{"id":6005,"date":"2008-12-06T12:00:00","date_gmt":"2008-12-06T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/ng-tnh-v-pht-tnh-hay-chnh-sch-cng-sn-i-vi-tn-gio-2\/"},"modified":"2016-09-09T13:46:23","modified_gmt":"2016-09-09T13:46:23","slug":"ng-tnh-v-pht-tnh-hay-chnh-sch-cng-sn-i-vi-tn-gio-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/ng-tnh-v-pht-tnh-hay-chnh-sch-cng-sn-i-vi-tn-gio-2\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ea3ng t\u00ednh v\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh, hay ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o"},"content":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 6.12.2008 (PTTPGQT) &#8211; Ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o hi\u1ec7n nay c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch g\u00ec\u00a0? N\u00e2ng \u0111\u1ee1 t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? T\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? \u0110\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? Ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? T\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 thu\u1ed1c phi\u1ec7n\u00a0? T\u00f4n gi\u00e1o s\u1ed1ng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1edbi \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n\u00a0? C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00fd lu\u1eadn kinh \u0111i\u1ec3n Marx \u2013 Engel, L\u00e9nin n\u00f3i g\u00ec v\u1ec1 ph\u1ea1m tr\u00f9 t\u00f4n gi\u00e1o, v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng chung gi\u1eefa t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a\u00a0?<\/p>\n<p>Bao nhi\u00eau l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0m sao trong th\u1ef1c t\u1ebfd\u00e2n sinh d\u01b0\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n\u00a0? \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ed9i dung cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i do k\u00fd gi\u1ea3 Tri\u1ec1u Thanh th\u1ef1c hi\u1ec7n trong m\u1ee5c \u201cC\u00e2u Chuy\u1ec7n Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n\u201d tr\u00ean \u0110\u00e0i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t thanh v\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam h\u00f4m t\u1ed1i th\u1ee9 s\u00e1u 5.12.2008.<\/p>\n<p>Ph\u00f2ng Th\u00f4ng tin Ph\u1eadt gi\u00e1o Qu\u1ed1c t\u1ebf ch\u00e9p l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn b\u1ea1n \u0111\u1ecdc m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00f3ng b\u1ecfng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam\u00a0:<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\"><strong>\u0110\u1ea3ng t\u00ednh v\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh<\/strong><\/font><\/span><\/div>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#990000\"><strong>B\u1ea5m v\u00e0o \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 nghe to\u00e0n b\u1ed9 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n\u00a0:<\/strong><\/font><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.queme.net\/vie\/radio_2008-12-05.php\" target=\"_blank\" style=\"text-decoration:none;\"><strong><font color=\"#333399\">M\u1ee5c \u201cC\u00e2u Chuy\u1ec7n Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n\u201d \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1ea3ng t\u00ednh v\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh\u2026<\/font><\/strong><\/a><\/span><\/div>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Xin m\u1eddi qu\u00fd th\u00ednh gi\u1ea3 \u0110\u00e0i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam nghe C\u00e2u Chuy\u1ec7n Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n v\u1edbi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i v\u1ec1 \u201c\u0110\u1ea3ng t\u00ednh v\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh\u201d.<\/p>\n<p>Th\u01b0a \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111ang tr\u1ea3i qua th\u1eddi k\u1ef3 h\u1eafc \u00e1m d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n. 53 n\u0103m Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n B\u1eafc tan t\u00e1t d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 C\u1ed9ng h\u00f2a c\u1ee7a nh\u00e0 H\u1ed3. 33 n\u0103m Ph\u1eadt gi\u00e1o mi\u1ec1n Nam tan t\u00e1t d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t b\u00ean theo \u0110\u1ea3ng t\u00ednh, m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh. \u0110i\u1ec1u g\u00ec kh\u00e1c nhau gi\u1eefa \u0110\u1ea3ng t\u00ednh v\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh khi\u1ebfn cho Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e2m Ph\u00e1p n\u1ea1n nh\u01b0 ng\u00e0y nay, th\u01b0a \u00f4ng\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> \u0110\u1ea3ng t\u00ednh nh\u00ecn con ng\u01b0\u1eddi qua nh\u00e3n quan \u0111\u1ea5u tranh giai c\u1ea5p, n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u1ef1c c\u0103m th\u00f9 l\u00e0m \u0111\u1ed9ng c\u01a1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m thay \u0111\u1ed5i x\u00e3 h\u1ed9i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1eadt t\u00ednh ph\u00e1t hi\u1ec7n con ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2n thi\u1ec7n m\u1ef9 trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, khoan dung. Ai c\u0169ng c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00ednh, n\u00ean ai c\u0169ng l\u00e0 Ph\u1eadt s\u1ebd th\u00e0nh n\u1ebfu bi\u1ebft th\u1ef1c hi\u1ec7n con \u0111\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. \u0110\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt, \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u1ed9 qu\u1ea7n sinh ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u1ecbnh \u0111\u1ed9 h\u00f3a nh\u00e2n gian.<\/p>\n<p>\u01af\u1edbc mu\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 \u0110\u1ea3ng t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ec7n ch\u00ed, nh\u01b0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo \u0111\u1ed9ng c\u01a1 c\u0103m th\u00f9 l\u1ea1i d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi thay v\u00ec c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Ch\u00ed h\u01b0\u1edbng gi\u1ea3i tho\u00e1t m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a k\u1ebb c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00ednh kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u0103m th\u00f9, m\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu c\u00f3 ph\u1ea3i gi\u1ebft th\u00ec ch\u1ec9 gi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ea3m s\u00e1t.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c l\u1eadp, \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh t\u1eebng ph\u00e1t bi\u1ec3u\u00a0: <em><strong>\u201cB\u1ecdn th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p mu\u1ed1n c\u01b0\u1edbp n\u01b0\u1edbc ta. Ch\u00fang \u0111\u1ed1t ch\u00f9a chi\u1ec1n, ph\u00e1 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt, h\u00e0nh h\u1ea1 T\u0103ng Ni, t\u00e0n s\u00e1t \u0111\u1ea1o h\u1eefu. Ch\u00fang h\u00f2ng ph\u00e1 tan \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea1i bi, c\u1ee9u kh\u1ed5 c\u1ee9u n\u1ea1n, mu\u1ed1n c\u1ee9u ch\u00fang sinh ra kh\u1ecfi kh\u1ed5 n\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i hy sinh tranh \u0111\u1ea5u, di\u1ec7t l\u0169 \u00e1c ma. Nay \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ta \u0111\u1ea1i \u0111o\u00e0n k\u1ebft, hy sinh c\u1ee7a c\u1ea3i x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u, kh\u00e1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh tan th\u1ef1c d\u00e2n ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u qu\u1ed1c-d\u00e2n ra kh\u1ecfi kh\u1ed5 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 gi\u1eef quy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a T\u1ed5 qu\u1ed1c. Th\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang ta l\u00e0m theo l\u00f2ng \u0111\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea1i bi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca, kh\u00e1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a gi\u1ed1ng n\u00f2i ra kh\u1ecfi c\u00e1i kh\u1ed5 \u1ea3i n\u00f4 l\u1ec7\u201d.<\/strong><\/em> M\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 xem nh\u01b0 \u0110\u1ea3ng t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0111\u00e3 g\u1eb7p Ph\u1eadt t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed, ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u01b0a \u00f4ng\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> Mu\u1ed1n bi\u1ebft m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia th\u1eadt hay gi\u1ea3, th\u1eadt \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o, th\u00ec \u0111\u1eebng nghe qua l\u1ed7 tai th\u00f4i, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i nh\u00ecn b\u1eb1ng m\u1eaft l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c ti\u1ec5n. T\u00f4i nh\u1edb l\u1eddi tuy\u1ec7n b\u1ed1 m\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o v\u1eeba tr\u00edch d\u1eabn n\u1eb1m trong Th\u01b0 g\u1eedi H\u1ed9i Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh c\u00f4ng b\u1ed1 ng\u00e0y R\u1eb1m th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0110inh H\u1ee3i, t\u1ee9c ng\u00e0y 30.8.1947.<\/p>\n<p>Nghe th\u00ec hay v\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng m\u1edf m\u1eaft nh\u00ecn ta th\u1ea5y g\u00ec\u00a0?<\/p>\n<p>T\u1ea1i mi\u1ec1n Nam t\u1eeb 33 n\u0103m qua, Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111ang s\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u1ecb \u00e1p b\u1ee9c nh\u01b0 \u00f4ng H\u1ed3 mi\u00eau t\u1ea3, kh\u00f4ng b\u1ecb th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u00e1p b\u1ee9c m\u00e0 l\u00e0 C\u1ed9ng h\u00f2a X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam <em>\u201c\u0111\u1ed1t ch\u00f9a chi\u1ec1n, ph\u00e1 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt, h\u00e0nh h\u1ea1 T\u0103ng Ni, t\u00e0n s\u00e1t \u0111\u1ea1o h\u1eefu, h\u00f2ng ph\u00e1 tan \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>N\u0103m 1947, \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh k\u00eau g\u1ecdi Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 noi g\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca <em>\u201chy sinh tranh \u0111\u1ea5u, di\u1ec7t l\u0169 \u00e1c ma\u201d<\/em>, v\u00e0 <em>\u201c\u0111\u00e1nh tan th\u1ef1c d\u00e2n ph\u1ea3n \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 c\u1ee9u qu\u1ed1c d\u00e2n ra kh\u1ecfi kh\u1ed5 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 gi\u1eef quy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a T\u1ed5 qu\u1ed1c\u201d<\/em>. C\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi <em>\u201cl\u00e0m theo l\u00f2ng \u0111\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea1i bi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca, kh\u00e1ng chi\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a gi\u1ed1ng n\u00f2i ra kh\u1ecfi c\u00e1i kh\u1ed5 \u1ea3i n\u00f4 l\u1ec7\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>T\u1eeb n\u0103m 1945 \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0 T\u0103ng Ni, Ph\u1eadt t\u1eed ch\u1ec9 l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh mong \u0111\u1ee3i. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nghi\u1ec7p \u00f4ng H\u1ed3 tr\u1ea3 \u01a1n b\u1eb1ng th\u1ea3m s\u00e1t, t\u00f9 \u0111\u00e0y, \u0111\u00e0n \u00e1p nh\u1eb1m ti\u00eau di\u1ec7t Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, b\u00f4i nh\u1ecd Ph\u1eadt gi\u00e1o \u201cl\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d. Trong khi Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u1eb3ng l\u00e0m chi kh\u00e1c h\u01a1n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh k\u00eau g\u1ecdi n\u0103m 1947, t\u1ee9c <em>\u201cc\u1ee9u qu\u1ed1c d\u00e2n ra kh\u1ecfi kh\u1ed5 n\u1ea1n, \u0111\u01b0a gi\u1ed1ng n\u00f2i ra kh\u1ecfi c\u00e1i kh\u1ed5 \u1ea3i n\u00f4 l\u1ec7\u201d<\/em>. Kh\u00f4ng g\u00ec m\u00e2u thu\u1eabn v\u00e0 \u00e1c \u0111\u1ed9c h\u01a1n.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng c\u1ea7n nh\u1edb l\u00e0 n\u0103m 1947 s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean theo \u00f4ng H\u1ed3 ch\u1eebng 5000 ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng sao \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn to\u00e0n qu\u1ed1c ch\u1ed1ng Ph\u00e1p gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp. N\u00ean \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed minh ph\u1ea3i thoa vu\u1ed1t, g\u1ecdi m\u1eddi kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng 80% qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c. Nay \u0110\u1ea3ng vi\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 kho\u1ea3ng 3 tri\u1ec7u, ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u1eb1m trong tay, trong t\u00fai, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n \u0111\u1eb7c l\u1ee3i cho \u0111\u1ea3ng. N\u00ean C\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng c\u1ea7n qu\u1ea7n ch\u00fang n\u1eefa, ho\u1eb7c ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m tr\u00e2u ng\u1ef1a ph\u1ee5c v\u1ee5 cho m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ngo\u1ea1i lai.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1oc\u1ee7a \u0111\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch g\u00ec\u00a0? Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i C\u1ed9ng s\u1ea3n xem t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 thu\u1ed1c phi\u1ec7n, n\u00ean ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o, \u00f4ng ngh\u0129 sao\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> M\u1ec7nh \u0111\u1ec1 \u201ct\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 thu\u1ed1c phi\u1ec7n\u201d l\u00e0 c\u00e2u Marx \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00f4n gi\u00e1o h\u1eefu th\u1ea7n T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. C\u00e2u n\u00e0y n\u1eb1m trong cu\u1ed1n<em>\u201cPh\u00ea ph\u00e1n Tri\u1ebft h\u1ecdc Ph\u00e1p quy\u1ec1nc\u1ee7a Hegel\u201d<\/em> (Kritik der Philosophie des Rechts). N\u00f3 kh\u00f4ng bao h\u00e0m c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng nh\u1eafm ch\u1ec9 Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n<p>N\u00f3i t\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u1eb7t ra c\u00f4ng \u00e1n T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng chung s\u1ed1ng kh\u00f4ng\u00a0? \u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn m\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00fd lu\u1eadn kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Marx \u2013 Engel ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p. Ngay c\u1ea3 L\u00e9nin l\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft gia v\u00e0 nh\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi.<\/p>\n<p>V\u00ec sao\u00a0? V\u00ec ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u00e1c tri\u1ebft gia c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf. Cho n\u00ean Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc X\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn. C\u00e1c tri\u1ebft gia c\u1ed9ng s\u1ea3n xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XIX lo \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00ea ph\u00e1n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u01b0 b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u00e0 k\u1ef7 ngh\u1ec7 h\u00f3a. Do \u0111\u00f3, m\u1ed9t l\u00e0 c\u00e1c tri\u1ebft gia c\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng n\u1eafm \u0111\u1ee7 ki\u1ebfn th\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o ph\u00e1t kh\u1edfi t\u1eeb th\u1eddi b\u00ecnh minh l\u1ecbch s\u1eed, hai l\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh suy t\u01b0\u1edfng tri\u1ebft h\u1ecdc th\u1eddi Khai s\u00e1ng, v\u00e0 ba l\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf khu v\u1ee9c h\u1eefu th\u1ea7n T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u01b0a l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o trong ngh\u0129a to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> N\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec t\u1ea1i sao \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1\u00a0: <em><strong>\u201cT\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i. T\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 nhu c\u1ea7u tinh th\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u00e2n d\u00e2n. \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c x\u00e2y d\u1ef1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi\u201d.<\/strong><\/em> \u0110\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh m\u1edbi v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u1ebb ra ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o m\u1edbi\u00a0? \u00d4ng c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u00fd nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e2u nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh trong Ngh\u1ecb quy\u1ebft 24 c\u1ee7a B\u1ed9 Ch\u00ednh tr\u1ecb sau \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ea3ng l\u1ea7n th\u1ee9 VII h\u1ed3i th\u00e1ng 6 n\u0103m 1991. T\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd l\u00e0 c\u00f3 m\u1edbi v\u1edbi \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng m\u1edbi v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o. Nguy\u00ean do \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf l\u1ef1c k\u1ebfch s\u00f9 c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o. Kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n gi\u00e1o th\u00ec \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn t\u00f4n gi\u00e1o. Nh\u01b0ng s\u1ef1 nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh chi\u1ebfn thu\u1eadt theo m\u00f4 th\u1ee9c L\u00e9nin, l\u00f9i m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn ba b\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>C\u00f2n n\u00f3i kh\u00f4ng m\u1edbi v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 chi thay \u0111\u1ed5i. Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p d\u00f9 c\u00f3 tinh vi h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh m\u1edbi, hay ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi n\u00e0y, m\u1ea5y \u00f4ng l\u00fd thuy\u1ebft gia c\u1ed9ng s\u1ea3n \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng ngh\u0129 ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2u. M\u1ea5y \u00f4ng b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc T\u00e0u \u0111\u1ea5y. Ai c\u0169ng bi\u1ebft c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 ngoan ngo\u00e3n c\u1ee7a \u00f4ng th\u1ea7y Trung C\u1ed9ng. \u0110i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea9y ra t\u1ea1i Trung qu\u1ed1c, l\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc theo. Qu\u00e1 kh\u1ee9 ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc phong tr\u00e0o Ch\u1ec9nh phong c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng khi ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng R\u00e8n C\u00e1n Ch\u1ec9nh Qu\u00e2n, r\u1ed3i C\u1ea3i C\u00e1ch Ru\u1ed9ng \u0110\u1ea5t, r\u1ed3i Tr\u0103m Hoa \u0110ua n\u1edf nh\u1eb1m ti\u00eau di\u1ec7t ph\u00e1i h\u1eefu, v.v&#8230; To\u00e0n l\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m m\u01b0u h\u1ea1i d\u00e2n. Ch\u1eef \u00e2m m\u01b0u, m\u00e0 Mao Tr\u1ea1ch \u0110\u00f4ng t\u1ef1 m\u00e3n g\u1ecdi l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng m\u01b0u. M\u1ed9t th\u1ee9 d\u01b0\u01a1ng m\u01b0u gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 vi\u1ec7c H\u00e0 N\u1ed9i b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc Trung C\u1ed9ng v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> Nh\u01b0 tr\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i, m\u1ec7nh \u0111\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng chung s\u1ed1ng kh\u00f4ng,l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn nh\u01b0ng c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00fd lu\u1eadn t\u1eeb Marx \u2013 Engel \u0111\u1ebfn L\u00e9nin ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>M\u00e3i cho t\u1edbi th\u1eadp ni\u00ean 80 th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, m\u1ec7nh \u0111\u1ec1 n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i Trung qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1 c\u1eadp l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u01b0a ra \u0111\u00e1p \u00e1n. Tuy nhi\u00ean \u0111\u00e1p \u00e1n n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3c ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o m\u1ed9t c\u00e1ch tinh vi. T\u1ee9c l\u00e0 d\u00f9ng t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ee5c v\u1ee5 cho Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n. Y h\u1ec7t nh\u01b0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u1ef1ng l\u00ean t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i n\u0103m 1981 \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00f4ng c\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb cho \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n thay v\u00ec ph\u1ee5c v\u1ee5 qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt gi\u00e1o. Tinh vi \u1edf ch\u1ed7 n\u00f3 k\u1ebft h\u1ee3p l\u00fd thuy\u1ebft v\u1edbi b\u1ea1o l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0n \u00e1p h\u1eefu hi\u1ec7u.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> L\u00fd thuy\u1ebft T\u00e0u c\u1ee7a \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c ra sao\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> \u00d4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2m <em>\u201cT\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi X\u00e3 h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i\u201d<\/em>. \u00d4ng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a t\u00f4n gi\u00e1o <em>\u201cl\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec3u h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1eb1m trong ch\u1ec9nh th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i\u201d<\/em> t\u1ee9c <em>\u201cm\u1ed9t ti\u1ec3u h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ee9 c\u1ea5p\u201d<\/em>, lo\u1ea1i c\u00f4ng d\u00e2n h\u1ea1ng hai. T\u1eeb \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0y \u00f4ng l\u00fd lu\u1eadn <em>\u201cH\u1ec7 th\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 th\u1ec3, n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t ti\u1ec3u h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0o ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3\u201d<\/em>. B\u1ed9 ph\u1eadn ph\u1ea3i th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ec9nh th\u1ec3, n\u00f3i r\u00f5 l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ea3i th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n, t\u1eeb suy t\u01b0 \u0111\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>Xem th\u1ebf th\u00ec nh\u00e2n sinh quan v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 quan c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o hay b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00f4n giao n\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u00fd th\u1ee9c c\u1ed9ng s\u1ea3n. Ph\u1eadt t\u00ednh ph\u1ea3i v\u1ee9t b\u1ecf \u0111\u1ec3 \u00f4m l\u1ea5y \u0110\u1ea3ng t\u00ednh n\u1ebfu mu\u1ed1n s\u1ed1ng c\u00f2n.<\/p>\n<p>\u00d4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c ch\u1eb3ng c\u1ea7n che gi\u1ea5u \u00e2m m\u01b0u ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o khi tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng<em>\u201cT\u00f4n gi\u00e1o c\u00f9ng chung s\u1ed1ng v\u1edbi Ch\u1ee7 ngh\u0129a X\u00e3 h\u1ed9i, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ea3i th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u1ee7 ngh\u0129a X\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0\u00a0: ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf, v\u0103n h\u00f3a, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, gi\u00e1o d\u1ee5c\u2026\u201d<\/em> \u00d4ng c\u00f2n nh\u1ea5n m\u1ea1nh<em>\u201cs\u1ef1 th\u00edch \u1ee9ng c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o v\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 m\u1ea5u ch\u1ed1t\u201d<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> L\u00fd lu\u1eadn theo c\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 g\u1ea1t b\u1ecf h\u1ebft m\u1ecdi l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o hay sao\u00a0? N\u1ebfu \u0111\u00fang v\u1eady th\u00ec qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> R\u1ed3i c\u0169ng ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn. B\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 b\u1ea1o quy\u1ec1n n\u1ea9y sinh ra c\u00e1i s\u1ee3. Qu\u1ea7n ch\u00fang c\u00f3 l\u00fd tr\u00ed bao nhi\u00eau v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1i s\u1ee3 chi ph\u1ed1i, khi\u1ebfn h\u1ecd ng\u1eadm mi\u1ec7ng v\u00e0 b\u00f3 tay. M\u1ed9t s\u1ed1 T\u0103ng s\u0129 v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed \u0111ang th\u1ecfa hi\u1ec7p hi\u1ec7n nay v\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e0y, ch\u01b0a k\u1ec3 th\u00eam m\u1ed1i tham lam l\u1ee3i d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft gia t\u00f4n gi\u00e1o Trung c\u1ed9ng kh\u00f4ng k\u00e9m ph\u1ea7n gi\u1ea3o ho\u1ea1t khi \u00f4ng d\u00f9ng l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u1ec3 tr\u00f3i tay t\u00f4n gi\u00e1o. \u00d4ng c\u00f4ng nh\u1eadn y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ef1 th\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u01b0ng l\u1ea1i chuy\u1ec1n c\u00e1i t\u1ef1 th\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u1ee5c v\u1ee5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9. \u00d4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c ph\u00e2n t\u00edch r\u1eb1ng\u00a0:<em>\u201cM\u1ed7i lo\u1ea1i t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec1u bao g\u1ed3m m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn t\u1ed5 h\u1ee3p v\u1edbi hai nh\u00e2n t\u1ed1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t\u00a0: <strong>Kh\u1ea3 bi\u1ebfn<\/strong> v\u00e0 <strong>B\u1ea5t bi\u1ebfn<\/strong>. B\u1ed9 ph\u1eadn h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a c\u1ee7a h\u00ecnh th\u00e1i \u00fd th\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn b\u1ea5t bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f4ng nh\u1eadn c\u00e1i b\u1ea5t bi\u1ebfn, t\u1ee9c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng t\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t n\u00e0y. Ki\u1ec3u nh\u01b0 \u00f4ng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u1ec1 cao \u201c\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea1i bi, c\u1ee9u kh\u1ed5 c\u1ee9u n\u1ea1n, mu\u1ed1n c\u1ee9u ch\u00fang sinh ra kh\u1ecfi kh\u1ed5 n\u1ea1n\u201d nh\u01b0ng l\u1ea1i cho b\u1ecdn th\u1ee7 t\u00fac ch\u1ed1ng b\u00e1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n<p>L\u00fd thuy\u1ebft gia H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c \u0111\u1ec3 y\u00ean c\u00e1i b\u1ea5t bi\u1ebfn, nh\u01b0ng d\u00f9ng c\u00e1i Kh\u1ea3 bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i t\u00f4n gi\u00e1o theo ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n. \u00d4ng l\u00fd lu\u1eadn r\u1eb1ng <em>\u201cH\u00ecnh th\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ea7n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 b\u1ed9 ph\u1eadn <strong>kh\u1ea3 bi\u1ebfn<\/strong> c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi c\u1ea3i c\u00e1ch x\u00e3 h\u1ed9i\u201d<\/em>. \u00d4ng d\u00f9ng m\u1ed9t danh t\u1eeb r\u1ea5t thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1i <em>\u201ckh\u1ea3 bi\u1ebfn\u201d<\/em> n\u00e0y l\u00e0<em>\u201cC\u01a1 ch\u1ebf t\u00e1i sinh t\u1ef1 th\u00e2n c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o\u201d<\/em>. Ph\u1ea3i hi\u1ec3u t\u00e1i sinh trong ngh\u0129a bi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Nh\u01b0ng B\u1ea5t bi\u1ebfn hay Kh\u1ea3 bi\u1ebfn \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u00f4n gi\u00e1o, th\u00ec l\u00e0m sao c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd t\u01b0\u1edfng t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Ph\u1eadt gi\u00e1o ch\u1eb3ng h\u1ea1n\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> Ta ph\u1ea3i hi\u1ec3u th\u00e2m \u00fd c\u1ee7a l\u00fd thuy\u1ebft gia H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c l\u00e0 Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f4ng nh\u1eadn ph\u1ea7n b\u1ea5t bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o. Song h\u1ecd gi\u1eadt d\u00e2y ph\u1ea7n kh\u1ea3 bi\u1ebfn \u0111\u1ec3 khuynh lo\u00e1t t\u00f4n gi\u00e1o, bi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Th\u1eed l\u1ea5y m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 cho d\u1ec5 hi\u1ec3u. C\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb S\u01b0 thuy\u1ebft ph\u00e1p v\u1ec1 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, nh\u01b0ng khi S\u01b0 Ch\u01a1n Quang \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u0111ang thuy\u1ebft ph\u00e1p theo \u0111i\u1ec1u sau \u0111\u00e2y th\u00ec c\u00f2n chi l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m linh Ph\u1eadt gi\u00e1o\u00a0? T\u00f4i xin tr\u00edch nguy\u00ean v\u0103n t\u1eeb b\u0103ng ghi, s\u01b0 Ch\u01a1n Quang \u0111\u1ec1 cao \u00f4nh H\u1ed3 Ch\u00ed Minh trong b\u00e0i gi\u1ea3ng, s\u01b0 n\u00f3i\u00a0:<em>\u201cB\u00e1c H\u1ed3 s\u1ed1ng v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. S\u1ed1ng, \u0103n u\u1ed1ng th\u00ec \u0111\u1ea1m b\u1ea1c v\u00ec \u1ed5ng tu m\u00e0. \u1ed4ng v\u1eady, ch\u1edb kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00e1i b\u00ed m\u1eadt l\u00e0 m\u1ed7i \u0111\u00eam B\u00e1c H\u1ed3 v\u1eabn ng\u1ed3i thi\u1ec1n. Khi B\u00e1c ch\u1ebft l\u1ee5c trong c\u00e1i \u0111\u00f4n c\u1ee7a B\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec h\u1ebft, ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1i x\u00e2u chu\u1ed7i v\u00e0 cu\u1ed1n L\u0103ng Gi\u00e0 T\u00e2m \u1ea5n b\u1eb1ng ch\u1eef nho. \u00d4ng V\u00f5 Nguy\u00ean Gi\u00e1p n\u00f3i cho bi\u1ebft B\u00e1c H\u1ed3 l\u00e0 m\u1ed9t Thi\u1ec1n s\u01b0\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Thuy\u1ebft ph\u00e1p c\u00e1ch \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1ea1o ra c\u00e1i Kh\u1ea3 bi\u1ebfn c\u1ee7a th\u1ee9 Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1p nh\u1ea1p, \u0111\u1ec3 Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u1eefa. S\u01b0 Ch\u01a1n Quang kh\u00f4ng l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01a1n l\u1ebb \u0111\u00e2u. Trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ngo\u00e0i nu\u1edbc hi\u1ec7n nay, n\u1ebfu nh\u00ecn cho k\u1ef9, nghe cho r\u00f5, s\u1ebd th\u1ea5y r\u1ea5t \u0111\u00f4ng nh\u1eefng \u00f4ng Thi\u1ec1n s\u01b0. Thi\u1ec1n s\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i m\u1ed1t th\u1eddi trang, ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh thi\u1ec1n s\u01b0 ch\u1eb3ng c\u1ea7n tu h\u1ecdc, tu h\u00e0nh theo gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. M\u1ed9t t\u1eadp th\u1ec3 Thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111ang l\u00e0 nh\u1eefng vi\u00ean ch\u1ee9c l\u1eadp th\u00e0nh<em>\u201cb\u1ed9 ph\u1eadn kh\u1ea3 bi\u1ebfn t\u00f4n gi\u00e1o\u201d<\/em> theo l\u00fd lu\u1eadn \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> V\u00ec sao \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c ph\u1ea3i nh\u1ecdc c\u00f4ng l\u00fd lu\u1eadn, thay v\u00ec th\u1eb3ng tay \u0111\u00e0n \u00e1p \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> Ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0m ch\u1ee7 Trung qu\u1ed1c t\u1eeb n\u0103m 1949. H\u1ecd t\u1eebng \u0111\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o m\u00e3nh li\u1ec7t l\u1eafm ch\u1ee9. C\u00e1ch m\u1ea1ng V\u0103n h\u00f3a l\u00e0 cao \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00e0 gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c Trung qu\u1ed1c. Nh\u01b0ng Trung c\u1ed9ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c d\u1eb9p tan t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay th\u1ebf gi\u1edbi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o k\u1ef7 nguy\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, h\u1ee3p t\u00e1c. \u0110\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00faa g\u1eady v\u01b0\u1eddn hoang m\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c. Cho n\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 l\u00fd thuy\u1ebft m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m ti\u00eau tr\u1ea7m t\u00f4n gi\u00e1o b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch m\u1edbi. Ch\u00ednh \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c c\u0169ng ph\u1ea3i s\u1ee3 y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00f4n gi\u00e1o khi \u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ba nguy\u00ean t\u1ed1 ph\u00e1t huy qu\u1ed1c gia\u00a0:<em>\u201cC\u1ea3i c\u00e1ch, Ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u1ed4n \u0111\u1ecbnh\u201d, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3, thi\u1ebfu n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 m\u1ec7nh c\u1ea3i c\u00e1ch v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. (\u2026) Ch\u00ednh t\u00f4n gi\u00e1o trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh x\u00e3 h\u1ed9i. B\u1edfi v\u00ec 1\/10 d\u00e2n s\u1ed1 Trung qu\u1ed1c l\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o, do v\u1eady h\u00e0nh vi c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh x\u00e3 h\u1ed9i\u201d.<\/em> Qua nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, ta th\u1ea5y C\u1ed9ng s\u1ea3n r\u1ea5t s\u1ee3 t\u00f4n gi\u00e1o. V\u00ec t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang, l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng chuy\u1ec3n h\u00f3a. \u0110\u1ea3ng ch\u1ec9 l\u00e0 thi\u1ec3u s\u1ed1 \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng teo t\u00f3p.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Xin \u00f4ng m\u1ed9t l\u1eddi k\u1ebft lu\u1eadn cho C\u00e2u Chuy\u1ec7n Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n k\u1ef3 n\u00e0y\u00a0?<\/p>\n<p><strong>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\u00a0:<\/strong> C\u1ed5 nh\u00e2n n\u00f3i bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ta, tr\u0103m tr\u1eadn tr\u0103m th\u1eafng. Bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd lu\u1eadn v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n, l\u00e0 \u0111\u00e3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c 50% s\u1ef1 t\u00e1c h\u1ea1i. 50% c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 \u00fd l\u1ef1c v\u00e0 h\u00e0nh ho\u1ea1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ed9ng s\u1ea3n. M\u1eb7t kh\u00e1c, tuy \u00f4ng H\u1ed3 Ki\u1ec1u M\u1ed9c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Trung qu\u1ed1c, th\u1ef1c t\u1ebf l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u00f4ng ta v\u1eabn s\u1ee3 h\u00e3i qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p>C\u00f2n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, ch\u1ec9 l\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng do Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u00f4ng b\u1ed1 n\u0103m ngo\u00e1i th\u00f4i, hi\u1ec3n nhi\u00ean con s\u1ed1 n\u00e0y b\u1ecb h\u1ea1 th\u1ea5p t\u1ed1i \u0111a, th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 25% d\u00e2n s\u1ed1 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00f4n gi\u00e1o. T\u1eeb \u0111\u00e2y k\u1ebft lu\u1eadn r\u00fat ra, l\u00e0 s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a c\u1ea3i c\u00e1ch v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u1eb1m trong tay c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o. \u00dd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi th\u1ea5y vai tr\u00f2 ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a m\u00ecnh trong vi\u1ec7c chuy\u1ec3n h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u00f3 vi\u1ec5n ki\u1ebfn v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch trong nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 t\u0103m t\u1ed1i h\u00f4m nay.<\/p>\n<p><strong>Tri\u1ec1u Thanh\u00a0:<\/strong> Xin c\u00e1m \u01a1n \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i v\u00e0 xin h\u1eb9n qu\u00fd th\u00ednh gi\u1ea3 \u1edf C\u00e2u Chuy\u1ec7n Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n v\u00e0o th\u1ee9 S\u00e1u tu\u1ea7n t\u1edbi, c\u0169ng v\u00e0o gi\u1edd ph\u00e1t thanh n\u00e0y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 6.12.2008 (PTTPGQT) &#8211; Ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o hi\u1ec7n nay c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch g\u00ec\u00a0? N\u00e2ng \u0111\u1ee1 t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? T\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? \u0110\u00e0n \u00e1p t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? Ti\u00eau di\u1ec7t t\u00f4n gi\u00e1o\u00a0? T\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 thu\u1ed1c phi\u1ec7n\u00a0? T\u00f4n gi\u00e1o s\u1ed1ng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1edbi \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n\u00a0? C\u00e1c t\u00e1c &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-6005","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tin-pttpgqt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6005","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6005"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6005\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}