{"id":424,"date":"2005-04-19T12:00:00","date_gmt":"2005-04-19T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/suy-ngh-t-mt-chuyn-tr-v\/"},"modified":"2016-09-09T13:50:17","modified_gmt":"2016-09-09T13:50:17","slug":"suy-ngh-t-mt-chuyn-tr-v","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/suy-ngh-t-mt-chuyn-tr-v\/","title":{"rendered":"Suy Ngh\u0129 T\u1eeb M\u1ed9t Chuy\u1ebfn Tr\u1edf V\u1ec1"},"content":{"rendered":"<p>Th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u01b0 lu\u1eadn trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 n\u1ed5 ra s\u1ef1 tranh c\u00e3i v\u1ec1 chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 c\u1ee7a Thi\u1ec1n s\u01b0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh\u00a0: ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 th\u00ec ca ng\u1ee3i chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ph\u1eadt gi\u00e1o L\u00e0ng Mai nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam\u00a0; qua chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 Thi\u1ec1n s\u01b0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh s\u1ebd l\u00e0 chi\u1ebfc c\u1ea7u n\u1ed1i \u0111\u1ec3 h\u00e0n g\u1eafn s\u1ef1 r\u1ea1n n\u1ee9t n\u1eb7ng n\u1ec1 trong n\u1ed9i b\u1ed9 gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i th\u00ec qui k\u1ebft chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0 s\u1ef1 b\u1eaft tay v\u1edbi ma v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee5c b\u1ed9 truy\u1ec1n b\u00e1 h\u1ec7 ph\u00e1i Ti\u1ebfp Hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u01b0 \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o m\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u0111ang theo \u0111u\u1ed5i su\u1ed1t 30 n\u0103m qua.<\/p>\n<p>C\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3 l\u00e0 do \u0111ang c\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh quy\u1ebft li\u1ec7t cho t\u1ef1 do, d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t nam c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c nh\u01b0\u00a0: Nguy\u1ec5n \u00d0an Qu\u1ebf, Ph\u1ea1m Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, Ho\u00e0ng Minh Ch\u00ednh,Ho\u00e0ng Ti\u1ebfn, c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0\u00a0: H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng Huy\u1ec1n Quang, Ho\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, Linh m\u1ee5c Nguy\u1ec5n V\u0103n L\u00fd, Linh m\u1ee5c Phan V\u0103n L\u1ee3i.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh cho t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam c\u00f3 ch\u00ednh ngh\u0129a v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m hi\u1ec7n nay c\u00f3 th\u00edch h\u1ee3p hay kh\u00f4ng\u00a0?<\/p>\n<p>Tr\u1ea3 l\u1eddi cho c\u00e2u h\u1ecfi tr\u00ean v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t ph\u1eadt t\u1eed v\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n s\u1ed1ng trong l\u00f2ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f4i cho r\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t ch\u00ednh ngh\u0129a, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n v\u00ec ch\u00ednh th\u1ec3 hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang ph\u1ea1m nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed &#8211; d\u00e2n t\u1ed9c, kh\u00f4ng c\u00f2n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cai tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec\u00a0?<\/p>\n<p><b>1. B\u00e1n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7 ngo\u1ea1i bang\u00a0:<\/b><\/p>\n<p>Lo s\u1ee3 khi phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang l\u1edbn m\u1ea1nh tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u (m\u00e0 m\u1edbi nh\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng u\u1ea5t kim h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i Kyrgyzstan) n\u00ean c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ch\u00ednh th\u1ec3 \u0111\u1ed9c t\u00e0i nh\u01b0\u00a0: Trung Qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t nam, Cuba, B\u1eafc H\u00e0n \u0111ang li\u00ean k\u1ebft, d\u1ef1a l\u01b0ng nhau \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Ch\u00ednh s\u00e1ch hi\u1ec7n nay c\u1ee7a Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 b\u1ea3n sao c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, t\u1eeb ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1eadp quy\u1ec1n \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb, \u0111\u1ebfn c\u01a1 ch\u1ebf kinh t\u1ebf s\u00e1o r\u1ed7ng v\u00e0 m\u1ecb d\u00e2n &#8220;kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng theo \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a&#8221;. \u00d0\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1t ki\u1ebfn \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecdc thuy\u1ebft \u00d0\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh. Th\u1eadt ra, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng h\u1eefu h\u00f3a to\u00e0n b\u1ed9 t\u01b0 li\u1ec7u s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i l\u00e0m g\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 cho kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t thu\u1ed9c t\u00ednh ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n t\u01b0 nh\u00e2n, vi\u1ec7c g\u00e1n gh\u00e9p gi\u1eefa kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a ki\u1ec3u n\u00e0y c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 g\u1eafn s\u1eebng cho voi, ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi s\u1ee5p \u0111\u1ed5 m\u1ed9t h\u1ecdc thuy\u1ebft, s\u1ee5p \u0111\u1ed5 m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng S\u1ea3n suy cho c\u00f9ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t khuynh h\u01b0\u1edbng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trong c\u00e1c h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i trong tr\u00e0o l\u01b0u ti\u1ebfn b\u1ed9 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 vi\u1ec7c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam \u0111em t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ed9ng s\u1ea3n trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i t\u00e2m \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc &#8211; d\u00e2n t\u1ed9c\u00a0; c\u00f3 t\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, l\u00e8o l\u00e1i \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn ch\u1ed5 t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0a nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do, no \u1ea5m.<\/p>\n<p>\u00d0i\u1ec1u \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch nh\u1ea5t l\u00e0 do lo s\u1ee3 s\u1ef1 suy vong c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9, Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u00f4m ch\u00e2n cam ch\u1ecbu l\u00e0m tay sai Trung Qu\u1ed1c, ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a Trung qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o h\u1ed9, m\u00e0 \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1eaft Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111o\u1ea1n bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda B\u1eafc cho B\u1eafc Kinh. H\u00e0 n\u1ed9i lu\u00f4n r\u00eau rao &#8220;ng\u1ee5y quy\u1ec1n S\u00e0i g\u00f2n&#8221; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 tay sai c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9 l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u00e1n n\u01b0\u1edbc, ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u00e2n d\u00e2n. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta h\u00e3y nh\u1edb l\u1ea1i\u00a0: ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1ea5y ch\u01b0a bao gi\u1edd d\u00e2ng \u0111\u1ea5t cho ngo\u1ea1i bang, c\u00e1c chi\u1ebfn s\u0129 h\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 S\u00e0i g\u00f2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ea3i \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng sa v\u00e0o n\u0103m 1974, trong khi c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;ch\u00ednh quy\u1ec1n nh\u00e2n d\u00e2n&#8221; l\u1ea1i c\u1eaft \u0111\u1ea5t cho Trung C\u1ed9ng. Ho\u00e0ng sa v\u00e0 d\u00e3y \u0111\u1ea5t \u1ea2i Nam quan tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u0169a Vi\u1ec7t Nam. \u00d0\u00e2y l\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o dung th\u1ee9 c\u1ee7a Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>V\u1eeba qua cu\u1ed1i n\u0103m 2004, khi m\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0 d\u00e2n Vi\u1ec7t nam \u0111\u1ed5 ngo\u00e0i bi\u1ec3n \u00d0\u00f4ng do c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n Trung qu\u1ed1c b\u1eafn v\u00e0o thuy\u1ec1n h\u1ecd, th\u00ec H\u00e0 N\u1ed9i l\u1ea1i m\u1edf ti\u1ec7c \u0103n m\u1eebng cho quan h\u1ec7 Trung Vi\u1ec7t n\u1ed3ng \u1ea5m. H\u00e0 N\u1ed9i ch\u1ec9 l\u1eeba ph\u1ec9nh qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc do b\u01b0ng b\u00edt th\u00f4ng tin, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u1eeba l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n<p>Nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 quan h\u1ec7 h\u1eefu ngh\u1ecb, \u0111\u1ed3ng ch\u00ed m\u00e0 H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 B\u1eafc Kinh r\u00eau rao. D\u00e3 t\u00e2m b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 b\u00e1 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c lu\u00f4n \u00e2m \u1ec9 trong nhi\u1ec1u ng\u00e0n n\u0103m qua d\u00f9 r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c mang trong m\u1ed9t v\u1ecf b\u1ecdc kh\u00e1c.<\/p>\n<p><b>2. \u00d0\u00e0n \u00e1p v\u00e0 h\u1ee7y di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o, h\u1ee7y di\u1ec7t c\u1ed9i r\u1ec5 t\u00e2m linh c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c\u00a0:<\/b><\/p>\n<p>M\u1ed9t vi\u1ec7c r\u1ea5t c\u1ea7n l\u00e0m r\u00f5 l\u00e0 trong khi Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam ra s\u1ee9c \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 h\u1ee7y di\u1ec7t c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o ch\u00ednh th\u1ed1ng nh\u01b0\u00a0: Ph\u1eadt gi\u00e1o, Cao \u0111\u00e0i, H\u00f2a H\u1ea3o, Thi\u00ean ch\u00faa,Tin L\u00e0nh, th\u00ec h\u1ecd l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1 nh\u00e2n, ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ca ng\u1ee3i l\u00e0 c\u00f3 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1o cho r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t c\u00f3 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. V\u1eady s\u1ef1 th\u1ef1c th\u00ec nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u00a0?<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t nam hi\u1ec7n nay r\u1ea5t x\u1ea3o quy\u1ec7t v\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1eeba kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u00f3p ngh\u1eb9t c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o m\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng l\u00e0 c\u00f3 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. B\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 b\u1ea5t dung t\u00f4n gi\u00e1o, n\u00ean lu\u00f4n d\u00f9ng m\u1ecdi th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ec3 c\u00f4 l\u1eadp, ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o. Ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n, v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00f4 th\u1ea7n, ch\u1ec9 tin v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, coi v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u1ee7a c\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea5u tranh, l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau cao nh\u1ea5t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean khi \u1ea3o m\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ee5p \u0111\u1ed5 th\u00ec h\u1ecdc thuy\u1ebft M\u00e1c L\u00ea c\u0169ng s\u1ebd xu\u1ed1ng m\u1ed3 c\u00f9ng th\u00e2y ma ch\u1ebf \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng th\u00e2m hi\u1ec3m \u1edf ch\u1ed7, d\u00f9 kh\u00f4ng tin t\u00e2m linh, b\u1ea5t dung t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0ng H\u00e0 n\u1ed9i bi\u1ebft l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, h\u1ecd c\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o c\u00e1c gi\u00e1o h\u1ed9i, h\u1ec7 ph\u00e1i t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t nam \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5u tranh, ph\u1ea3n kh\u00e1ng d\u00f9ng t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 m\u1ed9t trong nhi\u1ec1u m\u1eb7t tr\u1eadn l\u00e0m lung lay v\u00e0 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 S\u00e0i g\u00f2n. Nay khi n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n h\u00e0nh cai tr\u1ecb, h\u1ecd hi\u1ec3u r\u1ea5t r\u00f5 nguy c\u01a1 t\u00f4n gi\u00e1o, &#8220;ti\u00ean h\u1ea1 th\u1ee7 vi c\u01b0\u1eddng&#8221;, Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam gom c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0o c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;M\u1eb7t tr\u1eadn t\u1ed5 qu\u1ed1c&#8221; c\u00e1c c\u1ea5p (th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a \u00d0\u1ea3ng) \u0111\u1ec3 d\u1ec5 c\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea5y \u0111\u1eb7c t\u00ecnh t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1eb1m ph\u00e1t hi\u1ec7n, tr\u1ea5n \u00e1p t\u1eeb trong tr\u1ee9ng n\u01b0\u1edbc c\u00e1c m\u1ea7m m\u1ed1ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i. Con ng\u00e1o \u1ed9p &#8220;Ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u1ed1i \u0111\u1ea1i \u0111o\u00e0n k\u1ebft d\u00e2n t\u1ed9c&#8221; s\u1ebd ch\u1ee5p xu\u1ed1ng nh\u1eefng v\u1ecb ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o n\u00e0o \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. C\u00e1c h\u1ed9i \u0111o\u00e0n t\u00f4n gi\u00e1o hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n thao t\u00fang, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c &#8220;Ban t\u00f4n gi\u00e1o&#8221; c\u00e1c c\u1ea5p, th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00f4ng an ch\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng n\u00ean \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, tr\u1ea5n \u00e1p t\u1ef1 do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Cho n\u00ean chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 v\u1eeba r\u1ed3i c\u1ee7a S\u01b0 \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o di\u1ec5n nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u00f2 h\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam d\u1ef1ng l\u00ean nh\u1eb1m tranh th\u1ee7 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u0169a qu\u1ed1c t\u1ebf trong vi\u1ec7c xin gia nh\u1eadp WTO v\u00e0 xoa d\u1ecbu d\u01b0 lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi do \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u, S\u01b0 \u00f4ng v\u1edbi m\u1ed9t t\u00e2m \u00fd t\u1ed1t \u0111\u1eb9p khi tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng cho m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00f4ng trong s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n. N\u1ebfu S\u01b0 \u00f4ng Nh\u1ea5t H\u1ea1nh n\u00eau \u00fd nguy\u1ec7n v\u1ec1 c\u01b0 tr\u00fa l\u00e2u d\u00e0i, l\u1eadp t\u1ef1 vi\u1ec7n, thu \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>M\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t v\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng l\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tranh ch\u1ea5p quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u1ed9i b\u1ed9 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng. \u00d0\u00e2y th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh v\u1ec1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Ph\u1eadt ph\u00e1p, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i. \u00d0\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh gi\u1eefa nh\u1eefng cao t\u0103ng mu\u1ed1n gi\u1eef g\u00ecn ch\u00e1nh ph\u00e1p Ph\u1eadt gi\u00e1o, gi\u1eef g\u00ecn l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t nam su\u1ed1t h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m qua, v\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 c\u00e1c t\u0103ng s\u0129 m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n ho\u1eb7c cam ch\u1ecbu s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n, \u0111\u1ec3 cho &#8220;k\u1ebb c\u00f3 t\u00f3c n\u1eafm k\u1ebb tr\u1ecdc \u0111\u1ea7u&#8221;, ho\u1eb7c b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 \u0111\u1eb7c t\u00ecnh t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9. C\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u0103ng s\u0129 \u0111\u1ee9ng trong gi\u00e1o h\u1ed9i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, tuy b\u1ea5t m\u00e3n nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00ec cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n gi\u1eef tr\u00f2n gi\u1edbi lu\u1eadt, gi\u1eef ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi tu \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i s\u1ef1 tranh ch\u1ea5p th\u1ecb phi, s\u1ed1 n\u1ea7y hi\u1ec7n chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 trong th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u0103ng s\u0129 c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u00d0\u1eebng th\u1ea5y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u ch\u00f9a \u0111\u1eb9p Ph\u1eadt l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y l\u00ean, t\u00edn \u0111\u1ed3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o trong c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5, t\u1ebft m\u00e0 xem \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, gi\u00e1o h\u1ed9i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra m\u1ed9t l\u1edbp t\u0103ng s\u0129 y\u1ebfu k\u00e9m gi\u00e1o l\u00fd, m\u00f9 m\u1edd kinh &#8211; lu\u1eadt &#8211; lu\u1eadn, h\u1ecdc Ph\u1eadt nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb ki\u1ebfn th\u1ee9c duy v\u1eadt M\u00e1c-L\u00ea, khi h\u00e0nh \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi\u00eam c\u00e1c gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a h\u00e0ng t\u0103ng s\u0129 do kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o, gi\u00e1m s\u00e1t b\u1edfi c\u00e1c cao t\u0103ng \u0111\u1eafc \u0111\u1ea1o, l\u00e0 tu s\u0129 nh\u01b0ng ch\u1ec9 ch\u0103m lo ti\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1ecba v\u1ecb trong gi\u00e1o h\u1ed9i, m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ea1o t\u1ea1o \u0111\u1eddi g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng x\u1ea5u, l\u00e0m m\u1ea5t ni\u1ec1m tin v\u00e0o ph\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed, khi\u1ebfn Ph\u1eadt t\u1eed ch\u00e1n ng\u00e1n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn ch\u00f9a chi\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u00f2n nghi\u1ec1n ng\u1eabm gi\u00e1o l\u00fd cao si\u00eau c\u1ee7a nh\u00e0 Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 h\u00e0nh theo Ph\u1eadt. \u00d0\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n, t\u00e1ch d\u1ea7n gi\u1eefa &#8220;t\u0103ng&#8221; v\u00e0 &#8220;ch\u00fang&#8221;, c\u00f4 l\u1eadp gi\u00e1o h\u1ed9i (cho d\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1o h\u1ed9i do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng n\u00ean) v\u00ec gi\u00e1o h\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 &#8220;ch\u00fang&#8221; gi\u00e1o h\u1ed9i \u1eaft s\u1ebd di\u1ec7t vong.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng xa r\u1eddi ch\u00e1nh ph\u00e1p, ch\u1ec9 ch\u00fa t\u00e2m x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1edbp t\u00edn \u0111\u1ed3 ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u1ee5ng kinh c\u00fang b\u00e1i, chu\u1ed9ng \u00e2m thinh s\u1eafc t\u01b0\u1edbng, vi\u1ebfng ch\u00f9a mi\u1ec5u ch\u1ec9 v\u1ecdng t\u01b0\u1edfng, mong c\u1ea7u danh l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed t\u00ecm hi\u1ec3u ch\u00e2n l\u00fd r\u1ed1t r\u00e1o c\u1ee7a \u00d0\u1ea1o Ph\u1eadt. \u00d0\u1ee9c ph\u1eadt d\u1ea1y\u00a0: &#8220;Gi\u1ed1ng nh\u01b0 bi\u1ec3n c\u1ea3 ch\u1ec9 thu\u1ea7n m\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb\u00a0: v\u1ecb m\u1eb7n c\u1ee7a mu\u1ed1i. \u00d0\u1ea1o c\u1ee7a ta c\u0169ng th\u1eafm nhu\u1ea7n m\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb\u00a0: h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ea1o gi\u1ea3i tho\u00e1t&#8221;. Do \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a l\u1edbp t\u0103ng s\u0129 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t Bi-Tr\u00ed D\u0169ng, xa r\u1eddi ch\u00e1nh ph\u00e1p, n\u00ean Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t nam ng\u00e0y c\u00e0ng xa d\u1ea7n c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o gi\u1ea3i tho\u00e1t, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ee5c ho\u1ea1t c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt ph\u00e1p, th\u00ec e r\u1eb1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o s\u1ebd s\u1edbm suy vong sau h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m ho\u1eb1ng ph\u00e1p t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>\u00d0\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i ri\u00eang Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u00f2n c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c c\u00f2n bi \u0111\u00e1t h\u01a1n\u00a0: Gi\u00e1o h\u1ed9i Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o d\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a to\u00e0 th\u00e1nh Vatican nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf, g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o gi\u00e1o sinh, b\u1ed5 nhi\u1ec7m gi\u00e1o ph\u1ea9m\u00a0; c\u00e1c h\u1ec7 ph\u00e1i Tin l\u00e0nh b\u1ecb c\u1ea5m truy\u1ec1n \u0111\u1ea1o, t\u1ea1i T\u00e2y nguy\u00ean gi\u00e1o d\u00e2n b\u1ecb b\u1eaft b\u1edb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp bu\u1ed9c b\u1ecf \u0111\u1ea1o, c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc c\u1ee7a Cao \u00d0\u00e0i, Ho\u00e0 H\u1ea3o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb khai tr\u1eeb qu\u1ea3n ch\u1ebf \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng n\u00ean c\u00e1c ban \u0111\u1ea1i di\u1ec7n th\u00e2n ch\u00ednh quy\u1ec1n. Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang t\u1eebng b\u01b0\u1edbc c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 h\u1ee7y di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c giam c\u1ea7m, l\u01b0u \u0111\u00e0y r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u1ea3n th\u00fac \u00d0\u1ea1i l\u00e3o h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang, Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u00d0\u1ed9, giam c\u1ea7m Linh m\u1ee5c Ph\u1ea1m Minh Tr\u00ed, Linh m\u1ee5c Nguy\u1ec5n Vi\u1ebft Hu\u00e2n,, M\u1ee5c s\u01b0 Mai Xu\u00e2n Khanh, ch\u1ee9c s\u1eafc B\u1eedu s\u01a1n k\u1ef3 h\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4 V\u0103n Ninh, 2 ch\u1ee9c s\u1eafc Ph\u1eadt gi\u00e1o h\u00f2a h\u1ea3o L\u00ea V\u0103n Ch\u01b0\u01a1ng, L\u00ea V\u0103n T\u1ec9nh \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00ean t\u00ednh ch\u1ea5t h\u1ee7y di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>N\u1ec1n m\u00f3ng t\u00e2m linh c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t m\u00e0 80% c\u00f3 \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 b\u1ecb lung lay, m\u1eb7t kh\u00e1c n\u1ec1n ph\u00e1p tr\u1ecb y\u1ebfu k\u00e9m, tham nh\u0169ng tr\u00e0n lan do \u0111\u00f3 k\u00e9o theo \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i suy \u0111\u1ed3i, nh\u00e2n ph\u1ea9m con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1 th\u1ea5p.<\/p>\n<p><b>3. \u00d0\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb, dung t\u00fang b\u00e8 ph\u00e1i c\u1ee5c b\u1ed9, b\u00f3p ng\u1eb9t t\u1ef1 do &#8211; d\u00e2n ch\u1ee7.<\/b><\/p>\n<p>Ngay sau khi &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng&#8221; mi\u1ec1n Nam, th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m 1975, Ch\u00ednh quy\u1ec1n H\u00e0 n\u1ed9i \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5 d\u00e3 t\u00e2m khi cho gi\u1ea3i t\u00e1n c\u00e1c \u00d0\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7, X\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc h\u1ea7u l\u00f4i k\u00e9o c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c nh\u00e2n s\u0129 x\u00e3 h\u1ed9i tham gia cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. T\u1ea1i mi\u1ec1n Nam, Ch\u00ednh ph\u1ee7 C\u00e1ch m\u1ea1ng l\u00e2m th\u1eddi c\u0169ng b\u1ecb gi\u1ea3i th\u1ec3 sau khi l\u00e0m tr\u00f2n s\u1ee9 m\u1ea1ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 n\u1ed9i l\u00f4i k\u00e9o nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ea5u tranh l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 S\u00e0i g\u00f2n. B\u1eb1ng hi\u1ebfn ph\u00e1p 1981 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb th\u1ebf l\u00e3nh \u0111\u1ea1o duy nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00d0\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 l\u1ed9 r\u00f5 b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u1eadt l\u1ecdng, tr\u00e1o tr\u1edf khi \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm c\u00f4ng lao, m\u1edf ra m\u1ed9t v\u1edf di\u1ec5n bi-h\u00e0i tr\u00ean ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t nam trong su\u1ed1t 30 n\u0103m qua.<\/p>\n<p>Tuy ph\u1ea1m nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng trong qu\u1ea3n l\u00fd kinh t\u1ebf, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc khi\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng nh\u00e2n d\u00e2n c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n nh\u01b0ng \u00d0\u1ea3ng v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ai ph\u1ea3n kh\u00e1ng, hay c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u1ea5t m\u00e3n v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00f9 nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n \u01b0u t\u00fa, l\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng, vi\u1ec7c \u00f4ng Tr\u1ea7n Xu\u00e2n B\u00e1ch, l\u00e0 \u1ee7y vi\u00ean trung u\u01a1ng \u0111\u1ea3ng, do l\u00ean ti\u1ebfng \u1ee7ng h\u1ed9 \u0111a nguy\u00ean, d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 80 \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u00f9 d\u1eadp, qu\u1ea3n ch\u1ebf khi\u1ebfn th\u00e2n b\u1ea1i danh li\u1ec7t, \u0111\u1ee7 th\u1ea5y s\u1ef1 \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n c\u1ef1c \u0111oan c\u1ee7a C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o. Con ng\u00e1o \u1ed9p &#8220;Ph\u1ea3n qu\u1ed1c, ch\u1ed1ng nh\u00e2n d\u00e2n&#8221; s\u1ebd d\u00e0nh cho nh\u1eefng ai d\u00e1m c\u1ea5t ti\u1ebfng n\u00f3i t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ebf \u0111\u1ed9, d\u00f9 r\u1eb1ng ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadt \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ea3n h\u1ed3i v\u00ec c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e1o ch\u00ed trong x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ec9 to\u00e0n l\u00e0 c\u01a1 quan tuy\u00ean truy\u1ec1n cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f4ng tin\u00a0: nh\u01b0 th\u01b0 t\u00edn, \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i, ph\u00e1t thanh, truy\u1ec1n h\u00ecnh \u0111i\u1ec1u ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a \u00d0\u1ea3ng. \u1ede Vi\u1ec7t nam hi\u1ec7n nay ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u1ed1i l\u1eadp, b\u00e1o ch\u00ed t\u01b0 nh\u00e2n, c\u00e1c t\u1ed5ng bi\u00ean t\u1eadp n\u1ebfu \u0111\u1ec3 cho ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh vi\u1ebft b\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, k\u1ef7 lu\u1eadt.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c ph\u1ea3n kh\u00e1ng nh\u01b0\u00a0: Nguy\u1ec5n \u00d0an Qu\u1ebf, Ph\u1ea1m Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, Ph\u1ea1m H\u1ed3ng S\u01a1n \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang b\u1ecb giam c\u1ea7m, qu\u1ea3n ch\u1ebf l\u00e0 nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng s\u1ed1ng cho s\u1ef1 v\u1ecb ph\u1ea1m t\u1ef1 do, d\u00e2n ch\u1ee7, vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Do ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb, n\u00ean d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u1eadp ph\u00e1p (Qu\u1ed1c h\u1ed9i), h\u00e0nh ph\u00e1p (Ch\u00ednh ph\u1ee7), t\u01b0 ph\u00e1p ( Vi\u1ec7n ki\u1ec3m s\u00e1t, to\u00e0 \u00e1n) nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u1ee5c t\u00f9ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u00d0\u1ea3ng, c\u1ee7a b\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb, \u1ee7y ban trung \u01b0\u01a1ng v\u00ec c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u qu\u1ed1c h\u1ed9i, c\u00f4ng ch\u1ee9c h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, m\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng l\u00e0\u00a0: &#8220;ph\u1ee5c t\u00f9ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh, ch\u1ea5p h\u00e0nh m\u1ecdi ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a t\u1eadp th\u1ec3&#8221;, t\u1eadp th\u1ec3 \u0111\u00e2y th\u1ef1c ch\u1ea5t b\u1ecb thao t\u00fang b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00f3m k\u1ebb c\u01a1 h\u1ed9i, \u0111\u00ea ti\u1ec7n, th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n, ngay v\u1edbi c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed t\u1eebng v\u00e0o sinh ra t\u1eed v\u1edbi m\u00ecnh. Tranh ch\u1ea5p quy\u1ec1n l\u1ef1c hi\u1ec7n nay trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u00d0\u1ea3ng v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e0 r\u1ea5t quy\u1ebft li\u1ec7t, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n chia quy\u1ec1n l\u1ef1c ng\u1ea7m b\u1eb1ng lu\u1eadt b\u1ea5t th\u00e0nh v\u0103n\u00a0: T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0\u00a0: ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n B\u1eafc\u00a0; Ch\u1ee7 t\u1ecbch n\u01b0\u1edbc\u00a0: ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Trung\u00a0; Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ch\u00ednh ph\u1ee7\u00a0: ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Nam, nh\u01b0ng n\u1ea1n b\u00e8 ph\u00e1i tranh \u0103n, \u0111\u1ea5u \u0111\u00e1 tranh d\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00e3 s\u00f3i m\u00f2n l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ed9ng s\u1ea3n (d\u00f9 l\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng vi\u1ec5n v\u00f4ng). Cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u \u0111\u00e1 hi\u1ec7n nay gi\u1eefa phe V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p v\u00e0 L\u00ea \u00d0\u1ee9c Anh s\u1ebd h\u1ee9a h\u1eb9n nhi\u1ec1u m\u00e0n di\u1ec5n bi-h\u00e0i tr\u00ean ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t ch\u00ednh, h\u1ea1 t\u00e1c lo\u1ea1n&#8221;. Hi\u1ec7n nay l\u1edbp l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00f3p bu nh\u01b0\u00a0: L\u00ea \u00d0\u1ee9c Anh, \u00d0\u1ed7 M\u01b0\u1eddi, L\u00ea Kh\u1ea3 Phi\u00eau, Tr\u1ea7n \u00d0\u1ee9c L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111ang thao t\u00fang ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng, tham nh\u0169ng c\u1ee7a c\u00f4ng r\u1ea5t l\u1edbn, b\u00e8 ph\u00e1i c\u1ee5c b\u1ed9, khi\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea3ng vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eadt \u0111\u00e8n xanh, m\u1ea1nh ai n\u1ea5y b\u00f2n r\u00fat ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia, nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft kh\u00f4ng b\u1ecb k\u1ef7 lu\u1eadt m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bao che, l\u00e0m ng\u01a1 do \u0111\u1ec1u c\u00f3 g\u1ed1c g\u00e1c c\u00e2y \u0111a, c\u00e2y \u0111\u1ec1, k\u1ef9 c\u01b0\u01a1ng ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb nhi\u1ec5u lo\u1ea1n. C\u00f3 m\u1ed9t chuy\u1ec7n bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi\u00a0: v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 2000, m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 t\u1ecbch t\u1ec9nh tham nh\u0169ng, l\u1ed9ng quy\u1ec1n \u1edf mi\u1ec1n Trung b\u1ecb b\u00e1o ch\u00ed phanh phui, th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ch\u00ednh ph\u1ee7 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00ea b\u00ecnh nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec \u00f4ng ta l\u00e0 \u1ee7y vi\u00ean trung \u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 ch\u1ecbu k\u1ef7 lu\u1eadt c\u1ee7a trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng, m\u1eb7c d\u00f9 \u00f4ng th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 \u1ee7y vi\u00ean B\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb cao h\u01a1n Trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng, nh\u01b0ng do trong trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea3ng c\u00f3 nhi\u1ec1u phe c\u00e1nh k\u00e8n c\u1ef1a nhau r\u1ea5t d\u1eef m\u00e0 ai c\u0169ng c\u00f3 t\u00ec v\u1ebft tham nh\u0169ng, ch\u1eb3ng l\u1ebb l\u1ea1i tung h\u00ea l\u00ean \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ea5t uy t\u00edn \u0111\u1ea3ng, ch\u1ebf \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c m\u1ea5t d\u00e2n ch\u1ee7 trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u00d0\u1ea3ng, ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ef1c k\u1ef3 nghi\u00eam tr\u1ecdng, b\u1ea7u b\u00e1n ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c m\u1ecb d\u00e2n, v\u00ec c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 c\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc. Trong c\u00e1c k\u1ef3 b\u1ea7u c\u1eed t\u1eeb t\u1ed5 ch\u1ee9c,gi\u00e1m s\u00e1t, ki\u1ec3m phi\u1ebfu, c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u00d0\u1ea3ng, n\u00ean \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00f2 h\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7. C\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u qu\u1ed1c h\u1ed9i (c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc), \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng nh\u00e2n d\u00e2n (c\u1ea5p t\u1ec9nh, th\u00e0nh ph\u1ed1) d\u1ef1 h\u1ecdp ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 nghe ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u00e0 gi\u01a1 tay bi\u1ec3u quy\u1ebft ( nh\u1ea5t tr\u00ed t\u00e1n th\u00e0nh), c\u00f3 ai qu\u00e1 b\u1ee9c x\u00fac v\u1edbi th\u1ef1c tr\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb s\u1eeda \u0111\u1ed5i th\u00ec c\u0169ng nh\u01b0 n\u00f3i v\u00e0o kho\u1ea3ng kh\u00f4ng, v\u00ec ch\u1eb3ng ai gi\u1ea3i quy\u1ebft ho\u1eb7c c\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n, l\u00e0m cho c\u00e1c \u00f4ng, b\u00e0 ngh\u1ecb m\u1eafc c\u1ee1 kh\u00f4ng gi\u00e1m ti\u1ebfp x\u00fac c\u1eed tri v\u00ec l\u1ee1 h\u1ee9a h\u1eb9n \u0111\u1ee7 th\u1ee9. C\u00f2n c\u00e1n b\u1ed9, \u0111\u1ea3ng vi\u00ean n\u00e0o q\u00faa b\u1ea5t b\u00ecnh m\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng tr\u01b0\u1edbc d\u01b0 lu\u1eadn, th\u00ec b\u1ecb qui ch\u1ee5p l\u00e0\u00a0; &#8220;Ph\u1ea3n \u00d0\u1ea3ng, ch\u1ed1ng nh\u00e2n d\u00e2n&#8221; v\u00e0 b\u1ecb \u0111e d\u1ecda truy t\u1ed1, b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, b\u1ecb b\u00f4i nh\u1ecd danh d\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n \u00d0\u1ed9, ho\u1eb7c t\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n Nam Kh\u00e1nh hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p><b>4. Ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf sai l\u1ea7m,\u0111\u1ec3 tham nh\u0169ng tr\u00e0n lan, g\u00e2y b\u1ea5t c\u00f4ng trong x\u00e3 h\u1ed9i.<\/b><\/p>\n<p>Ngay sau &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng&#8221; 1975, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c cai tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc theo ki\u1ec3u c\u00f4ng x\u00e3 t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tem, phi\u1ebfu \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1eddi s\u1ed1ng nh\u00e2n d\u00e2n, Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tri\u1ec7t ti\u00eau t\u1ea7ng l\u1edbp ti\u1ec3u t\u01b0 s\u1ea3n, t\u01b0 s\u1ea3n t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam b\u1eb1ng chi\u00eau b\u00e0i &#8220;\u0111\u00e1nh t\u01b0 s\u1ea3n m\u1ea1i b\u1ea3n&#8221;, ngay c\u1ea3 l\u1edbp t\u01b0 s\u1ea3n d\u00e2n t\u1ed9c c\u00f3 c\u00f4ng trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p t\u00e0i ch\u00ednh, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1n b\u1ed9 cho C\u1ed9ng s\u1ea3n trong chi\u1ebfn tranh c\u0169ng b\u1ecb x\u00f3a s\u1ed5. N\u1ec1n kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u1edf mi\u1ec1n Nam s\u1ee5p \u0111\u1ed5 ho\u00e0n to\u00e0n, g\u00e2y b\u1ea7n c\u00f9ng h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u00f3i k\u00e9m \u0111\u1ea9y h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean t\u00ecm \u0111\u1ea5t m\u1edbi m\u00e0 g\u1ea7n n\u1eeda \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1ed3i cho c\u00e1 m\u1eadp \u1edf bi\u1ec3n \u00d0\u00f4ng.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh s\u00e1ch gi\u00e1-l\u01b0\u01a1ng-ti\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 T\u1ed1 H\u1eefu, ph\u00f3 th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ch\u00ednh ph\u1ee7 trong nh\u1eefng n\u0103m 80 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ki\u1ec7t qu\u1ec7 c\u00f9ng c\u1ef1c, n\u00ean nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 c\u00e2u\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p><i>&#8220;L\u00e0m th\u01a1 th\u00ec c\u1ee9 l\u00e0m th\u01a1<br \/>\n\u00d0\u1eebng l\u00e0m kinh t\u1ebf m\u01a1 m\u01a1 m\u00e0ng m\u00e0ng&#8221;<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>M\u1eb7c kh\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e2n chia t\u00e0i s\u1ea3n, \u0111\u1ea5t \u0111ai nh\u00e0 c\u1eeda chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c cho h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n \u0111\u1ea3ng vi\u00ean c\u1ed1t c\u00e1n \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao, ph\u00e2n c\u00f4ng h\u1ecd v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ee9c tr\u00e1ch quan tr\u1ecdng, b\u00e9o b\u1edf trong c\u00e1c ng\u00e0nh kinh t\u1ebf tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc d\u00f9 h\u1ea7u h\u1ebft trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 r\u1ea5t ngu ng\u01a1 v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd kinh t\u1ebf\u00a0; h\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean v\u1eadt l\u1ef1c \u0111\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c c\u00f4ng ty, x\u00ed nghi\u1ec7p qu\u1ed1c doanh nh\u01b0 gi\u00f3 v\u00e0o nh\u00e0 tr\u1ed1ng, kinh t\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u00ec tr\u1ec7. Do \u0111\u01b0\u1ee3c giao v\u1ed1n, giao \u0111\u1ea5t \u0111ai, t\u00e0i s\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t, n\u1ea1n tham nh\u0169ng ho\u00e0nh h\u00e0nh d\u1eef d\u1ed9i trong to\u00e0n b\u1ed9 n\u1ec1n kinh t\u1ebf trong su\u1ed1t 30 n\u0103m qua khi\u1ebfn hi\u1ec7n nay Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c minh b\u1ea1ch c\u1ee7a Li\u00ean hi\u1ec7p qu\u1ed1c li\u1ec7t v\u00e0o s\u1ed1 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tham nh\u0169ng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>\u00d0\u1ebfn n\u0103m 1985, nh\u1edd ch\u00ednh s\u00e1ch &#8220;\u0111\u1ed5i m\u1edbi&#8221; th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 s\u1eeda sai ( lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e0 c\u00f3 sai th\u00ec s\u1eeda m\u00e0 ch\u1ec9 to\u00e0n s\u1eeda tr\u00ean d\u00e2n, l\u1ea5y d\u00e2n l\u00e0m v\u1eadt th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch kinh t\u1ebf) c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Linh, t\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 \u00d0\u1ea3ng, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t nam nh\u01b0 v\u1eeba tho\u00e1t c\u01a1n b\u1ea1o b\u1ec7nh th\u1eadp t\u1eed nh\u1ea5t sinh, d\u00f9 v\u1eady vi\u1ec5n c\u1ea3nh t\u1ef1 do no \u1ea5m c\u00f2n xa v\u1eddi v\u1ee3i.<\/p>\n<p>Trong su\u1ed1t nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean qua c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c tr\u1ecdng y\u1ebfu nh\u01b0\u00a0: \u00d0i\u1ec7n, B\u01b0u \u00d0i\u1ec7n, H\u00e0ng Kh\u00f4ng, H\u00e0ng h\u1ea3i, X\u0103ng d\u1ea7u, do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc chi ph\u1ed1i n\u00ean r\u1ea5t quan li\u00eau, ph\u1ee5c v\u1ee5 kh\u00e1ch h\u00e0ng nh\u01b0 ban \u01a1n, gi\u00e1 c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y l\u00ean m\u00e2y xanh, d\u00e2n ch\u1ec9 bi\u1ebft k\u00eau tr\u1eddi nh\u01b0ng mu\u1ed1n x\u00e0i th\u00ec ph\u1ea3i m\u00f3c h\u1ea7u bao ( v\u00ec nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n m\u00e0 ), v\u00ec \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n n\u00ean n\u1ea1n tham nh\u0169ng, c\u1eeda quy\u1ec1n trong c\u00e1c ng\u00e0nh n\u00e0y c\u0169ng r\u1ea5t nh\u1ee9c nh\u1ed1i, trong n\u0103m 2004 b\u00e1o ch\u00ed phanh phui c\u00e1c v\u1ee5 tham nh\u0169ng trong d\u1ea7u kh\u00ed m\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1n b\u1ed9 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i ra to\u00e0, \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng c\u1ea5m c\u1ee7a &#8220;con \u00f4ng ch\u00e1u cha&#8221; m\u1eb7c s\u1ee9c tung ho\u00e0nh, v\u00e0i n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y do \u00e1p l\u1ef1c h\u1ed9i nh\u1eadp qu\u1ed1c t\u1ebf ph\u1ea3i m\u1edf c\u1eeda n\u00ean c\u00e1c c\u00f4ng ty qu\u1ed1c doanh trong c\u00e1c ng\u00e0nh tr\u1ecdng y\u1ebfu n\u1ea7y \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u00ean b\u1edd v\u1ef1c ph\u00e1 s\u1ea3n n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ed5i m\u1edbi cung c\u00e1ch l\u00e0m kinh t\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Trong l\u0129nh v\u1ef1c Quan &#8211; Thu\u1ebf, n\u1ea1n tham nh\u0169ng m\u1edbi th\u1eadt kh\u1ee7ng khi\u1ebfp, doanh nghi\u1ec7p d\u00f9 c\u00f3 l\u00e0m \u0103n \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng c\u00e1ch m\u1ea5y th\u00ec h\u00e0ng qu\u00fd ngo\u00e0i kho\u1ea3n thu\u1ebf n\u1ed9p cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc qua ch\u1ee9ng t\u1eeb c\u00f2n ph\u1ea3i &#8220;l\u1ea1i qu\u1ea3&#8221; phong b\u00ec l\u00f3t tay cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c thu\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean th\u00e2n, nguy\u00ean t\u1eafc l\u00e0 t\u1eadn thu\u00a0: thu\u1ebf n\u0103m sau ph\u1ea3i cao h\u01a1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n, s\u1ee9c d\u00e2n c\u1ea1n ki\u1ec7t. Doanh nghi\u1ec7p t\u01b0 nh\u00e2n n\u00e0o l\u00e0m \u0103n ph\u1ea5t l\u00ean th\u00ec s\u1ebd kh\u1ed5 s\u1edf v\u1edbi ng\u00e0nh thu\u1ebf v\u00ec b\u1ecb thanh tra, ki\u1ec3m tra th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, trong m\u1eaft c\u00e1c c\u00f4ng ch\u1ee9c thu\u1ebf\u00a0: t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c con bu\u00f4n (doanh nghi\u1ec7p) \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gian th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>C\u00f2n l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ea3i quan th\u00ec n\u1ea1n tham nh\u0169ng c\u00f2n tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n, l\u0129nh v\u1ef1c n\u1ea7y ch\u1ec9 tuy\u1ec3n d\u1ee5ng con em c\u1ee7a quan ch\u1ee9c m\u00e1u m\u1eb7t c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n, \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 d\u00e2n mi\u1ec1n B\u1eafc, c\u00e1c c\u00f4ng ch\u1ee9c h\u1ea3i quan \u0103n h\u1ed1i l\u1ed9 c\u00f4ng khai khi l\u00e0m th\u1ee7 t\u1ee5c xu\u1ea5t \u1ed1 nh\u1eadp h\u00e0ng, qua m\u1ed7i c\u1eeda \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chung chi l\u00f3t tay, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecb l\u00e0m kh\u00f3 d\u1ec5, l\u00e0m ch\u1eadm vi\u1ec7c nh\u1eadp, xu\u1ea5t h\u00e0ng, khi\u1ebfn cho doanh nghi\u1ec7p c\u00f3 nguy c\u01a1 l\u1ed7 l\u00e3, c\u00f2n chung chi th\u00ec \u0111\u1ea9y gi\u00e1 th\u00e0nh s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u0103ng cao, ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng l\u1ea3nh \u0111\u1ee7. C\u00e1ch \u0111\u00e2y v\u00e0i n\u0103m \u00f4ng th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Singapore khi g\u1eb7p \u00f4ng Phan V\u0103n Kh\u1ea3i, th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t nam \u0111\u00e3 th\u1eafc m\u1eafc t\u1ea1i sao chi ph\u00ed \u0111em 01 container h\u00e0ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 t\u1eeb S\u00e0i g\u00f2n \u0111\u1ebfn V\u0169ng T\u00e0u l\u1ea1i m\u1eafc h\u01a1n chi ph\u00ed v\u1eadn t\u1ea3i bi\u1ec3n t\u1eeb V\u0169ng t\u00e0u \u0111\u1ebfn Singapore l\u00e0m \u00f4ng th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t nam kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ea3 l\u1eddi, ng\u01b0\u1ee3ng ch\u00edn m\u1eb7t. B\u00e1o ch\u00ed c\u00f3 l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1 c\u00e1o n\u1ea1n nh\u0169ng nhi\u1ec5u trong l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ea3i quan r\u1ed3i th\u00ec \u0111\u00e2u l\u1ea1i v\u00e0o \u0111\u1ea5y &#8220;m\u00e8o l\u1ea1i ho\u00e0n m\u00e8o&#8221;.<\/p>\n<p>Ng\u00e0nh ki\u1ec3m l\u00e2m th\u00ec thay v\u00ec gi\u1eef r\u1eebng l\u1ea1i m\u00f3c ngo\u1eb7c v\u1edbi l\u00e2m t\u1eb7c \u0111\u1ec3 ph\u00e1 r\u1eebng l\u1ea5y g\u1ed7, giao \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng r\u1eebng th\u00ec \u0111\u1ed1t r\u1eebng b\u00e1n \u0111\u1ea5t cho b\u1ecdn \u0111\u1ea7u c\u01a1, khi\u1ebfn m\u00f4i sinh b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1, \u0111\u1ea5t \u0111ai thu\u1ed9c d\u1ea3i \u0111\u1ea5t mi\u1ec1n Trung v\u1ed1n ngh\u00e8o n\u00e0n ng\u00e0y c\u00e0ng hoang h\u00f3a v\u00ec thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc. Cho n\u00ean v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 80-90, trong nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 c\u00e2u h\u00e1t \u0111\u00f9a\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p><i>&#8220;H\u1ea3i quan, thu\u1ebf v\u1ee5, ki\u1ec3m l\u00e2m,<br \/>\nTrong ba th\u1eb1ng \u0111\u00f3 n\u00ean \u0111\u00e2m th\u1eb1ng n\u00e0o\u00a0?&#8221;<br \/>\n\u00d4ng h\u1ecfi th\u00ec t\u00f4i n\u00f3i v\u00e0o<br \/>\nTrong ba th\u1eb1ng \u0111\u00f3 th\u1eb1ng n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u00e2m\u00a0!&#8221;<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Trong l\u0129nh v\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng, ki\u1ebfn thi\u1ebft h\u1ea1 t\u1ea7ng th\u00ec n\u1ea1n h\u1ed1i l\u1ed9 tham \u00f4 c\u0169ng thu\u1ed9c lo\u1ea1i cao th\u1ee7, t\u1ef7 l\u1ec7 chi hoa h\u1ed3ng t\u1eeb 20-30% cho ch\u1ee7 d\u1ef1 \u00e1n, h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng sau khi qua nhi\u1ec1u trung gian\u00a0: B -> B > C -> C, khi\u1ebfn cho c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7u mu\u1ed1n c\u00f3 l\u1eddi ph\u1ea3i r\u00fat b\u1edbt s\u1eaft th\u00e9p, b\u00ea t\u00f4ng, v\u1eadt t\u01b0 khi\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh khi ch\u01b0a nghi\u1ec7m thu \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng, xu\u1ed1ng c\u1ea5p. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ea5t ni\u1ec1m tin v\u00e0o c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng do c\u00e1c c\u00f4ng ty Vi\u1ec7t nam \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch.<\/p>\n<p>Tr\u00ean qu\u1ed1c l\u1ed9, n\u1ea1n \u0111\u00f2i m\u1ea3i l\u1ed9 c\u1ee7a c\u1ea3nh s\u00e1t giao th\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1n \u00e1c m\u1ed9ng c\u1ee7a gi\u1edbi t\u00e0i x\u1ebf, kh\u00f4ng kh\u00e1c n\u1ea1n th\u1ea3o kh\u1ea5u c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7. T\u1eeb S\u00e0i g\u00f2n \u0111i H\u00e0 n\u1ed9i c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u00e0ng ch\u1ee5c tr\u1ea1m ki\u1ec3m so\u00e1t, qua tr\u1ea1m \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i chung chi, ch\u01b0a k\u1ec3 &#8220;b\u1ed3 c\u00e2u&#8221; (c\u1ea3nh s\u00e1t giao th\u00f4ng c\u01a1 \u0111\u1ed9ng) th\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra tr\u00ean xa l\u1ed9 \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n xe \u0111\u00f2i m\u1ea3i l\u1ed9. T\u00e0i x\u1ebf ph\u1ea3i tranh kh\u00e1ch, ph\u00f3ng nhanh v\u01b0\u1ee3t \u1ea9u \u0111\u1ec3 n\u00e9 c\u00f4ng an, m\u1eb7t kh\u00e1c h\u1ea1 t\u1ea7ng y\u1ebfu k\u00e9m khi\u1ebfn tai n\u1ea1n giao th\u00f4ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam thu\u1ed9c lo\u1ea1i cao nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thu thu\u1ebf c\u1ee7a d\u00e2n \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1, c\u1ea7u c\u1ed1ng, nh\u01b0ng v\u00ec tham nh\u0169ng qu\u00e1 m\u1ee9c n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 kinh ph\u00ed \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng, ph\u1ea3i b\u00e1n cho t\u01b0 nh\u00e2n x\u00e2y d\u1ef1ng r\u1ed3i l\u1eadp tr\u1ea1m thu ph\u00ed theo h\u00ecnh th\u1ee9c BOT, ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 Vi\u1ec7t nam khi \u0111i ra \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u1ee5ng tr\u1ea1m thu ph\u00ed giao th\u00f4ng.<\/p>\n<p>Trong l\u0129nh v\u1ef1c t\u01b0 ph\u00e1p th\u00ec vi\u1ec7c ch\u1ea1y \u00e1n c\u0169ng kinh ho\u00e0ng kh\u00f4ng k\u00e9m, t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh xu\u1ed1ng chung th\u00e2n, chung th\u00e2n xu\u1ed1ng t\u00f9 c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n, \u1edf t\u00f9 n\u1ebfu c\u00f3 ti\u1ec1n chung chi cho gi\u00e1m th\u1ecb, qu\u1ea3n gi\u00e1o th\u00ec v\u00e0i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3. C\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y ch\u1ea1y \u00e1n trong ng\u00e0nh to\u00e0 \u00e1n, ki\u1ec3m s\u00e1t ( c\u00f4ng t\u1ed1) c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 hi\u1ec7n nay, m\u1ecdi lo\u1ea1i t\u1ed9i ph\u1ea1m \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb7ng th\u00e0nh nh\u1eb9, c\u00f3 th\u00e0nh kh\u00f4ng mi\u1ec5n ch\u1ecbu t\u1ed1n nhi\u1ec1u ti\u1ec1n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb t\u1ed9i l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p. M\u1edbi \u0111\u00e2y th\u00e1ng 2\/2005, b\u00e1o ch\u00ed cho bi\u1ebft 1 ch\u00e1nh \u00e1n v\u00e0 c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n to\u00e0 \u00e1n t\u1ec9nh B\u1eafc giang \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ea1y kh\u1ecfi t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh cho m\u1ed9t t\u1ed9i ph\u1ea1m ma t\u00fay.<\/p>\n<p>Do &#8220;v\u1eeba \u0111\u00e1 b\u00f3ng v\u1eeba th\u1ed5i c\u00f2i&#8221; n\u00ean t\u1ea7ng l\u1edbp c\u00e1n b\u1ed9 l\u00e3ng \u0111\u1ea1o ch\u00ednh quy\u1ec1n, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c c\u01a1 quan kinh t\u1ebf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 \u00d0\u1ea3ng vi\u00ean, gi\u00e0u l\u00ean nhanh ch\u00f3ng, h\u1ecd t\u1eadu t\u00e0i s\u1ea3n, mua \u0111\u1ea5t \u0111ai tr\u1edf th\u00e0nh l\u1edbp &#8220;t\u01b0 s\u1ea3n \u0111\u1ecf&#8221;, h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i kho\u1ea3n ngo\u1ea1i t\u1ec7 k\u1ebfch s\u00f9 \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. L\u1edbp &#8220;t\u01b0 s\u1ea3n \u0111\u1ecf&#8221; n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, mang danh l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a giai c\u1ea5p c\u00f4ng-n\u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u1ea3i, m\u1ed3 h\u00f4i do giai c\u1ea5p c\u00f4ng n\u00f4ng, nh\u00e2n d\u00e2n lao \u0111\u1ed9ng t\u1ea1o ra l\u00e0m gi\u00e0u cho b\u1ea3n th\u00e2n. X\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t nam hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 ph\u00e2n h\u00f3a gi\u00e0u ngh\u00e8o m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ea7m tr\u1ecdng, m\u00e0 k\u1ebb gi\u00e0u l\u00ean nhanh ch\u00f3ng nh\u1ea5t l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng hay s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng ch\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ea5t m\u1ea3n, m\u1ea5t ni\u1ec1m tin v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9, ch\u1ec9 ch\u1edd c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 b\u00f9ng ph\u00e1t.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng tham nh\u0169ng trong l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1edbi \u0111\u00e1ng kinh ho\u00e0ng nh\u1ea5t. \u00d0\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00ed gi\u00e1 nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia, hi\u1ebfn ph\u00e1p Vi\u1ec7t nam qui \u0111\u1ecbnh\u00a0: &#8220;\u00d0\u1ea5t \u0111ai l\u00e0 s\u1edf h\u1eefu to\u00e0n d\u00e2n, do nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c ti\u1ebfp qu\u1ea3n l\u00fd, giao nh\u00e2n d\u00e2n s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e2u d\u00e0i&#8221;. Tuy tranh quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u1ec1 m\u00ecnh nh\u01b0ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc bu\u1ed9c ph\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n 5 quy\u1ec1n\u00a0: s\u1eed d\u1ee5ng, th\u1eeba k\u1ebf, cho-t\u1eb7ng, th\u1ebf ch\u1ea5p, sang nhu\u1ee3ng (v\u00ec th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 s\u1edf h\u1eefu c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0\u00a0!), khi\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ea5t \u0111ai, c\u00f4ng s\u1ea3n qu\u1ed1c gia r\u1ea5t b\u00e1t nh\u00e1o, m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1n b\u1ed9 ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 l\u1ee3i d\u1ee5ng tranh t\u1ed1i tranh s\u00e1ng c\u1ee7a s\u1ef1 b\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd trong hi\u1ebfn ph\u00e1p \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i\u00a0: x\u00e0 x\u1ebbo \u0111\u1ea5t c\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho b\u1ecdn \u0111\u1ea7u c\u01a1, ph\u00e2n chia \u0111\u1ea5t \u0111ai cho h\u1ecd h\u00e0ng con ch\u00e1u, b\u00e8 c\u00e1nh\u00a0; c\u00e1c c\u01a1 quan, x\u00ed nghi\u1ec7p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u00ec b\u00e1n \u0111\u1ea5t \u0111ai, nh\u00e0 x\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc giao qu\u1ea3n l\u00fd cho t\u01b0 nh\u00e2n, khi\u1ebfn th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t \u0111ai, b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n r\u01a1i v\u00e0o tay b\u1ecdn tr\u1ee5c l\u1ee3i, \u0111\u1ea7u c\u01a1 \u0111\u1ea9y gi\u00e1 \u0111\u1ea5t \u0111ai l\u00ean t\u1eadn m\u00e2y xanh, gi\u00e1 \u0111\u1ea5t hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam thu\u1ed9c lo\u1ea1i m\u1eafc nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n kh\u00f4ng nh\u00e0 d\u00f9 lao \u0111\u1ed9ng c\u1eadt l\u1ef1c c\u1ea3 \u0111\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng mong mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1eafm d\u00f9i. \u1ede m\u1ed9t huy\u1ec7n mi\u1ec1n h\u1ea3i \u0111\u1ea3o xa x\u00f4i l\u00e0 Ph\u00fa qu\u1ed1c thu\u1ed9c t\u1ec9nh Ki\u00ean giang, \u00f4ng \u00d0\u1ed7 T\u1ed1 ch\u1ec9 v\u00e0i n\u0103m l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ecbch huy\u1ec7n m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0i ch\u1ee5c m\u1eabu (ha) tr\u1ecb gi\u00e1 g\u1ea7n ch\u1ee5c tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la v\u00e0 v\u00e0i t\u00e0i kho\u1ea3n t\u1ea1i ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ee5y s\u0129 ch\u1eebng v\u00e0i tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la, ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1c c\u1ee7a ch\u00ecm kh\u00e1c do v\u1ee3, con qu\u1ea3n l\u00fd, th\u00ec th\u1ea5y s\u1ef1 tham nh\u0169ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o\u00a0!<\/p>\n<p><b>5. X\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 &#8211; gi\u00e1o d\u1ee5c sai l\u1ea7m, g\u00e2y s\u1ee5p \u0111\u1ed5 n\u1ec1n m\u00f3ng tri th\u1ee9c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c d\u00e2n t\u1ed9c, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng x\u00e3 h\u1ed9i.<\/b><\/p>\n<p>Vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c, qu\u1ea3n l\u00fd t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n theo \u0111\u00fang l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ed9ng s\u1ea3n, theo m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb cu\u1ea3 \u00d0\u1ea3ng l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ef1c k\u1ef3 tr\u1ecdng y\u1ebfu, mang t\u00ednh s\u1ed1ng c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9, c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho ban t\u01b0 t\u01b0\u1edfng-v\u0103n ho\u00e1 c\u00e1c c\u1ea5p m\u00e0 cao nh\u1ea5t l\u00e0 Ban T\u01b0 t\u01b0\u1edfng-V\u0103n ho\u00e1 trung \u01b0\u01a1ng, hi\u1ec7n nay do \u00f4ng Nguy\u1ec5n Khoa \u00d0i\u1ec1m l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng ban. Kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00f4ng tr\u01b0\u1edfng ban l\u00e0m vi\u1ec7c ki\u1ec3u n\u00e0o m\u00e0 v\u0103n h\u00f3a-\u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y c\u00e0ng xu\u1ed1ng c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam tr\u1ecdng, n\u1ea1n c\u01b0\u1edbp b\u00f3c tr\u1ed9m c\u1eafp, \u0111\u0129 \u0111i\u1ebfm, x\u00ec ke ma t\u00fay, lan tr\u00e0n t\u1eeb th\u00e0nh th\u1ecb t\u1edbi th\u00f4n qu\u00ea \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ea5n n\u1ea1n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Khi m\u1edbi &#8220;gi\u1ea3i ph\u00f3ng&#8221; mi\u1ec1n Nam (1975) th\u00ec \u0111\u1ed5 th\u1eeba do &#8220;t\u00e0n d\u01b0 m\u1ef9 ng\u1ee5y&#8221; nh\u01b0ng nay khi l\u1edbp thanh thi\u1ebfu ni\u00ean sinh ra,l\u1edbn l\u00ean trong l\u00f2ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 s\u1edbm sa ng\u00e3, tr\u1ee5y l\u1ea1c, ch\u01a1i ma t\u00fay, x\u00e0i thu\u1ed1c l\u1eafc, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 con em c\u00e1n b\u1ed9 \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c, \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u1ed5 v\u00e0o ai\u00a0?<\/p>\n<p>S\u1ed1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ec9 bi\u1ebft t\u00f4n vinh \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n m\u00e0 v\u1eafng b\u00f3ng s\u1ef1 d\u00ecu d\u1eaft h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o n\u00ean \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng c\u1ea5p tr\u1ea7m tr\u1ecdng. N\u1ea1n bu\u00f4n l\u1eadu, tr\u1ed1n thu\u1ebf, bu\u00f4n b\u00e1n h\u00e0ng gian, h\u00e0ng gi\u1ea3 h\u1ebft thu\u1ed1c ch\u1eefa. K\u1ebb kh\u00e9o lu\u1ed3n l\u00e1ch, \u0111\u00fat l\u00f3t th\u00ec ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u00e0u c\u00f3 v\u00ec c\u00f3 s\u1ef1 bao che c\u1ee7a l\u1edbp c\u00f4ng ch\u1ee9c c\u00e1n b\u1ed9 bi\u1ebfn ch\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0103n l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n th\u00ec b\u1ecb thi\u00ean la \u0111\u1ecba v\u00f5ng r\u00e0o c\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n, thu\u1ebf v\u1ee5, c\u00f4ng an ch\u01b0a k\u1ec3 m\u1ed9t l\u1edbp c\u01b0\u1eddng h\u00e0o m\u1edbi \u0111ang d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a cha, anh \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c l\u1ee3i kinh t\u1ebf\u00a0: Th\u00e1ng 3\/2005 doanh nghi\u1ec7p Thu\u1eadn an \u1edf t\u1ec9nh B\u00ecnh d\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 t\u1ed1 c\u00e1o tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed\u00a0: c\u00f4ng an th\u00e0nh ph\u1ed1 Bi\u00ean h\u00f2a \u0111\u00e3 l\u00e0m \u00e1p l\u1ef1c, h\u0103m d\u1ecda b\u1eaft nh\u01b0\u1eddng l\u1ea1i h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng san l\u1ea5p m\u1eb7t b\u1eb1ng Khu c\u00f4ng nghi\u1ec7p Long b\u00ecnh cho B\u00e0 Th\u1ee7y, l\u00e0 con g\u00e1i \u00f4ng H\u00f9ynh v\u0103n Ho\u00e0ng, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c C\u00f4ng an t\u1ec9nh \u00d0\u1ed3ng Nai, khi doanh nghi\u1ec7p kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u00ec b\u1ecb ch\u1eb7n giam xe, thu b\u1eb1ng l\u00e1i c\u1ee7a t\u00e0i x\u1ebf, khi\u1ebfn vi\u1ec7c kinh doanh c\u1ee7a doanh nghi\u1ec7p b\u1ecb \u0111i\u00eau \u0111\u1ee9ng.<\/p>\n<p>\u00d0i\u1ec1u t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i\u00a0: ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u00f4 b\u1ec9, kh\u1ed1n n\u1ea1n tr\u1edf th\u00e0nh b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. X\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay c\u00e1i g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng gi\u00e1m l\u00e0m, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>Ngay c\u1ea3 2 ng\u00e0nh cao qu\u00ed nh\u1ea5t l\u00e0 ngh\u1ec1 y, ngh\u1ec1 gi\u00e1o c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb tha ho\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ngh\u1ec1 y th\u00ec b\u00e1c s\u0129 hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 qu\u00ean m\u1ea5t l\u1eddi th\u1ec1 Hypocrat, l\u00e0m ngh\u1ec1 y nh\u01b0ng kh\u00f4ng m\u1ea5y ai c\u00f3 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee9u nh\u00e2n \u0111\u1ed9 th\u1ebf, ch\u1ec9 mu\u1ed1n ki\u1ebfm ti\u1ec1n m\u1edf ph\u00f2ng m\u1ea1ch, kh\u00e1m b\u1ec7nh k\u00ea toa nh\u01b0ng ki\u00eam lu\u00f4n b\u00e1n thu\u1ed1c v\u1edbi gi\u00e1 c\u1eaft c\u1ed5\u00a0; b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n th\u00ec ph\u1ea3i l\u00f3t tay h\u1ed9 l\u00fd, \u0111i\u1ec1u d\u01b0\u1ee1ng, b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ec7nh vi\u1ec7n th\u00ec m\u00f3c ngo\u1eb7c v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng ty d\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 thu\u1ed1c c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 \u0103n hoa h\u1ed3ng, khi\u1ebfn gi\u00e1 thu\u1ed1c t\u0103ng cao ng\u1ea5t, b\u1ec7nh nh\u00e2n l\u1ea3nh \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p>Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c. Gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa\u00a0: t\u00f4n gi\u00e1o, gia \u0111\u00ecnh, nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, x\u00e3 h\u1ed9i. Trong khi t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp, tri\u1ec7t ti\u00eau, n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t nam sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n &#8220;c\u1ea3i c\u00e1ch&#8221; do c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 ti\u1ebfn s\u0129 b\u00e0n gi\u1ea5y c\u1ee7a B\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e0o t\u1ea1o kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng th\u00ec hi\u1ec7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp lo\u1ea1i k\u00e9m nh\u1ea5t khu v\u1ef1c Ch\u00e2u \u00c1, d\u00f9 r\u1eb1ng h\u1ecdc sinh thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ed3i nh\u00e9t nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. H\u1ecdc sinh t\u1eeb b\u1eadc ti\u1ec3u h\u1ecdc (c\u1ea5p 1) ngo\u00e0i gi\u1edd h\u1ecdc \u1edf tr\u01b0\u1eddng, v\u1ec1 nh\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i h\u1ecdc ph\u1ee5 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee7 th\u1ee9\u00a0: To\u00e1n, V\u0103n, Ch\u00ednh t\u1ea3, Ngo\u1ea1i ng\u1eef m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng theo k\u1ecbp ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh. H\u1ecd \u0111\u00e0o t\u1ea1o g\u00ec trong nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng\u00a0? Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng h\u1ea1 c\u00e1m c\u00e1i g\u00ec c\u0169ng bi\u1ebft, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u01b0\u1edfi ng\u1ef1a xem hoa, trong khi ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u1eadp c\u1ea9m ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, th\u00ec vi\u1ec7c trang b\u1ecb nh\u00e2n c\u00e1ch, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cho h\u1ecdc sinh h\u1ea7u nh\u01b0 qu\u00ean l\u00e3ng. M\u1ed9t c\u1eed nh\u00e2n t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ra tr\u01b0\u1eddng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c giao d\u00f9 \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean t\u1eadp s\u1ef1.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng nguy h\u1ea1i nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd nh\u1ed3i nh\u00e9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00f4 th\u1ea7n v\u00f4 th\u00e1nh cho c\u00e1c l\u1edbp k\u1ebf th\u1eeba, h\u00e3y \u0111\u1ecdc m\u1ed9t b\u00e0i ca dao \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y \u1edf b\u1eadc ti\u1ec3u h\u1ecdc\u00a0:<\/p>\n<blockquote><p><i>&#8220;Ng\u00e0y x\u01b0a h\u1ea1n h\u00e1n c\u1ea7u tr\u1eddi<br \/>\nNg\u00e0y nay h\u1ea1n h\u00e1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecb ngay,<br \/>\nTr\u1ecb \u0111\u00eam r\u1ed3i l\u1ea1i tr\u1ecb ng\u00e0y<br \/>\nCho t\u00ean gi\u1eb7c h\u1ea1n bi\u1ebft tay c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi<br \/>\nV\u1eeba l\u00e0m v\u1eeba th\u00e1ch c\u1ea3 tr\u1eddi<br \/>\nC\u00f3 mu\u1ed1n t\u1eafm m\u00e1t th\u00ec m\u1eddi xu\u1ed1ng \u0111\u00e2y&#8221;<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u00f3i\u00a0!!!<\/p>\n<p>L\u00e0m thui ch\u1ed9t c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 l\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c Hi\u1ebfn ph\u00e1p Vi\u1ec7t nam r\u00eau rao mi\u1ec5n ph\u00ed to\u00e0n b\u1ed9 cho tr\u1ebb em d\u01b0\u1edbi 6 tu\u1ed5i trong l\u0129nh v\u1ef1c y t\u1ebf, gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u1ec9 l\u00e0 ki\u1ec3u tuy\u00ean truy\u1ec1n m\u1ecb d\u00e2n, l\u1eeba ph\u1ec9nh d\u01b0 lu\u1eadn. Hi\u1ec7n nay n\u1ebfu kh\u00f4ng ti\u1ec1n th\u00ec ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1eebng mong \u0111\u01b0a con em t\u1edbi tr\u01b0\u1eddng, \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ea1i c\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>Thanh thi\u1ebfu ni\u00ean Vi\u1ec7t nam hi\u1ec7n nay ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ea5t \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng lai, v\u00ec thi\u1ebfu s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, trong khi c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0\u00a0: s\u00e1ch b\u00e1o, truy\u1ec1n h\u00ecnh, phim \u1ea3nh ch\u1ec9 khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 v\u1eadt ch\u1ea5t, du nh\u1eadp l\u1ed1i s\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc, khi\u1ebfn thanh ni\u00ean s\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u00e0i b\u1ea3o t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, s\u1ed1ng v\u1ecb k\u1ec9, thi\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, b\u00e1c \u00e1i v\u1ed1n l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>\u00d0o\u00e0n Thanh ni\u00ean c\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng n\u00ean ch\u1ec9 c\u1ed1t t\u00ecm l\u1edbp k\u1ebf th\u1eeba \u0111\u1eafc l\u1ef1c cho \u00d0\u1ea3ng, t\u1eadp h\u1ee3p thanh ni\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 nh\u1ed3i nh\u00e9t l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u1ed7i th\u1eddi khi\u1ebfn h\u1ecd qu\u00ean \u0111i, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn th\u1ef1c tr\u1ea1ng b\u1ea5t c\u00f4ng, ngh\u00e8o \u0111\u00f3i c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c mua b\u00e1n b\u1eb1ng c\u1ea5p, n\u1ea1n h\u1ecdc g\u1ec9a b\u1eb1ng thi\u1ec7t, n\u1ea1n thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc h\u1ed9, thi h\u1ed9 khi\u1ebfn n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c g\u1ea7n nh\u01b0 s\u1ee5p \u0111\u1ed5, theo th\u1ed1ng k\u00ea Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n ti\u1ebfn s\u0129, ph\u00f3 ti\u1ebfn s\u0129, cao h\u1ecdc ( c\u00f3 lo\u1ea1i tr\u00ed th\u1ee9c ng\u1ee7 m\u1ed9t \u0111\u00eam th\u00e0nh ti\u1ebfn s\u0129 do l\u00e0 ph\u00f3 ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a th\u1eddi h\u1ecdc \u1edf Nga, \u00d0\u00f4ng \u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y) nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn l\u1ea1i kh\u00f4ng gi\u1ecfi ngo\u1ea1i ng\u1eef, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7n, c\u01a1 quan nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, h\u00e0ng n\u0103m ng\u1ed1n c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n t\u1ec9 nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o ra h\u1ed3n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00e1i m\u00e1y h\u00fat b\u00f9n cho \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng c\u0169ng do m\u1ed9t anh Hai l\u00faa \u1edf mi\u1ec1n t\u00e2y ch\u1ebf t\u1ea1o. V\u00ec l\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00e9p k\u00edn, n\u00ean ch\u00ednh quy\u1ec1n r\u1ea5t s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u00e1ng t\u1ea1o, t\u00ecm t\u00f2i v\u00ec h\u1ecd nh\u00ecn \u0111\u00e2u c\u0169ng th\u1ea5y k\u1ebb th\u00f9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9. M\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n \u1edf T\u00e2y ninh ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e1y bay tr\u1ef1c th\u0103ng, xin c\u1ea5p b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf, xin bay th\u1eed, nh\u01b0ng d\u01b0\u1edbi ch\u1ec9 tr\u00ean, tr\u00ean ch\u1ec9 d\u01b0\u1edbi, r\u1ed1t cu\u1ed9c chi\u1ebfc m\u00e1y bay c\u1ea5t v\u00e0o kho ch\u1edd b\u00e1n ph\u1ebf li\u1ec7u, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c h\u00e0ng kh\u00f4ng, do b\u1ed9 qu\u1ed1c ph\u00f2ng qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc khi tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u00f4ng ch\u1ee9c \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p, nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecf l\u1ecfng vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o, c\u1ea5p b\u1eb1ng, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u00ec m\u1edf \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm ti\u1ec1n, nh\u01b0ng ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o q\u00faa t\u1ec7, khi\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng ch\u1ee9c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ecdn l\u1eeba \u0111\u1ea3o khi ki\u1ebfm b\u1eb1ng c\u1ea5p b\u1eb1ng nhi\u1ec1u th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n, l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ea5p tr\u00ean, mua quan b\u00e1n ch\u1ee9c khi\u1ebfn k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng x\u00e3 h\u1ed9i, ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi suy \u0111\u1ed3i. M\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a d\u00e2n t\u1ed9c ti\u1ebfn l\u00ean s\u00e1nh vai c\u00f9ng c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><b>6. V\u1eady k\u1ebb s\u0129 hi\u1ec7n nay c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec\u00a0?<\/b><\/p>\n<p>N\u1ebfu c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00e0 nh\u1eadn x\u00e9t th\u00ec v\u1edbi 30 n\u0103m n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e0i v\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 vi\u1ec7c, m\u1ed9t s\u1ed1 quan ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u0169ng th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 t\u00e2m huy\u1ebft v\u1edbi ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ed5 th\u1eb9n khi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc do m\u00ecnh l\u00e3nh \u0111\u1ea1o l\u00e8o l\u00e1i, sau bao nhi\u00eau n\u0103m v\u1eabn c\u00f2n ngh\u00e8o n\u00e0n, t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ed9i n\u00f3n ra \u0111i, nh\u01b0ng nh\u00e2n d\u00e2n v\u1eabn ng\u1ee5p l\u1eb7n trong \u0111\u00f3i kh\u1ed5. Nh\u01b0ng t\u1ed9i l\u1ed7i, sai l\u1ea7m th\u00ec h\u1ecd t\u1ea1o ra qu\u00e1 nhi\u1ec1u m\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u00e1t kh\u1edfi c\u0169ng l\u00e0 do ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb, b\u00e8 ph\u00e1i c\u1ee5c b\u1ed9 b\u00f3p ng\u1eb9t d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do.<\/p>\n<p>Cho n\u00ean vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n, c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t nam hi\u1ec7n nay \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u1ea5m d\u1ee9t. D\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 c\u1ed1 n\u00edu k\u00e9o, b\u00e1m v\u00edu th\u00ec r\u1ed3i c\u0169ng ph\u1ea3i lui v\u00e0o h\u1eadu tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 cho m\u1ed9t ch\u00ednh th\u1ec3 \u0111a nguy\u00ean, t\u1ef1 do, d\u00e2n ch\u1ee7 h\u01a1n, h\u1ee3p l\u00f2ng d\u00e2n h\u01a1n,c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u1ed5 \u1ea5m no, h\u1ea1nh ph\u00fac,<\/p>\n<p>D\u00e2n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ch\u00ednh th\u1ec3 l\u00e0 thuy\u1ec1n. N\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng thuy\u1ec1n, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadt thuy\u1ec1n. L\u00f2ng d\u00e2n l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, &#8220;thu\u1eadn thi\u00ean kh\u1ea3 t\u1ed3n, ngh\u1ecbch thi\u00ean kh\u1ea3 vong&#8221; ch\u00e2n l\u00fd x\u01b0a nay v\u1eabn v\u1eady,<\/p>\n<p>L\u00e0 k\u1ebb s\u0129 trong t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb ngu, th\u1ea5y m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i, kh\u00f4ng b\u00e0y t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb h\u00e8n, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1c m\u1ed9t ph\u1eadt t\u1eed, m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t, qua l\u00e1 th\u01b0 n\u00e0y t\u00f4i mong sao \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o \u0111\u1ed3ng b\u00e0o trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc h\u00e3y g\u00f3p s\u1ee9c cho t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7, nh\u00e2n quy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam. H\u00e3y t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i ho\u1eb7c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 t\u1ef1 do \u1ee7ng h\u1ed9 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u00ednh ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee9c s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o, c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, v\u00ec th\u1eadt l\u00e0 b\u1ea5t nh\u00e2n b\u1ea5t ngh\u0129a khi h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u00f9 \u0111\u00e0y qu\u1ea3n ch\u1ebf ch\u1ec9 v\u00ec k\u00eau g\u1ecdi d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111a nguy\u00ean, t\u1ef1 do cho nh\u00e2n d\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t Nam, Trung, B\u1eafc, \u0111\u1ed3ng b\u00e0o trong hay ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i ki\u00ean tr\u00ec \u0111\u1ea5u tranh, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u sau t\u1eeb Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam\u00a0:<\/p>\n<p><b>1. \u00d0\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i th\u1ea3 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n t\u00f4n gi\u00e1o, c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111ang b\u1ecb giam c\u1ea7m, qu\u1ea3n ch\u1ebf.<\/b><\/p>\n<p><b>2. \u00d0\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u01b0 do b\u00e1o ch\u00ed, ph\u1ea3i c\u00f3 b\u00e1o ch\u00ed d\u00e2n l\u1eadp, t\u01b0 nh\u00e2n.<\/b><\/p>\n<p><b>3. \u00d0\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, ph\u1ea3i ph\u1ee5c ho\u1ea1t Gi\u00e1o H\u1ed9i Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t, ph\u1ee5c ho\u1ea1t c\u00e1c h\u1ec7 ph\u00e1i, gi\u00e1o h\u1ed9i c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00ednh quy\u1ec1n gi\u1ea3i t\u00e1n. T\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o ra kh\u1ecfi ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u01b0a c\u00e1c h\u1ed9i \u0111o\u00e0n t\u00f4n gi\u00e1o ra kh\u1ecfi M\u1eb7t tr\u1eadn t\u1ed5 qu\u1ed1c.<\/b><\/p>\n<p><b>4. \u00d0\u00f2i h\u1ecfi lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111i\u1ec1u 4\u00a0: \u00d0\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t nam l\u00e0 \u0111\u1ea3ng duy nh\u1ea5t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi hi\u1ebfn ph\u00e1p.<\/b><\/p>\n<p><b>5. \u00d0\u00f2i h\u1ecfi quy\u1ec1n th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb, ti\u00eau bi\u1ec3u cho c\u00e1c tr\u00e0o l\u01b0u t\u01b0 t\u01b0\u1edfng hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t nam ti\u1ebfn t\u1edbi t\u1ed5ng tuy\u1ec3n c\u1eed d\u00e2n ch\u1ee7 c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t.<\/b><\/p>\n<p>&#8220;M\u01b0u s\u1ef1 t\u1ea1i nh\u00e2n, th\u00e0nh s\u1ef1 t\u1ea1i thi\u00ean&#8221; nh\u01b0ng th\u00e0nh s\u1ef1 c\u0169ng t\u1ea1i nh\u00e2n, v\u00ec \u00fd d\u00e2n l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi, n\u1ebfu nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t nam bi\u1ebft \u0111o\u00e0n k\u1ebft ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u cho m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7, x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00f3 s\u1ebd s\u1edbm xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t nam.<\/p>\n<p>Xin nguy\u1ec7n c\u1ea7u cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t nam mau h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t m\u00f9a xu\u00e2n t\u1ef1 do, d\u00e2n ch\u1ee7, tr\u00e0n \u0111\u1ea7y t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<div align=right>S\u00e0i g\u00f2n, th\u00e1ng 4 n\u0103m \u1ea4t d\u1eadu<br \/>\nPh\u1eadt t\u1eed <b>Tu\u1ec7 Quang<\/b><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y d\u01b0 lu\u1eadn trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 n\u1ed5 ra s\u1ef1 tranh c\u00e3i v\u1ec1 chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 c\u1ee7a Thi\u1ec1n s\u01b0 Nh\u1ea5t H\u1ea1nh\u00a0: ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 th\u00ec ca ng\u1ee3i chuy\u1ebfn tr\u1edf v\u1ec1 c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n ph\u1eadt gi\u00e1o L\u00e0ng Mai nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, t\u1ef1 do t\u00edn &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":510,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-424","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-gop-y-kien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/510"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}