{"id":805,"date":"2007-05-16T12:00:00","date_gmt":"2007-05-16T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/queme.org\/en\/hi-lun-quc-t-v-ha-bnh-thng-qua-s-pht-trin-con-ngi-ti-th-oslo-vi-s\/"},"modified":"2016-09-09T13:48:21","modified_gmt":"2016-09-09T13:48:21","slug":"hi-lun-quc-t-v-ha-bnh-thng-qua-s-pht-trin-con-ngi-ti-th-oslo-vi-s","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/queme.org\/vi\/hi-lun-quc-t-v-ha-bnh-thng-qua-s-pht-trin-con-ngi-ti-th-oslo-vi-s\/","title":{"rendered":"H\u1ed9i lu\u1eadn Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo v\u1edbi s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a c\u00e1c Gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, Ch\u00ednh tr\u1ecb gia \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9, T\u00edch Lan, Th\u00e1i Lan, Anh, Ph\u00e1p&#8230; &#8211; D\u00e2n bi\u1ec3u \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o Nauy t\u00e1n th\u00e1n Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi h\u00f2a \u0111\u1ed3ng t\u00f4n gi\u00e1o &#8211; C\u01b0 s\u0129 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i gi\u1ea3i th\u00edch vi\u1ec7c &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; c\u1ee7a G\u00edao h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t"},"content":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 16.5.2007 (PTTPGQT) &#8211; <b>\u00ab\u00a0H\u1ed9i lu\u1eadn Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi\u00a0\u00bb<\/b> v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh, Vi\u1ec7n ch\u1ee7 ch\u00f9a Khu\u00f4ng Vi\u1ec7t v\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t H\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1i Nauy t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo, Nauy, h\u00f4m 5.5. v\u1eeba qua.<\/p>\n<p>Di\u1ec5n gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u1ebf g\u00f3p m\u1eb7t tham lu\u1eadn l\u00e0 nh\u1eefng gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, h\u1ecdc gi\u1ea3, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, b\u00e1c s\u0129 chuy\u00ean khoa, nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb&#8230; Nh\u01b0 Ti\u1ebfn s\u0129 Vachaspati Upadhyaya, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc New Delhi, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Ti\u1ebfn s\u0129 Sumana Ratnayaka, Gi\u1ea3ng s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc T\u00edch Lan, Ti\u1ebfn s\u0129 Bongkot Sitthipol, Nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i \u1edf Th\u00e1i Lan, Ti\u1ebfn s\u0129 Mahinda Deegalle, Gi\u1ea3ng s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bath, Anh qu\u1ed1c, B\u00e1c s\u0129 Uttam Baura, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ec7nh l\u00fd t\u1ea1i B\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Y khoa Bichat-Claude Bernard, Paris, C\u01b0 s\u0129 Egil Lothe, Ch\u1ee7 t\u1ecbch Li\u00ean \u0111o\u00e0n Ph\u1eadt gi\u00e1o Nauy, v.v&#8230; \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f2n c\u00f3 D\u00e2n bi\u1ec3u Dagfinn H\u00f8ybr\u00e5ten, Qu\u1ed1c h\u1ed9i Na Uy, Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o, \u00d4ng Tom Kleppest\u00f8, \u0110\u1ea1i di\u1ec7n S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto, b\u00e0 Daniela Rapisarda, \u0110i\u1ec1u h\u1ee3p vi\u00ean Di\u1ec5n \u0111\u00e0n H\u00f2a b\u00ecnh thu\u1ed9c H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o Nauy, v\u00e0 C\u01b0 s\u0129 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, \u0110\u1ea1i di\u1ec7n Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn v\u00e0o h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng tham d\u1ef1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o h\u00e0ng tr\u0103m quan kh\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 Nauy, c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ee9c gi\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Nauy, ch\u01b0 T\u0103ng Ni Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u1edf Nauy, B\u1eafc \u00c2u v\u00e0 T\u00e2y \u00c2u. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f2n c\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Th\u00edch Ph\u01b0\u1edbc Nh\u01a1n, T\u1ed5ng v\u1ee5 tr\u01b0\u1edfng T\u1ed5ng v\u1ee5 Thanh ni\u00ean, c\u00f9ng S\u01b0 c\u00f4 Th\u00edch N\u1eef B\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea1i \u00dac \u0110\u1ea1i L\u1ee3i v\u00e0 T\u00e2n T\u00e2y Lan, v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Th\u00edch Gi\u00e1c \u0110\u1eb3ng, T\u1ed5ng v\u1ee5 tr\u01b0\u1edfng T\u1ed5ng v\u1ee5 Truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0110\u1ea1i di\u1ec7n Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t H\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 &#8211; V\u0103n ph\u00f2ng II Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o, v\u00e0 \u0110\u1ea1i \u0111\u1ee9c Th\u00edch H\u1ea1nh T\u1ea5n, \u0110\u1ea1i di\u1ec7n Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t H\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1i Li\u00ean bang \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y H\u1ed9i lu\u1eadn \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean kh\u00f4ng kh\u00ed \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u1edfi m\u1edf, ch\u00e2n t\u00ecnh v\u00e0 m\u1edf ra m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e2n b\u1ea3n qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<table width=\"201\" border=\"0\" align=\"left\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_thichtriminh.jpg\" width=\"200\" height=\"251\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>B\u00e0i <b>Di\u1ec5n v\u0103n Khai m\u1ea1c<\/b> sau \u0111\u00e2y c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng <b>Th\u00edch Tr\u00ed Minh<\/b> n\u00f3i l\u00ean l\u00fd do, \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng v\u00e0 tinh th\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;Nam M\u00f4 B\u1ed5n s\u01b0 Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni Ph\u1eadt.<br \/>\n&#8220;K\u00ednh b\u1ea1ch ch\u01b0 v\u1ecb Cao t\u0103ng,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a ch\u01b0 v\u1ecb H\u1ecdc gi\u1ea3, Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, Nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng X\u00e3 h\u1ed9i, Nh\u00e2n quy\u1ec1n, Ch\u00ednh tr\u1ecb,<br \/>\n&#8220;K\u00ednh th\u01b0a qu\u00fd v\u1ecb Quan kh\u00e1ch, qu\u00fd B\u00e0 qu\u00fd \u00d4ng, qu\u00fd \u0110\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed,<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Kinh Ph\u00e1p Hoa, ph\u1ea9m Th\u00ed d\u1ee5, n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cBa c\u00f5i kh\u00f4ng y\u00ean, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u00e0 l\u1eeda\u201d.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Ch\u1ec9 n\u00f3i ri\u00eang vi\u1ec7c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111ang t\u0103ng cao v\u00ec hi\u1ec7u \u1ee9ng l\u1ed3ng k\u00ednh \u0111\u00e3 l\u00e0m cho th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ed3n ch\u1ed3n lo s\u1ee3. Lo s\u1ee3 cho h\u1ea1n h\u00e1n, lo s\u1ee3 thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng, lo s\u1ee3 kh\u00ed \u0111\u1ed9c \u00f4 nhi\u1ec5m v\u00e0 m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng tr\u00e0n, n\u0103m ch\u00e2u s\u1ebd ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u1ea3nh th\u01b0\u01a1ng h\u1ea3i bi\u1ebfn vi tang \u0111i\u1ec1n l\u00e0m ng\u1eadp l\u1ee5t c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn nh\u01b0 N\u1eefu \u01af\u1edbc, Bangkok, v.v&#8230;<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n thi\u00ean tai. B\u00ean c\u1ea1nh thi\u00ean tai c\u00f2n c\u00f3 nh\u00e2n tai, ngh\u0129a l\u00e0 tai h\u1ecda do con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra cho con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng tai h\u1ecda \u0111\u1ebfn t\u1eeb tranh ch\u1ea5p \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, t\u1eeb s\u1ef1 va ch\u1ea1m gi\u1eefa c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh, t\u1eeb c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n, tham quy\u1ec1n, l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n cho chi\u1ebfn tranh v\u00e0 n\u1ea1n kh\u1ee7ng b\u1ed1 to\u00e0n c\u1ea7u hi\u1ec7n nay.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Cho n\u00ean, th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng ng\u00e0y nay qu\u1ea3 nh\u01b0 ng\u00f4i nh\u00e0 l\u1eeda. Hi\u1ec3n nhi\u00ean v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1ec7, Nauy v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc B\u1eafc \u00c2u kh\u00f4ng l\u00e0 ng\u00f4i nh\u00e0 l\u1eeda, nh\u1edd c\u00e1c c\u1ea5p ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng ng\u1eebng lo \u00e2u chu to\u00e0n cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tinh th\u1ea7n, v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 an sinh x\u00e3 h\u1ed9i cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. Th\u1ebf nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta nh\u00ecn v\u1ec1 Trung \u0110\u00f4ng, v\u1ec1 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec7 tam th\u1ebf gi\u1edbi, v\u1ec1 \u00c1 ch\u00e2u, th\u00ec qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00e1c n\u01a1i \u1ea5y nh\u01b0 \u201cba c\u00f5i kh\u00f4ng y\u00ean\u201d.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Ngay nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, chi\u1ebfn tranh ch\u1ea5m d\u1ee9t t\u1eeb n\u0103m 1975. Th\u1ebf nh\u01b0ng 32 tr\u00f4i qua, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng trong th\u1ed1ng kh\u1ed5, \u0111\u00f3i ngh\u00e8o, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 do\u00a0; v\u00ec ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb v\u1eabn c\u00f2n ng\u1ef1 tr\u1ecb. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n \u0111\u1eb7c l\u1ee3i cho \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd, m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac, \u1ea5m no cho to\u00e0n d\u00e2n. Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o h\u1ed9i c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed hai ngh\u00ecn n\u0103m v\u1edbi 80% d\u00e2n s\u1ed1 theo \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u0169ng b\u1ecb ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e0n \u00e1p, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n t\u1ef1 do sinh ho\u1ea1t t\u00f4n gi\u00e1o. \u0110a s\u1ed1 c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed, truy\u1ec1n th\u00f4ng T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng khi vi\u1ebft v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 phi\u1ebfn di\u1ec7n n\u00f3i l\u00ean c\u00f4ng cu\u1ed9c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf. Nh\u01b0ng l\u1ea1i qu\u00ean \u0111i kh\u00eda c\u1ea1nh ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi trong h\u00f2a b\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a LHQ quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u00e2n th\u1ee7 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u201cba c\u00f5i kh\u00f4ng y\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u00e0 l\u1eeda\u201d nh\u01b0 th\u1ebf, con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec, th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i\u00a0?<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;B\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang t\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n tuy\u1ec7t v\u1ecdng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi \u0111\u00e1p.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang t\u00f4i li\u1ec1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n trong th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3, nh\u00e2n s\u0129, c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia qu\u00e1n th\u00f4ng kim c\u1ed5, n\u00ean m\u1ea1nh d\u1ea1n t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c H\u1ed9i th\u1ea3o qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi h\u00f4m nay.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng v\u1eadt ch\u1ea5t thay \u0111\u1ed5i tinh th\u1ea7n, ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf tr\u01b0\u1edbc, t\u1ef1 do, d\u00e2n ch\u1ee7, nh\u00e2n quy\u1ec1n s\u1ebd \u0111\u1ebfn sau. Nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng tin v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, v\u00ec nh\u00ecn quanh th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i ch\u01b0a h\u1ec1 th\u1ea5y quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111em l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac, \u1ea5m no cho nh\u00e2n qu\u1ea7n trong b\u1ea5t c\u1ee9 qu\u1ed1c gia n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;L\u00e0 m\u1ed9t T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, ch\u00fang t\u00f4i tin r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m linh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i th\u00fa t\u00ednh, c\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh, gi\u00e1c ng\u1ed9 cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. Do \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i k\u1ef3 v\u1ecdng cu\u1ed9c H\u1ed9i th\u1ea3o Qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f4m nay s\u1ebd mang l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u00e1p s\u1ed1 cho v\u1ea5n n\u1ea1n m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia ngh\u00e8o kh\u00f3, kh\u1ed5 \u0111au, b\u1ecb \u00e1p b\u1ee9c t\u00ecm ki\u1ebfm, tr\u00f4ng ch\u1edd.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;L\u00e0 m\u1ed9t T\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng t\u1ea1i Nauy, m\u1ed9t qu\u1ed1c gia an l\u1ea1c. Nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo, n\u01a1i c\u00f3 \u1ee6y ban Nobel H\u00f2a b\u00ecnh n\u1ed5i danh th\u1ebf gi\u1edbi. N\u00ean t\u00f4i c\u00f3 \u01b0\u1edbc v\u1ecdng \u0111\u1eb7t vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong n\u0103m nay x\u00e2y d\u1ef1ng B\u1ea3o th\u00e1p Li\u00ean hoa \u0111\u1ec3 vinh danh h\u00f2a b\u00ecnh. Nh\u01b0 q\u00fay v\u1ecb \u0111\u00e3 bi\u1ebft, b\u1ea3o th\u00e1p ng\u00e0y x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn tr\u00e2n qu\u00fd X\u00e1 l\u1ee3i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. Nh\u01b0ng nh\u1edd s\u00e1ng ki\u1ebfn c\u1ee7a A D\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 ba tr\u01b0\u1edbc T\u00e2y l\u1ecbch, B\u1ea3o th\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ch\u00e1nh ph\u00e1p, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a l\u00f2ng T\u1eeb Bi, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a H\u00f2a b\u00ecnh. B\u1ea3o th\u00e1p Li\u00ean Hoa s\u1ebd d\u1ef1ng l\u00ean trong tinh th\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf n\u01a1i khu\u00f4n vi\u00ean ch\u00f9a Khu\u00f4ng Vi\u1ec7t \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo. V\u00e0 \u0111\u1ec3 ghi nh\u1edb cu\u1ed9c H\u1ed9i th\u1ea3o Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00f4m nay, ch\u00fang t\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c ghi danh t\u00ean tu\u1ed5i ch\u01b0 li\u1ec7t v\u1ecb v\u00e0o B\u1ea3o th\u00e1p Li\u00ean Hoa \u0111\u1ec3 ghi nh\u1edb m\u00e3i m\u00e3i v\u1ec1 sau.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Nh\u00e2n danh Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea1i Na Uy v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng ban T\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c H\u1ed9i th\u1ea3o Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i xin ch\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1m t\u1ea1 s\u1ef1 \u0111\u00e1p \u1ee9ng tham gia H\u1ed9i th\u1ea3o c\u1ee7a ch\u01b0 v\u1ecb cao t\u0103ng, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o, h\u1ecdc gi\u1ea3, nh\u00e2n s\u0129, nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb thi\u1ec7n hay ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1eeb \u00c1 ch\u00e2u \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u \u00c2u v\u00e2n t\u1eadp v\u1ec1 \u0111\u00e2y, v\u00e0 xin h\u00e2n hoan ch\u00e0o \u0111\u00f3n s\u1ef1 tham d\u1ef1 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o c\u1ee7a ch\u01b0 v\u1ecb trong h\u1ed9i tr\u01b0\u1eddng&#8221;.<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u1ea5y c\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3 \u00c2u \u00c1 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00ean m\u00e1y vi \u00e2m g\u00f3p l\u1eddi tham lu\u1eadn.<\/p>\n<table width=\"301\" border=\"0\" align=\"right\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_dagfinnhoybraten.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"D\u00e2n bi\u1ec3u Dagfinn H\u00f8ybr\u00e5ten v\u00e0 ch\u00ec \u1ef6 Lan, Ch\u1ee7 t\u1ecda Cu\u1ed9c H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">D\u00e2n bi\u1ec3u Dagfinn H\u00f8ybr\u00e5ten v\u00e0 ch\u00ec \u1ef6 Lan, Ch\u1ee7 t\u1ecda Cu\u1ed9c H\u1ed9i l\u1ee5\u00e2n<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>M\u1ed9t ti\u1ebfng n\u00f3i v\u1eeba c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n gi\u00e1o v\u1eeba c\u00f3 \u00e2m h\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0 l\u1eddi ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a D\u00e2n bi\u1ec3u <b>Dagfinn H\u00f8ybr\u00e5ten<\/b>, Qu\u1ed1c h\u1ed9i Na Uy, Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o. D\u00e2n bi\u1ec3u nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp tr\u1ee3 cho ti\u00eau \u0111i\u1ec3m x\u00e3 h\u1ed9i tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n tinh th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;S\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn m\u1ee5c ti\u00eau cao qu\u00fd cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9. V\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, t\u00f4i r\u1ea5t t\u00f4n k\u00ednh s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p cao c\u1ea3 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y. Nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, t\u00f4i l\u00e0 t\u00edn \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ch\u00faa Ky T\u00f4. Ch\u00faa Ky T\u00f4 d\u1ea1y r\u1eb1ng\u00a0: \u00ab\u00a0H\u00e3y t\u00f4n vinh nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u00f2a b\u00ecnh\u00a0\u00bb. Cho n\u00ean t\u00f4i li\u00ean minh ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n, v\u00ec t\u00f4i bi\u1ebft r\u00f5 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng to l\u1edbn m\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 trong s\u1ef1 th\u00e1nh h\u00f3a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. T\u00f4i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o trong cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i Nauy c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft, t\u00f4i l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o \u1edf Nauy. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ea3ng t\u00f4i, b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng. T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 quy\u1ec1n ph\u1ed5 qu\u00e1t m\u00e0 m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng, n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i c\u00f9ng chung b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n n\u00e0y. D\u00f9 b\u1ea1n l\u00e0 ai, l\u00e0 m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o, l\u00e0 H\u1ed3i gi\u00e1o hay Do Th\u00e1i gi\u00e1o, quy\u1ec1n t\u1ef1 do t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng theo t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i l\u00e0 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do h\u00e0nh x\u1eed b\u1ea5t c\u1ee9 \u1edf \u0111\u00e2u tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p>D\u00e2n bi\u1ec3u Dagfinn H\u00f8ybr\u00e5ten c\u00f2n n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9\u00a0: <\/p>\n<p><i>&#8220;Qu\u00fd b\u1ea1n \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u nghe danh H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9. Kh\u00f4ng ri\u00eang g\u00ec Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eadu thu\u1eabn H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng, t\u00f4i c\u0169ng t\u00f4n k\u00ednh v\u00e0 h\u1eadu thu\u1eabn H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda t\u1ed5ng c\u1ed9ng 25 n\u0103m trong t\u00f9, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m d\u00e0i b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf. Nh\u01b0ng tinh th\u1ea7n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng th\u1eadt uy nghi, v\u00e0 g\u00e2y ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ea5u tranh. C\u00e1c b\u1ea1n c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u0103m ngo\u00e1i H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto \u1edf c\u1ed1 \u0111\u00f4 Bergen, Nauy, trao Gi\u1ea3i Rafto s\u00e1ng gi\u00e1. T\u00f4i r\u1ea5t h\u1eadu thu\u1eabn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. Nh\u01b0ng H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu thu\u1eabn v\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh h\u01a1n n\u1eefa. V\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng quy\u1ec1n h\u1ea1n \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u Qu\u1ed1c h\u1ed9i Nauy c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eed H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 l\u00e0m \u1ee9ng vi\u00ean Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh n\u0103m nay, 2007. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u1ecf s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn cho m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea5u tranh \u00f4n h\u00f2a chuy\u1ec3n h\u00f3a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam sang n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7. \u0110\u00e2y l\u00e0 ngh\u0129a c\u1eed n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 k\u1ebft \u0111o\u00e0n gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang nh\u1eefng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng kh\u00e1c nhau. Ch\u00fang ta c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng b\u00ean nhau b\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u00e2n quy\u1ec1n, b\u1ea3o v\u1ec7 T\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o. Ch\u00fang ta c\u00f9ng \u0111\u1ee9ng b\u00ean nhau \u0111\u1ea5u tranh cho s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;C\u00f3 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi xem t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hay t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u00e2y tranh ch\u1ea5p, h\u1eb5n l\u00e0 v\u1eady khi ng\u01b0\u1eddi ta s\u1eed d\u1ee5ng sai l\u1ea7m t\u00f4n gi\u00e1o. T\u00f4i th\u00ec nh\u00ecn t\u00f4n gi\u00e1o nh\u01b0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c d\u1ea5n th\u00e2n tinh th\u1ea7n, v\u00e0 ti\u1ebfp tr\u1ee3 cho ti\u00eau \u0111i\u1ec3m x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng ri\u00eang tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf hay ti\u1ebfn b\u1ed9, m\u00e0 tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n tinh th\u1ea7n, b\u00ecnh \u0111i\u1ec7n c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Th\u1eadt l\u00e0 quan tr\u1ecdng, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf n\u1ed1i k\u1ebft con ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i v\u1edbi nhau&#8221;.<\/i><\/p>\n<table width=\"201\" border=\"0\" align=\"left\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_vachaspatiupadhyaya.jpg\" width=\"200\" height=\"220\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"Pr. Vachaspati Upadhyaya\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">Pr. Vachaspati Upadhyaya<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 <b>Vachaspati Upadhyaya<\/b>, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc New Delhi, \u1ea4n \u0110\u1ed9, nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn t\u00e2m linh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;Nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n \u0111e d\u1ecda \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t h\u00f4m nay \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u1eadp th\u1ec3 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta. Cho n\u00ean ch\u00fang ta ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ch\u00fang. D\u00f9 ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e0m chia r\u1ebd con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t, d\u00f9 ch\u00fang ta mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng. V\u00e0 trong th\u1ebf gi\u1edbi to\u00e0n c\u1ea7u n\u00e0y, kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111em l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y thu\u1ed9c n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111o\u00e0n k\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao h\u00f4m nay ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y tham d\u1ef1 cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u00ean v\u1ea5n n\u1ea1n sinh t\u1eed n\u00e0y&#8221;.<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;\u0110i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 h\u00f4m nay l\u00e0 m\u1ed9t quan \u0111\u1ec3m t\u00e2m linh b\u00e0ng b\u1ea1c v\u0169 tr\u1ee5. T\u00f4i tin r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 thu g\u1ecdn n\u01a1i b\u00ecnh di\u1ec7n v\u1eadt ch\u1ea5t, m\u00e0 ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c t\u00e2m linh, x\u00fac c\u1ea3m, tr\u00ean l\u0129nh v\u1ef1c tr\u00ed th\u1ee9c. L\u00e0m kinh t\u1ebf m\u00e0 th\u00f4i, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi&#8221;.<\/i><\/p>\n<table width=\"201\" border=\"0\" align=\"right\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_mahindadeegalle.jpg\" width=\"200\" height=\"300\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"Dr Mahinda Deegalle\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">Dr Mahinda Deegalle<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda Ti\u1ebfn s\u0129 <b>Mahinda Deegalle<\/b>, ng\u01b0\u1eddi T\u00edch Lan, Gi\u1ea3ng s\u01b0 khoa t\u00f4n gi\u00e1o, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bath, Anh qu\u1ed1c, tr\u00ecnh b\u00e0y ho\u00e0n c\u1ea3nh tranh ch\u1ea5p nghi\u00eam tr\u1ecdng t\u1ea1i T\u00edch Lan gi\u1eefa m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed v\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1 Tamil theo \u1ea4n gi\u00e1o. Cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u00e2y ch\u1ebft ch\u00f3c cho b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. C\u1ea3 hai b\u00ean \u0111\u1ec1u n\u00f3i t\u1edbi h\u00f2a b\u00ecnh, mu\u1ed1n c\u00f3 h\u00f2a b\u00ecnh, nh\u01b0ng c\u1ea3 hai b\u00ean \u0111\u1ec1u s\u1ee3 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t b\u1ea3n s\u1eafc, quy\u1ec3n l\u1ee3i, \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a phe m\u00ecnh. Nauy \u0111\u1ee9ng ra can thi\u1ec7p v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p h\u00f2a b\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda nh\u1eb9 nh\u00e0ng n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t suy ngh\u0129 n\u1eb7ng ngh\u00ecn c\u00e2n trong t\u00e2m th\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ng\u00e0y nay\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;Quan \u0111i\u1ec3m h\u00f2a b\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u1edfi nguy\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m h\u00f2a b\u00ecnh n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a s\u1ef1 h\u00f2a \u00e1i. C\u1ea7n nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c c\u00e1 nh\u00e2n, nh\u1eefng chi\u1ebfn th\u1eafng n\u1ed9i t\u00e2m \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi ni\u1ec1m an l\u1ea1c n\u1ed9i t\u00e2m n\u00e0y. S\u1ef1 tranh ch\u1ea5p x\u1ea9y ra h\u00f4m nay t\u1ea1i T\u00edch Lan \u0111ang l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c cho ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed. L\u00e0m sao di\u1ec5n t\u1ea3 \u00fd ni\u1ec7m h\u00f2a b\u00ecnh n\u1ed9i t\u00e2m n\u00e0y \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n, nh\u01b0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tranh ch\u1ea5p v\u1edbi gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec3u s\u1ed1 Tamil\u00a0? L\u00e0m sao \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ee9 h\u00f2a b\u00ecnh n\u1ed9i t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh\u00a0? L\u00e0m sao ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 chia s\u1ebb th\u1ee9 h\u00f2a \u00e1i n\u1ed9i t\u00e2m v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00f3m qu\u00e1 kh\u00edch b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a h\u1ecd\u00a0?<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ec9 l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 an l\u1ea1c cho ri\u00eang m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00e0 bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p v\u00e0 \u0111em l\u1ea1i h\u00f2a b\u00ecnh cho x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i\u00a0?&#8221;<\/i><\/p>\n<table width=\"201\" border=\"0\" align=\"left\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_danielrapisarda.jpg\" width=\"200\" height=\"300\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"Daniela Rapisarda\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">Daniela Rapisarda<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>B\u00e0 <b>Daniela Rapisarda<\/b>, \u0110i\u1ec1u h\u1ee3p vi\u00ean Di\u1ec5n \u0111\u00e0n H\u00f2a b\u00ecnh thu\u1ed9c H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o Nauy, l\u00e0m cu\u1ed9c ph\u00ea ph\u00e1n t\u1eeb g\u1ed1c r\u1ec5 khi xo\u00e1y s\u00e2u v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m th\u1ea7n h\u1ecdc li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i th\u1ef1c d\u00e2n, tuy qu\u00e1 kh\u1ee9, v\u1eabn c\u00f2n di h\u1ea1i t\u1edbi ng\u00e0y nay\u00a0:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ch\u1ee7 ngh\u0129a nh\u1ecb nguy\u00ean chia c\u1ea5p b\u1eadc t\u00f4n ti b\u1eaft r\u1ec5 t\u1eeb th\u1ea7n h\u1ecdc Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o v\u00e0 trong v\u0103n h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng nh\u1eefng mang \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c ph\u1ee5 n\u1eef. N\u00f3 t\u1ea1o ra c\u01a1 s\u1edf \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 h\u1eadu thu\u1eabn cho ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n, ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u1ee7ng t\u1ed9c, khai th\u00e1c thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng \u00fd ni\u1ec7m xem ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng n\u1eb1m tr\u00ean ch\u00f3t \u0111\u1ec9nh h\u00ecnh th\u00e1p qua nh\u1eefng quan h\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ef1c. R\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ed1i t\u01b0 duy v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m ph\u00e2n \u0111\u00f4i \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ee5 phong ng\u1ef1 tr\u1ecb (tinh th\u1ea7n h\u01a1n v\u1eadt ch\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf h\u01a1n t\u1ea1o v\u1eadt, linh h\u1ed3n h\u01a1n th\u1ec3 x\u00e1c, con ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n thi\u00ean nhi\u00ean, \u0111\u00e0n \u00f4ng h\u01a1n \u0111\u00e0n b\u00e0, da tr\u1eafng h\u01a1n da \u0111en, ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf l\u1ef1c h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t th\u1ebf (quan h\u01a1n d\u00e2n), trung t\u00e2m h\u01a1n ngo\u1ea1i bi\u00ean).<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;Trong cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m linh qua n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 th\u1ef1c ti\u1ec5n t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111\u1eb7t l\u1ea1i c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng quan h\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ef1c. Ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u1ed9t m\u1eb7t n\u1ea1 v\u00e0 t\u1ef1 v\u1ea5n v\u1ec1 nh\u1eefng l\u00fd thuy\u1ebft, nh\u1eefng th\u1ea7n h\u1ecdc v\u00e0 nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 \u0111ang h\u1ee3p ph\u00e1p h\u00f3a cho s\u1ef1 t\u1ef1 t\u00f4n c\u1ee7a gi\u1edbi t\u00ednh n\u00e0y tr\u00ean gi\u1edbi t\u00ednh kh\u00e1c, c\u1ee7a ch\u1ee7ng t\u1ed9c n\u00e0y tr\u00ean ch\u1ee7ng t\u1ed9c kia, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean, v\u00e2n v\u00e2n v\u00e0 v\u00e2n v\u00e2n&#8230;&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(&#8230;)<\/i><\/p>\n<p><i>&#8220;H\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i t\u00f9y thu\u1ed9c quan h\u1ec7 gi\u1eefa t\u00f4i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng. H\u00f2a b\u00ecnh cho ng\u01b0\u1eddi l\u00e1ng gi\u1ec1ng c\u1ee7a t\u00f4i t\u00f9y thu\u1ed9c \u1edf t\u00f4i c\u0169ng nh\u01b0 h\u00f2a b\u00ecnh c\u1ee7a t\u00f4i t\u00f9y thu\u1ed9c \u1edf h\u1ecd. Quan ni\u1ec7m Shalom &#8211; H\u00f2a b\u00ecnh &#8211; mang trong t\u1ef1 th\u00e2n n\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc trao \u0111\u1ed5i l\u1eabn nhau, n\u1ed1i k\u1ebft nhau, t\u01b0\u01a1ng quan t\u01b0\u01a1ng duy\u00ean nhau. \u0110\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p khi m\u00f4i sinh tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m. H\u00e0nh tinh ch\u00fang ta \u0111ang tr\u00ean b\u1edd tan v\u1ee1. Ch\u00fang ta c\u1ea7n gi\u1ea3m thi\u1ec3u ti\u00eau th\u1ee5, ch\u1ecdn c\u00e1ch s\u1ed1ng t\u00f4n tr\u1ecdng m\u00f4i sinh. T\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p cho c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00f4i sinh tr\u1ea7m tr\u1ecdng m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u1ed1i di\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tho\u00e1t nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eadn nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p t\u01b0\u01a1ng lai. H\u1ea1nh ph\u00fac t\u00f4i v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng quan t\u01b0\u01a1ng duy\u00ean v\u1edbi nhau&#8221;.<\/i><\/p>\n<table width=\"301\" border=\"0\" align=\"right\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_tomkleppesto.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"Tom Kleppest\u00f8, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">Tom Kleppest\u00f8, S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>\u00d4ng Arne Lynng\u00e5rd, Ch\u1ee7 t\u1ecbch S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto, v\u00ec l\u00fd do b\u1ea5t ng\u1edd ng\u0103n c\u1ea3n v\u00e0o ph\u00fat ch\u00f3t kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean \u0111\u00e3 c\u1eed \u00f4ng <b>Tom Kleppest\u00f8<\/b> \u0111\u1ebfn thay. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n S\u00e1ng h\u1ed9i Rafto \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a S\u00e1ng h\u1ed9i trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f4n vinh, b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n quy\u1ec1n trong th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 \u01b0\u1edbc v\u1ecdng v\u00e0 h\u00e0nh th\u1ebf c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Thorolf Rafto h\u1ed3i c\u00f2n sinh ti\u1ec1n. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u1ec1 cao nh\u00e2n v\u1eadt Ph\u1eadt gi\u00e1o Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 v\u00e0 k\u1ec3 l\u1ea1i chi ti\u1ebft chuy\u1ebfn \u0111i Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a b\u00e0 Th\u00e9r\u00e8se Jebsen b\u1ecb c\u00f4ng an Saigon hai l\u1ea7n b\u1eaft \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng cho g\u1eb7p g\u1ee1 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ebfn Thanh Minh Thi\u1ec1n vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m t\u00f4n gi\u00e1o \u0110\u00f4ng T\u00e2y \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean quan \u0111i\u1ec3m h\u00f2a b\u00ecnh duy nh\u1ea5t nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 con ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0 \u0111\u1ed3ng thanh t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng \u1edf \u0111i\u1ec3m\u00a0: ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 th\u1ee9 y\u1ebfu trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a kh\u00f4ng n\u00e2ng \u0111\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh con ng\u01b0\u1eddi. Thi\u1ebfu \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c kinh t\u1ebf tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 \u0111\u1ed9c t\u00e0i th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 bi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh h\u00e0ng h\u00f3a, th\u00e0nh n\u00f4 c\u00f4ng.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam duy nh\u1ea5t g\u00f3p m\u1eb7t tham lu\u1eadn l\u00e0 C\u01b0 s\u0129 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Ba v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh \u00f4ng n\u00eau ra l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a nh\u1eefng phong tr\u00e0o h\u00f2a b\u00ecnh trong th\u1ebf gi\u1edbi, ph\u1ea3n b\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i vu c\u00e1o Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Th\u1ed1ng nh\u1ea5t &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;, v\u00e0 n\u1ed9i h\u00e0m Ph\u1eadt gi\u00e1o mang m\u1ea7m m\u1ed1ng d\u00e2n ch\u1ee7. Ch\u00fang t\u00f4i xin \u0111\u0103ng t\u1ea3i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y nguy\u00ean v\u0103n b\u00e0i tham lu\u1eadn c\u1ee7a C\u01b0 s\u0129 V\u00f5 V\u0103n \u00c1i d\u1ecbch t\u1eeb b\u1ea3n Anh ng\u1eef\u00a0:<\/p>\n<p><\/p>\n<div align=\"center\"><span class=\"title\"><font color=\"#003366\"><b>H\u00f2a th\u00e2n\u00a0: t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o h\u00f3a gi\u1ea3i c\u00e1c gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u<br \/>\nv\u00e0 l\u00e0m th\u0103ng ti\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7 tr\u00ean \u0111\u1ecba c\u1ea7u<\/b><\/font><\/span><\/div>\n<p>K\u00ednh th\u01b0a qu\u00fd li\u1ec7t v\u1ecb Cao t\u0103ng, H\u1ecdc gi\u1ea3, Nh\u00e2n s\u0129, Ch\u00ednh tr\u1ecb gia,<\/p>\n<p>T\u00f4i h\u00e2n h\u1ea1nh \u0111\u1ebfn g\u00f3p ti\u1ebfng h\u00f4m nay v\u00e0o cu\u1ed9c H\u1ed9i lu\u1eadn Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i <i>\u201cH\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi\u201d<\/i> v\u00e0 xin ng\u1ecf l\u1eddi t\u00e1n th\u00e1n H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh, Vi\u1ec7n ch\u1ee7 ch\u00f9a Khu\u00f4ng Vi\u1ec7t, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn quan tr\u1ecdng n\u00e0y. L\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi V\u01b0\u1ee3t Bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ea7n k\u1ef3 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i Nauy m\u1ed9t trung t\u00e2m Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam n\u0103ng n\u1ed5 nh\u1ea5t \u00c2u ch\u00e2u.<\/p>\n<p>T\u00f4i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00fac \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t ti\u1ebfng t\u1ea1i Nauy, qu\u1ed1c gia \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, khi trao Gi\u1ea3i Rafto s\u00e1ng gi\u00e1 vinh danh nh\u00e2n v\u1eadt b\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u00e2n quy\u1ec1n, l\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0m \u1ee9ng vi\u00ean Gi\u1ea3i Nobel H\u00f2a b\u00ecnh n\u0103m nay.<\/p>\n<p>C\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 qua danh x\u01b0ng khi\u00eam t\u1ed1n Vi\u1ec7t Nam, t\u00f4i xin l\u00e0m \u0111\u1ec1 t\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u h\u00f4m nay. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi Chi\u1ebfn tranh &#8211; cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u01b0a l\u1ea1i kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u01a1 man n\u00e0o l\u00e0 ch\u1ebft ch\u00f3c v\u00e0 h\u1ee7y di\u1ec7t. Nh\u01b0ng Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi H\u00f2a b\u00ecnh &#8211; v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 60, kh\u1ea9u hi\u1ec3u \u201cH\u00f2a b\u00ecnh cho Vi\u1ec7t Nam\u201d vang l\u1eebng tr\u00ean m\u00f4i h\u00e0ng tri\u1ec7u thanh ni\u00ean tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo, Stockholm, Washington, Paris, Rome, Tokyo v\u00e0 kh\u1eafp m\u1eb7t \u0111\u1ecba c\u1ea7u.<\/p>\n<p>Nh\u1edd \u201cPhong tr\u00e0o H\u00f2a b\u00ecnh\u201d tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam ch\u1ea5m d\u1ee9t n\u0103m 1975. Nh\u01b0ng h\u00f2a b\u00ecnh th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi nh\u00e2n d\u00e2n n\u01b0\u1edbc t\u00f4i. N\u00f3 ch\u1ec9 mang l\u1ea1i m\u1ed9t th\u1ee9 \u201cH\u00f2a b\u00ecnh s\u1ea7u h\u1eadn\u201d &#8211; th\u1ee9 h\u00f2a b\u00ecnh che \u0111\u1eady cho \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, cho l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t th\u1ee9 H\u00f2a b\u00ecnh C\u1ed9ng s\u1ea3n, h\u00f2a b\u00ecnh cho nh\u1eefng ch\u00ednh tr\u1ecb gia. Qu\u1ea3 th\u1eadt v\u1eady, v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd, \u201cPhong tr\u00e0o H\u00f2a b\u00ecnh\u201d \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Trong kh\u00ed h\u1eadu chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh th\u1eddi \u1ea5y, m\u1ed7i phe \u0111\u1ec1u gi\u01b0\u01a1ng cao v\u00e0 gi\u00e0nh gi\u1eadt th\u1ee9 h\u00f2a b\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 cho h\u1ecd. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, th\u1ee9 h\u00f2a b\u00ecnh \u1ea5y ch\u1ec9 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb hay \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ri\u00eang t\u01b0. Th\u1eddi \u1ea5y Li\u00ean X\u00f4 ca ng\u1ee3i nh\u1eefng tr\u00e1i bom h\u1ea1ch nh\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 \u201cBom H\u00f2a b\u00ecnh\u201d, c\u00f2n bom h\u1ea1ch nh\u00e2n c\u1ee7a M\u1ef9 l\u00e0 \u201cBom \u0110\u1ebf qu\u1ed1c\u201d. M\u1ed7i phe ch\u1ec9 th\u1ea5y m\u1ed9t th\u1ee9 \u201cH\u00f2a b\u00ecnh cho ri\u00eang m\u00ecnh\u201d. Ch\u1eb3ng ai th\u1ea5y n\u1ec1n \u201cH\u00f2a b\u00ecnh cho Ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d hay \u201cH\u00f2a b\u00ecnh t\u1ef1 th\u00e2n\u201d &#8211; m\u1ed9t n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh ph\u1ed5 qu\u00e1t cho c\u1ea3 v\u00e0 thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 \u201cH\u00f2a b\u00ecnh s\u1ea7u h\u1eadn\u201d m\u00e0 t\u00f4i n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e2y \u0111em l\u1ea1i h\u1eadu qu\u1ea3 tang th\u01b0\u01a1ng cho nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam. N\u00f3 \u0111\u1ea9y \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ea3ng, v\u00e0o tay Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n. T\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i \u0111\u1ed1i l\u1eadp kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu, kh\u00f4ng c\u00f3 x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n s\u1ef1, m\u1ecdi t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb \u0111\u1eb7t ra ngo\u00e0i v\u00f2ng ph\u00e1p lu\u1eadt. Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 nh\u1eefng quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c LHQ b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t.<\/p>\n<p>T\u00f4n gi\u00e1o l\u1edbn t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc t\u00f4i l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1edbi ba ph\u1ea7n t\u01b0 t\u00edn \u0111\u1ed3 trong d\u00e2n s\u1ed1 84 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, th\u1ebf nh\u01b0ng Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u00e1o h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p th\u00f4 b\u1ea1o. Sau ng\u00e0y chi\u1ebfn tranh ch\u1ea5m d\u1ee9t, nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n d\u00f9ng b\u1ea1o l\u1ef1c ti\u00eau di\u1ec7t Ph\u1eadt gi\u00e1o. V\u00e0 khi th\u1ea5t b\u1ea1i trong cu\u1ed9c ti\u00eau di\u1ec7t n\u00e0y, h\u1ecd li\u1ec1n d\u1ef1ng l\u00ean m\u1ed9t Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m 1981 \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf Ph\u1eadt gi\u00e1o. Ng\u00e0y nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n ch\u1ec9 c\u00f4ng nh\u1eadn duy nh\u1ea5t t\u1ed5 ch\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o do h\u1ecd l\u1eadp ra, c\u00f2n gi\u00e1o h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1eabn b\u1ecb lo\u1ea1i tr\u1eeb.<\/p>\n<table width=\"301\" border=\"0\" align=\"left\">\n<tr>\n<td><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.queme.net\/photos\/2007-0505_vovanai.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" border=\"0\" align=\"top\" alt=\"V\u00f5 V\u0103n \u00c1i\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div align=\"center\"><span class=\"dateleft\"><font color=\"#663300\">V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/font><\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>\u00d4ng \u0110\u1ed7 Trung Hi\u1ebfu, c\u00e1n b\u1ed9 cao c\u1ea5p c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 cho ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00f4n gi\u00e1o n\u00f3i tr\u00ean v\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y, th\u00ec c\u0169ng ch\u00ednh \u00f4ng ta sau n\u00e0y l\u00ean ti\u1ebfng t\u1ed1 c\u00e1o ch\u00ednh s\u00e1ch <i>\u201cbi\u1ebfn t\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00f9 nh\u00ecn c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n <\/i>. Ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, H\u00e0 N\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u00e3 h\u1ea1n ch\u1ebf sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a ch\u00ednh Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd, thu h\u1eb9p v\u00e0o c\u00e1c nghi th\u1ee9c t\u1ee5ng kinh ni\u1ec7m Ph\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang t\u00edn \u0111\u1ed3 v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i. V\u00ec ti\u1ebft l\u1ed9 s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 ng\u1ecf l\u1eddi ph\u00ea ph\u00e1n, \u00f4ng \u0110\u1ed7 Trung Hi\u1ebfu \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft c\u1ea7m t\u00f9. Nh\u01b0ng t\u00e0i li\u1ec7u ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng ph\u01a1i b\u00e0y ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1eadp m\u1edd c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc gi\u1eefa khoan dung t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf t\u1ed1i \u0111a v\u00e0o s\u1ef1 <i><b>t\u1ef1 do c\u00fang ki\u1ebfn<\/b><\/i>, nh\u01b0ng ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd <i><b>t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o<\/b><\/i>.<\/p>\n<p>V\u00ec Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb gia nh\u1eadp Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i tung chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u00e0n \u00e1p quy m\u00f4, b\u1eaft b\u1edb, s\u00e1ch nhi\u1ec5u h\u00e0ng gi\u00e1o ph\u1ea9m v\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean thu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i. \u0110\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n H\u00f3a \u0110\u1ea1o, v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb qu\u1ea3n ch\u1ebf trong hi\u1ec7n t\u1ea1i, b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 hai ng\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n thuy\u1ebft ph\u00e1p cho t\u00edn \u0111\u1ed3. Hai ng\u00e0i ch\u1ecbu c\u1ea3nh t\u00f9 t\u1ed9i su\u1ed1t ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua v\u00ec \u0111\u00e3 \u00f4n h\u00f2a \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n cho d\u00e2n Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e0n \u00e1p Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00ec gi\u00e1o h\u1ed9i n\u00e0y &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;. Th\u1ef1c t\u1ebf, cu\u1ed9c \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u00f4n h\u00f2a cho t\u1ef1 do c\u1ee7a nh\u1ecb v\u1ecb H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh x\u1eed d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee9u nguy x\u00e3 h\u1ed9i tha h\u00f3a. M\u1ed9t h\u00e0nh x\u1eed xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam su\u1ed1t 2000 n\u0103m qua, k\u1ec3 t\u1eeb khi Ph\u1eadt gi\u00e1o du nh\u1eadp v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt d\u1ea5n th\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong kinh s\u00e1ch Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u1eadp kinh xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 II T\u00e2y l\u1ecbch t\u1ea1i Giao Ch\u00e2u. T\u00ednh ch\u1ea5t nh\u1eadp th\u1ebf n\u00e0y n\u00f3i l\u00ean tinh th\u1ea7n B\u1ed3 t\u00e1t \u0111\u1ea1o th\u00f4ng qua s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, m\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef th\u1ebf t\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 xem nh\u01b0 vi\u1ec5n ki\u1ebfn &#8220;ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221; trong ngh\u0129a cao \u0111\u1eb9p. S\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n n\u1ea7y b\u1ed9c l\u1ed9 qua c\u00e1c c\u00e2u ph\u00e1t bi\u1ec3u trong L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u00e2p kinh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n <i><b>&#8220;Ch\u00fang sinh \u0111au kh\u1ed5 l\u00e0 l\u1ed7i t\u1ea1i t\u00f4i&#8221;<\/b><\/i>, ho\u1eb7c <i><b>&#8220;B\u1ed3 t\u00e1t th\u1ea5y d\u00e2n k\u00eau ca, do v\u1eady g\u1ea1t l\u1ec7 x\u00f4ng v\u00e0o n\u01a1i ch\u00ednh tr\u1ecb h\u00e0 kh\u1eafc \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n kh\u1ecfi n\u1ea1n l\u1ea7m than&#8221;<\/b><\/i>. L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u1eadp kinh c\u00f2n ph\u01a1i b\u00e0y c\u1ea3 vi\u1ec5n ki\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1ec1 m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1edbi nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i sinh, b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng x\u00e3 h\u1ed9i, th\u00fac \u0111\u1ea9y n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u1ed5 th\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>L\u1ee5c \u0111\u1ed9 t\u1eadp kinh<\/i> t\u1ecfa chi\u1ebfu tinh th\u1ea7n khai ph\u00f3ng trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng ch\u00ednh s\u00e1ch ngu d\u00e2n (gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi v\u00f4 minh), chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho c\u00f4ng b\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i (gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi kh\u1ed5 \u0111au) v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u cho n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c (gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi ngo\u1ea1i x\u00e2m &#8211; kh\u00f4ng ri\u00eang s\u1ef1 x\u00e2m l\u0103ng l\u00e3nh th\u1ed5 m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 x\u00e2m l\u0103ng tinh th\u1ea7n qua s\u1ef1 \u00e1p \u0111\u1eb7t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 ngo\u1ea1i lai). Cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u hi\u1ec7n nay c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ea3n s\u1eafc v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 M\u00e1c &#8211; L\u00eanin bi\u1ec3u hi\u1ec7n nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n n\u00e0y.<\/p>\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb nh\u1eefng quy h\u01b0\u1edbng d\u1ea5n th\u00e2n c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi. D\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i hi\u1ec7n nay t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng h\u00f2a b\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt bi\u1ec3u tr\u01b0ng qua s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o trong sinh ho\u1ea1t h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tin Ph\u1eadt. Gi\u1eef gi\u1edbi v\u00e0 mang l\u00f2ng t\u1eeb bi trong \u0111\u1ea7u \u00f3c, tuy c\u01a1 b\u1ea3n, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed c\u00f2n ph\u1ea3i th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng t\u1eeb bi th\u00f4ng qua nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng th\u00e1i d\u1ea5n th\u00e2n x\u00e3 h\u1ed9i. Th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng khoan dung hay s\u1ef1 th\u1ecfa thu\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n thu\u1ea7n trong \u00fd ngh\u0129 l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u1ecdn v\u1eb9n gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed c\u1ea7n chuy\u1ec3n h\u00f3a l\u00f2ng t\u1eeb bi th\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c, th\u00e0nh s\u1ee9c s\u1ed1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o cu\u1ed9c c\u1ee9u nguy v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 con ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong Ph\u1eadt gi\u00e1o bao gi\u1edd c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi qua \u00fd ngh\u0129, b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 trong c\u1eed ch\u1ec9, h\u00e0nh x\u1eed, thu\u1eadt ng\u1eef g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e2n, kh\u1ea9u, \u00fd. Thi\u1ebfu m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00ec thi\u1ebfu m\u1ed9t trong ba y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0 c\u00f2n trong d\u1ef1 ph\u00f3ng, m\u01a1 h\u1ed3, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 nhu nh\u01b0\u1ee3c, s\u1ee3 h\u00e3i.<\/p>\n<p>Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u1ed1 c\u00e1o cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng cho t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t l\u00e0 &#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;. Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf, cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng n\u00e0y ch\u1eb3ng l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0 khuy\u1ebfn th\u1ec9nh Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 tu\u00e2n h\u00e0nh Ng\u0169 gi\u1edbi, t\u1ee9c n\u0103m gi\u1edbi (Pa\u00f1ca \u015b\u012bla) m\u00e0 g\u1ea7n ba ngh\u00ecn n\u0103m qua gi\u1edbi C\u01b0 s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i gia ch\u1ea5p h\u00e0nh. Ng\u0169 gi\u1edbi kh\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u0103n, nh\u1eefng m\u1ec7nh l\u1ec7nh ph\u1ea3i thi h\u00e0nh, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc gi\u00e1o d\u1ee5c do \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1 ra \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i an b\u00ecnh, thi\u1ec7n h\u1ea3o.<\/p>\n<p>N\u0103m gi\u1edbi l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 ch\u1ebf\u00a0: <i><b>Kh\u00f4ng s\u00e1t sinh, Kh\u00f4ng tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, Kh\u00f4ng t\u00e0 d\u00e2m, Kh\u00f4ng v\u1ecdng ng\u1eef (n\u00f3i d\u1ed1i), Kh\u00f4ng r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8, ma t\u00fay.<\/b><\/i> \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam, xuy\u00ean su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed hai ngh\u00ecn n\u0103m th\u1ef1c ch\u1ee9ng s\u1ed1ng \u0111\u1ea1o, gi\u1eef n\u0103m gi\u1edbi kh\u00f4ng mang ngh\u0129a th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 ch\u1ebf b\u1ea3n th\u00e2n m\u00e0 th\u00f4i. M\u00e0 t\u00edch c\u1ef1c h\u01a1n, t\u1ef1 th\u00e2n kh\u00f4ng s\u00e1t sinh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed c\u00f2n ph\u1ea3i d\u1ea5n th\u00e2n ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 l\u1eddi th\u00e1nh Gandhi t\u1eebng n\u00f3i\u00a0: th\u1ea5y th\u1eb1ng \u0111i\u00ean c\u1ea7m dao gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ta ph\u1ea3i gi\u1eadt con dao kh\u1ecfi b\u00e0n tay th\u1eb1ng \u0111i\u00ean \u1ea5y\u00a0!<\/p>\n<p>Gi\u1eef n\u0103m gi\u1edbi theo c\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 l\u1ed9t t\u1ea3 n\u1ed9i h\u00e0m t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam, g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1ed1t l\u00e0nh cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Th\u1ebf nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00ec h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i ra tay \u0111\u00e0n \u00e1p th\u00f4 b\u1ea1o Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean thu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t ph\u00e1t nguy\u1ec7n <i><b><u>kh\u00f4n<\/u>g<u> s\u00e1t sinh<\/u><\/b><\/i>. Nh\u01b0ng khi c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00e0n s\u00e1t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t kh\u00f4ng g\u1edbm tay, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1eadn \u0111\u1ee9ng s\u1ef1 th\u1ea3m s\u00e1t. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t nguy\u1ec7n <i><b><u>kh\u00f4n<\/u>g<u> tr<\/u>\u1ed9<u>m c\u01b0\u1edb<\/u>p<\/b><\/i>, nh\u01b0ng khi Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t \u0111\u1ea5t \u0111ai, t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0nh, t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t t\u1ef1 do v\u00e0 nh\u00e2n ph\u1ea9m ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u1ee9ng l\u00ean ch\u1eadn \u0111\u1ee9ng s\u1ef1 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c quy\u1ec1n d\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t nguy\u1ec7n <i><b><u>kh\u00f4n<\/u>g<u> t\u00e0 d\u00e2m<\/u><\/b><\/i>, nh\u01b0ng khi nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 cao c\u1ea5p \u0110\u1ea3ng v\u00e0 C\u00f4ng an, B\u1ed9 \u0111\u1ed9i t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y b\u00e1n d\u00e2m ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 tr\u1ebb n\u00edt, xem ph\u1ee5 n\u1eef, thi\u1ebfu nhi nh\u01b0 s\u00fac v\u1eadt, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00f2ng tay \u0111\u1ee9ng ng\u00f3 m\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u1eadn \u0111\u1ee9ng s\u1ef1 bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi sang c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t nguy\u1ec7n <i><b><u>kh\u00f4n<\/u>g<u> n\u00f3i d\u1ed1i<\/u><\/b><\/i>, nh\u01b0ng khi nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i xu\u1ea5t b\u1ea3n nh\u1eefng s\u00e1ch b\u00e1o ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng n\u1ed9i dung kh\u00f4ng th\u1eadt, b\u00f3p ngh\u1eb9t t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, kh\u00f3a mi\u1ec7ng c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, v\u00e0 b\u1eaft b\u1ecf t\u00f9 nh\u1eefng ai n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed d\u1ea5n th\u00e2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi cho t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn v\u00e0 t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam ph\u00e1t nguy\u1ec7n <i><b><u>kh\u00f4n<\/u>g<u> r\u01b0<\/u>\u1ee3<u>u ch\u00e8<\/u>,<u> ma t\u00fa<\/u>y<\/b><\/i>, nh\u01b0ng khi t\u1ec7 n\u1ea1n x\u00ec ke, ma t\u00fay, b\u1ec7nh li\u1ec7t kh\u00e1ng sida ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e0m ng\u01a1 hay kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ea7n k\u00edp, th\u00edch \u1ee9ng ch\u1eefa tr\u1ecb, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed ph\u1ea3i d\u1ea5n th\u00e2n t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb li\u1ec7u.<\/p>\n<p>C\u00e1ch th\u1ef1c h\u00e0nh n\u0103m gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 v\u1eeba tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1ecb nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n d\u00e1n cho nh\u00e3n hi\u1ec7u <i>&#8220;l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb&#8221;<\/i>, v\u00e0 c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf l\u00e0 \u0110\u1ee9c T\u0103ng th\u1ed1ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 \u0110\u1ea1i l\u00e3o H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 <i>&#8220;\u00e2m m\u01b0u l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh quy\u1ec1n&#8221;<\/i>. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nh\u1ecb v\u1ecb H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Huy\u1ec1n Quang v\u00e0 Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ed9 ch\u1ec9 th\u1ef1c hi\u1ec7n ng\u0169 gi\u1edbi v\u00e0 khuy\u1ebfn th\u1ec9nh Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ed3 gi\u1eef n\u0103m gi\u1edbi trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i nhi\u1ec5u nh\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ea7y d\u1eaby b\u1ea5t c\u00f4ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n hi\u1ec3m nguy d\u1eabn t\u1edbi n\u1ea1n b\u1ea1o h\u00e0nh v\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc kh\u1ee7ng b\u1ed1 t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>N\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ed9i ngh\u1ecb Bandung h\u1ecdp t\u1ea1i Nam D\u01b0\u01a1ng n\u0103m 1955 nh\u1eb1m k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c1 Phi trong s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm h\u00f2a b\u00ecnh. H\u1ed9i ngh\u1ecb l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y \u0111\u01b0a ra N\u0103m Nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1ng chung h\u00f2a b\u00ecnh &#8211; m\u1ed9t th\u1ee9 Ng\u0169 gi\u1edbi kh\u00e1c &#8211; nh\u1eb1m c\u1ee7ng c\u1ed1 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia. \u0110\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00e1nh m\u1ed1c quan tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nehru, b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn m\u1edbi n\u00e0y b\u1ecb ch\u00ecm ng\u1eadp gi\u1eefa kh\u00f4ng kh\u00ed chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh ph\u00e2n \u0111\u00f4i th\u1ebf gi\u1edbi, l\u00e0m cho nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1ng chung h\u00f2a b\u00ecnh \u1ea5y bi\u1ebfn th\u00e0nh v\u0169 kh\u00ed ph\u1ee5c v\u1ee5 cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7. L\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u1ec9 t\u1ea1o n\u00ean th\u1ee9 &#8220;H\u00f2a b\u00ecnh ph\u1ee5c v\u1ee5 phe ph\u00e1i&#8221;, ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u00e0 n\u1ec1n &#8220;H\u00f2a b\u00ecnh t\u1ef1 th\u00e2n&#8221;, n\u1ec1n &#8220;H\u00f2a b\u00ecnh cho tha nh\u00e2n&#8221;. R\u1ed3i nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee7 quy\u1ec1n nhau \u1ea5n \u0111\u1ecbnh t\u1ea1i Bandung b\u1ecb c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c t\u00e0i Ch\u00e2u \u00c1 s\u1eed d\u1ee5ng cho l\u00e1 b\u00e0i &#8220;Gi\u00e1 tr\u1ecb \u00c1 ch\u00e2u&#8221; \u0111\u1ec3 tuy\u00ean x\u01b0ng th\u00e0nh ngo\u1ea1i l\u1ec7 Ch\u00e2u \u00c1 ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t.<\/p>\n<p>H\u1ed9i ngh\u1ecb Bandung x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ef1 ch\u1ee7 v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n qu\u1ed1c gia. Ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ti\u1ebfn xa h\u01a1n h\u1ed9i ngh\u1ecb Bandung \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 c\u00f4ng l\u00fd cho con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1ecb rung chuy\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc n\u1ea1n b\u1ea1o h\u00e0nh, kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng ai trong ch\u00fang ta c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ecdc Internet m\u1ed7i ng\u00e0y, \u1eaft th\u1ea5y b\u1ecb tr\u00e0n ng\u1eadp nh\u1eefng tin t\u1ee9c kh\u1ee7ng khi\u1ebfp v\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i. Th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a th\u00f9 h\u1eadn, s\u1ef1 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean n\u0103ng l\u1ef1c con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nhi\u00ean li\u1ec7u cho tranh ch\u1ea5p v\u00e0 chi\u1ebfn tranh. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng s\u00e1ng ki\u1ebfn ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng to\u00e0n c\u1ea7u m\u1edbi ng\u0103n ch\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch to\u00e0n c\u1ea7u n\u00e0y m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ed3ng t\u00e2m quy\u1ebft ch\u00ed ch\u00fang ta m\u1edbi \u0111\u1ea9y l\u00f9i ng\u1ecdn th\u1ee7y tri\u1ec1u th\u00f9 h\u1eadn \u0111ang d\u00e2ng. N\u1ebfu ch\u00fang ta c\u00f2n t\u1ee5 th\u1ee7 b\u00e0ng quan, \u0111\u1ee9ng y\u00ean th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, ch\u00fang ta s\u1ebd ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>\u1ede Vi\u1ec7t Nam, cu\u1ed9c \u0111\u1ed9ng vi\u00ean th\u00f9 h\u1eadn l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9. \u0110\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean th\u00f9 h\u1eadn, th\u00f4ng qua ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea5u tranh giai c\u1ea5p, v\u00e0 ph\u00e2n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i th\u00e0nh b\u00ean b\u1ea1n b\u00ean th\u00f9. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00f4ng s\u1ea3n d\u1ea1y cho thi\u1ebfu nhi k\u00ednh l\u1ec5 s\u1ef1 h\u1eadn th\u00f9, ti\u1ebfp thu th\u00f9 h\u1eadn v\u00e0o trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng. Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u00ec tr\u00e1i l\u1ea1i, v\u00ec Ph\u1eadt gi\u00e1o x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean l\u00f2ng t\u1eeb bi, th\u00f4ng c\u1ea3m v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn. Nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean thu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u1ea5n th\u00e2n \u0111em l\u1ea1i t\u1ef1 do, nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 cho Vi\u1ec7t Nam, h\u1ecd kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n vi\u1ec7c th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng T\u1eeb bi.<\/p>\n<p>D\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng tr\u00e1i ch\u1ed1ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Tr\u00e1i l\u1ea1i, d\u00e2n ch\u1ee7 b\u1eaft r\u1ec5 t\u1eeb gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1eeb tr\u00ean 2500 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. D\u00e2n ch\u1ee7 Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb S\u00e1u nguy\u00ean t\u1eafc H\u00f2a k\u00ednh (\u015aads\u0101ramyadharma), g\u1ecdi t\u1eaft L\u1ee5c h\u00f2a, l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u00f2a h\u1ee3p chung s\u1ed1ng. Nh\u1edd l\u1ee5c h\u00f2a m\u00e0 T\u0103ng \u0111o\u00e0n v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Ph\u1eadt gi\u00e1o chung s\u1ed1ng h\u00f2a h\u1ee3p, th\u00e2n \u00e1i. S\u00e1u nguy\u00ean t\u1eafc h\u00f2a k\u00ednh g\u1ed3m c\u00f3\u00a0: <i><b>Th\u00e2n h\u00f2a \u0111\u1ed3ng tr\u00fa<\/b><\/i> (s\u1ed1ng chung th\u00e2n \u00e1i, h\u00f2a h\u1ee3p), <i><b>Kh\u1ea9u h\u00f2a v\u00f4 tr\u00e1nh<\/b><\/i> (vui t\u01b0\u01a1i h\u00f2a h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u00e3i m\u1eafng nhau), <i><b>\u00dd h\u00f2a \u0111\u1ed3ng duy\u1ec7t<\/b><\/i> (th\u00e2n t\u00ecnh chia s\u1ebb quan \u0111i\u1ec3m cho nhau), <i><b>Gi\u1edbi h\u00f2a \u0111\u1ed3ng tu<\/b><\/i> (gi\u00fap nhau gi\u1eef g\u00ecn gi\u1edbi h\u1ea1nh), <i><b>L\u1ee3i h\u00f2a \u0111\u1ed3ng qu\u00e2n<\/b><\/i> (l\u1ee3i l\u1ed9c c\u00f9ng nhau chia \u0111\u1ec1u, kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u k\u1ebb \u00edt), v\u00e0 <i><b>Ki\u1ebfn h\u00f2a \u0111\u1ed3ng gi\u1ea3i<\/b><\/i> (chia s\u1ebb s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft, ki\u1ebfn th\u1ee9c cho nhau). S\u00e1u nguy\u00ean t\u1eafc h\u00f2a k\u00ednh l\u00e0m n\u1ec1n cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n ch\u1ee7, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd th\u1ee9c b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, t\u00f4n tr\u1ecdng l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 h\u00f2a \u0111\u1ed3ng chung s\u1ed1ng, gi\u00fap nhau th\u0103ng ti\u1ebfn.<\/p>\n<p>T\u00f4i g\u1ecdi s\u00e1u nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y l\u00e0 n\u1ec1n <b>&#8220;D\u00e2n ch\u1ee7 chia s\u1ebb&#8221;<\/b>, b\u1ed5 t\u00fac ch\u1ee9 kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi n\u1ec1n <b>&#8220;D\u00e2n ch\u1ee7 ng\u00f4n lu\u1eadn&#8221;<\/b> c\u1ee7a T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ea7u phi\u1ebfu.<\/p>\n<p>T\u00f4i tin r\u1eb1ng th\u0103ng ti\u1ebfn d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i chuy\u00ean ch\u1ebf l\u00e0 ch\u00eca k\u00f3a ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec chuy\u00ean ch\u1ebf l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a h\u00f2a b\u00ecnh. D\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb, Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ki\u1ec3m so\u00e1t nh\u00e2n d\u00e2n trong m\u1ecdi ng\u00f5 ng\u00e1ch c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 huy t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh v\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh qu\u1ea7n ch\u00fang. D\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb, ch\u1ec9 th\u1ecb, ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn thay th\u1ebf cho lu\u1eadt ph\u00e1p. S\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111\u00f3i kh\u00e1t v\u00e0 l\u0103ng nh\u1ee5c thay th\u1ebf cho c\u00f4ng l\u00fd v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1. X\u00e3 h\u1ed9i \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111e d\u1ecda v\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4i mi\u00ean. N\u00f3i t\u00f3m, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb th\u1ed1ng tr\u1ecb d\u00e2n b\u1eb1ng ngu d\u1ed1t (v\u00f4 minh) v\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng &#8211; ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ch\u1ed1ng v\u1edbi \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng, gi\u00e1c ng\u1ed9 cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ea5t th\u00e0nh khi ch\u01b0a c\u00f3 n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ee7 ti\u00eau ngh\u00e8o \u0111\u00f3i. Nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n \u00c1 ch\u00e2u c\u00f3 n\u1ec1n kinh t\u1ebf t\u0103ng v\u1ecdt, v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00e0y kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf. Lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m n\u00e0y sai l\u1ea7m. K\u1ec3 t\u1eeb khi Vi\u1ec7t Nam m\u1edf c\u1eeda <i>&#8220;kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng theo \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a&#8221;<\/i> &#8211; ngh\u0129a l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00f3ng kinh t\u1ebf d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u1ed9c t\u00e0i &#8211; th\u00ec n\u1ea1n tham nh\u1eefng \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n lan, v\u00e0 h\u1ed1 gi\u00e0u ngh\u00e8o ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00e0o s\u00e2u. Thi\u1ebfu ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a v\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o x\u1ea9y ra t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. V\u00e0 thi\u1ebfu s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 th\u0103ng hoa t\u00e2m linh \u0111\u01b0a t\u1edbi gi\u1ea3i tho\u00e1t, gi\u00e1c ng\u1ed9.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn, t\u00f4i xin c\u00f3 l\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. T\u00f4i tr\u00e2n tr\u1ecdng k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c nh\u00e2n s\u0129 chuy\u00ean ng\u00e0nh tham d\u1ef1 h\u1ed9i ngh\u1ecb h\u00e3y c\u00f9ng nhau h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t &#8220;\u1ee6y ban \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c&#8221; \u0111\u1ec3 c\u00f9ng nhau c\u1ed9ng t\u00e1c ph\u1ee5c v\u1ee5 H\u00f2a b\u00ecnh Th\u1ebf gi\u1edbi th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi. &#8220;\u1ee6y ban \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c&#8221; n\u00e0y s\u1ebd k\u1ebft h\u1ee3p th\u1ea7n tr\u00ed v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng n\u1ec1n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cao \u0111\u1eb9p, nh\u1eefng n\u1ec1n v\u0103n minh l\u1edbn \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e2n gian h\u00f2a \u00e1i, c\u00f4ng b\u00ecnh v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi chi\u1ebfn tranh, n\u1ea1n kh\u1ee7ng b\u1ed1 ho\u00e0nh h\u00e0nh v\u00e0 tranh ch\u1ea5p \u0111ang l\u00e0m nghi\u00eang ng\u1eeda h\u00e0nh tinh m\u1ed7i ng\u00e0y, \u1ee6y ban \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c s\u1ebd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00ean ti\u1ebfng, g\u00f3p \u00fd v\u00e0 \u0111\u01b0a ra c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n n\u1ea1n. \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ea5t l\u00ean cho h\u00e0ng tri\u1ec7u con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ti\u1ebfng n\u00f3i v\u00ec b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p, l\u00e0m v\u1ecdng vang ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecdng cho kh\u1ed1i d\u00e2n th\u1ea7m l\u1eb7ng tr\u00ean \u0111\u1ecba c\u1ea7u, nh\u1eb1m \u0111\u1ea9y l\u00f9i s\u1ef1 ti\u1ebfn c\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea1o h\u00e0nh v\u00e0 chuy\u1ebfn ch\u1ebf.<\/p>\n<p>T\u00f4i tin r\u1eb1ng m\u1ed9t \u1ee6y ban \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd mang l\u1ea1i nhi\u1ec1u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Ng\u00e0y nay, c\u00e1c thi\u1ebft ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 t\u00e0i l\u1ef1c nh\u01b0 Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi, Di\u1ec5n \u0111\u00e0n Kinh t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 r\u1ea5t quan t\u00e2m m\u1eadt thi\u1ebft t\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y, v\u00ec h\u1ecd nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean \u0111\u1ecba c\u1ea7u.<\/p>\n<p>B\u00e1n c\u1ea7u ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c LHQ l\u00e0m di\u1ec5n \u0111\u00e0n b\u1ed9c l\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0ng \u1edf \u00c1 ch\u00e2u, v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ba ph\u1ea7n t\u01b0 nh\u00e2n lo\u1ea1i, ch\u00fang ta ch\u01b0a c\u00f3 di\u1ec5n \u0111\u00e0n n\u00e0o ph\u1ea3n \u1ea3nh ti\u1ebfng n\u00f3i quan thi\u1ebft n\u00e0y. Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u00e3 h\u1ecdp th\u00e0nh li\u00ean minh v\u00e0 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00fang tr\u00ean v\u0169 \u0111\u00e0i th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac \u00c1 ch\u00e2u v\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u00f2a b\u00ecnh k\u1ebft h\u1ee3p nhau l\u00ean ti\u1ebfng cho mu\u00f4n tr\u00f9ng n\u1ea1n nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Ba ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, Socrates, Kh\u1ed5ng t\u1eed, L\u00e3o t\u1eed&#8230; xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 l\u00ean ti\u1ebfng b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f9ng th\u0103ng ti\u1ebfn ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y nay, trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1eefng ti\u1ebfng n\u00f3i m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u00ec \u1ee6y ban \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb H\u1ed9i ngh\u1ecb Oslo, s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ebfng B\u00e1o hi\u1ec7u H\u00f2a b\u00ecnh, s\u1ebd l\u00e0 S\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a t\u00e2n k\u1ef7 nguy\u00ean c\u00f4ng l\u00fd, t\u1eeb bi v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<div align=\"right\"><b>V\u00f5 V\u0103n \u00c1i<\/b><br \/>\nOslo, 5.5.2007<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARIS, ng\u00e0y 16.5.2007 (PTTPGQT) &#8211; \u00ab\u00a0H\u1ed9i lu\u1eadn Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 H\u00f2a b\u00ecnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 Ph\u00e1t tri\u1ec3n Con ng\u01b0\u1eddi\u00a0\u00bb v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Tr\u00ed Minh, Vi\u1ec7n ch\u1ee7 ch\u00f9a Khu\u00f4ng Vi\u1ec7t v\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam Th\u1ed1ng nh\u1ea5t H\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1i Nauy t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Oslo, Nauy, h\u00f4m 5.5. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":["post-805","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-tin-pttpgqt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/805\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/queme.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}