{"id":703,"date":"2006-11-05T12:00:00","date_gmt":"2006-11-05T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/l-trao-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-2006-cho-ha-thng-thch-qung-ti-c-bergen-na-uy\/"},"modified":"2016-09-09T13:48:49","modified_gmt":"2016-09-09T13:48:49","slug":"l-trao-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-2006-cho-ha-thng-thch-qung-ti-c-bergen-na-uy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/l-trao-gii-nhn-quyn-quc-t-rafto-2006-cho-ha-thng-thch-qung-ti-c-bergen-na-uy\/","title":{"rendered":"L\u1ec5 trao gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto 2006 cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 t\u1ea1i c\u1ed1 \u0111\u00f4 Bergen, Na Uy"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.queme.net\/vie\/photo_detail.php?numb=704\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/VVABergen2006-1104.jpg\" width=\"131\" height=\"197\" hspace=\"5\" vspace=\"5\" border=\"0\" align=\"left\" alt=\"Vo Van Ai receives 2006 Rafto Prize on behalf of Thich Quang Do\"><\/a><br \/>\nBERGEN (Na Uy), ng\u00e0y 5.11.2006 (PTTPGQT) &#8211; Bergen l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u00f4 n\u01b0\u1edbc Na Uy v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XI, \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XIV m\u1edbi d\u1eddi v\u1ec1 Oslo l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 hi\u1ec7n t\u1ea1i. Bergen l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00fai tr\u00e1ng l\u1ec7, hi\u1ec1n h\u00f2a n\u1eb1m c\u1ea1nh b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda T\u00e2y. T\u1eeb phi tr\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 trung t\u00e2m th\u00e0nh ph\u1ed1, ch\u00fang t\u00f4i m\u1eebng vui th\u1ea5y nh\u1eefng b\u00edch ch\u01b0\u01a1ng in h\u00ecnh H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 d\u00e1n kh\u1eafp l\u1ed1i \u0111i th\u00f4ng b\u00e1o ng\u00e0y trao gi\u1ea3i.<\/p>\n<p>V\u00e0o \u0111\u00fang 12 gi\u1edd tr\u01b0a ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y, 4.11.2006, l\u1ec5 trao gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto 2006 cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 c\u1eed h\u00e0nh trang tr\u1ecdng t\u1ea1i H\u00ed vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen.<\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee9ng minh c\u1ee7a \u00f4ng Thorbjom Jagland, Ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ed1c h\u1ed9i Na Uy (theo h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb Na Uy, ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng quan tr\u1ecdng th\u1ee9 hai sau Nh\u00e0 Vua) v\u00e0 \u00f4ng Herman Friele, \u0110\u00f4 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen. \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea3o ch\u00ednh gi\u1edbi, \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u qu\u1ed1c h\u1ed9i, nh\u00e2n s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c, v\u0103n ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n Na Uy tham d\u1ef1 bu\u1ed5i l\u1ec5 trao gi\u1ea3i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a 11 v\u1ecb \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto trong qu\u00e1 kh\u1ee9, trong s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f3 b\u00e0 Shirin Ebadi, ng\u01b0\u1eddi Iran, Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh, v\u00e0 hai b\u00e0 Leyla Zana, ng\u01b0\u1eddi Kurdistan, b\u00e0 Rebiya Kadeer, ng\u01b0\u1eddi Uighur, v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u1ef1 do. V\u00ec l\u00fd do s\u1ee9c kh\u1ecfe ho\u1eb7c c\u00f2n b\u1ecb t\u00f9 \u0111\u00e0y 8 ng\u01b0\u1eddi kia kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u01b0 ng\u1ee5 th\u00e0nh ph\u1ed1 ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c t\u1ec9nh xa tham d\u1ef1, nh\u01b0 t\u1eeb th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo, v.v&#8230; Ngo\u00e0i nh\u1eefng kh\u00e1ch m\u1eddi, ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 mua v\u00e9 v\u00e0o c\u1eeda, n\u00ean s\u1ef1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ng\u1ed3i ch\u1eadt H\u00ed vi\u1ec7n cho th\u1ea5y s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n Na Uy \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i chung.<\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t tham d\u1ef1, ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ea5y s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a ch\u01b0 T\u0103ng thu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea1i Ch\u00e2u \u00c2u\u00a0: H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Minh T\u00e2m, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch T\u00e1nh Thi\u1ec7t v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Th\u00edch Gi\u00e1c Thanh, v\u00e0 hai Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Th\u00edch Vi\u00ean L\u00fd v\u00e0 Th\u00edch Gi\u00e1c \u0110\u1eb3ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb Hoa K\u1ef3, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t H\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 &#8211; V\u0103n ph\u00f2ng II Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh bu\u1ed5i l\u1ec5 k\u1ebft h\u1ee3p h\u00f2a h\u00e0i gi\u1eefa v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n, ch\u1ee9ng t\u1ecf tinh th\u1ea7n nh\u00e2n v\u0103n cao c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Na Uy. Nh\u00e2n quy\u1ec1n, d\u00e2n ch\u1ee7 hay ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 m\u00f4n sinh ho\u1ea1t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, vui t\u01b0\u01a1i nh\u01b0 ca h\u00e1t, h\u00f2a nh\u1ea1c, ng\u00e2m th\u01a1. Nh\u1eefng ca s\u0129 v\u00e0 nh\u1ea1c c\u00f4ng n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf Na Uy tham d\u1ef1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u1ec5 trao gi\u1ea3i, l\u00e0m cho kh\u00f4ng kh\u00ed nh\u1eb9 nh\u00e0ng, phi\u1ebfu di\u1ec5u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u00e9m ph\u1ea7n quy\u1ebft t\u00e2m son s\u1eafc cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Khai m\u1ea1c b\u1eb1ng ti\u1ebfng h\u1ed3 c\u1ea7m c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 n\u1ed5i danh Sebastian Dorfler c\u1ea5t l\u00ean khi tha thi\u1ebft khi di\u1ec7u v\u1ee3i, \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ti\u1ebfng h\u00e1t tuy\u1ec7t v\u1eddi&#8230; nh\u01b0 ca s\u0129 Nathalie Nordnes, v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng m\u00e0n h\u00f2a t\u1ea5u \u0111\u00e0n tranh do \u0110o\u00e0n Ph\u01b0\u1ee3ng Ca Oslo th\u1ef1c hi\u1ec7n trong y ph\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam, kh\u0103n \u0111\u00f3ng, \u00e1o d\u00e0i v\u00e0ng v\u00e0 xanh \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>T\u1eeb ph\u1ea7n v\u0103n ngh\u1ec7 d\u1eabn nh\u1eadp chuy\u1ec3n sang ph\u1ea7n trao gi\u1ea3i. \u00d4ng Arne Lynng\u00e5rd, Ch\u1ee7 t\u1ecbch S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u \u0111\u1ecdc b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n t\u00e1n th\u00e1n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng nh\u01b0 n\u00f3i l\u00ean \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Gi\u1ea3i Rafto 2006, c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1ea7n th\u1ee9 20 Gi\u1ea3i Rafto. Nguy\u00ean v\u0103n b\u00e0i Di\u1ec5n v\u0103n \u1ea5y nh\u01b0 sau\u00a0:<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><font color=\"#660000\"><b>DI\u1ec4N V\u0102N TRAO GI\u1ea2I<\/b><br \/>\nC\u1ee6A \u00d4NG ARNE LIJEDAHL LYNNG\u00c5RD,<br \/>\nCH\u1ee6 T\u1ecaCH H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG S\u00c1NG H\u1ed8I RAFTO<br \/>\n<i>Bergen, 4.11.2006<\/i><\/font><\/div>\n<div align=\"left\">K\u00ednh th\u01b0a Ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ed1c h\u1ed9i,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a qu\u00fd v\u1ecb \u0110o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a ch\u01b0 Li\u1ec7t v\u1ecb, Quan kh\u00e1ch, qu\u00fd B\u00e0, qu\u00fd \u00d4ng,<\/div>\n<p>\n&#8220;Nh\u00e2n danh S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto t\u00f4i ng\u1ecf l\u1eddi c\u1ea3m t\u1ea1 s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a ch\u01b0 li\u1ec7t v\u1ecb h\u00f4m nay \u0111\u1ec3 c\u00f9ng tham d\u1ef1 t\u00f4n vinh Nh\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam l\u1ed7i l\u1ea1c, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i l\u1ea7n th\u1ee9 20 Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto. Th\u1eadt \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n l\u00e0 v\u00e0o gi\u1edd n\u00e0y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf trong ng\u00f4i ch\u00f9a c\u1ee7a ng\u00e0i \u1edf Saigon. Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng cho ph\u00e9p H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng sang Na Uy nh\u1eadn gi\u1ea3i.<\/p>\n<p>&#8220;\u0110\u00e2u ph\u1ea3i chuy\u1ec7n t\u00ecnh c\u1edd m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto v\u1eafng m\u1eb7t khi ch\u00fang ta t\u00f4n vinh h\u1ecd. Ch\u01b0 v\u1ecb Jir\u00ed H\u00e1jek \u1edf n\u01b0\u1edbc c\u1ef1u Ti\u1ec7p Kh\u1eafc, Doina Cornea \u1edf L\u1ed7 M\u00e3 Ni, Aung San Suu Kyi \u1edf Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Leyla Zana \u1edf Kurdistan v\u00e0 Rebiya Kadeer \u1edf \u0110\u00f4ng Turkestan \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn l\u00e3nh Gi\u1ea3i Rafto v\u00ec c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00e0n \u00e1p n\u01a1i n\u01b0\u1edbc h\u1ecd mu\u1ed1n b\u00f3p gi\u1ebft ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a h\u1ecd. K\u1ec3 \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay l\u00e0 11 n\u0103m r\u1ed3i, b\u00e0 Aung San Suu Kyi v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb c\u1ea5m c\u1ed1. Ch\u00fang ta \u0111ang \u0111\u1ebfm t\u1eebng ng\u00e0y cho \u0111\u1ebfn khi b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u1ef1 do\u00a0!<\/p>\n<p>&#8220;Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m cho ch\u00fang ta vui m\u1eebng v\u00f4 h\u1ea1n, l\u00e0 hai b\u00e0 Leyla Zana v\u00e0 Rebiya Kadeer v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ra kh\u1ecfi t\u00f9, v\u00e0 c\u00f3 m\u1eb7t h\u00f4m nay n\u01a1i h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u 20 n\u0103m k\u1ef7 ni\u1ec7m Gi\u1ea3i Rafto c\u00f9ng v\u1edbi 9 v\u1ecb \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i kh\u00e1c. Ch\u00fang ta h\u00e3y c\u00f9ng v\u1ed7 tay hoan ngh\u00eanh h\u1ecd.<\/p>\n<p>&#8220;Tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb, n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y nay l\u00e0 Ba Lan v\u00e0 Ti\u1ec7p Kh\u1eafc v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, th\u1eddi m\u00e0 C\u00f4ng \u0111o\u00e0n \u0110o\u00e0n K\u1ebft v\u00e0 phong tr\u00e0o Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng 77 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho c\u00e1c nh\u00e0 ly khai sau b\u1ee9c m\u00e0n s\u1eaft.<\/p>\n<p>&#8220;Gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc Ti\u1ec7p Kh\u1eafc 30 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t s\u1ee3 h\u00e3i khi ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00ean \u00fd ki\u1ebfn h\u1ecd. B\u1ed9 m\u00e1y c\u00f4ng an \u0111\u00e0n \u00e1p c\u00f3 m\u1eb7t kh\u1eafp n\u01a1i. Ch\u1ec9 nh\u1eefng ai th\u1ef1c s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m m\u1edbi d\u00e1m c\u1ea5t l\u00ean ti\u1ebfng n\u00f3i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u1eaft nghi\u1ec7t cho gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb v\u00e0 nh\u1eefng ai \u0111ang c\u00f3 g\u00e1nh n\u1eb7ng gia \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 c\u1eed ch\u1ec9 g\u00ec khi\u1ebfn c\u00f4ng an gi\u01b0\u01a1ng m\u1eaft c\u00fa, t\u1ee9c kh\u1eaft h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb theo d\u00f5i, \u0111e d\u1ecda, c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 s\u00e1ch nhi\u1ec5u. C\u00f4ng an c\u00f3 \u0111\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ng\u0103n c\u1ea5m h\u1ecd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>&#8220;Th\u1eadt x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng khi H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto ch\u1ecdn trao Gi\u1ea3i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto n\u0103m 2006 cho m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t, l\u00e0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i n\u00e0y, v\u00ec su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i \u00f4n h\u00f2a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang b\u00f9ng l\u00ean tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>&#8220;Ch\u00ednh quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i ch\u1eb3ng \u01b0a th\u00edch Gi\u1ea3i Rafto n\u0103m nay, v\u00e0 t\u1ecf l\u1ed9 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa Na Uy v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam qua cu\u1ed9c vi\u1ebfng th\u0103m H\u00e0 N\u1ed9i c\u1ee7a \u1ee6y ban \u0110\u1ed1i ngo\u1ea1i thu\u1ed9c Qu\u1ed1c h\u1ed9i Na Uy h\u00f4m 27 th\u00e1ng 9. Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam t\u1ed1 c\u00e1o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 c\u00f3 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 chia r\u1ebd. Nh\u01b0ng H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto ph\u1ea3n b\u00e1c m\u1ea1nh m\u1ebd lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u n\u00e0y c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i.<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, m\u1ed9t s\u0129 phu l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 l\u00e0 th\u1ebf l\u1ef1c k\u1ebft h\u1ee3p n\u01a1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng ng\u00e0i. L\u00e0 m\u1ed9t T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111em su\u1ed1t \u0111\u1eddi m\u00ecnh ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1eadn t\u1ee5y cho c\u00f4ng l\u00fd th\u0103ng ti\u1ebfn, c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ebfp n\u1ed1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, khoan dung v\u00e0 t\u1eeb bi. Th\u00f4ng qua c\u00e1c ki\u1ebfn ngh\u1ecb ch\u00ednh tr\u1ecb, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 m\u1eddi g\u1ecdi Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n tham gia cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i nh\u1eb1m c\u1ea3i c\u00e1ch d\u00e2n ch\u1ee7, t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i d\u00e2n t\u1ed9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7<\/p>\n<p>&#8220;Th\u1ebf nh\u01b0ng, Ho\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 m\u1ed9t gi\u00e1 qu\u00e1 \u0111\u1eaft. Ti\u00eau ph\u00ed m\u1ea5t 25 n\u0103m t\u00f9 \u0111\u00e0y v\u00e0 hi\u1ec7n nay, v\u00e0o n\u0103m 77 tu\u1ed5i, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf. Nh\u01b0ng c\u0169ng t\u1eeb n\u01a1i qu\u1ea3n ch\u1ebf \u1ea5y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp t\u1ee5c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh. L\u00e0 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o c\u1ee7a m\u1ed9t Gi\u00e1o h\u1ed9i b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n l\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea7n ch\u00fang Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u1ee7ng h\u1ed9 m\u1ea1nh m\u1ebd. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ef1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean C\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>&#8220;Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t h\u00f2a v\u00e0 chia r\u1ebd c\u00f2n m\u00e3i m\u00e3i \u0103n s\u00e2u &#8211; chia r\u1ebd gi\u1eefa mi\u1ec1n B\u1eafc v\u1edbi mi\u1ec1n Nam, chia r\u1ebd gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi qu\u1ed1c gia, chia r\u1ebd gi\u1eefa t\u00f4n gi\u00e1o v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o, gi\u1eefa nh\u00f3m ch\u00ednh tr\u1ecb n\u00e0y v\u1edbi nh\u00f3m v\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb kia, chia r\u1ebd gi\u1eefa c\u00e1c giai c\u1ea5p, gi\u1eefa c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 y\u1ebfu cho vi\u1ec7c h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1edbi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn t\u1eeb B\u1eafc \u0111\u1ebfn Nam Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;D\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam s\u1ed1ng trong s\u1ee3 h\u00e3i t\u1eeb 50 n\u0103m qua. Ri\u00eang m\u1ed9t ch\u1eef &#8220;C\u00f4ng an&#8221; l\u00e0 \u0111\u1ee7 l\u00e0m cho nh\u00e2n d\u00e2n khi\u1ebfp s\u1ee3. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u00e3 th\u00e0nh thi\u00ean t\u00ednh th\u1ee9 hai c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00fd do ch\u00ednh khi\u1ebfn phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1eadm.<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng, d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u1ec9 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c k\u1ebft h\u1ee3p th\u00e0nh kh\u1ed1i, \u0111em t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00e0i n\u0103ng ri\u00eang bi\u1ec7t, kh\u1ea3 n\u0103ng chuy\u00ean m\u00f4n, ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 nhi\u1ec7t t\u00ecnh k\u1ebft li\u00ean nhau trong m\u1ed9t phong tr\u00e0o \u0111\u1ea7y sinh l\u1ef1c.<\/p>\n<p>&#8220;Tuy nhi\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng s\u1ee3 h\u00e3i, v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng s\u1ef1 bao v\u00e2y ngay gi\u1eefa l\u00f2ng x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ec3 h\u1ee3p nh\u1ea5t th\u00e0nh nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u1ea3n kh\u00e1ng v\u1edbi h\u1eb1ng ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, xu\u1ea5t b\u1ea3n b\u00e1o ch\u00ed m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n xin ph\u00e9p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi cho n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111a \u0111\u1ea3ng. S\u1eed d\u1ee5ng Internet, ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n Vi\u1ec7t t\u00ecm ra ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i \u00fd ki\u1ebfn v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n<p>&#8220;Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1eabn quy\u1ebft t\u00e2m b\u00e1m gi\u1eef quy\u1ec1n b\u00ednh \u0111\u1ed9c t\u00e0i n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u1ea3n \u1ee9ng, b\u1eb1ng s\u00e1ch nhi\u1ec5u h\u01a1n l\u00e0 b\u1eb1ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. M\u1edbi \u0111\u00e2y trong cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang l\u00ean, s\u00e1ng ng\u00e0y 15.10.2006 c\u00f4ng an b\u1eaft giam 3 nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u00e0 theo ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y cho bi\u1ebft l\u00e0 h\u1ecd d\u1ef1 tr\u00f9 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn cho s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t Li\u00ean minh D\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>&#8220;D\u00f9 r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft tham gia C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 c\u00e1c Quy\u1ec1n d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn quy\u1ec1n ph\u00ea b\u00ecnh. Truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng \u0111o\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n hi\u1ec7n h\u1eefu, khi kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u1ef1c thu\u1ed9c v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n l\u00fd nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m g\u00ec tr\u00e1i ch\u1ed1ng v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n.<\/p>\n<p>&#8220;B\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00f4n vinh Gi\u1ea3i Rafto l\u1ea7n th\u1ee9 20 cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ef1c k\u1ef3 r\u1ed9ng l\u1edbn m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, v\u1edbi quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u1ea5u tranh \u00f4n h\u00f2a nh\u1eb1m thay th\u1ebf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7, m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111a \u0111\u1ea3ng x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean ph\u00e1p quy\u1ec1n v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n nh\u00e2n quy\u1ec1n qu\u1ed1c t\u1ebf. Ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi hi\u1ec3m nguy b\u1ecb nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u00e0n \u00e1p. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i k\u1ef3 v\u1ecdng r\u1eb1ng m\u1ed7i d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111o\u00e0n k\u1ebft t\u01b0\u01a1ng li\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eadu thu\u1eabn v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 cho c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>&#8220;Tuy nhi\u00ean, nh\u01b0 Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u00e0 Shirin Ebadi n\u00f3i r\u1eb1ng\u00a0: D\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 do n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i trao t\u1eb7ng. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u1ea3i n\u1ea9y n\u1edf ngay tr\u00ean ch\u00ednh qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh. Trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m nay, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Quang \u0110\u1ed9 c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m, khi H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng, ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam n\u1eb1m trong tay nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;Cho ph\u00e9p t\u00f4i k\u1ebft th\u00fac b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u h\u00f4m nay b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9\u00a0: &#8220;S\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u00fac nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o b\u1ecbt mi\u1ec7ng nh\u00e2n d\u00e2n m\u00e3i m\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fac to\u00e0n d\u00e2n \u0111\u1ee9ng l\u00ean nh\u01b0 t\u1ee9c n\u01b0\u1edbc v\u1ee1 b\u1edd. T\u1ea5t c\u1ea3 80 tri\u1ec7u d\u00e2n s\u1ebd \u0111\u1ed3ng thanh \u0111\u00f2i h\u1ecfi d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n. L\u00fac \u1ea5y ch\u00ednh quy\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m ng\u01a1 tr\u01b0\u1edbc y\u00eau s\u00e1ch \u1ea5y, v\u00ec ph\u1ea3i tr\u1ef1c di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i \u00e1p \u0111\u1ea3o. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fac t\u00ecnh h\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam b\u00f3 bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i thay, v\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ebd l\u00f3 d\u1ea1ng&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Ng\u00e0y h\u00f4m nay \u0111\u00e2y t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen, nh\u00e2n d\u00e2n Na Uy c\u00f9ng v\u1edbi ch\u01b0 li\u1ec7t v\u1ecb quan kh\u00e1ch n\u1eafm l\u1ea5y tay nh\u1eefng b\u1eb1ng h\u1eefu Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 c\u00f9ng chia s\u1ebb to\u00e0n th\u1ec3 vi\u1ec5n ki\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh th\u1eadt c\u00e1m \u01a1n qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8220;H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ee7y quy\u1ec1n cho \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i thay ng\u00e0i l\u00e3nh Gi\u1ea3i Rafto. \u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i l\u00e0 nh\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u01b0u t\u00fa, nh\u00e0 b\u00e1o, s\u1eed gia v\u00e0 thi s\u0129 s\u1ed1ng l\u01b0u \u0111\u00e0y t\u1ea1i Paris. \u00d4ng kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t ng\u00f4n cho d\u00e2n ch\u1ee7 qua c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n t\u1ea1i Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ed1c t\u1ebf, bi\u00ean so\u1ea1n nh\u1eefng ph\u00fac tr\u00ecnh v\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 nh\u00e2n quy\u1ec1n, d\u00e2n ch\u1ee7 c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng m\u1edf nh\u1eefng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00f2i h\u1ecfi tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n v\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c, v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng huy \u0111\u1ed9ng c\u00e1c \u00e1p l\u1ef1c qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u1eb1m x\u00f3a b\u1ecf \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ea1t nhi\u1ec1u th\u00e0nh qu\u1ea3 trong vi\u1ec7c tr\u1ea3 t\u1ef1 do cho nh\u1eefng t\u00f9 nh\u00e2n ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 t\u00f9 nh\u00e2n t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;Xin m\u1eddi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i b\u01b0\u1edbc l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u nh\u1eadn v\u0103n b\u1eb1ng Rafto.&#8221;<\/p>\n<p>\nTi\u1ebfng v\u1ed7 tay n\u1ed3ng di\u1ec7t vang l\u00ean kh\u00f4ng d\u1ee9t, r\u1ed3i b\u1ed7ng nhi\u00ean c\u1ea3 h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng l\u00ean v\u1ed7 tay khi \u00f4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i b\u01b0\u1edbc l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 nguy\u00ean v\u0103n \u0111\u00e1p t\u1eeb c\u1ee7a \u00f4ng \u00c1i\u00a0:<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><font color=\"#660000\">Thay m\u1eb7t H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9<br \/>\n<b>\u00d4ng V\u00f5 V\u0103n \u00c1i \u0111\u00e1p t\u1eeb c\u1ea3m t\u1ea1 Gi\u1ea3i Rafto 2006<\/b><br \/>\n<i>Bergen, 4.11.2006<\/i><\/font><\/div>\n<div align=\"left\">&#8220;K\u00ednh Ng\u00e0i Ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 qu\u00fd v\u1ecb \u0110\u1ea1i bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a \u00d4ng \u0110\u00f4 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a \u00d4ng Ch\u1ee7 t\u1ecbch v\u00e0 ch\u01b0 v\u1ecb Th\u00e0nh vi\u00ean S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a ch\u01b0 v\u1ecb t\u1eebng \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Rafto,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a c\u00e1c Nh\u00e0 B\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u00e2n quy\u1ec1n,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a qu\u00fd B\u00e0 qu\u00fd \u00d4ng v\u00e0 c\u00e1c B\u1ea1n,<\/div>\n<p>\n&#8220;T\u00f4i c\u1ef1c k\u1ef3 x\u00fac \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc qu\u00fd v\u1ecb h\u00f4m nay \u0111\u1ec3 thay m\u1eb7t H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 l\u00e3nh gi\u1ea3i. Xin tr\u00e2n tr\u1ecdng t\u1ea1 \u01a1n S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto \u0111\u00e3 vinh danh  m\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam B\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u1edbi t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng s\u00e1ng gi\u00e1.<\/p>\n<p>&#8220;T\u00f4i m\u01a1 \u01b0\u1edbc H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng vinh di\u1ec7u c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e2n t\u1eadp v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen d\u1ef1 l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 20 n\u0103m Gi\u1ea3i Rafto. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd \u1ea5m l\u00f2ng th\u1ea5y m\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng xi\u1ebft bao m\u01a1 \u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn Na Uy. Nh\u01b0ng l\u00e2m c\u1ea3nh qu\u1ea3n ch\u1ebf, t\u00f9 \u0111\u00e0y ngay trong ng\u00f4i ch\u00f9a c\u1ee7a m\u00ecnh. H\u01a1n th\u1ebf, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n phi\u00eau l\u01b0u ra \u0111i, khi nghi ng\u1ea1i nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng cho H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf v\u1ec1. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i : &#8220;Ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t, c\u1ea1nh k\u1ec1 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o t\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf r\u01a1i \u0111\u1ed3ng b\u00e0o t\u00f4i cho \u0111\u1ebfn khi n\u00e0o Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 t\u1ef1 do&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Qu\u00fd v\u1ecb v\u1eeba vinh danh H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 nh\u01b0 m\u1ed9t &#8220;th\u1ebf l\u1ef1c k\u1ebft h\u1ee3p&#8221;, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang b\u00f9ng l\u00ean t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Nh\u01b0ng \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u tr\u01b0\u1edbc, su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi d\u00e0i \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng b\u1ea1o l\u1ef1c \u0111\u1ed9c t\u00e0i, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i cho \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Vi\u1ec7t Nam s\u1ef1 t\u1ef1 do cao qu\u00fd nh\u1ea5t : \u0111\u00f3 l\u00e0 T\u1ef1 do tho\u00e1t ly kh\u1ecfi S\u1ee3 h\u00e3i.<\/p>\n<p>&#8220;Ng\u00e0y nay d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ea3ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c v\u1edbi hi\u1ec3m nguy \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n cho tinh th\u1ea7n t\u1ef1 do s\u1ed1ng s\u00f3t. Ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ec3u t\u1ecf \u00f4n h\u00f2a nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn, l\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1eaft giam, b\u1ecb s\u00e1ch nhi\u1ec5u, b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9. Con c\u00e1i h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb \u0111u\u1ed5i ra kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc t\u1ee9c kh\u1eafc, b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd b\u1ecb sa th\u1ea3i, gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd l\u00e2m c\u1ea3nh ngh\u00e8o t\u00fang. Con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ng\u00e0y nay c\u1ea3m th\u1ea5y v\u00f4 v\u1ecdng v\u00e0 tr\u01a1 tr\u1ecdi tr\u01b0\u1edbc b\u1ed9 m\u00e1y Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111ang theo d\u00f5i v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n<p>&#8220;V\u1edbi s\u1ef1 t\u1ef1 t\u1ea1i v\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u01b0\u1ee3t qua s\u1ee3 h\u00e3i. \u0110\u00e2y l\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i cho phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 t\u00f9 \u0111\u00e0y, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed9t phong tr\u00e0o b\u1ea5t tu\u00e2n d\u00e2n s\u1ef1, c\u1ea7m \u0111\u1ea7u c\u00e1c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee9u tr\u1ee3 n\u1ea1n d\u00e2n l\u0169 l\u1ee5t, c\u00f4ng khai \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n cho t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n b\u00e1o ch\u00ed t\u1ef1 do, y\u00eau c\u1ea7u x\u00f3a b\u1ecf \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p to\u00e0n d\u00e2n chung quanh m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n h\u00f3a d\u00e2n ch\u1ee7. \u0110\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i h\u1ee9ng v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 theo g\u01b0\u01a1ng H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng, m\u00e0 ng\u00e0y nay c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o, c\u1ef1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean C\u1ed9ng s\u1ea3n, c\u00e1c nh\u00e0 ly khai s\u1eed d\u1ee5ng Internet, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n&#8230; thu\u1ed9c m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e3 gan d\u1ea1 l\u1ea5y l\u1ea1i t\u1ef1 tin \u0111\u1ee9ng l\u00ean th\u00e1ch th\u1ee9c nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n, m\u1ed9t phong tri\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 cho vi\u1ec7c y\u00eau s\u00e1ch c\u1ea3i t\u1ed5 ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8220;Ch\u00ednh n\u01a1i th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a t\u00f9 ng\u1ee5c, s\u1ee3 h\u00e3i, v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea3o v\u1ec7 Quy\u1ec1n S\u1ed1ng, m\u00e0 t\u00f4i k\u1ebft li\u00ean v\u1edbi H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. Do tham gia phong tr\u00e0o kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng Ph\u00e1p gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c, t\u00f4i b\u1ecb b\u1eaft, b\u1ecb tra t\u1ea5n v\u00e0o n\u0103m 13 tu\u1ed5i. \u0110\u1ebfn th\u0103m t\u00f4i trong t\u00f9, th\u00e2n ph\u1ee5 t\u00f4i mang cho t\u00f4i nhi\u1ec3u b\u1ed9 kinh Ph\u1eadt. Th\u1eddi tr\u1ebb tu\u1ed5i \u1ea5y, t\u00f4i ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc h\u00ecnh \u1ea3nh ch\u01b0 v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t, nh\u1eefng v\u1ecb kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i trong \u0111\u1eddi c\u1ee9u \u0111\u1ed9 qu\u1ea7n sinh. T\u00f4i c\u1ef1c k\u1ef3 m\u1ee7i l\u00f2ng v\u1edbi B\u1ed3 T\u00e1t \u0110\u1ecba T\u1ea1ng. Ng\u00e0i hi\u1ec7n th\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee9u nh\u1eefng ai \u0111ang b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1, r\u00ean si\u1ebft kh\u1ed5 \u0111au. Ng\u00e0i l\u1eadp nguy\u1ec7n v\u00e0 th\u1ec1 s\u1ebd kh\u00f4ng th\u00e0nh Ph\u1eadt khi c\u00f2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb giam h\u00e3m trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c. L\u1eddi nguy\u1ec7n \u1ea5y nghi\u1ec5m nhi\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0111\u1eddi t\u00f4i, v\u00e0 c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3, t\u00f4i nguy\u1ec7n hi\u1ebfn \u0111\u1eddi m\u00ecnh cho vi\u1ec7c gi\u1ea3i tho\u00e1t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 v\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u1eafc h\u00e0m oan, \u1ee9c ch\u1ebf trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 t\u00f9 tr\u00ean to\u00e0n c\u00f5i Vi\u1ec7t Nam. T\u00f4i t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i con ng\u01b0\u1eddi Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 tinh th\u1ea7n b\u1ed3 t\u00e1t \u0111\u1ea1o v\u1edbi l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 an nh\u00e0n hay an to\u00e0n cho ri\u00eang c\u00e1 nh\u00e2n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. B\u1edfi v\u1eady, t\u00f4i t\u1ef1 th\u1ea5y v\u00f4 v\u00e0n vinh d\u1ef1 khi \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i giao ph\u00f3 thay m\u1eb7t ng\u00e0i \u0111\u1ebfn l\u00e3nh gi\u1ea3i h\u00f4m nay.<\/p>\n<div align=\"left\">&#8220;Th\u01b0a c\u00e1c B\u1ea1n,<\/div>\n<p>\n&#8220;Qua tr\u01b0\u1eddng k\u1ef3 hai ngh\u00ecn n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam ch\u00fang t\u1ed1i s\u1ed1ng m\u00e3i v\u1edbi chi\u1ebfn tranh, v\u1edbi nh\u1eefng cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng d\u1ed3n d\u1eadp. Nh\u01b0ng v\u1edbi d\u0169ng kh\u00ed v\u00e0 quy\u1ebft t\u00e2m, d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u00e1nh b\u1eadt qu\u00e2n ngo\u1ea1i x\u00e2m ra kh\u1ecfi b\u1edd c\u00f5i, \u0111\u1ec3 g\u00ecn gi\u1eef t\u1ef1 do cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc bao tr\u1edf l\u1ef1c b\u1ea5t l\u1ee3i kh\u00f3 ng\u1edd. Ch\u1eef Vi\u1ec7t trong ng\u00f4n ng\u1eef n\u01b0\u1edbc t\u00f4i, ngo\u00e0i m\u1ea5y ngh\u0129a kh\u00e1c, c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;v\u01b0\u1ee3t&#8221;. Sau m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m B\u1eafc thu\u1ed9c, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m Ph\u00e1p thu\u1ed9c, v\u00e0 ba th\u1eadp k\u1ef7 t\u00e0n ph\u00e1 kh\u00f4ng sao k\u1ec3 xi\u1ebft trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam v\u1eeba qua, ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 anh d\u0169ng v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng bi\u1ebft bao tr\u1edf l\u1ef1c \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n b\u1ea3n s\u1eafc v\u00e0 n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>&#8220;Tuy nhi\u00ean, h\u00f4m nay \u0111\u00e2y, nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t h\u00ecnh th\u00e1i chi\u1ebfn tranh m\u1edbi  &#8211; m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng b\u1eb1ng s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m v\u00e0 anh h\u00f9ng m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ec cu\u1ed9c chi\u1ebfn h\u00f4m nay kh\u00f4ng l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng \u0111o\u00e0n qu\u00e2n x\u00e2m l\u0103ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c N\u1ed8I X\u00c2M, m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn d\u1ea5y l\u00ean t\u1eeb gi\u1eefa l\u00f2ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0 n\u1ea1n s\u01b0 t\u1eed tr\u00f9ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh do \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n g\u00e2y h\u1ea5n nh\u00e2n d\u00e2n h\u1ecd, m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u00e1p \u0111\u1eb7t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ngo\u1ea1i lai v\u00e0o n\u00e3o tr\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam, nh\u1eb1m n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n b\u00ednh b\u1eb1ng c\u00e1ch tri\u1ec7t ti\u00eau m\u1ecdi ti\u1ebfng n\u00f3i kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a C\u1ed9ng s\u1ea3n. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng s\u1ee3 h\u00e3i tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c N\u1ed8I X\u00c2M n\u00e0y. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eafng tr\u1eadn m\u1ed9t m\u00ecnh nh\u01b0 hai m\u01b0\u01a1i th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng duy\u00ean, t\u01b0\u01a1ng sinh h\u00f4m nay, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ea7n s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng k\u1ebft li\u00ean qu\u1ed1c t\u1ebf, c\u1ee7a c\u00f4ng lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi, c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n ch\u1ee7 to\u00e0n c\u1ea7u, h\u1eadu thu\u1eabn ch\u00fang t\u00f4i \u0111i t\u1edbi th\u1eafng l\u1ee3i.<\/p>\n<p>&#8220;Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 Gi\u1ea3i Nh\u00e2n quy\u1ec1n Qu\u1ed1c t\u1ebf Rafto mang \u00fd ngh\u0129a v\u0129 \u0111\u1ea1i cho d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam h\u00f4m nay. T\u00f4i tin r\u1eb1ng Gi\u1ea3i Rafto l\u00e0 b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t c\u1ee7a phong tr\u00e0o d\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u00f4i.<\/p>\n<p>&#8220;T\u1eeb ng\u00e0y chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam k\u1ebft th\u00fac n\u0103m 1975, c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 nh\u1eafm m\u1eaft tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c vi ph\u1ea1m nh\u00e2n quy\u1ec1n tr\u1eafng tr\u1ee3n c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kinh t\u1ebf theo ch\u00ednh s\u00e1ch \u0110\u1ed5i M\u1edbi, nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n C\u1ed9ng s\u1ea3n v\u1eabn duy tr\u00ec m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00f3ng k\u00edn tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb. Th\u1ebf m\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 b\u00ecnh ch\u00e2n nh\u01b0 v\u1ea1i &#8220;coi nh\u01b0 m\u1ecdi s\u1ef1 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng&#8221; v\u1edbi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i. Bi\u1ebft bao l\u00e0 cu\u1ed9c b\u1eaft b\u1edb gi\u1edbi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng ch\u00ednh ki\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o ch\u00ed, truy\u1ec1n th\u00f4ng qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u1eafc nh\u1edf, n\u00ean ch\u1eb3ng \u0111em l\u1ea1i \u00e1p l\u1ef1c n\u00e0o cho vi\u1ec7c c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>&#8220;Nh\u01b0ng h\u00f4m nay \u0111\u00e2y, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto ph\u00e1 \u0111\u1ed5 b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng l\u1eb7ng c\u00e2m <i>(omert\u00e0 \u00a0<a name=\"footnote1\"><\/a><a href=\"#note1\">(1)<\/a>)<\/i> t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. Kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Quy\u1ec1n, n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 Ngh\u0129a v\u1ee5, c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 h\u1eadu thu\u1eabn nh\u1eefng d\u00e2n t\u1ed9c b\u1ecb t\u01b0\u1edbt \u0111o\u1ea1t t\u1ef1 do v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n. Trong tinh th\u1ea7n nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, ngh\u0129a v\u1ee5 \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Quy\u1ec1n Can thi\u1ec7p&#8221; (Right to interference). Quy\u1ec1n n\u00e0y lu\u00f4n b\u1ecb c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i hay \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n ph\u1ea3n ch\u1ed1ng, khi h\u1ecd b\u00f4 b\u00f4 t\u1ed1 c\u00e1o &#8220;x\u00e2m ph\u1ea1m n\u1ed9i b\u1ed9 qu\u1ed1c gia h\u1ecd&#8221;l\u00e0m c\u1edb c\u1ea5m ng\u0103n ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i hay \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u1ea7m. M\u1ecdi d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng nh\u00e2n quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7. C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f3 ngh\u0129a v\u1ee5 li\u00ean \u0111\u1edbi \u0111\u1ec3 h\u1eadu thu\u1eabn c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh \u00f4n h\u00f2a \u1ea5y, v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho c\u00e1c quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec. Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tham gia k\u00fd k\u1ebft c\u00e1c C\u00f4ng \u01b0\u1edbc ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1ec1 Quy\u1ec1n Con Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ngo\u1ea1i l\u1ec7 n\u00e0o cho ph\u00e9p tr\u00e1nh n\u00e9 nh\u1eefng qui t\u1eafc qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p>&#8220;Quy\u1ec1n Can thi\u1ec7p&#8221; c\u00f3 m\u1edbi m\u1ebb g\u00ec v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e2u. Trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1eeba qua, Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng th\u1eafng tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, m\u00e0 th\u1eafng nh\u1edd s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn c\u1ee7a Stockholm, Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n, Lu\u00e2n \u0110\u00f4n, Paris, Tokyo, v.v&#8230; s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u1ecdn h\u1ea3i tri\u1ec1u c\u00f4ng lu\u1eadn quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. Quy\u1ebft t\u00e2m \u1ea5y th\u1eadt cao qu\u00fd, nh\u01b0ng ti\u1ebfc thay \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111em l\u1ea1i n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh ch\u00e2n th\u1eadt cho to\u00e0n d\u00e2n Vi\u1ec7t. T\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb v\u00e0o gi\u1eefa th\u1eadp ni\u00ean 60 &#8220;H\u1ed9i ngh\u1ecb Stockkholm&#8221; l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u00e1c phong tr\u00e0o h\u00f2a b\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi cho Vi\u1ec7t Nam, nh\u1eb1m c\u1ee5 th\u1ec3 h\u00f3a &#8220;Quy\u1ec1n Can thi\u1ec7p&#8221;, b\u1eaft c\u00e1c phe l\u00e2m chi\u1ebfn ch\u1ea5p nh\u1eadn gi\u1ea3i ph\u00e1p h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 h\u00f2a h\u1ee3p h\u00f2a gi\u1ea3i d\u00e2n t\u1ed9c. Th\u1eddi \u0111\u00f3, t\u00f4i ph\u00e1t ng\u00f4n cho Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf, t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p H\u00f2a b\u00ecnh d\u00e2n t\u1ed9c theo tinh th\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Th\u1ebf nh\u01b0ng, khi c\u00e1c \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi tham d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb Stockkholm, h\u1ecd li\u1ec1n tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea9y chay n\u1ebfu t\u00f4i c\u00f3 m\u1eb7t. M\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt trong ban t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e3 t\u1eeb Stockholm \u0111\u1ebfn g\u1eb7p t\u00f4i, n\u0103n n\u1ec9 t\u00f4i \u0111\u1eebng \u0111\u1ebfn. V\u1ecb n\u00e0y n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i duy nh\u1ea5t &#8220;mang l\u1ea1i may m\u1eafn cho h\u00f2a b\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam&#8221;. V\u00ec vi\u1ec7c chung c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u00f4i nh\u1eadn l\u1eddi. Nh\u01b0ng t\u1eeb th\u00e2m t\u00e2m t\u00f4i l\u00fac \u0111\u00f3, t\u00f4i bi\u1ebft r\u00f5 nh\u01b0 \u0111inh \u0111\u00f3ng c\u1ed9t r\u1eb1ng, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u c\u01a1 h\u00f2a b\u00ecnh, th\u00ec c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u00fac h\u1ecd y\u00eau s\u00e1ch chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb tr\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>&#8220;B\u1edfi v\u1eady, Gi\u1ea3i Rafto do Na Uy t\u1eb7ng th\u01b0\u1edfng, m\u00e0 Na Uy l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia B\u1eafc \u00c2u, mang \u00fd ngh\u0129a tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i cho to\u00e0n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc t\u00f4i. M\u1ea5y th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, H\u1ed9i ngh\u1ecb Stockholm c\u1ed1 t\u00ecm &#8220;m\u1ed9t may m\u1eafn cho h\u00f2a b\u00ecnh Vi\u1ec7t Nam&#8221;. Th\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng thay, n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh h\u1ecd t\u00ecm ki\u1ebfm \u1ea5y kh\u00f4ng mang l\u1ea1i t\u1ef1 do v\u00e0 t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7 cho d\u00e2n n\u01b0\u1edbc t\u00f4i. Nh\u01b0ng h\u00f4m nay, ch\u1eb3ng ai kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto \u0111ang k\u00eau g\u1ecdi kh\u1eafp m\u1eb7t \u0111\u1ecba c\u1ea7u v\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam h\u00e3y mang l\u1ea1i &#8220;ni\u1ec1m may m\u1eafn cho d\u00e2n ch\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam&#8221;. Ch\u00fang ta h\u00e3y n\u1eafm l\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i ngh\u00ecn v\u00e0ng n\u00e0y.<\/p>\n<p>&#8220;Trong nh\u1eefng ng\u00e0y t\u1edbi \u0111\u00e2y, H\u00e0 N\u1ed9i l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e0 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh APEC v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n c\u00e1c nguy\u00ean th\u1ee7 qu\u1ed1c gia trong th\u1ebf gi\u1edbi, trong s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3, George W. Bush. T\u00f4i hy v\u1ecdng c\u00e1c v\u1ecb kh\u00e1ch nguy\u00ean th\u1ee7 n\u00e0y s\u1ebd l\u1eafng nghe b\u1ee9c Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p do S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto g\u1eedi t\u1edbi, \u0111\u1ec3 h\u1eadu thu\u1eabn cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a \u00f4n h\u00f2a t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>&#8220;K\u1ecbch t\u00e1c gia Henrik Ibsen, m\u00e0 n\u0103m nay nh\u00e2n d\u00e2n Na Uy k\u1ef7 ni\u1ec7m m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t, t\u1eebng vi\u1ebft r\u1eb1ng : <i>&#8220;D\u1ec5 bi\u1ebft bao cho ta \u1ea9n n\u00e1u trong l\u00e2u \u0111\u00e0i tr\u00ean m\u00e2y. V\u00e0 c\u0169ng d\u1ec5 bi\u1ebft bao \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng l\u00e2u \u0111\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf !&#8221;<\/i><\/p>\n<p>&#8220;Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 11 n\u0103m 2006 t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Bergen n\u00e0y, nh\u00e2n d\u00e2n Na Uy \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a l\u00e2u \u0111\u00e0i tr\u00ean ch\u00edn t\u1eebng m\u00e2y kia xu\u1ed1ng x\u00e2y tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Cho ph\u00e9p t\u00f4i l\u00e0m m\u1ea5y c\u00e2u th\u01a1 t\u1eb7ng Henrik Ibsen v\u00e0 S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto :<\/p>\n<blockquote><p><i>H\u00f2a b\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ee5 hoa<br \/>\nn\u1edf gi\u1eefa t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 ti\u1ebfng h\u00e1t<br \/>\n\u00d4i cho t\u00f4i xin th\u00eam mu\u00f4n ngh\u00ecn \u0110\u00f4i M\u1eaft<br \/>\n\u0111\u1ec3 t\u00f4i kh\u00f3c l\u1edbn Ni\u1ec1m Vui<br \/>\nv\u00e0 nh\u00ecn quanh<br \/>\nmong manh b\u00f4ng hoa nh\u1ecf<br \/>\nch\u01b0a m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u01b0ng n\u1edf \u0111\u00e3 thi\u00ean thu.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>\n&#8220;Xin bi\u1ebft \u01a1n s\u1ef1 l\u1eafng nghe c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c B\u1ea1n&#8221;.<\/p>\n<p>Trong Th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed s\u1eafp t\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh ti\u1ebfp ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh L\u1ec5 h\u1ed9i Rafto 2006 t\u1eeb ng\u00e0y 3 cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 6.11.2006, hai cu\u1ed9c h\u1ed9i lu\u1eadn v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb Vi\u1ec7t Nam do S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bergen t\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u0169ng nh\u01b0 cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao v\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i Ch\u00e2u \u00c2u t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo.<\/p>\n<p><\/p>\n<hr>\n<p><a name=\"note1\"><\/a><a href=\"#footnote1\">(1)<\/a> <\/p>\n<hr>\n<p><a name=\"note1\"><\/a><a href=\"#footnote1\">(1)<\/a><i>Omert\u00e0<\/i> l\u00e0 ch\u1eef \u00dd, ph\u01b0\u01a1ng ng\u1eef c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ch\u1eef <i>umilt\u00e0<\/i> trong ngh\u0129a b\u1ecb l\u0103ng nh\u1ee5c. <i>Omert\u00e0<\/i> xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 50 trong gi\u1edbi Mafia theo ngh\u0129a Lu\u1eadt c\u00e2m mi\u1ec7ng h\u1ebfn (loi du silence\/law of silence), lu\u1eadt n\u00e0y khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ed1 c\u00e1o nh\u1eefng h\u00e0nh vi phi ph\u00e1p, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a b\u1ecdn Mafia, ai n\u00f3i ra, ai ti\u1ebft l\u1ed9 s\u1ebd b\u1ecb ch\u00fang \u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n<hr>\n<p><\/p>\n<p align=\"center\">\n<a href=\"http:\/\/www.queme.net\/ubcv.ibib\/PR\/doc\/Unicode_2006-1105.doc\"><br \/>\n<font color=\"#AF7211\"><b>Unicode<\/b><\/font><\/a> &#8211;<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.queme.net\/ubcv.ibib\/PR\/doc\/VNI_2006-1105.doc\"><br \/>\n<font color=\"#AF7211\"><b>VNI<\/b><\/font><\/a> &#8211;<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.queme.net\/ubcv.ibib\/PR\/doc\/VIQR_2006-1105.doc\"><br \/>\n<font color=\"#AF7211\"><b>VIQR<\/b><\/font><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BERGEN (Na Uy), ng\u00e0y 5.11.2006 (PTTPGQT) &#8211; Bergen l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u00f4 n\u01b0\u1edbc Na Uy v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XI, \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XIV m\u1edbi d\u1eddi v\u1ec1 Oslo l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 hi\u1ec7n t\u1ea1i. Bergen l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00fai tr\u00e1ng l\u1ec7, hi\u1ec1n h\u00f2a n\u1eb1m c\u1ea1nh b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda T\u00e2y. T\u1eeb phi tr\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn v\u1ec1 trung t\u00e2m &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-703","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tin-pttpgqt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}