{"id":623,"date":"2006-05-21T12:00:00","date_gmt":"2006-05-21T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/tng-nim-danh-s-jean-franois-revel-v-c-li-tin-tri-ca-ng-v-mt-nc-vit-nam-dn-ch\/"},"modified":"2023-01-02T14:20:48","modified_gmt":"2023-01-02T14:20:48","slug":"tuong-niem-danh-si-jean-francois-revel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/tuong-niem-danh-si-jean-francois-revel\/","title":{"rendered":"T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Danh s\u0129 Jean-Fran\u00e7ois Revel v\u00e0 \u0111\u1ecdc l\u1eddi ti\u00ean tri c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 sai l\u1ea7m c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" width=\"554\" height=\"365\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Jean-Francois_Revel.jpg\" alt=\"\u00d4ng Jean-Fran\u00e7ois Revel t\u1ea1i c\u1ee5\u00f4c H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n 30.4.1995\" class=\"wp-image-46857\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Jean-Francois_Revel.jpg 554w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Jean-Francois_Revel-300x198.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Jean-Francois_Revel-310x205.jpg 310w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Jean-Francois_Revel-150x99.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 554px) 100vw, 554px\" \/><figcaption>\u00d4ng Jean-Fran\u00e7ois Revel t\u1ea1i c\u1ee5\u00f4c H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n 30.4.1995<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><br>PARIS, ng\u00e0y 21.5.2006 &#8211; Danh s\u0129 Jean-Fran\u00e7ois Revel l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 tri\u1ebft gia, Vi\u1ec7n s\u0129 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Ph\u00e1p, th\u1ea5t l\u1ed9c t\u1ea1i Paris v\u00ec b\u1ec7nh tim ng\u00e0y 30.4.2006, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 82 tu\u1ed5i. \u00d4ng \u0111\u1ee9ng s\u1eebng s\u1eefng tr\u00ean n\u1ec1n h\u1ecdc thu\u1eadt Ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n kh\u00e1ng \u0111\u1ed9c h\u00e0nh theo phong th\u00e1i Tocqueville v\u00e0 Raymond Aron tr\u01b0\u1edbc bao th\u00f3i \u0111\u1eddi a dua v\u00e0 th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng. C\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng ph\u00e1t bi\u1ec3u&nbsp;: &#8220;N\u1ebfu \u00fd ngh\u0129a tri\u1ebft h\u1ecdc c\u00f2n hi\u1ec7n h\u1eefu, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng kh\u00e1c chi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ef1 d\u1ed1i tr\u00e1&#8221;. \u0110\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ef1a \u0111\u1ec1 tr\u00ean 30 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 th\u1ea5y ngay s\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1ea5y&nbsp;: <b>Pourquoi les Philosophes&nbsp;?<\/b> (Tri\u1ebft gia \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec&nbsp;?), <b>Ni Marx ni J\u00e9sus<\/b> (Kh\u00f4ng Marx c\u0169ng kh\u00f4ng J\u00e9sus), <b>La tentation totalitaire<\/b> (S\u1ef1 r\u1eafp t\u00e2m c\u1ef1c quy\u1ec1n), <b>Comment les d\u00e9mocraties finissent<\/b> (C\u00e1c n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u1ea5m d\u1ee9t ra sao), <b>Le voleur dans la maison vide<\/b> (K\u1ebb c\u1eafp trong c\u0103n nh\u00e0 tr\u1ed1ng), <b>L\u2019Obsession anti-am\u00e9ricaine<\/b> (\u00c1m \u1ea3nh ch\u1ed1ng M\u1ef9). S\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed9c gi\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u n\u0103m qua r\u1ea5t t\u00e2m \u0111\u1eafc v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m b\u00e1n ch\u1ea1y k\u1ef7 l\u1ee5c mang t\u1ef1a \u0111\u1ec1 <b>Le moine et le philosophe<\/b> (Nh\u00e0 s\u01b0 v\u00e0 Tri\u1ebft gia). S\u00e1ch li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i \u0110\u00f4ng T\u00e2y. M\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng gi\u1eefa hai cha con. Cha l\u00e0 Jean-Fran\u00e7ois Revel, tri\u1ebft gia T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. Con l\u00e0 Mathieu Ricard, ti\u1ebfn s\u0129 khoa h\u1ecdc, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 b\u1ecf s\u1ef1 nghi\u1ec7p khoa h\u1ecdc l\u1eaby l\u1eebng \u1edf Vi\u1ec7n Pasteur \u0111i tu theo Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. Nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u00f4ng th\u00e1p t\u00f9ng \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t lai L\u1ea1t ma qua Ph\u00e1p v\u00e0 \u00c2u ch\u00e2u l\u00e0m th\u00f4ng d\u1ecbch v\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p>Jean-Fran\u00e7ois Revel c\u0169ng l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o, nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn n\u1ed5i danh tr\u00ean tu\u1ea7n san Express m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m Ch\u1ee7 nhi\u1ec7m v\u00e0 sau sang vi\u1ebft cho tu\u1ea7n san Le Point. Lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m l\u1ea1c h\u1eadu, khai ph\u00e1 l\u1ed1i nh\u00ecn m\u1edbi \u0111\u1ea7y s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 nh\u00e2n b\u1ea3n. Trong l\u1eddi chia bu\u1ed3n, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ph\u00e1p \u0111\u00e3 g\u1ecdi Jean-Fran\u00e7ois Revel l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u00f4ng m\u1ecfi m\u1ec7t cho Nh\u00e2n ph\u1ea9m, Ng\u01b0\u1eddi canh g\u00e1c kh\u00f3 t\u00ednh v\u00e0 chu \u0111\u00e1o cho D\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, khi th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f2n th\u1ee5y mi\u00ean, c\u00e2m ti\u1ebfng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 s\u1eafc m\u00e1u \u0111\u1ed9c t\u00e0i bao ph\u1ee7 xu\u1ed1ng mi\u1ec1n Nam sau ng\u00e0y 30.4.1975, th\u00ec Jean-Fran\u00e7ois Revel l\u00e0 m\u1ed9t trong v\u00e0i tr\u00ed th\u1ee9c hi\u1ebfm hoi c\u1ee7a Ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi l\u00ean ti\u1ebfng b\u00eanh v\u1ef1c cho nh\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c t\u00e2m h\u1ed7 tr\u1ee3 C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9&nbsp;: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam trong th\u1eddi gian n\u00e0y, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb c\u00f3 t\u00ean trong \u0111o\u00e0n C\u1ed1 v\u1ea5n \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n l\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 qua \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea5t m\u00e1t l\u1edbn cho phong tr\u00e0o D\u00e2n ch\u1ee7 Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec \u0111i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nu\u1edbc ngo\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c tin tr\u1ec5, v\u1ec1 l\u1ea1i Paris \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e3 vi\u1ebft l\u1eddi chia bu\u1ed3n g\u1eedi \u0111\u1ebfn b\u00e0 Revel, t\u1ee9c nh\u00e0 v\u0103n n\u1eef Claude Sarraute, nh\u01b0 sau&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;Th\u01b0a B\u00e0,<\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;T\u1eeb ngo\u1ea1i qu\u1ed1c tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c tin \u00f4ng m\u1ea5t. L\u00f2ng t\u00f4i bu\u1ed3n v\u00f4 h\u1ea1n. Kh\u00f4ng ri\u00eang n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p ch\u1ecbu m\u1ea5t m\u00e1t, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 s\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t cho nh\u1eefng ai y\u00eau chu\u1ed9ng t\u1ef1 do v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7, nh\u1eefng ai s\u1ed1ng b\u1eb1ng tinh th\u1ea7n v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00f3i chung v\u00e0 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang.<\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;Sau n\u0103m 1975, khi m\u00e0 to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1eb3ng ai \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u1ea1n \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u0111\u1ed5 ch\u1ee5p xu\u1ed1ng Vi\u1ec7t Nam, th\u00ec \u00f4ng Jean-Fran\u00e7ois Revel l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ebfm hoi \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u1eadu thu\u1eabn ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0 ph\u00e1 tan s\u1ef1 im l\u1eb7ng n\u1eb7ng n\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u1ea7m tr\u1ecdng. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng lu\u00f4n c\u00f3 m\u1eb7t khi ch\u00fang t\u00f4i c\u1ea7n \u00f4ng c\u1ed1 v\u1ea5n, c\u1ea7n ch\u1eef k\u00fd cho nh\u1eefng chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u1ed1c t\u1ebf, hay c\u1ea7n s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a \u00f4ng. Nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eadn x\u00e9t, nh\u1eefng l\u1ea7n tham lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng lu\u00f4n s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 th\u1ed1ng thi\u1ebft.<\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 vinh d\u1ef1 bi\u1ebft bao khi \u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi tham gia C\u1ed1 v\u1ea5n \u0111o\u00e0n cho \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n l\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9. Th\u1eadt kh\u00f3 qu\u00ean s\u1ef1 hi\u1ebfn t\u1eb7ng tr\u00e2n qu\u00fd v\u00e0 v\u00f4 gi\u00e1 n\u1ea7y.<\/i><\/p>\n\n\n\n<p><i>&#8220;Nh\u00e2n danh C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9&nbsp;: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng cho D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam, \u1ee6y ban B\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n l\u00e0m Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea5u tranh cho d\u00e2n ch\u1ee7, t\u00f4i xin bi\u1ec3u t\u1ecf n\u01a1i \u0111\u00e2y l\u00f2ng tri \u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i v\u1edbi l\u1eddi chia bu\u1ed3n ch\u00e2n th\u1ef1c&#8221;.<\/i><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" width=\"554\" height=\"364\" src=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Vietnam_20_years_after.jpg\" alt=\"H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n\" class=\"wp-image-46861\" srcset=\"https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Vietnam_20_years_after.jpg 554w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Vietnam_20_years_after-300x197.jpg 300w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Vietnam_20_years_after-310x205.jpg 310w, https:\/\/queme.org\/app\/uploads\/1995\/04\/1995_Vietnam_20_years_after-150x99.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 554px) 100vw, 554px\" \/><figcaption>H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e1nh d\u1ea5u 20 n\u0103m \u0111\u1ed9c t\u00e0i h\u00e3m hi\u1ebfp d\u00e2n l\u00e0nh, C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Paris v\u00e0o \u0111\u00fang ng\u00e0y 30.4.1995 t\u1ea1i tr\u1ee5 s\u1edf L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Th\u1ee3 thuy\u1ec1n Ph\u00e1p (Force Ouvri\u00e8re) cu\u1ed9c h\u1ed9i lu\u1eadn <b>&#8220;\u0110\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n&nbsp;: Vi\u1ec7t Nam 20 n\u0103m sau&#8221;<\/b>. Tham gia cu\u1ed9c h\u1ed9i lu\u1eadn n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 <b>Jean-Fran\u00e7ois Revel<\/b> (tri\u1ebft gia v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n), <b>Leonid Pliouchtch<\/b> (nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n Ukraine), <b>Andr\u00e9 Glucksman<\/b> (tri\u1ebft gia v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n), <b>Olivier Todd<\/b> (nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o), <b>Robert M\u00e9nard<\/b> (Ch\u1ee7 t\u1ecbch RSF, Ph\u00f3ng vi\u00ean Kh\u00f4ng Bi\u00ean gi\u1edbi), <b>Patrick Baudoin<\/b> (Ch\u1ee7 t\u1ecbch FIDH, Li\u00ean \u0110o\u00e0n Qu\u1ed1c t\u1ebf Nh\u00e2n quy\u1ec1n) v\u00e0 <b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/b>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Jean-Fran\u00e7ois Revel, ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u0103ng t\u1ea3i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y b\u1ea3n d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng trong cu\u1ed9c h\u1ed9i lu\u1eadn h\u00f4m \u1ea5y. M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua, nh\u01b0ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Jean-Fran\u00e7ois Revel c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb ti\u00ean tri v\u00e0 s\u1eafc b\u00e9n tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi cu\u1ed9c hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng v\u1eabn m\u1eafc ph\u1ea3i nh\u1eefng sai l\u1ea7m c\u1ed1 h\u1eefu l\u00e0m ch\u1eadm ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">L\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng Jean-Fran\u00e7ois Revel ng\u00e0y 30.4.1995<br><br><\/h4>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay, l\u00e0 ch\u00e2n nh\u1eadn r\u1eb1ng, t\u1eeb ph\u00eda c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 n\u1ec1n k\u1ef9 ngh\u1ec7 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, ch\u00fang ta \u0111ang l\u1eadp l\u1ea1i nh\u1eefng sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ed1i v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4 c\u0169, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 70, 80. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd th\u00ec kh\u00f3 mi\u1ec5n th\u1ee9 h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u1ea5y l\u00e0 sai l\u1ea7m g\u00ec&nbsp;? Sai l\u1ea7m c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u00e3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch H\u00f2a ho\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee5 th\u1ec3 h\u00f3a qua Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Helsinki nh\u1eb1m b\u00e0y t\u1ecf c\u00f4ng khai vi\u1ec7c chu c\u1ea5p vi\u1ec7n tr\u1ee3 kinh t\u1ebf cho Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u01b0 h\u1ea7u. M\u1ed9t m\u1eb7t gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng, vi\u1ec7n tr\u1ee3 s\u1ebd ti\u1ebft ch\u1ebf ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c v\u00e0 qu\u00e2n phi\u1ec7t Li\u00ean X\u00f4, m\u1eb7t kh\u00e1c l\u00e0m gia t\u0103ng s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n quy\u1ec1n m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea5t th\u1ea7n chuy\u1ec3n sang m\u1ee9c \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0o \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec9nh cao c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y l\u00e0 Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Helsinki n\u0103m 1975 m\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0&nbsp;: Ch\u00fang ta thu \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c nh\u00e2n quy\u1ec1n, Tr\u1eddi bi\u1ebft cho r\u1eb1ng bi\u1ebft bao ng\u01b0\u1eddi \u1edf T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e3 tranh \u0111\u1ea5u cho vi\u1ec7c th\u1ef1c thi Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Helsinki, b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c \u1ee7y ban Helsinki kh\u00e1c nhau b\u00ean \u0110\u00f4ng \u00c2u. Nh\u01b0ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i, ch\u00fang ta ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng nhi\u1ec1u b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u00e2m th\u1ea7n hay b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y c\u1ea5t nhi\u1ec1u g\u1ea5p ba b\u1ed1n l\u1ea7n h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. R\u1ed3i c\u00f2n x\u00e2y th\u00eam nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa, ngay c\u1ea3 sau khi b\u1eb1ng h\u1eefu ch\u00fang ta v\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t sang ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u1ed1 c\u00e1o, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ea1n Leonid Pliouchtch c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n n\u00e0y do nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ed7i l\u1ea1c Andropov \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n, \u00f4ng l\u00e0 T\u1ed5ng b\u00ed th\u01b0 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Li\u00ean X\u00f4.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ebf r\u1ed3i, thay v\u00ec mu\u1ed1n ch\u1eadn \u0111\u1ee9ng ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c v\u00e0 qu\u00e2n phi\u1ec7t, ch\u00fang ta b\u1ed7ng ch\u1ee9ng ki\u1ebfn t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4 s\u1ef1 d\u00e0n h\u00e0ng nh\u1eefng t\u00ean l\u1eeda xuy\u00ean \u00c2u tr\u1ee9 danh SS-20, ch\u00fang ta ch\u1ee9ng ki\u1ebfn Li\u00ean X\u00f4 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia Phi ch\u00e2u nh\u01b0 Ethiopie, Angola, Mozambique \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng l\u00ean c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 thao t\u00fang n\u1ea1n di\u1ec7t ch\u1ee7ng. Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00e1ng ghi nh\u1edb m\u00e0 Andr\u00e9 Glucksman vi\u1ebft chung v\u1edbi Thierry Wolton b\u00e1o \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 hi\u1ec7n tr\u1ea1ng \u1edf Ethiopie. R\u1ed3i t\u1eadp \u0111\u1ea1i th\u00e0nh cho nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea5y, h\u1ed3ng qu\u00e2n Li\u00ean X\u00f4 x\u00e2m chi\u1ebfm A Ph\u00fa H\u00e3n. Th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u1ebf l\u00e0 c\u00f9ng, ph\u1ea3i v\u1eady kh\u00f4ng&nbsp;!<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ed1i l\u1ed7i m\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea5y c\u1edb, ch\u00fang ta \u0111\u00e0nh n\u00f3i&nbsp;: Ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u1eb1ng Li\u00ean X\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf trong s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a s\u1ef1 khi\u1ebfp s\u1ee3, ch\u00fang ta bu\u1ed9c l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn y\u1ebfu t\u1ed1 an ninh s\u01a1 c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u qu\u00e1 b\u00ed \u1ea9n, l\u00e0 s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Li\u00ean X\u00f4 trong c\u01a1 ch\u1ebf t\u1eadp trung, qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c, kh\u00f4ng mang ngh\u0129a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u0111\u00e3 v\u0129nh vi\u1ec5n ra \u0111i. B\u1edfi v\u00ec ai c\u0169ng r\u00f5, nhi\u1ec1u n\u00e9t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 c\u00f2n gi\u1eef nguy\u00ean t\u1ea1i Li\u00ean bang Nga ng\u00e0y nay. Trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 m\u1ed9t trung t\u00e2m th\u1ebf gi\u1edbi mang s\u1eafc th\u00e1i \u0111\u1ebf qu\u1ed1c v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb, l\u1ebd ra ph\u1ea3i gi\u00fap ch\u00fang ta thay \u0111\u1ed5i s\u00e2u xa t\u1eadp t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c dinh l\u0169y c\u0169, khi \u0111\u1ed1i ph\u00f3 c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u c\u0169 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4. B\u1edfi v\u00ec, n\u1ebfu ch\u00fang ta th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Cuba, nh\u01b0 B\u1eafc H\u00e0n hay nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y n\u1eb1m trong h\u1ec7 th\u1ed1ng X\u00f4 vi\u1ebft. Thay v\u00ec t\u00ecm c\u00e1ch l\u1eadt \u0111\u1ed5 th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb \u1edf c\u00e1c n\u01a1i \u1ea5y, th\u00ec trong th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u00fang ta tr\u00fat h\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho b\u1eadc &#8220;\u0111\u00e0n anh&#8221; c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u01b0ng khi &#8220;\u0111\u00e0n anh&#8221; kia khu\u1ea5t b\u00f3ng, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc kia, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00f3i tr\u00ean l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1eb7c \u00e2n, hay v\u1edbi nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u0111\u00e3 ph\u1ea1m, ho\u1eb7c v\u1edbi nhi\u1ec1u mi\u1ec5n th\u1ee9, trong khi ch\u00fang ta \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t hi\u1ec3m nguy ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n ch\u00fang ta \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn chuy\u1ec7n c\u0169 t\u00e1i hi\u1ec7n. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 B\u1eafc H\u00e0n \u0111em chuy\u1ec7n x\u00e2y d\u1ef1ng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed ra h\u00f9 d\u1ecda, th\u00ec Hoa K\u1ef3 li\u1ec1n tham gia t\u00e0i tr\u1ee3 cho k\u1ef9 ngh\u1ec7 nguy\u00ean t\u1eed. Ai ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec7n B\u1eafc H\u00e0n h\u1ee9a kh\u00f4ng bi\u1ebfn th\u00e0nh v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c&nbsp;? R\u1ed3i trong khi thi\u1ebft l\u1eadp k\u1ef9 ngh\u1ec7 nguy\u00ean t\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 d\u00e2n s\u1ef1 \u1ea5y, Hoa K\u1ef3 c\u00f2n cung c\u1ea5p mi\u1ec5n ph\u00ed cho B\u1eafc H\u00e0n ch\u1ea5t \u0111\u1ed1t d\u1ea7u h\u1ecfa trong v\u00f2ng n\u0103m hay s\u00e1u n\u0103m c\u1ea7n thi\u1ebft cho c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00f3i tr\u00ean. Ch\u1eb3ng ai hi\u1ec3u v\u00ec sao&nbsp;! Bao l\u00e2u k\u1ebb qu\u00e1 c\u1ed1 Kim Nh\u1eadt Th\u00e0nh c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a M\u1ea1c T\u01b0 Khoa, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n s\u1ee3 M\u1ea1c T\u01b0 Khoa \u0111\u1ee9ng sau l\u01b0ng y, nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u00e2y, y \u0111\u00e3 ch\u1ebft m\u00e0 M\u1ea1c T\u01b0 Khoa c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u00e1i tr\u01b0\u1edbc kia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng m\u1eafc ph\u1ea3i sai l\u1ea7m nh\u01b0 v\u1eady, xem ra c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n, v\u00ec ch\u00fang ta ai c\u0169ng bi\u1ebft n\u1ed9i chi\u1ebfn \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t. G\u1ecdi l\u00e0 n\u1ed9i chi\u1ebfn v\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 chuy\u1ec7n T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 ng\u0103n c\u1ea3n m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c mu\u1ed1n t\u1ef1 m\u00ecnh gi\u1ea3i ph\u00f3ng h\u1ea7u thi\u1ebft l\u1eadp n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 h\u1ecd \u01b0a th\u00edch. Nhi\u1ec1u s\u1eed gia th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u1eefa m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfn t\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n, v\u00e0 m\u1ed9t m\u01b0u toan ch\u1ea5m d\u1ee9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u00e2n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c x\u00e2y d\u1ef1ng d\u00e2n ch\u1ee7. Cho n\u00ean, ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay bu\u1ed9c c\u00e1c n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 Ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 Hoa K\u1ef3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1ng s\u1ee7a trong c\u00e1ch can thi\u1ec7p hay kh\u00f4ng can thi\u1ec7p m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea3m h\u1ea1i trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. V\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang m\u1eafc l\u1ea1i sai l\u1ea7m.<\/p>\n\n\n\n<p><b>C\u1ea7n gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf ch\u1ee9.<\/b> V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn, l\u00e0 n\u1ebfu h\u1ecd mu\u1ed1n, th\u00ec c\u1ee9 \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c nh\u00e0 kinh doanh th\u1eed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00e0y, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u00e2n d\u00e2n \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i. <b>Nh\u01b0ng khi m\u1ed9t qu\u1ed1c gia tr\u1ee3 c\u1ea5p cho m\u1ed9t qu\u1ed1c gia ch\u1eb3ng mang l\u1ea1i l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng gi\u1edbi ch\u00f3p bu <i>nomenklatura mafia<\/i> duy tr\u00ec tham nh\u0169ng v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ed9c t\u00e0i ch\u00ednh tr\u1ecb&nbsp;<\/b>; r\u1ed3i c\u1ee9 ti\u1ebfp di\u1ec5n cung c\u00e1ch tr\u1ee3 c\u1ea5p v\u00f4 \u00edch nh\u01b0 th\u1ebf&nbsp;; r\u1ed3i b\u1ea3o l\u00e3nh gi\u00fap Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i c\u00e1c thi\u1ebft ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u01b0 Q\u0169y ti\u1ec1n t\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf, Ng\u00e2n h\u00e0ng th\u1ebf gi\u1edbi, trong khi Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u1ecba v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng t\u00edn d\u1ee5ng t\u1eeb hai thi\u1ebft ch\u1ebf n\u00e0y&nbsp;; nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u0111\u00e3 l\u00e0m khi b\u1ea3o l\u00e3nh \u0111\u1ec3 Ng\u00e2n h\u00e0ng th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ea5p nh\u1eadn cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i vay ti\u1ec1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 hi\u1ec3u, v\u00ec ch\u1eb3ng l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec tr\u00ean b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p><b>Hi\u1ec3n nhi\u00ean ch\u1eb3ng l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec cho Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 n\u01a1i \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i h\u1ea5p h\u1ed1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ebft, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ea1m b\u1ee3 d\u01b0\u1ee1ng kh\u00ed c\u1ea7n thi\u1ebft cho n\u00f3 s\u1ed1ng s\u00f3t.<\/b> V\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u1ee3i l\u1ed9c g\u00ec cho ri\u00eang n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed1 vay m\u01b0\u1ee3n, nh\u1eefng t\u00edn d\u1ee5ng t\u1eeb Ph\u00e1p hay qu\u1ed1c t\u1ebf m\u00e0 trong th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 theo kinh nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y c\u00e1c kho\u1ea3n ti\u1ec1n n\u00e0y ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n tr\u1ea3. Kho\u1ea3n ti\u1ec1n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e1i \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 tr\u1ea3 g\u00f3p, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00f3i tr\u1ea1i r\u1eb1ng n\u1ee3 s\u1ebd qu\u1ef5t v\u0129nh vi\u1ec5n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1eb3ng bi\u1ebft kho\u1ea3n ti\u1ec1n \u1ea5y d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00ec, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 bi\u1ebft qu\u00e1 r\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 t\u00fac th\u00eam m\u1ed9t tr\u00f2 l\u1eeba tr\u1ebb con b\u1eb1ng th\u1ee9 \u1ea3o \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 kh\u1ed1i Ph\u00e1p tho\u1ea1i (Francophonie). T\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i kh\u1ed1i Ph\u00e1p tho\u1ea1i \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng ph\u1ea3i n\u00f3i ra s\u1ef1 ki\u1ec7n gi\u1edbi ch\u1ee9c Ph\u00e1p h\u00e1u h\u1ee9c tin r\u1eb1ng t\u00e0i tr\u1ee3 cho Vi\u1ec7t Nam, cho qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 c\u00e1ch thuy\u1ebft ph\u1ee5c qu\u1ed1c gia n\u00e0y v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n d\u00e2n chuy\u00ean t\u00e2m vui th\u00fa v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n Ph\u00e1p. Hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 gi\u1edbi quan ch\u1ee9c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4n kh\u00e9o s\u1eed d\u1ee5ng, khi h\u1ecd th\u1ea5y di\u1ec5u h\u00e0nh tr\u00ean n\u01b0\u1edbc h\u1ecd nh\u1eefng t\u00ean kh\u1edd kh\u1ea1o s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1edbp m\u1ed3i, v\u00e0 h\u1ecd th\u1eeba bi\u1ebft mi\u1ebfng m\u1ed3i \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u00f3n th\u00f9 lao cho h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho n\u00ean, t\u00f4i tin r\u1eb1ng, v\u1edbi bu\u1ed5i h\u1ed9i lu\u1eadn &#8220;\u0110\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n&nbsp;: Vi\u1ec7t Nam 20 n\u0103m sau&#8221; h\u00f4m nay s\u1ebd ph\u1ee5c v\u1ee5 cho m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, <b>ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch, ph\u1ea3i duy tr\u00ec \u00e1p l\u1ef1c tr\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o s\u1ef1 gian tr\u00e1, \u0111\u1ec3 minh ch\u1ee9ng r\u1eb1ng, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ecf r\u01a1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111i ch\u0103ng n\u1eefa, d\u00f9 c\u00f3 m\u1eb7t d\u00e0y m\u00e0y d\u1ea1n \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o bi\u1ec7n b\u1ea1ch cho ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00f3i tr\u00ean. V\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch ngu xu\u1ea9n. N\u1ebfu c\u1ea7n c\u1ea7u vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, th\u00ec hi\u1ec3n nhi\u00ean tr\u00ean m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u00e1ng k\u1ebft t\u1ed9i. B\u1edfi \u0111\u00f3 m\u00e0 t\u00f4i tin r\u1eb1ng, v\u1edbi s\u1ef1 v\u00f4 \u00fd th\u1ee9c nh\u01b0 b\u1ea7y c\u1eebu c\u1ee7a gi\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb gia, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i Ph\u00e1p, h\u1ecd s\u1ebd th\u1ea5y b\u1ecb \u00f4 nh\u1ee5c n\u1ebfu m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i cho h\u1ecd th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m \u1ea5y v\u00f4 d\u1ee5ng, Vi\u1ec7t Nam t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam d\u00e2n ch\u1ee7. Nu\u1edbc Vi\u1ec7t Nam d\u00e2n ch\u1ee7 \u1ea5y s\u1ebd tr\u00e1ch c\u1ee9 n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1eadm ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 thay v\u00ec gi\u00fap \u0111\u1ee1 cho d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/b><\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ea5y \u0111i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o cu\u1ed9c h\u1ed9i lu\u1eadn h\u00f4m nay. T\u00f4i tin r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u kh\u00edch \u0111\u1ed9ng ch\u00fang ta, qua nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 nh\u1eefng th\u00f4ng tin m\u00e0 ch\u00fang ta thu t\u1eadp khi xem cu\u1ed1n phim tr\u00ecnh chi\u1ebfu h\u00f4m nay, qua nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 do \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i cung c\u1ea5p, c\u00e0ng l\u00e0m cho ch\u00fang ta kh\u00edch \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3, thuy\u1ebft ph\u1ee5c gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 cho h\u1ecd th\u1ea5y t\u00ednh c\u00e1ch l\u1ed7i th\u1eddi v\u00e0 v\u00f4 \u00edch c\u1ee7a n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb gi\u1ea3 t\u1ea1o trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\"> J<strong>ean-Fran\u00e7ois Revel <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d4ng Jean-Fran\u00e7ois Revel t\u1ea1i c\u1ee5\u00f4c H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n 30.4.1995 PARIS, ng\u00e0y 21.5.2006 &#8211; Danh s\u0129 Jean-Fran\u00e7ois Revel l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 tri\u1ebft gia, Vi\u1ec7n s\u0129 H\u00e0n l\u00e2m vi\u1ec7n Ph\u00e1p, th\u1ea5t l\u1ed9c t\u1ea1i Paris v\u00ec b\u1ec7nh tim ng\u00e0y 30.4.2006, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 82 tu\u1ed5i. \u00d4ng \u0111\u1ee9ng s\u1eebng s\u1eefng tr\u00ean n\u1ec1n h\u1ecdc thu\u1eadt Ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 con &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"class_list":["post-623","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tin-ubbvqlnvn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=623"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/623\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}