{"id":668,"date":"2006-09-21T12:00:00","date_gmt":"2006-09-21T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/ha-thng-thch-qung-ot-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-nm-2006\/"},"modified":"2016-09-09T13:48:59","modified_gmt":"2016-09-09T13:48:59","slug":"ha-thng-thch-qung-ot-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-nm-2006","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/ha-thng-thch-qung-ot-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-nm-2006\/","title":{"rendered":"H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9\r\n\u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto n\u0103m 2006"},"content":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 21.9.2006 (PTTPGQT) &#8211; B\u1ea3n Ph\u00fac tr\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3 c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o cu\u1ed1i tu\u1ea7n l\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho bi\u1ebft Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i t\u1eeb ch\u1ed1i ph\u1ee5c h\u1ed3i quy\u1ec3n sinh ho\u1ea1t ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng th\u1eeba nh\u1eadn nhau, l\u1ea1i ra tay \u0111\u00e0n \u00e1p, kh\u1ee7ng b\u1ed1. T\u1ec7 h\u01a1n, h\u00e0nh x\u1eed \u1ea5y gi\u00e1ng xu\u1ed1ng m\u1ed9t n\u1ec1n \u0111\u1ea1o l\u00fd l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o. Trong khi c\u00f4ng lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi, ch\u00ednh gi\u1edbi qu\u1ed1c t\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u00c2u M\u1ef9 kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u00ean ti\u1ebfng h\u1eadu thu\u1eabn y\u00eau s\u00e1ch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Th\u00eam m\u1ed9t b\u1eb1ng c\u1edb hi\u1ec3n nhi\u00ean v\u1eeba x\u1ea9y ra s\u00e1ng h\u00f4m nay, ng\u00e0y 21.9.2006, v\u00e0o l\u00fac 10 gi\u1edd, Q\u0169y t\u00e0i tr\u1ee3 Rafto m\u1edf cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen \u1edf Na Uy c\u00f4ng b\u1ed1 trao Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m 2006 cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, m\u1ed9t Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n \u0111\u1ea7y uy th\u1ebf v\u00e0 s\u00e1ng gi\u00e1 c\u1ee7a B\u1eafc \u00c2u.<\/p>\n<p>T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975 cho \u0111\u1ebfn l\u00e2u sau, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc B\u1eafc \u00c2u v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i, v\u00ec l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea5u tranh cho h\u00f2a b\u00ecnh d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0ng nay, c\u00e0ng ng\u00e0y h\u1ecd c\u00e0ng nh\u1eadn r\u00f5 b\u1ed9 m\u1eb7t th\u1eadt c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i, v\u1eeba \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb, v\u1eeba kh\u1ee7ng b\u1ed1 d\u00e2n l\u00e0nh. V\u00ec v\u1eady, 31 n\u0103m sau khi chi\u1ebfn tranh ch\u1ea5m d\u1ee9t, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 t\u1ef1 do, no \u1ea5m.<\/p>\n<p>L\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1 s\u00e1ng nay c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o Q\u0169y T\u00e0i tr\u1ee3 Rafto l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 XHCNVN hi\u1ec7n nay\u00a0: <i>&#8220;Kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do m\u1edf r\u1ed9ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1eabn s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn hay s\u1ef1 ph\u00ea ph\u00e1n th\u00f4ng qua c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c c\u00e1c c\u00f4ng \u0111o\u00e0n, m\u1eb7c d\u00f9 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tham gia k\u00fd k\u1ebft C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c Quy\u1ec1n D\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;.<\/i><\/p>\n<p>C\u00f2n nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, th\u00ec <i>&#8220;H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o Q\u0169y T\u00e0i tr\u1ee3 Rafto quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng n\u0103m 2006 Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto cho m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n\u00a0: H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng <b>Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<\/b>. \u0110o\u1ea1t gi\u1ea3i n\u00e0y, v\u00ec su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i \u00f4n h\u00f2a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang b\u00f9ng l\u00ean tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng <b>Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<\/b>, m\u1ed9t s\u0129 phu l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 l\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c k\u1ebft h\u1ee3p n\u01a1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ng\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>M\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc. Qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. M\u01a1 \u01b0\u1edbc v\u00e0 y\u00eau s\u00e1ch cho nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7, th\u00ec to\u00e0n d\u00e2n \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh. Nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u00ec c\u00f4ng an kh\u1ee7ng b\u1ed1, v\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch bao v\u00e2y kinh t\u1ebf, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ee3 h\u00e3i. N\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e1m n\u00f3i, th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1i qu\u00e1t v\u1ec1 nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng th\u00e1ng 2 n\u0103m 2001, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u1ee9c ph\u00e1 s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i, khi tung ra <b>&#8220;L\u1eddi K\u00eau G\u1ecdi Cho D\u00e2n Ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221;<\/b> v\u1edbi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb 8 \u0111i\u1ec3m. Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 3 tu\u1ea7n l\u1ec5 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, C\u01a1 s\u1edf Qu\u00ea M\u1eb9 v\u00e0 Ph\u00f2ng Th\u00f4ng tin Ph\u1eadt gi\u00e1o Qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ba tr\u0103m t\u00e1m ngh\u00ecn hai m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y (308.027) ch\u1eef k\u00fd h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Vi\u1ec7t Nam c\u00e1c gi\u1edbi v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a nh\u00e2n s\u0129 qu\u1ed1c t\u1ebf, Gi\u1ea3i Nobel, d\u00e2n bi\u1ec3u, th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Qu\u1ed1c h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ch\u00e2u \u00c2u, \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ea1i kh\u00f3a h\u1ecdp \u1ee6y ban Nh\u00e2n quy\u1ec1n LHQ \u1edf Gen\u00e8ve. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng kh\u00e1t qu\u00e1t n\u1eefa, m\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch, m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh 8 \u0111i\u1ec3m. C\u0169ng k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, v\u00e0 th\u00f4ng qua 26 n\u0103m ch\u1ee9ng th\u1ef1c b\u1eb1ng s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m s\u00e1ng l\u00ean tinh th\u1ea7n V\u00f4 \u00day  &#8211; kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i &#8211; \u0111em l\u1ea1i ni\u1ec1m tin m\u1edbi cho qu\u1ea7n ch\u00fang.<\/p>\n<p>T\u1ebft \u1ea4t D\u1eadu, 2005, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 g\u1eedi ti\u1ebfp <b>&#8220;Th\u01b0 Ch\u00fac Xu\u00e2n&#8221;<\/b> \u0111\u1ebfn ch\u01b0 v\u1ecb nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c, v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o c\u00e1c gi\u1edbi trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, k\u00eau g\u1ecdi h\u00e3y \u0111\u1ed3ng t\u00e2m k\u1ebft h\u1ee3p cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi m\u00f4 th\u1ee9c ba \u0111\u1ea3ng. Ti\u1ebfng v\u1ecdng \u0111\u00e1p l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa b\u00f9ng l\u00ean trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ecdi gi\u1edbi. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, gi\u1edbi s\u0129 phu B\u1eafc H\u00e0 g\u00f3p ti\u1ebfng hoan ngh\u00eanh v\u00e0 h\u1eadu thu\u1eabn.<\/p>\n<p>Hai b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t l\u1edbn n\u0103m 2001 v\u00e0 2005 n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f4 \u0111\u1ea9y th\u1eddi cu\u1ed9c, \u0111\u00e2y \u0111\u00f3 kh\u1eafp n\u01a1i kh\u1edfi s\u1ef1 \u0111\u1ee9ng l\u00ean c\u00f4ng khai \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c.<\/p>\n<p>T\u1eeb th\u1ef1c t\u1ebf \u1ea5y, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e2n quy\u1ec1n qu\u1ed1c t\u1ebf \u1edf B\u1eafc \u00c2u \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u00fang t\u00e2m m\u1ea1ch Vi\u1ec7t Nam, n\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trao Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m 2006 cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. Nh\u1eefng ai \u00edt theo d\u00f5i sinh ho\u1ea1t nh\u00e2n quy\u1ec1n \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01b0a bi\u1ebft Gi\u1ea3i Rafto l\u00e0 g\u00ec. Theo cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o s\u00e1ng nay t\u1ea1i Na Uy cho hay, th\u00ec\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;Gi\u1ea3i Rafto ra \u0111\u1eddi sau khi Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 1986, nh\u1eb1m tri \u00e2n c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u00e0i h\u01a1i c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng ai b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p, kh\u1ee7ng b\u1ed1, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ec3 hi\u1ec7n. M\u1ed7i n\u0103m, Q\u0169y Rafto t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto (g\u1ecdi l\u00e0 Gi\u1ea3i Rafto). \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u1ea3i nh\u00e2n quy\u1ec1n gi\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u1ed9t s\u1ed1 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Rafto, nh\u01b0 Aung San Suu Kyi, Jos\u00e8 Ramos-Horta, Kim Dae-jung v\u00e0 Shirin Ebadi, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh. Gi\u1ea3i Rafto g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1c ti\u00eau \u0111i\u1ec3m vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hay nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fa t\u00e2m. N\u0103m nay Q\u0169y Rafto \u0111\u00e1nh d\u1ea5u 20 n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho nh\u00e2n quy\u1ec1n. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Rafto trong qu\u00e1 kh\u1ee9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen tham d\u1ef1&#8221;.<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00e2y, ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u0103ng nguy\u00ean v\u0103n b\u1ea3n c\u00f4ng b\u1ed1 trao Gi\u1ea3i Rafto cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, d\u1ecbch t\u1eeb ti\u1ebfng Na Uy, ph\u00e2n ph\u00e1t h\u00f4m nay, 21.9.2006, t\u1ea1i cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o Q\u0169y T\u00e0i tr\u1ee3 Rafto v\u00e0o l\u00fac 10 gi\u1edd \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen, Na Uy\u00a0:<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\">&#8220;Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m 2006 trao cho Ng\u01b0\u1eddi B\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u00e2n quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam<\/span><\/div>\n<p>&#8220;H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o Q\u0169y T\u00e0i tr\u1ee3 Rafto quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng n\u0103m 2006 Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto cho m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n\u00a0: H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng <b>Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<\/b>. \u0110o\u1ea1t gi\u1ea3i n\u00e0y, v\u00ec su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i \u00f4n h\u00f2a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang b\u00f9ng l\u00ean tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng <b>Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<\/b>, m\u1ed9t s\u0129 phu l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 l\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c k\u1ebft h\u1ee3p n\u01a1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ng\u00e0i. L\u00e0 m\u1ed9t T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111em su\u1ed1t \u0111\u1eddi m\u00ecnh ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1eadn t\u1ee5y cho c\u00f4ng l\u00fd th\u0103ng ti\u1ebfn c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ebfp n\u1ed1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, khoan dung v\u00e0 t\u1eeb bi. Th\u00f4ng qua c\u00e1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb ch\u00ednh tr\u1ecb, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 m\u1eddi g\u1ecdi Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n tham gia cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i nh\u1eb1m c\u1ea3i c\u00e1ch d\u00e2n ch\u1ee7, t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7. V\u00ec s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n n\u00e0y m\u00e0 Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 m\u1ed9t gi\u00e1 qu\u00e1 \u0111\u1eaft. Ti\u00eau ph\u00ed m\u1ea5t 25 n\u0103m t\u00f9 \u0111\u00e0y v\u00e0 hi\u1ec7n nay, v\u00e0o n\u0103m 77 tu\u1ed5i, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf. Nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1eeb n\u01a1i qu\u1ea3n ch\u1ebf \u1ea5y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp t\u1ee5c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh. L\u00e0 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed9t Gi\u00e1o h\u1ed9i b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n l\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u1ee7ng h\u1ed9 m\u1ea1nh m\u1ebd. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean C\u1ed9ng s\u1ea3n. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o trong c\u00f4ng cu\u1ed9c h\u00f2a h\u1ee3p nh\u1eefng nh\u00e0 ly khai t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;Qua cu\u1ed9c t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng h\u00f4m nay, Q\u0169y Rafto mong \u01b0\u1edbc n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111ang \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a \u00f4n h\u00f2a sang n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7. K\u1ec3 t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 v\u1eeba qua, tr\u00ean 2000 c\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u00e3 k\u00fd t\u00ean v\u00e0o nh\u1eefng b\u1ea3n ki\u1ebfn ngh\u1ecb &#8220;K\u00eau g\u1ecdi cho quy\u1ec1n T\u1ef1 do l\u1eadp \u0110\u1ea3ng&#8221; v\u00e0 &#8220;Tuy\u00ean ng\u00f4n cho T\u1ef1 do D\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221;. C\u00e1c b\u1ea3n ki\u1ebfn ngh\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u01a1 b\u1ea3n, \u0111a nguy\u00ean ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u1ef1 do l\u1eadp h\u1ed9i. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong nh\u1eefng n\u0103m qua c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00e1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u00f4ng khai. Nh\u1eefng ki\u1ebfn ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd t\u00ean tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c Linh m\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o, c\u00e1c T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u1ef1u t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u1ef1u vi\u00ean ch\u1ee9c C\u1ed9ng s\u1ea3n, c\u1ef1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, gi\u00e1o vi\u00ean, y t\u00e1, k\u1ef9 s\u01b0, nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 kinh doanh v\u00e0 nhi\u1ec1u th\u01b0\u1eddng d\u00e2n kh\u00e1c. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, ri\u00eang s\u1ef1 ki\u1ec7n k\u00fd t\u00ean v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u00e3 chu\u1ed1c v\u00e0o th\u00e2n s\u1ef1 s\u00e1ch nhi\u1ec5u, b\u1ecb b\u1eaft b\u1edb v\u00e0 nhi\u1ec1u khi b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9.<\/p>\n<p>&#8220;Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ecba v\u1ecb ch\u00ednh th\u1ed1ng tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec7 \u0111\u01a1n xin l\u00e0m th\u00e0nh vi\u00ean T\u1ed5 ch\u1ee9c Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Th\u1ebf gi\u1edbi. Kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do m\u1edf r\u1ed9ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u1eabn s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn hay s\u1ef1 ph\u00ea ph\u00e1n th\u00f4ng qua c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c c\u00e1c c\u00f4ng \u0111o\u00e0n, m\u1eb7c d\u00f9 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tham gia k\u00fd k\u1ebft C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c Quy\u1ec1n D\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 Ch\u00ednh tr\u1ecb. H\u00e0ng tr\u0103m t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 t\u00f9 nh\u00e2n t\u00f4n gi\u00e1o v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb c\u1ea5m c\u1ed1. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n giam gi\u1eef t\u00f9 nh\u00e2n vi ph\u1ea1m c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 nhi\u1ec1u b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y s\u1ef1 tra t\u1ea5n v\u00e0 h\u00e0nh h\u1ea1 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9. T\u00f9 nh\u00e2n s\u1ed1ng c\u00e1ch ly trong nh\u1eefng ca s\u00f4 ch\u1eadt ch\u1ed9i, t\u1ed1i t\u0103m, d\u01a1 b\u1ea9n. Nhi\u1ec1u ph\u00fac tr\u00ecnh cho bi\u1ebft t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb \u0111\u00e1nh, \u0111\u00e1, v\u00e0 qu\u1ea5t b\u1eb1ng d\u00f9i cui \u0111i\u1ec7n. B\u1eaft b\u1edb kh\u00f4ng gi\u1ea5y ph\u00e9p l\u00e0 chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh, v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1o \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1p l\u00fd. C\u00e1c b\u1ecb c\u00e1o th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt s\u01b0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp b\u1ea3o v\u1ec7. C\u00e1c phi\u00ean t\u00f2a x\u1eed k\u00edn, kh\u00f4ng cho qu\u1ea7n ch\u00fang v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed tham d\u1ef1, nhi\u1ec1u khi ng\u0103n c\u1ea5m c\u1ea3 th\u00e2n nh\u00e2n b\u1ecb c\u00e1o.<\/p>\n<p>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u00e2n Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng Nguy\u1ec5n T\u1ea5n D\u0169ng, l\u00ean ti\u1ebfng h\u1ee9a h\u1eb9n gia t\u0103ng kh\u00f4ng gian c\u1ea3i c\u00e1ch, nh\u1eb1m x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n v\u00e0 cam k\u1ebft d\u00e2n ch\u1ee7. Ngay l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e2y, l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n \u1ea5y c\u1ea7n th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 qua h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Q\u0169y Rafto k\u00eau g\u1ecdi ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ecdi s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o gi\u1edbi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn v\u00e0 m\u1edf ngay cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1ea3i c\u00e1ch v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng tham gia h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n quy\u1ec1n, t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 t\u1ef1 do ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>\n<i>&#8220;Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m 2006 trao t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng t\u1ea1i H\u00ed vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y 4.11.2006 v\u00e0o l\u00fac 13 gi\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Gi\u1ea3i Rafto ra \u0111\u1eddi sau khi Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto m\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 1986, nh\u1eb1m tri \u00e2n c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u00e0i h\u01a1i c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng ai b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p, kh\u1ee7ng b\u1ed1, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cho c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ec3 hi\u1ec7n. M\u1ed7i n\u0103m, Q\u0169y Rafto t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto (g\u1ecdi l\u00e0 Gi\u1ea3i Rafto). \u0110\u00e2y l\u00e0 gi\u1ea3i nh\u00e2n quy\u1ec1n gi\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u1ed9t s\u1ed1 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Rafto, nh\u01b0 Aung San Suu Kyi, Jos\u00e8 Ramos-Horta, Kim Dae-jung v\u00e0 Shirin Ebadi, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e3nh Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh. Gi\u1ea3i Rafto g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1c ti\u00eau \u0111i\u1ec3m vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hay nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fa t\u00e2m. N\u0103m nay Q\u0169y Rafto \u0111\u00e1nh d\u1ea5u 20 n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho nh\u00e2n quy\u1ec1n. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Rafto trong qu\u00e1 kh\u1ee9 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen tham d\u1ef1&#8221;.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 21.9.2006 (PTTPGQT) &#8211; B\u1ea3n Ph\u00fac tr\u00ecnh c\u1ee7a B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3 c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0o cu\u1ed1i tu\u1ea7n l\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho bi\u1ebft Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i t\u1eeb ch\u1ed1i ph\u1ee5c h\u1ed3i quy\u1ec3n sinh ho\u1ea1t ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-668","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tin-pttpgqt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=668"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/668\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}