{"id":57694,"date":"2026-11-12T08:00:00","date_gmt":"2026-11-12T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/queme.org\/?p=57694"},"modified":"2026-11-12T08:00:03","modified_gmt":"2026-11-12T07:00:03","slug":"ra-mat-tap-chi-que-me-truc-tuyen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/ra-mat-tap-chi-que-me-truc-tuyen\/","title":{"rendered":"Ra m\u1eaft T\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9 tr\u1ef1c tuy\u1ebfn"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"719\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-719x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57650\" style=\"width:300px\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-719x1024.jpg 719w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-211x300.jpg 211w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-768x1094.jpg 768w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-1079x1536.jpg 1079w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-150x214.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139-800x1139.jpg 800w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/111-queme-139.jpg 1174w\" sizes=\"(max-width: 719px) 100vw, 719px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>PARIS, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 11 n\u0103m 2026 (VCHR) &#8211; <strong>\u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam<\/strong> (VCHR) tr\u00e2n tr\u1ecdng th\u00f4ng b\u00e1o t\u1ea1p ch\u00ed <strong>Qu\u00ea M\u1eb9<\/strong>, do nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u nh\u00e2n quy\u1ec1n <strong>Thi V\u0169 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i <\/strong>s\u00e1ng l\u1eadp t\u1ea1i Paris n\u0103m 1975, nay \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n \u0111i\u1ec7n t\u1eed tr\u1ef1c tuy\u1ebfn. To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c s\u1ed1 b\u00e1o xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb th\u00e1ng 2 n\u0103m 1976 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 1 n\u0103m 2000 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00ean trang m\u1ea1ng <strong><em><a href=\"https:\/\/queme-online.org\/vi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Qu\u00ea M\u1eb9 Online<\/a><\/em><\/strong><em>.<\/em> Ch\u00fang t\u00f4i h\u00e2n h\u1ea1nh ch\u00ednh th\u1ee9c gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f4m nay.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qu\u00ea M\u1eb9<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1ea1p ch\u00ed Vi\u1ec7t ng\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean xu\u1ea5t b\u1ea3n \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i sau khi chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam ch\u1ea5m d\u1ee9t, quy t\u1ee5 nh\u1eefng g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong gi\u1edbi h\u1ecdc thu\u1eadt, s\u1eed h\u1ecdc, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u00f4n gi\u00e1o, lu\u1eadt ph\u00e1p, c\u00f9ng c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 v\u0103n thu\u1ed9c nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n. \u0110\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt chuy\u1ec1n tay trong n\u01b0\u1edbc, <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1ea1p ch\u00ed c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u r\u1ed9ng nh\u1ea5t th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"313\" height=\"322\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2023\/01\/vovanai-obit-2.jpg\" alt=\"V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\" class=\"wp-image-46891\" style=\"width:200px\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2023\/01\/vovanai-obit-2.jpg 313w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2023\/01\/vovanai-obit-2-292x300.jpg 292w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2023\/01\/vovanai-obit-2-150x154.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 313px) 100vw, 313px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Sau khi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i qua \u0111\u1eddi n\u0103m 2023, d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u01b0a t\u1ea1p ch\u00ed l\u00ean m\u1ea1ng \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eb1m g\u00ecn gi\u1eef di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 mai sau. B\u00e0 <strong>\u1ef6 Lan Penelope Faulkner<\/strong>, Ch\u1ee7 t\u1ecbch VCHR, nguy\u00ean Ph\u00f3 Ch\u1ee7 b\u00fat <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em>, \u0111\u00e3 c\u00f9ng <a href=\"https:\/\/queme-online.org\/vi\/nhom-dieu-hanh-que-me-online\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">m\u1ed9t nh\u00f3m c\u1ed9ng s\u1ef1<\/a> t\u1ea1i Paris v\u00e0 California s\u1ed1 h\u00f3a h\u01a1n 150 s\u1ed1 b\u00e1o, v\u1edbi t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 10.000 trang, phi\u00ean d\u1ecbch nhan \u0111\u1ec1 c\u1ee7a kho\u1ea3ng 3.600 b\u00e0i vi\u1ebft sang ti\u1ebfng Anh v\u00e0 ti\u1ebfng Ph\u00e1p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thi\u1ebft k\u1ebf trang m\u1ea1ng. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n l\u00e0 gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng ti\u1ebfp c\u1eadn <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> ho\u00e0n to\u00e0n mi\u1ec5n ph\u00ed, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cung c\u1ea5p m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o \u0111\u1ec3 gi\u1edbi tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n qu\u00e1 kh\u1ee9, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c<em>Nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt tr\u00ean c\u00e1c trang Qu\u00ea M\u1eb9 l\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng b\u1ecb b\u1ecf l\u1ee1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u1edbi tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam<\/em>\u201d<\/strong> b\u00e0 \u1ef6 Lan nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh. <strong><em>\u201cS\u00e1ch gi\u00e1o khoa Vi\u1ec7t Nam \u0111i th\u1eb3ng t\u1eeb cu\u1ed9c \u2018gi\u1ea3i ph\u00f3ng\u2019 (th\u1ed1ng nh\u1ea5t hai mi\u1ec1n Nam B\u1eafc) n\u0103m 1976 \u0111\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 m\u1edf c\u1eeda kinh t\u1ebf theo ch\u00ednh s\u00e1ch \u2018\u0111\u1ed5i m\u1edbi\u2019 n\u0103m 1986. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian \u1edf gi\u1eefa ho\u00e0n to\u00e0n v\u1eafng b\u00f3ng trong s\u00e1ch v\u1edf. Kh\u00f4ng m\u1ed9t th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a h\u00e0ng ngh\u00ecn t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb trong c\u00e1c tr\u1ea1i c\u1ea3i t\u1ea1o, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 cu\u1ed9c v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 c\u1ee7a kho\u1ea3ng hai tri\u1ec7u thuy\u1ec1n nh\u00e2n tr\u1ed1n ch\u1ea1y ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e0n \u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb, trong \u0111\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecf m\u00ecnh. B\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp Qu\u00ea M\u1eb9 tr\u00ean m\u1ea1ng s\u1ebd cung c\u1ea5p ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u phong ph\u00fa, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 giai \u0111o\u1ea1n tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u00e0 \u0111en t\u1ed1i n\u00e0y c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i.\u201d<\/em><\/strong> b\u00e0 \u1ef6 Lan tuy\u00ean b\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">\u0110\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 truy c\u1eadp <em>Qu\u00ea M\u1eb9 Online<\/em> t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/queme-online.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>https:\/\/queme-online.org<\/strong><\/a> \u0111\u1ec3 t\u1ea3i xu\u1ed1ng c\u00e1c s\u1ed1 b\u00e1o ho\u1eb7c \u0111\u1ecdc tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean m\u1ea1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 truy t\u00ecm b\u00e0i v\u1edf theo ng\u00e0y th\u00e1ng, t\u00e1c gi\u1ea3, nhan \u0111\u1ec1 ho\u1eb7c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"441\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-1024x441.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-57666\" style=\"width:700px\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-1024x441.jpg 1024w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-300x129.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-768x331.jpg 768w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-150x65.jpg 150w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM-800x345.jpg 800w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/Evolution-QM.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea1p ch\u00ed v\u0103n h\u1ecdc, v\u1edbi t\u00f4n ch\u1ec9 g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t huy v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng khi t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb lan r\u1ed9ng trong n\u01b0\u1edbc sau ng\u00e0y th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed9ng s\u1ea3n, t\u1ea1p ch\u00ed ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01a1i \u201ct\u1ed1 gi\u00e1c\u201d nh\u1eefng h\u00e0nh vi x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi huy \u0111\u1ed9ng s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn qu\u1ed1c t\u1ebf cho c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp nh\u1eefng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u1ea1i c\u1ea3i t\u1ea1o \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0 mi\u1ec1n Nam, n\u01a1i \u01b0\u1edbc t\u00ednh giam gi\u1eef h\u01a1n 800.000 t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb, thu th\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c di d\u1eddi d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng kinh t\u1ebf m\u1edbi, c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u1eeb tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 t\u00ecnh c\u1ea3nh lao t\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt chuy\u1ec3n ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam, t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c b\u00e1ch h\u1ea1i c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0a t\u00e0u \u201c<em>\u00cele de Lumi\u00e8re<\/em>\u201d (\u0110\u1ea3o \u00c1nh S\u00e1ng), con t\u00e0u c\u1ee9u n\u1ea1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee9u v\u1edbt thuy\u1ec1n nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, n\u01a1i <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt l\u01b0u h\u00e0nh, t\u1ea1p ch\u00ed nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u00e0n \u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n. <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong s\u1ed1 h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn s\u00e1ch b\u00e1o b\u1ecb c\u1ea5m v\u00e0 b\u1ecb nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n t\u1ecbch thu trong m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch truy qu\u00e9t tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c, \u0111\u01b0\u1ee3c <em>T\u1ea1p ch\u00ed C\u1ed9ng s\u1ea3n<\/em> \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt n\u0103m 1981. L\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u1ee7ng h\u1ed9 <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> nh\u01b0 m\u1ed9t \u201c<em>ti\u1ebfng n\u00f3i thi\u1ebft y\u1ebfu cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 \u00e1p b\u1ee9c to\u00e0n tr\u1ecb \u1edf Vi\u1ec7t Nam<\/em>\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd <em>New York Review of Books <\/em>n\u0103m 1982, c\u00f3 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a 29 nh\u00e2n v\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai nh\u00e0 v\u0103n \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Nobel <strong>Samuel Beckett<\/strong> v\u00e0 <strong>Czes\u0142aw Mi\u0142osz<\/strong>, l\u00e3nh t\u1ee5 c\u00f4ng \u0111o\u00e0n <strong>Lane Kirkland<\/strong> v\u00e0 nh\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn Ukraina <strong>Leonid Plyush<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o ch\u00ed qu\u1ed1c t\u1ebf ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi \u1ee7ng h\u1ed9. C\u00e1c s\u1ed1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t <strong>Ng\u00e0y Qu\u1ed1c Kh\u00e1ng<\/strong> song ng\u1eef k\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1975 c\u00f3 c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n cho <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> c\u1ee7a <strong>Eug\u00e8ne Ionesco<\/strong>, <strong>Natalya Gorbanevskaya<\/strong>, <strong>Paul Goma<\/strong>, <strong>Joan Baez<\/strong>, <strong>Ilios Yannakakis<\/strong>, <strong>Brigitte Friang<\/strong>, <strong>Fran\u00e7oise Giroud<\/strong> c\u00f9ng nhi\u1ec1u t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"1020\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/112-queme-140_700.jpg\" alt=\"Que Me n\u00b0140\" class=\"wp-image-57683\" style=\"width:250px\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/112-queme-140_700.jpg 700w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/112-queme-140_700-206x300.jpg 206w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/112-queme-140_700-150x219.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi Internet ra \u0111\u1eddi, <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u1ec1 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1, c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u t\u1eeb m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi g\u1ed3m nhi\u1ec1u th\u00e2n h\u1eefu v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 trong n\u01b0\u1edbc g\u1eedi ri\u00eang cho <em>Qu\u00ea M\u1eb9,<\/em> nhi\u1ec1u khi h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng hi\u1ec3m nguy l\u1edbn lao cho ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n. Nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u nh\u01b0 ch\u1ec9 th\u1ecb m\u1eadt c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam (CPV), c\u00e1c ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, nh\u1eefng b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt chuy\u1ec3n ra \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u00f4 c\u00f9ng qu\u00fd gi\u00e1 v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 h\u00e0nh vi ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed c\u1ee7a \u0110CSVN trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u sau ng\u00e0y th\u1ed1ng nh\u1ea5t. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1ecdng bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u201c<em>Th\u1ed1ng nh\u1ea5t Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam<\/em>\u201d<\/strong> (Qu\u00ea M\u1eb9 s\u1ed1 133), m\u1ed9t b\u1ea3n ph\u00ea ph\u00e1n ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o, do \u00f4ng \u0110\u1ed7 Trung Hi\u1ebfu, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 ch\u1ed1t x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00ednh s\u00e1ch \u1ea5y, vi\u1ebft n\u0103m 1994. Trong t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt l\u01b0u h\u00e0nh n\u00e0y, \u00f4ng \u0110\u1ed7 Trung Hi\u1ebfu ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng m\u1ee5c ti\u00eau th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t Ph\u1eadt gi\u00e1o, m\u00e0 l\u00e0 tri\u1ec7t ti\u00eau Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 <em>\u201cbi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00f9 nh\u00ecn c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng\u201d.<\/em> \u00d4ng b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0o n\u0103m sau \u0111\u00f3.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201c<em>B\u00e1o c\u00e1o s\u01a1 b\u1ed9 v\u1ec1 cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t X\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc t\u1ea1i Th\u00e1i B\u00ecnh cu\u1ed1i th\u00e1ng 6 \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7 n\u0103m 1997<\/em><\/strong>\u201d (Qu\u00ea M\u1eb9 s\u1ed1 146), m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra n\u1ed9i b\u1ed9 v\u1ec1 nh\u1eefng cu\u1ed9c ph\u1ea3n kh\u00e1ng quy\u1ebft li\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f4ng d\u00e2n t\u1ec9nh Th\u00e1i B\u00ecnh n\u0103m 1997, do Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t Nam y\u00eau c\u1ea7u th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 Gi\u00e1o s\u01b0 T\u01b0\u01a1ng Lai, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, ti\u1ebfn h\u00e0nh. Trong ph\u1ea7n k\u1ebft lu\u1eadn, b\u00e1o c\u00e1o nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng <em>\u201cnh\u1eefng vi ph\u1ea1m nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7\u201d<\/em> l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n s\u00e2u xa g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cC\u1ed9ng s\u1ea3n <em>\u201cthanh l\u1ecdc\u201d v\u0103n ngh\u1ec7 ph\u1ea9m mi\u1ec1n Nam<\/em>\u201d<\/strong> (Qu\u00ea M\u1eb9 s\u1ed1 17), m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch ki\u1ec3m duy\u1ec7t h\u00e0 kh\u1eafc c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam sau n\u0103m 1975, do m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c ph\u1ea9m t\u1ea1i Th\u01b0 vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam vi\u1ebft. B\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n mi\u1ec1n Nam b\u1ecb c\u1ea5m, danh s\u00e1ch t\u00e1c gi\u1ea3 b\u1ecb quy l\u00e0 \u201c<em>ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng<\/em>\u201d ho\u1eb7c \u201c<em>\u0111\u1ed3i tr\u1ee5y<\/em>\u201d c\u00f2n c\u00f3 Pearl Buck, Arthur Koestler, Fran\u00e7oise Sagan, Elia Kazan\u2026<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp b\u00e1o \u0111\u00e3 s\u1ed1 h\u00f3a, <strong><em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em><\/strong> <strong><em>Online<\/em><\/strong> c\u00f2n k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n phi th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 <em><a href=\"https:\/\/queme-online.org\/vi\/que-me\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Qu\u00ea M\u1eb9<\/a><\/em> v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp, \u00f4ng <strong><a href=\"https:\/\/queme-online.org\/vi\/doi-net-ve-thi-vu-vo-van-ai-1935-2023\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/a><\/strong> v\u1edbi b\u00fat hi\u1ec7u <strong>Thi V\u0169<\/strong>. T\u1ea1p ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n h\u00e0nh t\u1ea1i x\u01b0\u1edfng in nh\u1ecf do \u00f4ng g\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf Gennevilliers, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 ngo\u1ea1i \u00f4 Paris do \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u00e0 in v\u1eeba t\u1ea1o ngu\u1ed3n t\u00e0i ch\u00ednh nu\u00f4i t\u1ea1p ch\u00ed, v\u1eeba l\u00e0 trung t\u00e2m n\u0103ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn t\u1ea1i Paris, in truy\u1ec1n \u0111\u01a1n v\u00e0 \u00e1p ph\u00edch cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tranh \u0111\u1ea5u v\u00ec d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ebfn t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4, \u0110\u00f4ng \u00c2u v\u00e0 ch\u00e2u \u00c1. V\u00ec nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ea5y, c\u00f9ng c\u00e1c cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n quy\u1ec1n cho Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb \u0111e d\u1ecda, uy hi\u1ebfp v\u00e0 su\u00fdt tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ee5 m\u01b0u toan ph\u00f3ng h\u1ecfa nh\u00e0 in b\u1ea5t th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"964\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/033-queme-30_700.jpg\" alt=\"Que Me N\u00b030\" class=\"wp-image-57691\" style=\"width:250px\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/033-queme-30_700.jpg 700w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/033-queme-30_700-218x300.jpg 218w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/2026\/11\/033-queme-30_700-150x207.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00e0 tr\u00ed th\u1ee9c h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong chi\u1ebfn d\u1ecbch \u201cM\u1ed9t con t\u00e0u cho Vi\u1ec7t Nam\u201d, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 <strong>Yves Montand<\/strong>, <strong>Simone Signoret<\/strong>, <strong>Raymond Aron<\/strong>, <strong>Simone de Beauvoir<\/strong>, <strong>Jean-Paul Sartre<\/strong> v\u00e0 <strong>Andr\u00e9 Glucksmann<\/strong>, \u0111\u00e3 c\u00f9ng l\u00ean ti\u1ebfng \u1ee7ng h\u1ed9. Nh\u01b0ng tr\u00ean h\u1ebft, <strong>Qu\u00ea M\u1eb9<\/strong> t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd t\u00ecnh li\u00ean \u0111\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng m\u1ed7i khi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i l\u00ean ti\u1ebfng k\u00eau g\u1ecdi tr\u1ee3 gi\u00fap. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u0103m 1988, khi <strong>Qu\u00ea M\u1eb9<\/strong> ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t h\u00f3a \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i kh\u1ed5ng l\u1ed3 cho cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng h\u1ee7y b\u1ecf \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi hai Th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecda <strong>Th\u00edch Tu\u1ec7 S\u1ef9<\/strong>, <strong>Th\u00edch Tr\u00ed Si\u00eau<\/strong> <strong>(L\u00ea M\u1ea1nh Th\u00e1t)<\/strong> v\u00e0 c\u1ef1u d\u00e2n bi\u1ec3u <strong>Tr\u1ea7n V\u0103n L\u01b0\u01a1ng<\/strong>, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c. Kh\u00f4ng nh\u1eefng h\u00f3a \u0111\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh ch\u00f3ng thanh to\u00e1n m\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00f2n th\u00e0nh c\u00f4ng m\u1ef9 m\u00e3n. C\u00e1c b\u1ea3n \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m khinh v\u00e0 v\u1ec1 sau c\u1ea3 ba v\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u1ef1 do tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi h\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f4m nay, nh\u00e2n d\u1ecbp ra m\u1eaft <strong><em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em><\/strong><em><strong> Online<\/strong><\/em>, ch\u00fang t\u00f4i tha thi\u1ebft mong m\u1ecfi m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 t\u00ecnh li\u00ean \u0111\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. Ch\u00fang t\u00f4i tr\u00e2n tr\u1ecdng m\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi c\u00f9ng kh\u00e1m ph\u00e1 t\u1ea1p ch\u00ed d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c s\u1ed1 h\u00f3a. Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng mong qu\u00fd v\u1ecb khi gh\u00e9 th\u0103m trang m\u1ea1ng v\u00e0 tr\u00e2n qu\u00fd <em>Qu\u00ea M\u1eb9<\/em> s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c <a href=\"https:\/\/queme-online.org\/vi\/hay-quyen-gop\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00e1nh<\/a> \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 duy tr\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a trang nh\u00e0, b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u qu\u00fd gi\u00e1 v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u00ecn gi\u1eef ti\u1ebfng n\u00f3i l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a bi\u1ebft bao th\u1ebf h\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t cho c\u00f2n vang m\u00e3i trong t\u01b0\u01a1ng lai. M\u1ecdi s\u1ef1 ti\u1ebfp s\u1ee9c c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e2n tr\u1ecdng \u0111\u00f3n nh\u1eadn. Ch\u00fang t\u00f4i xin ch\u00e2n th\u00e0nh c\u1ea3m \u01a1n tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c trang m\u1ea1ng th\u00e2n h\u1eefu, c\u00e1c blog h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c kho l\u01b0u tr\u1eef \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u1eb5n l\u00f2ng \u0111\u01b0a <em>Qu\u00ea M\u1eb9 Online<\/em> l\u00ean trang nh\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, gi\u00fap t\u1ea1p ch\u00ed ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1edbi \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o b\u1ea1n \u0111\u1ecdc h\u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 s\u1eed gia Fran\u00e7ois Guillemot v\u1edbi blog <em><a href=\"https:\/\/indomemoires.hypotheses.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">M\u00e9moires d\u2019Indochine<\/a><\/em> v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n L\u00ea Th\u1ecb Hu\u1ec7, ch\u1ee7 bi\u00ean trang v\u0103n h\u1ecdc <em><a href=\"https:\/\/www.gio-o.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Gi\u00f3-O<\/a><\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 11 n\u0103m 2026 (VCHR) &#8211; \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n L\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam (VCHR) tr\u00e2n tr\u1ecdng th\u00f4ng b\u00e1o t\u1ea1p ch\u00ed Qu\u00ea M\u1eb9, do nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 nh\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u nh\u00e2n quy\u1ec1n Thi V\u0169 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i s\u00e1ng l\u1eadp t\u1ea1i Paris n\u0103m 1975, nay \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n \u0111i\u1ec7n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":557,"featured_media":57705,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[102,139,114,67],"tags":[161,429,163,230],"class_list":["post-57694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-thong-cao-bao-chi","category-tin-moi","category-tin-tuc","category-tin-ubbvqlnvn","tag-penelope-faulkner","tag-que-me","tag-vo-van-ai","tag-y-lan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/557"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57694"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57720,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57694\/revisions\/57720"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}