f4 nhi\u1ec5m \u0111ang h\u1ee7y ho\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. C\u00f2n n\u1ec1n kinh t\u1ebf tri th\u1ee9c, n\u00f3i cho r\u00f5 ph\u1ea3i l\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf d\u1ef1a tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf tri th\u1ee9c. N\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u1eadm ti\u1ebfn ph\u1ea3i n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1eaft k\u1ecbp tri th\u1ee9c to\u00e0n c\u1ea7u, m\u1eb7t kh\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng tri th\u1ee9c \u1ea5y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi ng\u00e0nh ngh\u1ec1. \u00d0\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin, c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng. \u00d0\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 \u1ee9ng d\u1ee5ng ki\u1ebfn th\u1ee9c to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0o m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p>V\u1edbi m\u1edb ki\u1ebfn th\u1ee9c kinh t\u1ebf l\u1ed7i th\u1eddi theo &#8220;\u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a&#8221;, d\u1ed3n s\u1ee9c \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho kinh t\u1ebf c\u00f4ng nghi\u1ec7p n\u1eb7ng m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng trang b\u1ecb nh\u1eefng c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t&nbsp;; ho\u1eb7c \u0111\u1ec1 cao m\u1ed9t &#8220;giai c\u1ea5p c\u00f4ng nh\u00e2n&#8221; ch\u1ee7 l\u1ef1c \u0111\u00e3 v\u1eafng b\u00f3ng trong th\u1ef1c t\u1ea1i ng\u00e0y nay&nbsp;; th\u00ec ch\u1eb3ng sao b\u1eaft k\u1ecbp n\u1ec1n kinh t\u1ebf tri th\u1ee9c. N\u1ec1n kinh t\u1ebf tri th\u1ee9c \u0111\u00f2i h\u1ecfi tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin, thay \u0111\u1ed5i to\u00e0n b\u1ed9 c\u01a1 c\u1ea5u gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1eeb c\u1ea5p ti\u1ec3u h\u1ecdc. Kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec m\u00e3i m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i k\u00edn, m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i \u0111en b\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch ngu d\u00e2n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>T\u00e0i nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n ri\u00eang kho\u00e1ng s\u1ea3n trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, d\u1ea7u th\u00f4 trong l\u00f2ng bi\u1ec3n. B\u00e2y gi\u1edd Internet l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0i nguy\u00ean tri th\u1ee9c. Internet \u0111ang \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh s\u1ea3n xu\u1ea5t hay c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 doanh th\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c t\u1ebf. Qua Internet, ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng s\u1ed1ng l\u00f9i v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 &#8220;ch\u00e2n l\u1ea5m tay b\u00f9n&#8221;, &#8220;b\u1ecb b\u00f3c l\u1ed9t&#8221; n\u1eefa, m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng th\u00f4ng tin khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng n\u00f4ng s\u1ea3n h\u1ea7u h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh (v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00e2ng cao tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c cho n\u00f4ng d\u00e2n). Qua Internet, m\u1ed9t y s\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 truy c\u1eadp th\u00f4ng tin v\u00e0 h\u1ed9i ch\u1ea9n t\u1eeb xa \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n y h\u1ecdc. \u00d0\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111\u1eb7t tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf tri th\u1ee9c, v\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u00e0y b\u1eaft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u1eadm ti\u1ebfn ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 suy t\u01b0 ch\u1eadm ti\u1ebfn, l\u1ed7i th\u1eddi, thu\u1ed9c th\u1eddi k\u1ef3 chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u01a1 c\u1ea5u \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u0103n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u00e2n quy\u1ec1n c\u0169ng nh\u01b0 d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p>H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng r\u1ea5t l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u00e0o luy\u1ec7n v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb chuy\u1ec3n ti\u1ebfp, m\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u00e1nh m\u1ea5t. Th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb tuy c\u00f3 \u0111\u1ea5y, song ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng &#8220;\u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a phi \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng&#8221; c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u00e0m cho h\u1ecd hoang mang, dao \u0111\u1ed9ng, m\u1ea5t ni\u1ec1m tin, bi\u1ebfn h\u1ecd th\u00e0nh t\u00edn \u0111\u1ed3 theo ch\u1ee7 ngh\u0129a kim ti\u1ec1n, theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u01b0 k\u1ef7 &#8220;s\u1ed1ng ch\u1ebft m\u1eb7c bay&#8221;. \u00d0a s\u1ed1 gi\u1edbi tr\u1ebb trong n\u01b0\u1edbc s\u1ed1ng b\u1eb1ng hai th\u00e1i \u0111\u1ed9, ho\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e1nh m\u1ea5t l\u00fd tr\u00ed ph\u00e1n \u0111o\u00e1n, ho\u1eb7c ch\u1ec9 lo vinh th\u00e2n ph\u00ec da. Ch\u1ea1y h\u1ecdc ti\u1ebfng Anh \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm vi\u1ec7c l\u00e0m n\u01a1i c\u00e1c c\u00f4ng ty ngo\u1ea1i qu\u1ed1c b\u00e9o b\u1edf. H\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7n d\u00e2n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a Duy Ng\u00e3 t\u1ed9t c\u00f9ng&nbsp;: b\u1eb1ng c\u1ea5p c\u1ee7a t\u00f4i, xe con c\u1ee7a t\u00f4i, bi\u1ec7t th\u1ef1 c\u1ee7a t\u00f4i, Job c\u1ee7a t\u00f4i&#8230; T\u00f4i, t\u00f4i, ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4i v\u00e0 t\u00f4i th\u00f4i&nbsp;: m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a v\u1ecb k\u1ef7 \u0111\u1ed9c t\u00f4n manh nha, ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u00e1nh tan m\u1ecdi l\u00fd t\u01b0\u1edfng hay \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng theo nh\u00e2n v\u0103n Vi\u1ec7t. Kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y b\u00e0 con, x\u00f3m gi\u1ec1ng, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, t\u1ed5 ti\u00ean n\u01a1i ch\u00e2n tr\u1eddi s\u00f4ng n\u00fai. R\u1ed3i \u0111\u00e2y c\u00f2n ai c\u01b0u mang chuy\u1ec7n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc khi l\u1edbp gi\u00e0 ch\u1ebft \u0111i&nbsp;? Th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb chuy\u1ec3n ti\u1ebfp bi\u1ebft lo vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea1i s\u1ef1 m\u00e0 ti\u00eau ho\u1ea1i, t\u1ea5t m\u1edf ra khe h\u1ee1 cho ngo\u1ea1i bang x\u00e2m nh\u1eadp n\u00f4 l\u1ec7 h\u00f3a l\u01b0\u01a1ng d\u00e2n. H\u00e3y c\u1ee9u l\u1ea5y Th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb chuy\u1ec3n ti\u1ebfp&nbsp;! L\u1eddi d\u00f3ng k\u00eau \u0111\u00e2u \u0111\u00e2y nghe nh\u01b0 ti\u1ebfng g\u00e0o th\u00e9t c\u00f4 \u0111\u01a1n c\u1ee7a v\u0103n h\u00e0o L\u1ed7 T\u1ea5n h\u1ed3i \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 khi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u \u00c1&nbsp;: &#8220;H\u00e3y c\u1ee9u l\u1ea5y c\u00e1c em&nbsp;!&#8221;.<\/p>\n<p><b>K\u1ebeT LU\u1eacN<\/b><\/p>\n<p>&#8220;L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221; c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 v\u1eeba tung ra trong d\u01b0 lu\u1eadn h\u1ea3i ngo\u1ea1i, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t ng\u1eef, c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng nhi\u1ec7t t\u00ecnh loan t\u1ea3i v\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn hoan ngh\u00eanh. Sau \u0111\u00f3, C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 v\u00e0 \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n l\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam m\u1edf cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng l\u1ea5y ch\u1eef k\u00fd h\u1eadu thu\u1eabn L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi h\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ea1i LHQ \u1edf Gen\u00e8ve v\u00e0o th\u00e1ng 4.2001. M\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 b\u1ea5t ng\u1edd, k\u1ef3 di\u1ec7u, ch\u01b0a h\u1ec1 x\u1ea9y ra trong sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ea3i ngo\u1ea1i su\u1ed1t 26 n\u0103m qua&nbsp;: ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 2 tu\u1ea7n l\u1ec5 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 308.027 (Ba tr\u0103m t\u00e1m ngh\u00ecn hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y) ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t thu\u1ed9c \u0111\u1ee7 th\u00e0nh ph\u1ea7n, ch\u00ednh ki\u1ebfn, t\u00f4n gi\u00e1o kh\u1eafp n\u0103m ch\u00e2u. K\u1ef3 l\u1ea1 h\u01a1n n\u1eefa, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u1eef k\u00fd t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc g\u1eedi ra, thu\u1ed9c \u0111\u1ee7 giai t\u1ea7ng x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111a s\u1ed1 v\u1eabn l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb (h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean) v\u00e0 n\u00f4ng d\u00e2n. Ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc c\u0169ng th\u1ebf, c\u0169ng tr\u00f9ng h\u1ee3p l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 thu\u1ed9c gi\u1edbi tr\u1ebb (h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean, k\u1ef9 s\u01b0) v\u00e0 gi\u1edbi c\u00f4ng nh\u00e2n, l\u00e0m \u0103n, bu\u00f4n b\u00e1n.<\/p>\n<p>Qua tr\u00ean ba tr\u0103m ngh\u00ecn ch\u1eef k\u00fd \u1ea5y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ch\u00fang ta nghe \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecdng \u00e2m c\u1ee7a \u00d0a S\u1ed1 Th\u1ea7m L\u1eb7ng t\u1ef1 b\u1ea5y nay. T\u01b0\u1edfng nh\u01b0 h\u1ecd \u0111\u1ee9ng b\u00ean l\u1ec1 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p, nh\u1eefng gi\u00e0nh x\u00e9, ph\u00e2n h\u00f3a l\u1ed1 l\u0103ng&#8230; Nh\u01b0ng kh\u00f4ng. H\u1ecd v\u1eabn hi\u1ec7n di\u1ec7n, v\u1eabn \u01b0u t\u01b0, v\u1eabn m\u1ed9t l\u00f2ng m\u1ed9t d\u1ea1 nh\u01b0 t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u00e0o kh\u00f4ng d\u1ec5 ch\u1ecbu trao hi\u1ebfn khi ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng. Ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u01b0a qu\u00ean t\u1ed5 qu\u1ed1c, v\u1eabn th\u1ea7m k\u00edn trong t\u00e2m m\u1ed1i \u01b0u t\u01b0 Kh\u00e1t N\u01b0\u1edbc v\u00e0 B\u1ea3o v\u1ec7 gi\u1ed1ng n\u00f2i.<\/p>\n<p>M\u1ed9t Ti\u1ebfng N\u00f3i c\u1ee7a L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh Mu\u00f4n Ti\u1ebfng N\u00f3i \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh trong H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Vi\u1ec7t \u0111ang s\u1eafp s\u1eeda cho d\u00e2n ch\u1ee7 thi\u1ebft l\u1eadp.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t m\u00e0 th\u00f4i, c\u00e1c nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf k\u00fd t\u00ean h\u1eadu thu\u1eabn L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9. Ch\u00fang ta nh\u1eadn ra&nbsp;: Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh b\u00e0 Mairead Corrigan Maguire, Ng\u1ee5y Kinh Sinh (Nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u cho D\u00e2n ch\u1ee7, Trung qu\u1ed1c), Vladimir Boukovski (Nh\u00e0 v\u0103n, Nga), Leonid Plyush (Nh\u00e0 To\u00e1n h\u1ecdc, Ukraine), Han Dong Fen (L\u00e3nh t\u1ee5 C\u00f4ng \u0111o\u00e0n, Trung qu\u1ed1c), Andre Glucksmann (Tri\u1ebft gia, Ph\u00e1p), Alain Touraine (Nh\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc, Ph\u00e1p), Marie Holzman (Gi\u00e1o s\u01b0 \u00d0\u1ea1i h\u1ecdc, Ph\u00e1p), Ilios Yanakakis (Gi\u00e1o s\u01b0 \u00d0\u1ea1i h\u1ecdc, Ph\u00e1p), Pierre Kende (Gi\u00e1o s\u01b0 \u00d0\u1ea1i h\u1ecdc, Hung gia l\u1ee3i), Alexander Podrabinek (Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m t\u1ea1p ch\u00ed Chronicle, Nga), Aung Ko (Di\u1ec5n vi\u00ean, Nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u D\u00e2n ch\u1ee7, Mi\u1ebfn \u00d0i\u1ec7n), Lobsang Nyandak (Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 D\u00e2n ch\u1ee7, T\u00e2y T\u1ea1ng). C\u00e1c v\u1ecb D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ph\u00e1p v\u00e0 Li\u00ean hi\u1ec7p \u00c2u ch\u00e2u&nbsp;: Emma Bonino, Marco Pannella, Marco Cappato, Marie-Arlette Carlotti, Gianfranco DellAlba, Benedetto Della Vedova, Jules Maaten, Olivier Dupuis, Maurizio Turco, Marie-Helene Aubert, Jean-Louis Bernard, Bernard Charles, Joseph Rossignol&#8230; c\u00f9ng nhi\u1ec1u t\u00ean tu\u1ed5i kh\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb Hoa K\u1ef3, Mexico, Uganda, Hong Kong, Indonesia&#8230;<\/p>\n<p>B\u00e0 Loretta Sanchez, D\u00e2n bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3, vi\u1ebft th\u01b0 g\u1eedi c\u00e1c Th\u00e0nh vi\u00ean LHQ thu\u1ed9c \u1ee6y h\u1ed9i Nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i kh\u00f3a h\u1ecdp l\u1ea7n th\u1ee9 57 \u1edf Gen\u00e8ve y\u00eau c\u1ea7u LHQ h\u1eadu thu\u1eabn L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, k\u00e8m theo ch\u1eef k\u00fd h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a 35 D\u00e2n bi\u1ec3u&nbsp;: Frank Wolf, Robert E. Andrews, James P. Moran, Nancy Pelosi, Ike Skelton , Nydia Velazquez, Dennis Kucinich, Sheila Jackson Lee, Gregory Meeks, Henry Waxman, Donald Payne, Tom Davis, William Jefferson, Stephanie Tubbs Jones, Cynthia McKinney, Mike Honda, Frank Mascara, Chaka Fattah, Joseph Hoeffel, Rob Brady, Dale Kildee, Rep. Baldacci, Vic Snyder, Carolyn McCarthy, Lindsey Graham, John P. Murtha, Ruben Hinojosa, Mike Thompson, Louise Slaughter, Dana Rohrabacher, Lloyd Doggett, Jim McDermott, Chris Smith, Ben Gilman, Maurice Hinchey. C\u00f9ng v\u1edbi b\u00e0 Loretta Sanchez, c\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 ca t\u1ee5ng L\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi v\u00e0 k\u00fd t\u00ean h\u1eadu thu\u1eabn c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb s\u0129 (C\u1ed9ng h\u00f2a ) Orrin G. Hatch.<\/p>\n<p>T\u1eeb s\u1ef1 t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u1eadu thu\u1eabn h\u00f9ng h\u1eadu L\u1eddi K\u00eau g\u1ecdi cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra b\u00e0i h\u1ecdc&nbsp;:<\/p>\n<p>D\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00e1t tri\u1ec3n theo t\u00ednh quy lu\u1eadt t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a n\u00f3, b\u1ea5t ch\u1ea5p \u00fd ch\u00ed ch\u1ee7 quan hay \u0111\u1ed9c t\u00e0i c\u1ee7a m\u1ecdi ch\u1ebf \u0111\u1ed9. D\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb gia xu\u1ea5t ch\u00fang \u1ea4n \u00d0\u1ed9, th\u00e1nh Gandhi, t\u1eebng n\u00f3i&nbsp;: m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi \u00fd th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadt \u0111\u1ed5 m\u1ed9t b\u1ea1o quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>C\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, ch\u00ednh th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean xu\u1ed1ng, \u0111\u1ed5i thay, nh\u01b0ng h\u01b0\u1edbng \u0111i c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt Vi\u1ec7t Nam nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea3i tho\u00e1t nh\u00e2n sinh ra kh\u1ecfi m\u1ecdi r\u00e0ng bu\u1ed9c c\u1ee7a v\u00f4 minh, \u0111au kh\u1ed5, n\u00f4 l\u1ec7, b\u1ea5t c\u00f4ng, lu\u00f4n b\u1ea5t bi\u1ebfn.<\/p>\n<p>\u00d0\u00e2y l\u00e0 l\u00fac, l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i cho m\u1ed7i ch\u00fang ta ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u00e2n ch\u1ee7. Kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00f4ng mong v\u00e0o ai kh\u00e1c. L\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i, mong m\u1ecfi g\u00ec v\u00e0o gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o C\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. 46 n\u0103m x\u00edch h\u00f3a Mi\u1ec1n B\u1eafc (1955-2001) v\u00e0 26 n\u0103m x\u00edch h\u00f3a Mi\u1ec1n Nam (1975-2001) kh\u00f4ng cho th\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c hay kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0o cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. K\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o h\u1ecd, ch\u1eb3ng kh\u00e1c chi tr\u00f4ng ch\u1edd k\u1ebb \u0111\u1ed1t nh\u00e0 \u0111i ch\u1eefa l\u1eeda.<\/p>\n<div align=\"right\">\n<p><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/b><br \/>\n<i>Los Angeles, Ph\u1eadt \u00d0\u1ea3n 2545<\/i><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TH\u00c2M NH\u1eacP &#8220;L\u1edcI K\u00caU G\u1eccI CHO D\u00c2N CH\u1ee6 VI\u1ec6T NAM&#8221; c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u00d0\u1ea1o, Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t &nbsp; KH\u00c1I QU\u00c1T V\u1ec0 C\u00c1C N\u1ec0N D\u00c2N CH\u1ee6 TRONG TH\u1ebe GI\u1edaI Ng\u00e0y nay \u0111\u1ec1 c\u1eadp d\u00e2n ch\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi ta li\u1ec1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u00f4 th\u1ee9c T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":380,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[132,69,126],"tags":[235,171,206,163],"class_list":["post-387","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-ghpgvntn","category-tai-lieu","category-ubbvqlnvn-pttpgqt","tag-democracy","tag-human-rights","tag-thich-quang-do","tag-vo-van-ai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/380"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}